ಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ತಥಾ ಜ್ಞೇಯೋ ನಿರ್ಗಮಸ್ತುಃ ತಥಾ ಬುಧೈಃ 47.
ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಬಾಗಿಲಿನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೀಗೆಯೇ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಭಾಗಮೇಕಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ತು ನಿರ್ಗಮಂ ಕ್ಲಪಯೇತ್ಪುನಃ 47.
ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆ ಪ್ರಕಾರ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
ಏತತ್ಸಾಮಾನ್ಯಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ಪ್ರಾಸಾದಸ್ಯ ಹಿ ಲಕ್ಷಣಮ್ 47.
ಇದು ಪ್ರಾಸಾದದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ದ್ವಿಗುಣೇನ ಭವೇದ್ರರ್ಭಃ ಸಮನ್ತಾಚ್ಛೌನಕ ಧ್ರುವಮ್ 47.
ಓ ಶೌನಕ, ಸುತ್ತಲಿನ ಅಳತೆ ಯಾವತ್ತೂ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಇರಬೇಕು.
ದ್ವಿಗುಣಂ ಶಿಖರಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಜಙ್ಘಾಯಾಶ್ಚೈವ ಶೌನಕ 47.
ಓ ಶೌನಕ, ಶಿಖರವು ಕಾಲಿನ ಎತ್ತರದ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ಗಮಸ್ತು ಸಮಾಖ್ಯಾತಃ ಶೇಷಂ ಪೂರ್ವವದೇವ ತು 47.
ಬಾಗಿಲಿನ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಉಳಿದವು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಇರಬೇಕು.
ಕರಾಗ್ರಂ ವೇದವತ್ಕೃತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಭಾಗಾಷ್ಟಮಂ ಭವೇತ್ 47.
ಕೈಮೂಳನ್ನು ವೇದಿಯಂತೆ ಮಾಡಿ, ಬಾಗಿಲು ಎಂಟು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರಲಿ.
ದ್ವಾರವತ್ಪೀಠಮಧ್ಯೇ ತು ಶೇಷಂ ಶುಷಿರಕಂ ಭವೇತ್ 47.
ಪೀಠದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಬಾಗಿಲಿನಂತೆ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಒಳಗಿನಿಂದ ಖಾಲಿಯಾಗಿರಬೇಕು.
ತದ್ವಿಸ್ತಾರಸಮಾ ಜಙ್ಘಾ ಶಿಖರಂ ದ್ವಿಗುಣಂ ಭವೇತ್ 47.
ಕಾಲಿನ ಅಗಲ ಸಮವಾಗಿರಲಿ, ಶಿಖರವು ಅದರ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿರಬೇಕು.
ಮಣ್ಡಪೇ ಮಾನಮೇತತ್ತು ಸ್ವರೂಪಂ ಚಾಪರಂ ವದೇ 47.
ಮಂಟಪದ ಅಳತೆ ಇದು; ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಇತ್ಥಂ ಕೃತೇನ ಮಾನೇನ ಬಾಹ್ಯಭಾಗವಿನಿರ್ಗತಮ್ 47.
ಈ ರೀತಿ ಅಳತೆ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ, ಹೊರಗಿನ ಭಾಗ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗರ್ಭಂ ತು ದ್ವಿಗುಣಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾನ್ನೇಮ್ಯಾ ಮಾನಂ ಭವೇದಿಹ 47.
ಒಳಗಿರುವ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲಿ ಅಳತೆ ಅಂಚಿನ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಸಾದಾನಾಂ ಚ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮಾನಂ ಯೋನಿಂ ಚ ಮಾನತಃ 47.
ಈಗ ನಾನು ಪ್ರಾಸಾದಗಳ ಅಳತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಂ ಚ ಪಞ್ಚೈತೇ ಪ್ರಾಸಾದಾಃ ಸರ್ವಯೋನಯಃ 47.
ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಐದು ವಿಧದ ಪ್ರಾಸಾದಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.
ವೃತ್ತೋ ವೃತ್ತಾಯತಶ್ಚಾನ್ಯೋಽಷ್ಟಾಶ್ರಶ್ಚೇಹ ಚ ಪಞ್ಚಮಃ 47.
ಒಂದು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮತ್ತೊಂದು ಉದ್ದವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಐದನೇದು ಅಷ್ಟಭುಜಾಕಾರದಾಗಿದೆ.
ಸರ್ವಪ್ರಕೃತಿಭೂತೇಭ್ಯಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ತಥೈವ ಚ 47.
