ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೦೮ ಸೂತ ಉವಾಚ । ನೀತಿಸಾರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಾದಿಸಂಶ್ರಿತಮ್ । ರಾಜಾದಿಭ್ಯೋ ಹಿತಂ ಪುಣ್ಯಮಾಯುಃ ಸ್ವರ್ಗಾದಿದಾಯಕಮ್ ॥ ೧,೧೦೮.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ನೀತಿ ಸಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದು, ರಾಜರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಹಿತಕರವೂ ಪುಣ್ಯಕರವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಆಯುಷ್ಯ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರೆ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಸದ್ಭಿಃ ಸಙ್ಗಂ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಸಿದ್ಧಿಕಾಮಃ ಸದಾ ನರಃ । ನಾಸದ್ಭಿರಿಹಲೋಕಾಯ ಪರಲೋಕಾಯ ವಾ ಹಿತಮ್ ॥ ೧,೧೦೮.

ಯಾರು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಸದಾ ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ದುರ್ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಒಳ್ಳೆಯದು ಏನೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ವರ್ಜಯೇತ್ಕ್ಷುದ್ರಸಂವಾದಮದುಷ್ಟಸ್ಯ ತು ದರ್ಶನಮ್ । ವಿರೋಧಂ ಸಹ ಮಿತ್ರೇಣ ಸಂಪ್ರೀತಿಂ ಶತ್ರುಸೇವಿನಾ ॥ ೧,೧೦೮.

ನರನು ಅಲ್ಪ ವಿಷಯದ ಮಾತುಗಳನ್ನು, ದುಷ್ಟರನ್ನು ನೋಡುವುದನ್ನು, ಸ್ನೇಹಿತನೊಡನೆ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವರೊಡನೆ ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಮೂರ್ಖಶಿಷ್ಯೋಪದೇಶೇನ ದುಷ್ಟಸ್ತ್ರೀಭರಣೇನ ಚ । ದುಷ್ಟಾನಾಂ ಸಂಪ್ರಯೋಗೇಣ ಪಣ್ಡಿತೋಽಪ್ಯವಸೀದತಿ ॥ ೧,೧೦೮.

ಮೂರ್ಖ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಿದರೂ, ದುಷ್ಟ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರೂ, ದುಷ್ಟರ ಸಂಗ ಮಾಡಿದರೂ ಪಂಡಿತನೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಬಾಲಿಶಂ ಕ್ಷತ್ತ್ರಮಯೋದ್ಧಾರಂ ವಿಶಂ ಜಡಮ್ । ಶೂದ್ರಮಕ್ಷರಸಂಯುಕ್ತಂ ದೂರತಃ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ ॥ ೧,೧೦೮.

ಮಕ್ಕಳಂತಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಓಡುವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನನ್ನು, ಜಡವಾದ ವೈಶ್ಯನನ್ನು, ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ಶೂದ್ರನನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಕಾಲೇನ ರಿಪುಣಾಸನ್ಧಿಃ ಕಾಲೇ ಮಿತ್ರೇಣ ವಿಗ್ರಹಃ । ಕಾರ್ಯಕಾರಣಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಕಾಲಂ ಕ್ಷಿಪತಿ ಪಣ್ಡಿತಃ ॥ ೧,೧೦೮.

ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವಿನೊಡನೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತನೊಡನೆ ಕಲಹ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಂಡಿತನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಾಲವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ.

ಕಾಲಃ ಪಚತಿ ಭೂತಾನಿ ಕಾಲಃ ಸಂಹರತೇ ಪ್ರಜಾಃ । ಕಾಲಃ ಸುಪ್ತೇಷು ಜಾಗರ್ತಿ ಕಾಲೋ ಹಿ ದುರತಿಕ್ರಮಃ ॥ ೧,೧೦೮.

ಕಾಲ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ, ಕಾಲವೇ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ನಿದ್ರಿಸುವಾಗ ಕಾಲ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಲವನ್ನು ದಾಟುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ.

