ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಪಞ್ಚಾನ್ಯಾನಿ ತು ಸಾರ್ದ್ಧಾನಿ ಸ್ಯನ್ದನಸ್ಯ ವೃಷಧ್ವಜ 58.

ರಥಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಐದು ಅರ್ಧ ಭಾಗಗಳಿವೆ, ವೃಷಧ್ವಜನೆ.

ಹ್ರಸ್ವೋಽಕ್ಷಸ್ತದ್ಯುಗಾರ್ದ್ಧೇನ ಧ್ರುವಾಧಾರೇ ರಥಸ್ಯ ವೈ 58.

ಅಕ್ಷವು ಅರ್ಧ ಯುಗದಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದು, ಅದು ರಥದ ಸ್ಥಿರ ಆಧಾರದ ಬಳಿ ಇದೆ.

ಗಾಯತ್ತ್ರೀ ಸಬೃಹತ್ಯುಷ್ಣಿಗ್ಜಗತೀತ್ರಿಷ್ಟುಬೇವ ಚ 58.

ಗಾಯತ್ರಿ, ಬೃಹತಿ, ಉಷ್ಣಿಕ್, ಜಗತಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಇವೆ.

ಧಾತಾ ಕ್ರತುಸ್ಥಲಾ ಚೈವ ಪುಲಸ್ತ್ಯೋ ವಾಸುಕಿಸ್ತಥಾ 58.

ಧಾತಾ, ಕ್ರತು, ಸ್ಥಲಾ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಸುಕಿಯೂ ಸಹ ಇದ್ದಾರೆ.

ಅರ್ಯ್ಯಮಾ ಪುಲಹಶ್ಚೈವ ರಥೌಜಾಃ ಪುಞ್ಜಿಕಸ್ಥಲಾ 58.

ಅರ್ಯಮನ್, ಪುಲಹ, ರಥದ ಬಲ ಮತ್ತು ಪುಂಜಿಕಸ್ಥಲಾ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ.

ಮಿತ್ರೋಽತ್ರಿಸ್ತಕ್ಷಕೋ ರಕ್ಷಃ ಪೌರುಷೇಯೋಽಥ ಮೇನಕಾ 58.

ಮಿತ್ರ, ಅತ್ರಿ, ತಕ್ಷಕ, ರಕ್ಷ, ಪೌರುಷೇಯ ಮತ್ತು ಮೇನಕಾ ಇದ್ದಾರೆ.

ವರುಣೋ ವಸಿಷ್ಠೋ ರಮ್ಭಾ ಸಹಜನ್ಯಾ ಕುಹುರ್ಬುಧಃ । 58.

ವರುಣ, ವಸಿಷ್ಠ, ರಂಭಾ, ಸಹಜನ್ಯಾ, ಕುಹೂ ಮತ್ತು ಬುಧ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಇನ್ದ್ರೋ ವಿಶ್ವಾವಸುಃ ಸ್ತ್ರೋತ(ಶ್ರೋತ್ರ) ಏಲಾಪತ್ರಸ್ತಥಾಙ್ಗಿರಾಃ 58.

ಇಂದ್ರನು, ವಿಶ್ವಾವಸು, ಶ್ರೋತ್ರ, ಏಲಾಪತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗಿರಸ್ಸು,

ವಿವಸ್ವಾನುಗ್ರಸೇನಶ್ಚ ಭೃಗುರಾಪೂರಣಸ್ತಥಾ 58.

ವಿವಸ್ವಾನ್, ಉಗ್ರಸೇನ, ಭೃಗು ಮತ್ತು ಆಪೂರಣ,

ಪೂಷಾ ಚ ಸುರುಚಿರ್ಧಾತಾ ಗೌತಮೋಽಥ ಧನಞ್ಜಯಃ 58.

ಪೂಷನು, ಸುರುಚಿ, ಧಾತಾ, ಗೌತಮ ಮತ್ತು ಧನಂಜಯ,

ವಿಶ್ವಾವಸುರ್ಭರದ್ವಾಜಃ ಪರ್ಜನ್ಯೈರಾವತೌ ತದಾ 58.

ವಿಶ್ವಾವಸು, ಭರದ್ವಾಜ, ಪರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಐರಾವತ,

ಅಂಶುಶ್ಚ ಕಾಶ್ಯಪಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಮಹಾಪದ್ಮಸ್ತಥೋರ್ವಶೀ 58.

ಅಂಶು, ಕಾಶ್ಯಪ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಮಹಾಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಉರ್ವಶಿ,

ಕ್ರತುರ್ಭರ್ಗಸ್ತಥೋರ್ಣಾಯುಃ ಸ್ಫೂರ್ಜಃ ಕರ್ಕೋಟಕಸ್ತಥಾ ಪೌಷಮಾಸೇ ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ಸಪ್ತ ಭಾಸ್ಕರಮಣ್ಡಲೇ ॥ 58.

ಕ್ರತು, ಭರ್ಗ, ಊರ್ಣಾಯು, ಸ್ಫೂರ್ಜ ಮತ್ತು ಕರ್ಕೋಟಕ—ಈ ಏಳು ಜನರು ಪೌಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತ್ವಷ್ಟಾಥ ಜಮದಗ್ನಿಶ್ಚ ಕಮ್ಬಲೋಽಥ ತಿಲೋತ್ತಮಾ ಮಾಘಮಾಸೇ ವಸನ್ತ್ಯೇತೇ ಸಪ್ತ ಭಾಸ್ಕರಮಣ್ಡಲೇ ॥ 58.

