ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಉತ್ತಮಂ ಪ್ರಣಿಪಾತೇನ ಶಠಂ ಭೇದೇನ ಯೋಜಯೇತ್ । ನೀಚಂ ಸ್ವಲ್ಪಪ್ರದಾನೇನ ಸಮಂ ತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಮೈಃ ॥ ೧,೧೦೯.

ಉತ್ತಮರನ್ನು ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಬೇಕು; ಮೋಸಗಾರರನ್ನು ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಎದುರಿಸಬೇಕು; ಕೆಳವರನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು; ಸಮಾನರನ್ನು ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎದುರಿಸಬೇಕು.

ಯಸ್ಯಯಸ್ಯ ಹಿ ಯೋ ಭಾವಸ್ತಸ್ಯತಸ್ಯ ಹಿತಂ ವದನ್ । ಅನುಪ್ರವಿಶ್ಯ ಮೇಧಾವೀ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಾತ್ಮವಶಂ ನಯೇತ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ಯಾರ್ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ಸ್ವಭಾವವೋ ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಅವರ ಹಿತವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೇಗ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು.

ನದೀನಾಂ ಚ ನಖೀನಾಂ ಚ ಶೃಙ್ಗಿಣಾಂ ಶಸ್ತ್ರಪಾಣಿನಾಮ್ । ವಿಶ್ವಾಸೋ ನೈವ ಗನ್ತವ್ಯಃ ಸ್ತ್ರಿಷು ರಾಜಕುಲೇಷು ಚ ॥ ೧,೧೦೯.

ನದಿಗಳು, ಕೊಂಬುಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಗಡಿಯಾರಿಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬಾರದು.

ಅರ್ಥನಾಶಂ ಮನಸ್ತಾಪಂ ಗೃಹೇ ದುಶ್ಚರಿತಾನಿ ಚ । ವಞ್ಚನಂ ಚಾಪ ಮಾನಂ ಚ ಮತಿಮಾನ್ನ ಪ್ರಿಕಾಶಯೇತ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ತನ್ನ ಹಣ ನಷ್ಟವಾದುದು, ಮನಸ್ಸಿನ ದುಃಖ, ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳು, ಮೋಸ, ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ನಿಂದನೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹೇಳಬಾರದು.

ಹೀನದುರ್ಜನಸಂಸರ್ಗ ಅತ್ಯನ್ತವಿರಹಾದರಃ । ಸ್ನೇಹೋಽನ್ಯಗೇಹವಾಸಶ್ಚ ನಾರೀಸಚ್ಛೀಲನಾಶನಮ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ಕೆಟ್ಟವರ ಸಂಗ, ತುಂಬಾ ದೂರವಿರುವುದು, ಪರರ ಮನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ, ಕೆಟ್ಟ ಸ್ವಭಾವದ ಹೆಂಗಸಿನ ಜೊತೆ ವಾಸ—ಇವುಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಕಸ್ಯ ದೋಷಃ ಕುಲೇ ನಾಸ್ತಿ ವ್ಯಾಧಿನಾ ಕೋ ಪೀಡಿತಃ । ಕೇನ ನ ವ್ಯಸನಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಶ್ರಿಯಃ ಕಸ್ಯ ನಿರನ್ತರಾಃ ॥ ೧,೧೦೯.

ಯಾವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳಿಲ್ಲ? ಯಾರಿಗೆ ರೋಗದ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ? ಯಾರು ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿಲ್ಲ? ಯಾರ ಧನ್ಯತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿದೆಯೆ?

ಕೋರ್ಽಥಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನ ಗರ್ವಿತೋ ಭುವಿ ನರಃ ಕಸ್ಯಾಪದೋನಾಗತಾಃ ಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ಕಸ್ಯ ನ ಖಣ್ಡಿತಂ ಭುವಿ ಮನಃ ಕೋ ನಾಮ ರಾಜ್ಞಾಂ ಪ್ರಿಯಃ । ಕಃ ಕಾಲಸ್ಯ ನ ಗೋಚರಾನ್ತರಗತಃ ಕೋರ್ಽಥೋ ಗತೋ ಗೌರವಂ ಕೋ ವಾ ದುರ್ಜನವಾಗುರಾನಿಪತಿತಃ ಕ್ಷೇಮೇಣ ಯಾತಃ ಪುಮಾನ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಧನ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಅಹಂಕಾರ ಬರುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾರಿಗೆ ಸಂಕಷ್ಟ ಬಂದಿಲ್ಲ? ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಹೆಂಗಸರಿಂದ ಅಶಾಂತವಾಗಿಲ್ಲ? ಯಾವ ರಾಜನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರಿಯನಾಗಿರಬಹುದು? ಯಾರು ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾವ ಸಂಪತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಗೌರವದಿಂದ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ? ದುಷ್ಟರ ಬಲೆಗೆ ಬಿದ್ದವನಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪಾರಾಗಿದ್ದಾರೆ?