ಕಾಲೇಷು ಹರತೇ ವೀರ್ಯಂ ಕಾಲೇ ಗರ್ಭೇ ಚ ವರ್ತತೇ । ಕಾಲೋ ಜನಯತೇ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಪುನಃ ಕಾಲೋಽಪಿ ಸಂಹರೇತ್ ॥ ೧,೧೦೮.

ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಾಲವೇ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಕಾಲವೇ ಅದನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕಾಲಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗತಿರ್ನಿತ್ಯಂ ದ್ವಿವಿಧಶ್ಚೇಹ ಭಾವ್ಯತೇ । ಸ್ಥೂಲಸಂಗ್ರಹಚಾರೇಣ ಸೂಕ್ಷ್ಮಚಾರಾನ್ತರೇಣ ಚ ॥ ೧,೧೦೮.

ಕಾಲ ಸದಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಒಂದು ದಟ್ಟವಾದ ಚಲನೆಯಿಂದ, ಇನ್ನೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಆಂತರಿಕ ಚಲನೆಯಿಂದ.

ನೀತಿಸಾರಂ ಸುರೇನ್ದ್ರಾಯ ಇಮಮೂಚ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ । ಸರ್ವಜ್ಞೋ ಯೇನ ಚೇನ್ದ್ರೋಽಭೂದ್ದೈತ್ಯಾನ್ಹತ್ವಾಪ್ನುಯಾದ್ದಿವಮ್ ॥ ೧,೧೦೮.

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ದೇವೇಂದ್ರನಿಗೆ ನೀತಿಯ ಸಾರವನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಇದರಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದು, ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ರಾಜರ್ಷಿಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಃ ಕಾರ್ಯಂ ದೇವವಿಪ್ರಾದಿಪೂಜನಮ್ । ಅಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಷ್ಟಬ್ಯಂ ಮಹಾಪಾತಕನಾಶನಮ್ ॥ ೧,೧೦೮.

ರಾಜರು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪಂಡಿತರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಉತ್ತಮೈಃ ಸಹ ಸಾಙ್ಗತ್ಯಂ ಪಣ್ಡಿತೈಃ ಸಹ ಸತ್ಕಥಾಮ್ । ಅಲುಬ್ಧೈಃ ಸಹ ಮಿತ್ರತ್ವಂ ಕುರ್ವಾಣೋ ನಾವಸೀದತಿ ॥ ೧,೧೦೮.

ಉತ್ತಮರ ಜೊತೆ ಸ್ನೇಹ, ಪಂಡಿತರ ಜೊತೆ ಸತ್ಸಂಗ, ಮತ್ತು ಲೋಭವಿಲ್ಲದವರ ಜೊತೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸುವವನು ಎಂದಿಗೂ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಪರೀವಾದಂ ಪರಾರ್ಥಂ ಚ ಪರಿಹಾಸಂ ಪರಸ್ತ್ರಿಯಮ್ । ಪರವೇಶ್ಮನಿ ವಾಸಂ ಚ ನ ಕುರ್ವೀತ ಕದಾಚನ ॥ ೧,೧೦೮.

ಪರನಿಂದನೆ, ಪರಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ, ಪರನಿಂದ ಹಾಸ್ಯ, ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಬಯಸು, ಅಥವಾ ಪರರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮಾಡಬಾರದು.

ಪರೋಽಪಿ ಹಿತವಾಬನ್ಧುರ್ಬನ್ಧುರಪ್ಯಹಿತಃ ಪರಃ । ಅಹಿತೋ ದೇಹಜೋ ವ್ಯಾಧಿರ್ಹಿತಮಾರಣ್ಯಮೌಷಧಮ್ ॥ ೧,೧೦೮.

ಪರನಾದರೂ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವವನು ಸ್ನೇಹಿತನು, ಬಂಧುವಾದರೂ ಹಾನಿಕಾರಕನಾದರೆ ಪರನು. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ರೋಗ ಶತ್ರು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಔಷಧಿ ಹಿತಕರ.

