ದ್ವೀಪಾತ್ತು ದ್ವಿಗುಣೋ ದ್ವೀಪಃ ಸಮುದ್ರಶ್ಚ ವೃಷಧ್ವಜ 54.
ಪ್ರತಿ ದ್ವೀಪದ ನಂತರದ ದ್ವೀಪವು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದು, ಸಮುದ್ರವೂ ಹಾಗೆಯೇ, ವೃಷಧ್ವಜ.
ಚತುರಶೀತಿಸಾಹಸ್ತ್ರೈರ್ಯೋಜನೈರಸ್ಯ ಚೋಚ್ಛ್ರಯಃ 54.
ಅದರ ಎತ್ತರ ಎಂಭತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು.
ಅಧಃ ಷೋಡಶಸಾಹಸ್ತ್ರಃ ಕರ್ಣಿಕಾಕಾರಸಂಸ್ಥಿತಃ 54.
ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು, ಕಮಲದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ.
ನೀಲಃ ಶ್ವೇತಶ್ಚ ಶ್ರೃಂಗೀ ಚ ಉತ್ತರೇ ವರ್ಷಪರ್ವತಾಃ 54.
ನೀಲ, ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ಶೃಂಗಿ ಎಂಬುವು ಉತ್ತರದ ಭಾಗದ ಪರ್ವತಗಳು.
ಶಙ್ಕರಾಥ ನ ತೇಷ್ವಸ್ತಿ ಯುಗಾವಸ್ಥಾ ಕಥಞ್ಚನ 54.
ಶಂಕರಾ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಯುಗಗಳ ವಿಭಾಗವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ನಾಭಿಃ ಕಿಂಪುರುಷಶ್ಚೈವ ಹರಿವರ್ಷಮಿಲಾ ವೃತಃ 54.
ನಾಭಿ, ಕಿಂಪುರುಷ ಮತ್ತು ಹರಿವರ್ಷ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಇಲಾ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.
ಕೇತುಮಾಲೋ ನೃಪಸ್ತೇಭ್ಯಸ್ತತ್ಸಂಜ್ಞಾನ್ ಖಣ್ಡಕಾನ್ದದೌ 54.
ರಾಜನಾದ ಕೆತುಮಾಲನು ಆ ರಾಜರಿಗೆ ಆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಆ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಟ್ಟನು.
ತತ್ಪುತ್ರೋ ಭರತೋ ನಾಮ ಶಾಲಗ್ರಾಮೇ ಸ್ಥಿತೋ ವ್ರತೀ 54.
ಅವನ ಮಗನಿಗೆ ಭರತ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇತ್ತು; ಅವನು ಶಾಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವ್ರತ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಇನ್ದ್ರದ್ಯುಮ್ನಶ್ಚ ತತ್ಪುತ್ರಃ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ 54.
ಅವನ ಮಗ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನು; ಅವನು ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
ಸುತಸ್ತಸ್ಮಾದಥೈ ಜಾತಃ ಪ್ರಸ್ತಾರಸ್ತತ್ಸುತೋ ವಿಭುಃ 54.
ಆತನಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾರ ಎಂಬ ಮಗನಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತಾರನ ಮಗನಿಗೆ ವಿಭು ಎಂದು ಹೆಸರು.
ನರೋ ಗಯಸ್ಯ ತನಯಸ್ತತ್ಪುತ್ರೋಭುದ್ವಿರಾಡಗತಃ 54.
ಗಯನ ಮಗನಾದ ನರನು ಅವನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನ ಮಗ ವಿರಾಡ್ಗತ.
ತ್ವಷ್ಟಾ ತ್ವಷ್ಟುಶ್ಚ ವಿರಜಾ ರಜಸ್ತಸ್ಯಾಪ್ಯಭೂತ್ಸುತಃ 54.
ತ್ವಷ್ಟನು ತ್ವಷ್ಟುವಿನ ಮಗ; ವಿರಜನು ರಜಸಿನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.
ಇತಿ ಶ್ರಾಗಾರುಡೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪೂರ್ವಖಣ್ಡೇ ಪ್ರಥಮಾಂಶಾಖ್ಯೇ ಆಚಾರಕಾಣ್ಡೇ ಭುವನಕೋಶವರ್ಣನೋಪಯೋಗಿಪ್ರಿಯವ್ರತವಂಶನಿರೂಪಣಂ ನಾಮ ಚತುಃ ಪಞ್ಚಾಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಗಾರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಖಂಡದ ಪ್ರಥಮಾಂಶದ ಆಚಾರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಭುವನಕೋಶ ವರ್ಣನೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಪ್ರಿಯವ್ರತ ವಂಶ ವಿವರಣೆಯ ಐವತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಮಧ್ಯೇ ತ್ವಿಲಾವೃತೋ ವರ್ಷೋ ಭದ್ರಾಶ್ವಃ ಪೂರ್ವತೋಽದ್ಭುತಃ 55.
ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲಾವೃತವರ್ಷವಿದ್ದು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತವಾದ ಭದ್ರಾಶ್ವವಿದೆ.
ತತಃ ಕಿಮ್ಪುರುಷೋ ವರ್ಷೋ ಮೇರೋರ್ದಕ್ಷಿಣತಃ ಸ್ಮೃತಃ 55.
ಮೇರುವಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿಂಪುರುಷವರ್ಷವಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮೇ ಕೇತುಮಾಲಶ್ಚ ರಮ್ಯಕಃ ಪಶ್ಚಿಮೋತ್ತರೇ 55.
ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕೆತುಮಾಲವಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮ-ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ರಮ್ಯಕವಿದೆ.
ಸಿದ್ಧಿಃ ಸ್ವಾಭಾವಿಕೀ ರುದ್ರ ! ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ತು ಭಾರತಮ್ 55.
ಹೇ ರುದ್ರಾ, ಭಾರತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಿದ್ಧಿ ಸಹಜವಾಗಿದೆ.
ನಾಗದ್ವೀಪಃ ಕಟಾಹಶ್ಚ ಸಿಂಹಲೋ ವಾರುಣಸ್ತಥಾ 55.
ಅಲ್ಲದೆ ನಾಗದ್ವೀಪ, ಕಟ್ಟಾಹ, ಸಿಂಹಳ ಮತ್ತು ವಾರುಣ ಎಂಬ ದೇಶಗಳೂ ಇವೆ.
ಪೂರ್ವೇ ಕಿರಾತಾಸ್ತಸ್ಯಾಸ್ತೇ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಯವನಾಃ ಸ್ಥಿತಾಃ 55.
ಅದರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಿರಾತರು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಯವನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಕ್ಷತ್ತ್ರಿಯಾ ವೈಶ್ಯಾಃ ಶೂದ್ರಾಶ್ಚಾನ್ತರವಾಸಿನಃ 55.
ಆಂತರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿನ್ಧ್ಯಶ್ಚ ಪಾರಿಯಾತ್ರಶ್ಚ ಸಪ್ತಾತ್ರ ಕುಲಪರ್ವತಾಃ 55.
ಇಲ್ಲಿ ವಿಂಧ್ಯ, ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.
ತಾಪೀ ಪಯೋಷ್ಣೀ ಸರಯೂಃ ಕಾವೇರೀ ಗೋಮತೀ ತಥಾ 55.
ತಾಪ್ತಿ, ಪಯೋಷ್ಣಿ, ಸರಯೂ, ಕಾವೇರಿ ಹಾಗೂ ಗೋಮತಿ ನದಿಗಳಿವೆ.
ಕೇತುಮಾಲಾ ತಾಮ್ರಪರ್ಣೋ ಚನ್ದ್ರಭಾಗಾ ಸರಸ್ವತೀ 55.
ಕೆತುಮಾಲಾ, ತಾಮ್ರಪರ್ಣಿ, ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ.
ವಿದರ್ಭಾ ಚ ಶತದ್ರೂಶ್ಚ ನದ್ಯಃ ಪಾಪಹರಾಃ ಶುಭಾಃ 55.
ವಿದರ್ಭಾ ಮತ್ತು ಶತದ್ರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಶುಭ ನದಿಗಳಿವೆ.
ಪಾಞ್ಚಾಲಾಃ ಕುರವೋ ಮತ್ಸ್ಯಾ ಯೌಧೇಯಾಃ ಸಪಟಚ್ಚರಾಃ 55.
ಪಾಂಚಾಳರು, ಕುರುಗಳು, ಮತ್ಸ್ಯರು, ಯೌಧೇಯರು ಮತ್ತು ಪಟಚ್ಚರರು,
ವೃಷಧ್ವಜ ! ಜನಾಃ ಪಾದ್ಮಾಃ ಸೂತಮಾಗಧಚೇದಯಃ 55.
ವೃಷಧ್ವಜನೆ, ಪದ್ಮರು, ಸೂತರು, ಮಾಗಧರು ಮತ್ತು ಚೇದಿಯರು,
ಕಲಿಂಗವಂಗಪುಣ್ಡ್ರಾಂಗಾ ವೈದರ್ಭಾ ಮೂಲಕಾಸ್ತಥಾ 55.
ಕಲಿಂಗರು, ವಂಗರು, ಪುಂಡ್ರರು, ಅಂಗರು, ವೈದರ್ಭರು ಮತ್ತು ಮೂಳಕರು,
ಪುಲನ್ದಾಶ್ಮಕಜೀಮೂತನಯರಾಷ್ಟ್ರನಿವಾಸಿನಃ 55.
ಪುಲಿಂದರು, ಅಶ್ಮಕರು, ಜೀಮೂತರು ಮತ್ತು ನಯ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ನಿವಾಸಿಗಳು,
ಅಮ್ಬಷ್ಠದ್ರವಿಡಾ ಲಾಟಾಃ ಕಾಮ್ಬೋಜಾಃ ಸ್ತ್ರೀಮುಖಾಃ ಶಕಾಃ 55.
ಅಂಬಷ್ಟರು, ದ್ರಾವಿಡರು, ಲಾಟರು, ಕಾಮ್ಬೋಜರು, ಸ್ತ್ರೀಮುಖರು ಮತ್ತು ಶಕರು,
ಸ್ತ್ರೀರಾಜ್ಯಾಃ ಸೈನ್ಧವಾ ಮ್ಲೇಚ್ಛಾ ನಾಸ್ತಿ ಕಾ ಯವನಾಸ್ತಥಾ 55.
ಸ್ತ್ರೀರಾಜ್ಯವರು, ಸೈಂಧವರು, ಮ್ಲೇಛ್ಛರು, ನಾಸ್ತಿಕರು ಮತ್ತು ಯವನರು,