ತ್ವಷ್ಟೃ, ಜಮದಗ್ನಿ, ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ತಿಲೋತ್ತಮಾ—ಈ ಏಳು ಜನರು ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿಷ್ಣುರಶ್ವತರೋ ರಮ್ಭಾ ಸೂರ್ಯ್ಯವರ್ಚ್ಚಾಶ್ಚ ಸತ್ಯಜಿತ್ 58.

ವಿಷ್ಣು, ಅಶ್ವತರ, ರಂಭಾ, ಸೂರ್ಯವರ್ಚ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಜಿತ್,

ಸವಿತುರ್ಮಣ್ಡಲೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ವಿಷ್ಣುಶಕ್ತ್ಯುಪಬೃಂಹಿತಾಃ 58.

ಸವಿತೃನ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಅವರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ನೃತ್ಯನ್ತ್ಯೋಽಪ್ಸರಸೋ ಯಾನ್ತಿ ಸೂರ್ಯ್ಯಸ್ಯಾನುನಿಶಾಚರಾಃ 58.

ಅಪ್ಸರಸರು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ, ರಾತ್ರಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಾಲಖಿಲ್ಯಾಸ್ತಥೈವೈನಂ ಪರಿವಾರ್ಯ್ಯ ಸಮಾಸತೇ 58.

ಅದೇ ರೀತಿ ಬಾಲಖಿಲ್ಯರು ಕೂಡ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಹತ್ತಿರವೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ವಾಮದಕ್ಷಿಣತೋ ಯುಕ್ತಾ ದಶ ತೇನ ಚರತ್ಯಸೌ 58.

ವಾಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಜೋಡಣೆಗಳು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವನು ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಪಿಶಂಗೇಸ್ತುರಗೈರ್ಯುಕ್ತಃ ಸೋಽಷ್ಟಾಭಿರ್ವಾಯುವೇಗಿಭಿಃ 58.

ಪಿಶಂಗನ ಎಂಟು ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

ಸೋಪಾಸಙ್ಗಪತಾಕಸ್ತು ಶುಕ್ರಸ್ಯಾಪಿ ರಥೋ ಮಹಾನ್ 58.

ಶುಕ್ರನ ಮಹಾ ರಥವು ಉಪಚಾರಕರೂ, ಧ್ವಜಗಳೂ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಷ್ಟಾಶ್ವಃ ಕಾಞ್ಚನಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಭೌಮಸ್ಯಾಪಿ ರಥೋ ಮಹಾನ್ ॥ 58.

ಭೌಮನ ಮಹಾ ರಥವು ಎಂಟು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವ, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸುಂದರವಾದದು.

ಪದ್ಮರಾಗಾರುಣೈರಶ್ವೈಃ ಸಂಯುಕ್ತೋ ವಹ್ನಿಸಂಭವೈಃ 58.

ಅದು ಪದ್ಮರಾಗದಂತೆ ಕೆಂಪು, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಿಷ್ಠಂಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ವರ್ಷಂ ವೈ ರಾಶೌರಾಶೌ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ 58.

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಒಂದು ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ.

ಸಮಾರುಹ್ಯ ಶನೈರ್ಯಾತಿ ಮನ್ದಗಾಮೀ ಶನೈಶ್ಚರಃ 58.

ಶನೈಶ್ಚರನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹತ್ತಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸಕೃದ್ಯಕ್ತಾಸ್ತು ಭೂತೇಶಬಹನ್ತ್ಯವಿರತಂ ಶಿವ 58.

ಓ ಶಿವ, ಒಮ್ಮೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದವರು ಭೂತಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಪಲಾಲಧೂಮವರ್ಣಾಭಾ ಲಾಕ್ಷಾರಸನಿಭಾರುಣಾಃ 58.

ಅವರು ಹುಲ್ಲಿನ ಹೊಗೆ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಲಾಕ್ಷಾರಸದಂತೆ ಕೆಂಪಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಇತಿ ಶ್ರೀಗಾರುಡೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪೂರ್ವಖಣ್ಡೇ ಪ್ರಥಮಾಂಶಾಖ್ಯೇ ಆಚಾರಕಾಣ್ಡೇ ಭುವನಕೋಶನಿರೂಪಣಂ ನಾಮಾಷ್ಟಪಞ್ಚಾಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಇಂತಾಗಿ ಶ್ರೀಗರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಖಂಡದ ಆಚಾರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ 'ಭುವನಕೋಶ ವಿವರಣೆ' ಎಂಬ ಐವತ್ತೆಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.

(ಅಥ ಜ್ಯೋತಿಃ ಶಾಸ್ತ್ರಮ್) ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚಕ್ರಂ ಭುವೋ ಮಾನಮುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರೋವಾಚ ಕೇಶವಃ 59.

ಈಗ ಜ್ಯೋತಿಶಾಸ್ತ್ರ: ಭೂಮಂಡಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ನಂತರ ಕೇಶವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.