ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ನ ಚಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ ನ ಸಮುದ್ರಮಧ್ಯೇ ನ ಪರ್ವತಾನಾಂ ವಿವರಪ್ರವೇಶೇ । ನ ಮಾತೃಮೂರ್ಧ್ನಿ ಪ್ರಧೃತಸ್ತಥಾಙ್ಕೇ ತ್ಯಕ್ತುಂ ಕ್ಷಮಃ ಕರ್ಮ ಕೃತಂ ನರೋ ಹಿ ॥ ೧,೧೧೩.

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರಲಿ, ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರಲಿ, ಪರ್ವತಗಳ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಗಿರಲಿ, ತಾಯಿಯ ತಲೆಯ ಮೇಲಿರಲಿ ಅಥವಾ ಮಡಿಲಲ್ಲಿರಲಿ—ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾನವನಿಗೆ ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ದುಗಸ್ತ್ರಿಕೂಟಃ ಪರಿಖಾ ಸಮುದ್ರೋ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಯೋಧಾಃ ಪರಮಾ ಚ ವೃತ್ತಿಃ । ಶಾಸ್ತ್ರಞ್ಚ ವೈ ತೂಶನಸಾ ಪ್ರದಿಷ್ಟಂ ಸ ರಾವಣಃ ಕಾಲವಶಾದ್ವಿನಷ್ಟಃ ॥ ೧,೧೧೩.

ಮೂರು ಶಿಖರಗಳ ಕೋಟೆ, ಅಳಿವು, ಸಮುದ್ರ, ರಕ್ಷಕರು, ಯೋಧರು, ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತು, ಉಶನಾಸನು ಬೋಧಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರ—ಇವೆಲ್ಲ ಇದ್ದರೂ ಕಾಲಬಲದಿಂದ ರಾವಣನೂ ನಾಶವಾಯಿತು.

ಯಸ್ಮಿನ್ವಯಸಿ ಯತ್ಕಾಲೇ ಯದ್ದಿವಾ ಯಚ್ಚ ವಾ ನಿಶಿ । ಯನ್ಮುಹೂರ್ತೇ ಕ್ಷಣೇ ವಾಪಿ ತತ್ತಥಾ ನ ತದನ್ಯಥಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಾವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಗಲಿರಲಿ, ರಾತ್ರಿ ಇರಲಿ, ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆಗಬೇಕೋ ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಚಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ ವಾ ಪ್ರವಿಶನ್ತಿ ಮಹೀತಲೇ । ಧಾರಯನ್ತಿ ದಿಶಃ ಸರ್ವಾ ನಾದತ್ತಮುಪಲಭ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೧೩.

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿರಲಿ—ಯಾವುದು ನಮ್ಮದಾಗಿಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪುರಾಧೀತಾ ಚ ಯಾ ವಿದ್ಯಾ ಪುರಾ ದತ್ತಞ್ಚ ಯದ್ಧನಮ್ । ಪುರಾ ಕೃತಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಹ್ಯಗ್ರೇ ಧಾವನ್ತಿ ಧಾವತಃ ॥ ೧,೧೧೩.

ಹಿಂದೆ ಕಲಿತ ವಿದ್ಯೆ, ಹಿಂದೆ ಕೊಟ್ಟ ಹಣ, ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮುಂದೆ ಓಡುತ್ತಿರುವವನಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಕರ್ಮಾಣ್ಯತ್ರ ಪ್ರಧಾನಾನಿ ಸಮ್ಯಗೃಕ್ಷೇ ಶುಭಗ್ರಹೇ । ವಸಿಷ್ಠಕೃತಲಗ್ನಾಪಿ ಜಾನಕೀ ದುಃ ಖಭಾಜನಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮವೇ ಮುಖ್ಯ, ಶುಭ ಸಮಯದಲ್ಲಿರಲಿ, ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿರಲಿ; ವಸಿಷ್ಠನು ಲಗ್ನ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರೂ ಜಾನಕಿಗೆ ದುಃಖವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

ಸ್ಥೂಲಜಙ್ಘೋ ಯದಾ ರಾಮಃ ಶಬ್ದಗಾಮೀ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ । ಘನಕೇಶೀ ಯದಾ ಸೀತಾ ತ್ರಯಸ್ತೇ ದುಃ ಖಭಾಜನಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ರಾಮನಿಗೆ ದಪ್ಪ ಕಾಲುಗಳು ಇದ್ದಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಾಗ, ಸೀತೆಗೆ ದಟ್ಟ ಕೂದಲು ಇದ್ದಾಗ—ಈ ಮೂವರಿಗೂ ದುಃಖವೇ ಭಾಗ್ಯವಾಯಿತು.