ಎಲ್ಲ ಮೂಲಭೂತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಂತೆ, ನಾಲ್ವತ್ತೊಂದು ರೂಪಗಳಿವೆ.
ಭದ್ರಕಃ ಸರ್ವತಾ ಭದ್ರೋ ರುಚಕೋ ನನ್ದನಸ್ತಥಾ 47.
ಭದ್ರಕ, ಸರ್ವತ, ಭದ್ರ, ರುಚಕ ಮತ್ತು ನಂದನ ಎಂಬುವುಗಳಿವೆ.
ಚತುರಶ್ರಾಃ ಸಮುದ್ಭೂತಾ ವೈರಾಜಾದಿತಿ ಗಮ್ಯತಾಮ್ 47.
ಚತುಷ್ಕೋಣ ರೂಪಗಳು ವೈರಾಜ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ವಿಮಾನಂ ಚ ತಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಮನ್ದಿರಂ ಭವನಂ ತಥಾ 47.
ವಿಮಾನ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಭವನ ಕೂಡ ಇವೆ.
ವಲಯೋ ದುನ್ದುಭಿಃ ಪದ್ಮೋ ಮಹಾಪದ್ಮಸ್ತಥಾಪರಃ 47.
ವಲಯ, ದುಂಡುಭಿ, ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾಪದ್ಮ ಎಂಬುದೂ ಇದೆ.
ಗುವಾವೃಕ್ಷಸ್ತಥಾನ್ಯಶ್ಚ ವೃತ್ತಾಃ ಕೈಲಾಶಸಮ್ಭವಾಃ 47.
ಗುವಾ ವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ವೃತ್ತಾಕಾರದದು, ಕೈಲಾಸದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗಿದೆ.
ಭೂಮುಖೋ ಭೂಧರಶ್ಚೈವ ಶ್ರೀಜಯಃ ಪೃಥಿವೀಧರಃ 47.
ಭೂಮುಖ, ಭೂಧರ, ಶ್ರೀಜಯ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವೀಧರ ಎಂಬುವುಗಳಿವೆ.
ವಜ್ರಂ ಚಕ್ರಂ ತಥಾನ್ಯಚ್ಚ ಮುಷ್ಟಿಕಂ ವಭ್ರುಸಂಜ್ಞಿತಮ್ 47.
ವಜ್ರ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಮುಷ್ಟಿಕ, ವಭ್ರು ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವೂ ಇದೆ.
ವಿಜಯೋ ನಾಮತಃ ಶ್ವೇತಸ್ತ್ರಿವಿಷ್ಟಿಪಸಮುದ್ಭವಾಃ 47.
ವಿಜಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಬಿಳಿ ವರ್ಣದದು, ತ್ರಿವಿಷ್ಟಿಪದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗಿದೆ.
ಯತ್ರ ತತ್ರ ವಿಧಾತವ್ಯಂ ಸಂಸ್ಥಾನಂ ಮಣ್ಡಪಸ್ಯ ತು 47.
ಯಾವೆಡೆಯಲ್ಲಿರಲಿ, ಮಂದಪದ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
ಪುತ್ರಲಾಭಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಪುಷ್ಟಿಸ್ತ್ರಿಕೋಣಾದಿಕ್ರಮಾದ್ಭವೇತ್ 47.
ತ್ರಿಕೋಣದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಮಣ್ಡಪಃ ಸಮಸಂಖ್ಯಾಭಿರ್ಗುಣಿತಃ ಸೂತ್ರಕಸ್ತಥಾ 47.
ಮಂದಪವನ್ನು ಸಮಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಗುಣಿಸಿ, ಮಾಪನದ ದಾರಿಯನ್ನೂ ಹೀಗೆಯೇ ಬಳಸಬೇಕು.
ಸ್ಪರ್ಧಾಗವಾಕ್ಷಕೋಪೇತೋ ನಿರ್ಗವಾಕ್ಷೋಽಥ ವಾ ಭವೇತ್ 47.
ಕಿಟಕಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಕಿಟಕಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕೂಡ ಮಂದಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.
ಭಿತ್ತೇರ್ದ್ವೈಗುಣ್ಯತೋ ವಾಪಿ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಾ ಮಣ್ಡಪಾಃ ಕ್ವಚಿತ್ 47.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಂದಪವನ್ನು ಗೋಡೆಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪರಿಮಾಣವಿರೋಧೇನ ರೇಖಾವೈಷಮ್ಯಭೂಷಿತಾ 47.
ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ರೇಖೆಗಳ ಅಸಮತೋಲನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.