ಸ ಬನ್ಧುರ್ಯೋ ಹಿತೇ ಯುಕ್ತಃ ಸ ಪಿತಾ ಯಸ್ತು ಪೋಷಕಃ । ತನ್ಮಿತ್ರಂ ಯತ್ರ ವಿಶ್ವಾಸಃ ಸ ದೇಶೋ ಯತ್ರ ಜೀವ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೦೮.

ಯಾರು ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಅವನೇ ಸ್ನೇಹಿತ, ಪೋಷಣೆ ಮಾಡುವವನು ತಂದೆ, ನಂಬಿಕೆ ಇರುವವನು ನಿಜವಾದ ಸ್ನೇಹಿತ, ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳವೇ ನಾಡು.

ಸ ಭೃತ್ಯೋ ಯೋ ವಿಧೇಯಸ್ತು ತದ್ಬೀಜಂ ಯತ್ಪ್ರರೋಹತಿ । ಸಾ ಭಾರ್ಯಾ ಯಾ ಪ್ರಿಯಂ ಬ್ರೂತೇ ಸ ಪುತ್ರೋ ಯಸ್ತು ಜೀವತಿ ॥ ೧,೧೦೮.

ಆಜ್ಞಾಪಾಲಕನು ಭೃತ್ಯ, ಮೊಳಕು ಬರುವದು ಬೀಜ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತಾಡುವವಳು ಹೆಂಡತಿ, ಬದುಕಿರುವವನು ಮಗ.

ಸ ಜೀವತಿ ಗುಣಾ ಯಸ್ಯ ಧರ್ಮೋ ಯಸ್ಯ ಸ ಜೀವತಿ । ಗುಣಧರ್ಮವಿಹೀನೋ ಯೋ ನಿಷ್ಫಲ ತಸ್ಯ ಜೀವನಮ್ ॥ ೧,೧೦೮.

ಯಾರಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳಿವೆ ಅವನು ಬದುಕಿದ್ದಾನೆ, ಧರ್ಮವಂತನು ಬದುಕಿದ್ದಾನೆ. ಗುಣವೂ ಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲದವನ ಬದುಕು ವ್ಯರ್ಥ.

ಸಾ ಭಾರ್ಯಾ ಯಾ ಗೃಹೇ ದಕ್ಷಾ ಸಾ ಭಾರ್ಯಾಯಾ ಪ್ರಿಯಂವದಾ । ಸಾ ಭಾರ್ಯಾ ಯಾ ಪತಿಪ್ರಾಣಾ ಸಾ ಭಾರ್ಯಾ ಯಾ ಪತಿವ್ರತಾ ॥ ೧,೧೦೮.

ಮನೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲವಳು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತಾಡುವವಳು, ಗಂಡನನ್ನು ಜೀವದಂತೆ ಕಾಣುವವಳು, ಗಂಡನಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿರುವವಳು ಹೆಂಡತಿ.

ನಿತ್ಯ ಸ್ನಾತಾ ಸುಗನ್ಧಾ ಚ ನಿತ್ಯಂ ಚ ಪ್ರಿಯವಾದಿನೀ । ಅಲ್ಪಭುಕ್ತಾಲ್ಪಭಾಷೀ ಚ ಸತತಂ ಮಙ್ಗಲೈರ್ಯುತಾ ॥ ೧,೧೦೮.

ಯಾವಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ನಾನಮಾಡಿರುವಳು, ಸುಗಂಧವಾಗಿರುವಳು, ಸದಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತಾಡುವಳು, ಕಡಿಮೆ ತಿನ್ನುವಳು, ಕಡಿಮೆ ಮಾತಾಡುವಳು, ಸದಾ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವಳು.

ಸತತಂ ಧರ್ಮಬಹುಲಾ ಸತತಂ ಚ ಪತಿಪ್ರಿಯಾ । ಸತತಂ ಪ್ರಿಯವಕ್ರೀ ಚ ಸತತಂ ತ್ವೃತುಕಾಮಿನೀ ॥ ೧,೧೦೮.

ಯಾವಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಧರ್ಮಪರಳು, ಸದಾ ಗಂಡನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವಳು, ಸದಾ ಸಿಹಿ ಮಾತಾಡುವಳು, ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಬಯಸುವಳು.

ಏತದಾದಿಕ್ರಿಯಾಯುಕ್ತಾ ಸರ್ವಸೌ ಭಾಗ್ಯವರ್ಧಿನೀ । ಯಸ್ಯೇದೃಶೀ ಭವೇದ್ಭಾಯ್ಯಾ ಸ ದೇವೇನ್ದ್ರೋನ ಮಾನುಷಃ ॥ ೧,೧೦೮.

ಇಂತಹ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಹೆಂಡತಿ ಎಲ್ಲ ಭಾಗ್ಯವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಯಾರಿಗೆ ಇಂತಹ ಹೆಂಡತಿ ಇದ್ದಾಳೆ ಅವನು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರನಂತೆ.

ಯಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ವಿರೂಪಾಕ್ಷೀ ಕಶ್ಮಲಾ ಕಲಹಪ್ರಿಯಾ । ಉತ್ತರೋತ್ತರವಾದಾ ಸ್ಯಾ ಸಾ ಜರಾ ನ ಜರಾ ಜರಾ ॥ ೧,೧೦೮.

ಯಾರ ಹೆಂಡತಿ ಕಣ್ಣು ಕೆಟ್ಟದು, ಅಶುದ್ಧಳೂ, ಜಗಳ ಪ್ರಿಯಳೂ, ಸದಾ ವಾದ ಮಾಡುವವಳೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ, ಅವಳೇ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ವಯಸ್ಸಲ್ಲದ ವಯಸ್ಸು.

ಯಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಶ್ರಿತಾನ್ಯಞ್ಚ ಪರವೇಶ್ಮಾಭಿಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣೀ । ಕುಕ್ರಿಯಾ ತ್ಯಕ್ತಲಜ್ಜಾ ಚ ಸಾ ಜರಾ ನ ಜರಾ ಜರಾ ॥ ೧,೧೦೮.

ಯಾರ ಹೆಂಡತಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವಳು, ಪರರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸುವಳು, ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಳು, ಲಜ್ಜೆ ಇಲ್ಲದವಳಾದರೆ, ಅವಳೇ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ವಯಸ್ಸಲ್ಲದ ವಯಸ್ಸು.

ಯಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಗುಣಜ್ಞಾ ಚ ಭರ್ತಾರಮನುಗಾಮಿನೀ । ಅಲ್ಪಾಲ್ಪೇನ ತು ಸನ್ತುಷ್ಟಾ ಸಾ ಪ್ರಿಯಾ ನ ಪ್ರಿಯಾ ಪ್ರಿಯಾ ॥ ೧,೧೦೮.

ಯಾವ ಹೆಂಡತಿ ಗುಣವನ್ನು ಅರಿಯುವಳು, ಗಂಡನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಳು, ಸ್ವಲ್ಪದಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವಳು, ಅವಳೇ ಪ್ರಿಯೆ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಪ್ರಿಯೆ.

ದುಷ್ಟಾ ಭಾರ್ಯಾ ಶಠಂ ಮಿತ್ರಂ ಭೃತ್ಯಶ್ಚೋತ್ತರದಾಯಕಃ । ಸಸರ್ಪೇ ಚ ಗೃಹೇ ವಾಸೋಮೃತ್ಯುರೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧,೧೦೮.

ದುಷ್ಟ ಹೆಂಡತಿ, ದುರಾಸೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ, ಉತ್ತರಕೊಡುವ ಭೃತ್ಯ, ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾವು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಮರಣವೇ.

ತ್ಯಜ ದುರ್ಜನಸಂಸರ್ಗಂ ಭಜ ಸಾಧುಸಮಾಗಮಮ್ । ಕುರು ಪುಣ್ಯಮಹೋರಾತ್ರ ಸ್ಮರ ನಿತ್ಯಮನಿತ್ಯತಾಮ್ ॥ ೧,೧೦೮.