ನ ಪಿತುಃ ಕರ್ಮಣಾ ಪುತ್ರಃ ಪಿತಾ ವಾ ಪುತ್ರಕರ್ಮಣಾ । ಸ್ವಯಂ ಕೃತೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಸ್ವಯಂ ಬದ್ಧಾಃ ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ತಂದೆಯ ಕರ್ಮದಿಂದ ಮಗನಿಗೆ ಫಲವಿಲ್ಲ, ಮಗನ ಕರ್ಮದಿಂದ ತಂದೆಗೆ ಫಲವಿಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮದೇ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಕರ್ಮಜನ್ಯಶರೀರೇಷು ರೋಗಾಃ ಶರೀರಮಾನಸಾಃ । ಶರಾ ಇವ ಪತನ್ತೀಹ ವಿಮುಕ್ತಾ ದೃಢಧನ್ವಿಭಿಃ ॥ ೧,೧೧೩.

ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳು ಬಲವಾದ ಧನುರ್ಧಾರಿಗಳಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದ ಬಾಣಗಳಂತೆ ಬಂದು ಬೀಳುತ್ತವೆ.

ಅನ್ಯಥಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಾರ್ಭಿಣ್ಯಾ ಧಿಯಾ ಧೀರೋರ್ಽಥಮೀಹತೇ । ಸ್ವಾಮಿವತ್ಪ್ರಾಕ್ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ವಿದಧಾತಿ ತದನ್ಯಥಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಕೂಡ ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಸ್ವಾಮಿಯಂತೆ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಬಾಲೋ ಯುವಾ ಚ ವೃದ್ಧಶ್ಚ ಯಃ ಕರೋತಿ ಶುಭಾಶುಭಮ್ । ತಸ್ಯಾನ್ತಸ್ಯಾಮವಸ್ಥಾಯಾಂ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಜನ್ಮನಿಜನ್ಮನಿ ॥ ೧,೧೧೩.

ಮಗನಾಗಿರಲಿ, ಯುವಕನಾಗಿರಲಿ, ವೃದ್ಧನಾಗಿರಲಿ—ಯಾರು ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ, ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು.

ಅನೀಕ್ಷಮಾಣೋಽಪಿ ನರೋ ವಿದೇಶಸ್ಥೋಽಪಿ ಮಾನವಃ । ಸ್ವಕರ್ಮಪಾತವಾತೇನ ನೀಯತೇ ಯತ್ರ ತತ್ಫಲಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ನೋಡದೆ ಇದ್ದರೂ, ಪರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅದರ ಫಲ ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಾಪ್ತವ್ಯಮರ್ಥಂ ಲಭತೇ ಮನುಷ್ಯೋ ದೇವೋಽಪಿ ತಂ ವಾರಯಿತುಂ ನ ಶಕ್ತಃ । ಅತೋ ನ ಶೋಚಾಮಿ ನ ವಿಸ್ಮಯೋ ಮೇ ಲಲಾಟಲೇಖಾ ನ ಪುನಃ ಪ್ರಯಾತಿ (ಯದಸ್ಮದೀಯಂ ನ ತು ತತ್ಪರೇಷಾಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಾವುದು ನಮ್ಮ ಪಾಲಾಗಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಮಾನವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ದೇವರು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ದುಃಖವಿಲ್ಲ, ಆಶ್ಚರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಭಾಲದ ರೇಖೆ ಮತ್ತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ (ನಮ್ಮದಾದುದು ಬೇರೆ ಯಾರದೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ).

ಸರ್ಪಃ ಕೂಪೇ ಗಜಃ ಸ್ಕನ್ಧೇ ಬಿಲ ಆಖುಶ್ಚ ಧಾವತಿ । ನರಃ ಶೀಘ್ರತರಾದೇವ ಕರ್ಮಣಃ ಕಃ ಪಲಾಯತೇ ॥ ೧,೧೧೩.

ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾವು ಇರಲಿ, ಆನೆಯು ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಇರಲಿ, ಎಲಿಯು ಬಿಲದಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಿರಲಿ—ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು?

ನಾಲ್ಪಾ ಭವತಿ ಸದ್ವಿದ್ಯಾ ದೀಯಮಾನಾಪಿ ವರ್ಧತೇ । ಕೂಪಸ್ಥಮಿವ ಪಾನೀಯಂ ಭವತ್ಯೇವ ಬಹೂದಕಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಸರಿ, ಸತ್ಯವಾದ ವಿದ್ಯೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೊಟ್ಟರೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಬಾವಿಯ ನೀರಿನಂತೆ ಅದು ಬಹಳವಾಗುತ್ತದೆ.

ಯೇರ್ಽಥಾ ಧರ್ಮೇಣ ತೇ ಸತ್ಯಾ ಯೇಽಧರ್ಮೇಣ ಗತಾಃ ಶ್ರಿಯಃ । ಧರ್ಮಾರ್ಥೋ ಚ ಮಹಾಂಲ್ಲೋಕೇ ತತ್ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಹ್ಯರ್ಥಕಾರಣಾತ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಧರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ಸಂಪತ್ತು ನಿಜವಾದದು; ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ಐಶ್ವರ್ಯ ನಿಜವಲ್ಲ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ ಎರಡೂ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು.

ಅನ್ನಾರ್ಥೋ ಯಾನಿ ದುಃ ಖಾನಿ ಕರೋತಿ ಕೃಪಣೋ ಜನಃ । ತಾನ್ಯೇವ ಯದಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥೋ ನ ಭೂಯಃ ಕ್ಲೇಶಭಾಜನಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ದೀನನು ಅನುಭವಿಸುವ ದುಃಖಗಳು, ಅವುಗಳನ್ನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕಷ್ಟವನ್ನೇ ತರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಶೌಚಾನಾಮನ್ನಶೌಚಂ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ । ಯೋಽನ್ನಾರ್ಥೈಃ ಶುಚಿಃ ಶೌಚಾನ್ನ ಮೃದಾ ವಾರಿಣಾ ಶುಚಿಃ ॥ ೧,೧೧೩.

ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಶುದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ನದ ಶುದ್ಧಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಅನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾದವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಶುದ್ಧನು; ಕೇವಲ ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸತ್ಯಂ ಶೌಚಂ ಮನಃ ಶೌಚಂ ಶೌಚಮಿನ್ದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಃ । ಸರ್ವಭೂತೇ ದಯಾ ಶೌಚಂ ಜಲಶೌಚಞ್ಚ ಪಞ್ಚಮಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಸತ್ಯವಾಡುವುದು ಶುದ್ಧಿ, ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಿರುವುದು ಶುದ್ಧಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಶುದ್ಧಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆ ಇಡುವುದು ಶುದ್ಧಿ, ನೀರಿನ ಶುದ್ಧಿಯೂ ಐದನೇದು.

ಯಸ್ಯ ಸತ್ಯಞ್ಚ ಶೌಚಞ್ಚ ತಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗೋ ನ ದುರ್ಲಭಃ । ಸತ್ಯಂ ಹಿ ವಚನಂ ಯಸ್ಯ ಸೋಽಶ್ವಮೇಧಾದ್ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಾರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೂ ಶುದ್ಧಿಯೂ ಇದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಲ್ಲ. ಯಾರು ಸದಾ ಸತ್ಯವಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರು.

ಮೃತ್ತಿಕಾನಾಂ ಸಹಸ್ರೇಣ ಚೋದಕಾನಾಂ ಶತೇನ ಹಿ । ನ ಶುಧ್ಯತಿ ದುರಾಚಾರೋ ಭಾವೋಪಹತಚೇತನಃ ॥ ೧,೧೧೩.

ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ, ಶತಾರು ಬಾರಿ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯಾಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವನು ಶುದ್ಧನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಸ್ಯ ಹಸ್ತೌ ಚ ಪಾದೌ ಚ ಮನಶ್ಚೈವ ಸುಸಂಯತಮ್ । ವಿದ್ಯಾ ತಪಶ್ಚ ಕೀರ್ತಿಶ್ಚ ಸ ತೀರ್ಥಫಲಮಶ್ನುತೇ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಾರ ಕೈಗಳು, ಕಾಲುಗಳು, ಮನಸ್ಸು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆಯೋ, ಯಾರು ವಿದ್ಯೆ, ತಪಸ್ಸು, ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೋ, ಅವರು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನ ಪ್ರಹೃಷ್ಯತಿ ಸಂಮಾನೈರ್ನಾವಮಾನೈಃ ಪ್ರಕುಪ್ಯತಿ । ನ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಪರುಷಂ ಬ್ರೂಯಾದೇತತ್ಸಾಧೋಸ್ತು ಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಾರು ಗೌರವ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಸಂತೋಷಪಡೋದಿಲ್ಲ, ಅವಮಾನವಾದಾಗ ಕೋಪಗೊಳ್ಳೋದಿಲ್ಲ, ಕೋಪಗೊಂಡರೂ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತಾಡೋದಿಲ್ಲ, ಅವನೇ ಸಜ್ಜನನ ಲಕ್ಷಣ.

ದರಿದ್ರಸ್ಯ ಮನುಷ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ಯ ಮಧುರಸ್ಯ ಚ । ಕಾಲೇ ಶ್ರುತ್ವಾ ಹಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ನ ಕಶ್ಚಿತ್ಪರಿತುಷ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೧೩.

ಬಡವನಿಗೆ, ಜ್ಞಾನಿಗೆ, ಸೌಮ್ಯನಿಗೆ ಕೂಡ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಮಾತು ಹೇಳಿದರೂ, ಯಾರಿಗೂ ಅದು ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ನ ಮನ್ತ್ರಬಲವೀರ್ಯೇಣ ಪ್ರಜ್ಞಯಾ ಪೌರುಷೇಣ ಚ । ಅಲಭ್ಯಂ ಲಭ್ಯತೇ ಮರ್ತ್ಯೈಸ್ತತ್ರ ಕಾ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ಮಂತ್ರಬಲದಿಂದ, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ, ಶ್ರಮದಿಂದ, ಮನುಷ್ಯರು ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾರರು. ಹಾಗಾದರೆ ದುಃಖಪಡಲು ಏನು ಕಾರಣ?

ಅಯಾಚಿತೋ ಮಯಾ ಲಬ್ಧೋ ಪುನರ್ಮತ್ಪ್ರೇಷಣಾದ್ಗತಃ । ಯತ್ರಾಗತಸ್ತತ್ರ ಗತಸ್ತತ್ರ ಕಾ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ನಾನು ಕೇಳದೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೂ, ನಾನು ಕಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹೋದದ್ದೂ, ಎಲ್ಲವೂ ಬಂದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡಲು ಏನು ಕಾರಣ?

ಏಕವೃಕ್ಷೇ ಸದಾ ರಾತ್ರೌ ನಾನಾಪಕ್ಷಿಸಮಾಗಮಃ । ಪ್ರಭಾತೇಽನ್ಯದಿಶೋ ಯಾನ್ತಿ ಕಾ ತತ್ರ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ಒಂದು ಮರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ನಾನಾ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸೇರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದರೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡಲು ಏನು ಕಾರಣ?

ಏಕಸಾರ್ಥಪ್ರಯಾತಾನಾ ಸರ್ವೇಷಾನ್ತತ್ರ ಗಾಮಿನಾಮ್ । ಯಸ್ತ್ವೇಕಸ್ತ್ವರಿತೋ ಯಾತಿ ಕಾ ತತ್ರ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ಒಂದೇ ಸಾಥಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಒಬ್ಬನು ಬೇಗನೆ ಹೊರಟುಹೋದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡಲು ಏನು ಕಾರಣ?

ಅವ್ಯಕ್ತಾದೀನಿ ಭೂತಾನಿ ವ್ಯಕ್ತಮಧ್ಯಾನಿ ಶೌನಕ । ಅವ್ಯಕ್ತನಿಧನಾನ್ಯೇನವ ಕಾ ತತ್ರ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ಓ ಶೌನಕ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾಣದ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡಲು ಏನು ಕಾರಣ?