ಸುಹೃತ್ಸ್ವಜನಬನ್ಧುರ್ನ ಬುದ್ಧಿರ್ಯಸ್ಯ ನ ಚಾತ್ಮನಿ । ಯಸ್ಮಿನ್ಕರ್ಮಣಿ ಸಿದ್ಧೇಽಪಿ ನ ದೃಶ್ಯೇತ ಫಲೋದಯಃ । ವಿಪತ್ತೌ ಚ ಮಹದ್ದುಃಖಂ ತದ್ವುಧಃ ಕಥಮಾಚರೇತ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ಯಾರ ಬಳಿ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಬಂಧುಗಳು ಇಲ್ಲ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಫಲವೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವನು ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು?

ಯಸ್ಮಿನ್ದೇಶೇ ನ ಸಂಮಾನಂ ನ ಪ್ರೀತಿರ್ನ ಚ ಬಾನ್ಧವಾಃ । ನ ಚ ವಿದ್ಯಾಗಮಃ ಕಶ್ಚಿತ್ತಂ ದೇಶಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೌರವವಿಲ್ಲ, ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧುಗಳು ಇಲ್ಲ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ, ಆ ದೇಶವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಧನಸ್ಯ ಯಸ್ಯ ರಾಜತೋ ಭಯಂ ನ ಚಾಸ್ತಿ ಚೌರತಃ । ಮೃತಂ ಚ ಯನ್ನ ಮುಚ್ಯತೇ ಸಮರ್ಜಯಸ್ವ ತದ್ಧನಮ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ರಾಜನ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಕಳ್ಳರ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಸಾಯುವಾಗಲೂ ಕಳೆದುಹೋಗದಂತಹ ಧನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು.

ಯದರ್ಜಿತಂ ಪ್ರಾಣಹರೈಃ ಪರಿಶ್ರಮೈರ್ಮೃತಸ್ಯ ತಂ ವೈ ವಿಭಜನ್ತಿರಿಕ್ಥಿನಃ । ಕೃತಂ ಚ ಯದ್ದುಷ್ಕೃತಮರ್ಥಲಿಪ್ಸಯಾ ತದೇವ ದೋಷೋಪಹತಸ್ಯ ಯೌತುಕಮ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ಬಾಳನ್ನೇ ಹಿಂಡುವಷ್ಟು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನವನ್ನು, ಸಾಯುವಾಗ ಇತರರು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಧನದ ಆಸೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಡುಕಿನ ಕೆಲಸವೇ, ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಬಳಲುವವನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಭಾಗ್ಯ.

ಸಞ್ಚಿತಂ ನಿಹಿತಂ ದ್ರವ್ಯಂ ಪರಾಮೃಶ್ಯಂ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ । ಆಖೋರಿವ ಕದರ್ಯಸ್ಯ ಧನಂ ದುಃ ಖಾಯ ಕೇವಲಮ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ಮೂಷಿಕದಂತೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮುಟ್ಟುವ ಧನ, ಕಂಜಕನಿಗೆ ಕೇವಲ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಗ್ನಾ ವ್ಯಸನಿನೋ ರೂಕ್ಷಾಃ ಕಪಾಲಾಙ್ಕಿತಪಾಣಯಃ । ದರ್ಶಯನ್ತೀಹ ಲೋಕಸ್ಯ ಅದಾತುಃ ಫಲಮೀದೃಶಮ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ಬೆತ್ತಲಾಗಿ, ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ಕಠಿಣವಾಗಿ, ಕಪಾಲದ ಗುರುತುಗಳಿರುವ ಕೈಗಳಿಂದ, ಇವರು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡದವನಿಗೆ ಬರುವ ಫಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶಿಕ್ಷಯನ್ತಿ ಚ ಯಾಚನ್ತೇ ದೇಹೀತಿ ಕೃಪಣಾ ಜನಾಃ । ಅವಸ್ಥೇಯಮದಾನಸ್ಯ ಮಾ ಭೂದೇವಂ ಭವಾನಪಿ ॥ ೧,೧೦೯.

ಬಡವರು 'ಕೊಡು, ಕೊಡು' ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತಾ, ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತಾ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಕೊಡದವನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ನೀನು ಎಂದೂ ಬೀಳಬಾರದು.

ಸಞ್ಚಿತಂ ಕ್ರತುಶತೈರ್ನ ಯುಜ್ಯತೇ ಯಾಚಿತಂ ಗುಣವತೇ ನ ದೀಯತೇ । ತತ್ಕದರ್ಯಪರಿರಕ್ಷಿತಂ ಧನಂ ಚೋರಪಾರ್ಥಿವಗೃಹೇ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೦೯.