ಕೆಟ್ಟವರ ಸಂಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗವನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಮಾಡು. ದಿನರೂತ್ರಿ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡು, ಯಾವಾಗಲೂ ನಾಶವಂತಿಕೆಯೆಂದು ನೆನೆ.

ವ್ಯಾಲೀಕಣ್ಠಪ್ರದೇಶಾಹ್ಯಪಿ ಚ ಫಣಭೃದ್ಭಾಷಣಾ ಯಾ ಚ ರೌದ್ರೀ ಯಾ ಕೃಷ್ಣಾ ವ್ಯಾಕುಲಾಗೀ ರುಧಿರನಯನಸಂವ್ಯಾಕುಲಾ ವ್ಯಾಘ್ರಕಲ್ಪಾ । ಕ್ರೋಧೇ ಯೈವೋಗ್ರವಕ್ತ್ರಾ ಸ್ಫುರದನಲಶಿಖಾ ಕಾಕಜಿಹ್ವಾ ಕರಾಲಾ ಸೇವ್ಯಾ ನ ಸ್ತ್ರೀ ವಿದಗ್ಧಾ ಪರಪುರಗಮನಾ ಭ್ರಾನ್ತಚಿತ್ತಾ ವಿರಾಕ್ತ ॥ ೧,೧೦೮.

ಹಾವು ಹೋಲುವ ಕ್ರೂರ ಸ್ವಭಾವದವಳು, ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದವಳು, ಚಂಚಳಳೂ, ರಕ್ತವರ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳವಳು, ಹುಲಿ ಹೋಲುವವಳು, ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಮುಖವಳೂ, ಕಾಗೆಯ ನಾಲಿಗೆಯಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮಾತಾಡುವವಳು, ಕ್ರೂರಳೂ, ಪರಪುರುಷರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವವಳು, ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತವಾಗಿರುವವಳು, ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದವಳಾದರೆ, ಇಂತಹ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು.

ಸಕ್ತಿಃ ಸುತೋಕೇ ಸುಕೃತಂ ಕೃತಘ್ನೇ ಶತಿಂ ಚ ವಹ್ನೌ (ಸೀತಾಪಹೌ ಹ್ಯತಪಯೈವ)?ಹೈಮೇ । ಉತ್ಪದ್ಯತೇ ದೈವವಶಾತ್ಕದಾಚಿದ್ವೇಶ್ಯಾಸು ರಾಗೋ ನ ಭವೇತ್ಕದಾಚಿತ್ ॥ ೧,೧೦೮.

ಶಕ್ತಿಯು ಮಗುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಹುಟ್ಟಬಹುದು, ಒಳ್ಳೆಯತನವು ಕೃತಘ್ನನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು, ಬಂಗಾರದಲ್ಲಿ ನೂರು ಪಟ್ಟು ಬೆಂಕಿಯೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ವೇಶ್ಯೆಯರ ಮೇಲೆ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಬಹುದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಹುಟ್ಟದೇ ಇರಬಹುದು.

ಭುಜಙ್ಗಮೇ ವೇಶ್ಮನಿ ದೃಷ್ಟಿದೃಷ್ಟೇ ವ್ಯಾಧೌ ಚಿಕಿತ್ಸಾವಿನಿವರ್ತಿತೇ ಚ । ದೇಹೇ ಚ ಬಾಲ್ಯಾದಿವಯೋಽನ್ವಿತೇ ಚ ಕಾಲಾ ವೃತೋಽಸೌ ಲಭತೇ ಧೃತಿಂ ಕಃ ॥ ೧,೧೦೮.

ಮನೆಗೆ ಹಾವು ಬಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ರೋಗಕ್ಕೆ ಔಷಧಿ ಫಲಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ದೇಹವು ಬಾಲ್ಯ ಅಥವಾ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೆ—ಈ ಎಲ್ಲವು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಯಾರು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನಿಲ್ಲಬಹುದು?