ನೂರಾರು ಯಜ್ಞಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸದ, ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಕೊಡದ, ಕಂಜಕನಿಂದ ಕಾಯ್ದುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಧನ, ಕೊನೆಗೆ ಕಳ್ಳರ ಅಥವಾ ರಾಜರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ನ ದೇವೇಭ್ಯೋ ನ ವಿಪ್ರೋಭ್ಯೋ ಬನ್ಧುಭ್ಯೋ ನೈವ ಚಾತ್ಮನೇ । ಕದರ್ಯಸ್ಯ ಧನಂ ಯಾತಿ ತ್ವಗ್ನಿತಸ್ಕರರಾಜಸು ॥ ೧,೧೦೯.

ಕಂಜಕನ ಧನ ದೇವರಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನಿಗೇನು ಸಿಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಅದು ಬೆಂಕಿಗೆ, ಕಳ್ಳರಿಗೆ ಅಥವಾ ರಾಜನಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಅತಿಕ್ಲೇಶೇನ ಯೇಽಪ್ಯರ್ಥಾ ಧರ್ಮಸ್ಯಾತಿಕ್ರಮೇಣ ಚ । ಅರೇರ್ವಾ ಪ್ರಣಿಪಾತೇನ ಮಾ ಭೂತಸ್ತೇ ಕದಾಚನ ॥ ೧,೧೦೯.

ಅತಿಯಾದ ಶ್ರಮದಿಂದ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಮೀರಿ, ಅಥವಾ ಶತ್ರುವಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸುವಂತಹ ಧನವು ನಿನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಸಿಗಬಾರದು.

ವಿದ್ಯಾಘಾತೋ ಹ್ಯನಭ್ಯಾಸಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಘಾತಃ ಕುಚೈಲತಾ । ವ್ಯಾಧೀನಾಂ ಭೋಜನಂ ಜೀರ್ಣಂ ಶತ್ರೋರ್ಘಾತಃ ಪ್ರಪಞ್ಚತಾ ॥ ೧,೧೦೯.

ಅಭ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿದ್ಯೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ; ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಕಳಪೆ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುವುದೇ ಅವಮಾನ; ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಹಳಸಿದ ಆಹಾರವೇ ಹಾನಿ; ಶತ್ರುವಿಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗುವುದು ಅವನ ನಾಶ.

ತಸ್ಕರಸ್ಯ ವಧೋ ದಣ್ಡಃ ಕುಮಿತ್ರಸ್ಯಾಲ್ಪಭಾಷಣಮ್ । ಪೃಥಕ್ಶಯ್ಯಾ ತು ನಾರೀಣಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾನಿಮನ್ತ್ರಣಮ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ಕಳ್ಳನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಎಂದರೆ ಸಾವು; ಕೆಟ್ಟ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾತು; ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಬೇರೆ ಹಾಸಿಗೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಆಹ್ವಾನವಿಲ್ಲದಿರುವುದು.

ದುರ್ಜನಾಃ ಶಿಲ್ಪಿನೋ ದಾಸಾ ದುಷ್ಟಾಶ್ಚ ಪಟಹಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ । ತಾಡಿತಾ ಮಾರ್ದವಂ ಯಾನ್ತಿ ನ ತೇ ಸತ್ಕಾರಭಾಜನಮ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ದುಷ್ಟರು, ವೃತ್ತಿಕಾರರು, ದಾಸರು, ಕೆಟ್ಟ ಪಟಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸರು—ಇವರನ್ನು ಹೊಡೆದರೆ ಮೃದುವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಇವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಿಗದು.

ಜಾನೀಯಾತ್ಪ್ರೇಷಣೇ ಭೃತ್ಯಾನ್ಬಾನ್ಧವಾನ್ವ್ಯಸನಾಗಮೇ । ಮಿತ್ರಮಾಪದಿ ಕಾಲೇ ಚ ಭಾರ್ಯಾಞ್ಚ ವಿಭವಕ್ಷಯೇ ॥ ೧,೧೦೯.

ಭೃತ್ಯರನ್ನು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ, ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ, ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ, ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಧನ ಕಳೆದುಹೋದಾಗ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ದ್ವಿಗುಣ ಆಹಾರಃ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಚೈವ ಚತುರ್ಗುಣಾ । ಷಡ್ಗುಣೋ ವ್ಯವಸಾಯಶ್ಚ ಕಾಮಶ್ಚಾಷ್ಟಗುಣಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೧,೧೦೯.

ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಆಹಾರ ದ್ವಿಗುಣ, ಬುದ್ಧಿ ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು, ಶಕ್ತಿ ಆರುಪಟ್ಟು, ಕಾಮ ಎಂಟುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ನ ಸ್ವಪ್ನೇನ ಜಯೇನ್ನಿದ್ರಾಂ ನ ಕಾಮೇನ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಜಯೇತ್ । ನ ಚೇನ್ಧನೈರ್ಜಯೇದ್ವಹ್ನಿಂ ನ ಮದ್ಯೇನ ತೃಷಾಂ ಜಯೇತ್ ॥ ೧,೧೦೯.

ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದು; ಕಾಮದಿಂದ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಾಗದು; ಇಂಧನದಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಶಮನವಾಗದು; ಮದ್ಯದಿಂದ ದಾಹ ತೀರದು.

ಸಮಾಂಸೈರ್ಭೋಜನೈಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೈರ್ಮದ್ಯೈರ್ಗನ್ಧವಿಲೇಪನೈಃ । ವಸ್ತ್ರೈರ್ಮನೋರಮೈರ್ಮಾಲ್ಯೈಃ ಕಾಮಃ ಸ್ತ್ರೀಷು ವಿಜೃಮ್ಭತೇ ॥ ೧,೧೦೯.

ಮಾಂಸಯುಕ್ತವಾದ ಪೋಷಕ ಆಹಾರ, ಸಿಹಿಯಾದ ಪಾನೀಯಗಳು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಆಕರ್ಷಕ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಹಾರಗಳಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಮನದಲ್ಲಿ ಕಾಮನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೇಽಪಿ ವಕ್ತವ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಮನ್ಮಥಚೇಷ್ಟಿತಮ್ । ಹೃದ್ಯಂ ಹಿ ಪುರುಷಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯೋನಿಃ ಪ್ರಕ್ಲಿದ್ಯತೇ ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ॥ ೧,೧೦೯.

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಮಭಾವನೆ ಎದ್ದೇಳುವುದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಮಹಿಳೆ ಒಬ್ಬ ಸುಂದರ ಪುರುಷನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವಳ ಗರ್ಭಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಲನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಸುವೇಷಂ ಪುರುಷಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭ್ರಾತರಂ ಯದಿ ವಾ ಸುತಮ್ । ಯೋನಿಃ ಕ್ಲಿದ್ಯತಿ ನಾರೀಣಾಂ ಸತ್ಯಂಸತ್ಯಂ ಹಿ ಶೌನಕ ! ॥ ೧,೧೦೯.

ಮಹಿಳೆಯರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡ ಪುರುಷನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ—even ಅವನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಗನಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ—ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿಜ, ನಿಜವೇ ಶೌನಕ!

ನದ್ಯಶ್ಚ ನಾರ್ಯಶ್ಚ ಸಮಸ್ವಭಾವಾಃ ಸ್ವತನ್ತ್ರಭಾವೇ ಗಮನಾದಿಕೇಚ । ತೋಯೈಶ್ಚ ದೋಷೈಶ್ಚ ನಿಪಾತಯನ್ತಿ ನದ್ಯೋ ಹಿ ಕೂಲಾನಿ ಕುಲಾ ನಿ ನಾರ್ಯಃ ॥ ೧,೧೦೯.

ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಒಂದೇ ಸ್ವಭಾವದವರು; ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನದಿಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ತೀರವನ್ನು ಕುಸಿತಮಾಡಿದಂತೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ದೋಷಗಳಿಂದ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕೆಡವುತ್ತಾರೆ.

ನದೀ ಪಾತಯತೇ ಕೂಲಂ ನಾರೀ ಪಾತಯತೇ ಕುಲಮ್ । ನಾರೀಣಾಞ್ಚ ನದೀನಾಂ ಚ ಸ್ವಚ್ಛನ್ದಾ ಲಲಿತಾ ಗತಿಃ ॥ ೧,೧೦೯.

ನದಿ ತನ್ನ ತೀರವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಹುದು. ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸ್ವಚ್ಛಂದ, ಲೀಲಾಜಾಲವಾದ ನಡೆ ಇದೆ.

ನಾಗ್ನಿಸ್ತೃಪ್ಯತಿ ಕಾಷ್ಠಾನಾಂ ನಾಪಗಾನಾಂ ಮಹೋದಧಿಃ । ನಾನ್ತಕಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ನ ಪುಂಸಾಂ ವಾಮಲೋಚನಾಃ ॥ ೧,೧೦೯.

ಅಗ್ನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮರಕೊಟ್ಟರೂ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಸಾಗರಕ್ಕೂ ನದಿಗಳ ನೀರಿನಿಂದ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಯಮನಿಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಪುರುಷರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ.