ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಜುಗುಪ್ಸಿತಾಂ ಶ್ರುತ್ಯನುಕ್ತಾಂ ಚ ದೇವೀಂ ಪತಿದ್ರುಹಾಂ ಸರ್ವದಾ ಸೇವಯಿತ್ವಾ । ತಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಕುಷ್ಠಭಗನ್ದರಾದ್ಯೈರ್ಭುಕ್ತ್ವಾ ದುಃಖಂ ಸಂಯಮಿನೀಂ ಪ್ರಯಾಹಿ ॥ ೩,೨೮.

ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳದ, ಪತಿಗೆ ವಿರೋಧಿಯಾದ, ನಿಂದಿತ ದೇವಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಅವಳ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಕುಷ್ಠ, ಭಗಂದರ ಮತ್ತು ಇತರ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ತದಾ ಕುದೇವೀ ಕುತ್ರ ಗತಾ ವದಸ್ವ ಮೇ ಹ್ಯತಃ ಪತೇ ತ್ವಂ ನ ಭಜಸ್ವ ದೇವೀಮ್ । ಪತೇ ಭಜ ತ್ವಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ವೈಷ್ಣವಾಂಶ್ಚ ಸಂಸಾರದುಃಖಾತ್ತಾರನ್ಸುಷ್ಠುರೂಪಾನ್ ॥ ೩,೨೮.

ಆ ಕುದೇವಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಳು ಹೇಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಾಮೀ, ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಡ; ಬದಲಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವರನ್ನು ಪೂಜಿಸು, ಅವರು ಸಂಸಾರದ ದುಃಖದಿಂದ ನಿಜವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸೇವಾದಿಕಂ ಪ್ರವಿಹಾಯೈವ ಸ್ವಚ್ಛಂ ಮಾಯಾದೇವ್ಯಾ ಭಜನಾತ್ಕಿಂ ವದಸ್ವ । ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವೀಂ ಹ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀತಿ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ ॥ ೩,೨೮.

ಈ ರೀತಿಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಾಯಾದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಏನು ಲಾಭ? ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಅಷ್ಟಮಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠದೇವಿಯನ್ನು ಅಲಕ್ಷ್ಮಿಯೆಂದು ತಿಳಿದು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸು.

ತಸ್ಯಾಃ ಸೂತ್ರಂ ಗಲಬದ್ಧಂ ಚ ಕೃತ್ವಾ ನಾನಾದುಃಖಂ ಹ್ಯನುಭೂಯಾಃ ಪತೇ ತ್ವಮ್ । ಯದಾ ಪತೇ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಪಾಶೈರ್ಬದ್ಧ್ವಾ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ ತಾಡ್ಯಮಾನೈಃ ಕಶಾಭಿಃ ॥ ೩,೨೮.

ಅವಳ ಸುತ್ತನ್ನು ಗಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ನೀನು ಅನೇಕ ವಿಧದ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ವಾಮಿ. ಯಮದೂತರ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಅವರು ಕೋರೆಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುವಾಗ—

ತದಾ ಹ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಕುತ್ರ ಪಲಾಯತೇಽಸಾವತೋ ಮೂಲಂ ವಿಷ್ಣುಪಾದಂ ಭಜಸ್ವ । ಪತೇ ಭಜ ತ್ವಂ ಸರ್ವದಾ ವಾಯುತತ್ತ್ವಂ ನ ಚಾಶ್ರಯೇಸ್ತ್ವಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ಕನ್ದಂ ಚ ಮೂಢ ॥ ೩,೨೮.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಾಗ್ಯ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತದೆ? ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೂಲವಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹೋದು. ಸ್ವಾಮಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ವಾಯುತತ್ತ್ವವನ್ನು ನೆನೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ಕಂದನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬೇಡ, ಅಜ್ಞಾನಿ.

ತದ್ವತ್ತಂ ತ್ವಂ ನವನೀತಂ ಚ ಭಕ್ತ್ಯಾ ತದುಚ್ಛಿಷ್ಟಂ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ಪತೇ ಹಿ । ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ಸೂತ್ರಂ ಗಲಬದ್ಧಂ ಚ ಕೃತ್ವಾ ಇಹೈವ ದುಃಖಾನ್ಯನುಭೂಯಾಃ ಪತೇ ತ್ವಮ್ ॥ ೩,೨೮.

ಹಾಗೆಯೇ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನವನೀತದ ಉಚ್ಚಿಷ್ಟವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಅವಳ ಸುತ್ತನ್ನು ಗಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ನೀನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ವಾಮಿ.

ಯದಾ ಪತೇ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಪಾಶೈರ್ಬದ್ಧ್ವಾ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ ತಾಡ್ಯಮಾನಃ ಕಶಾಭಿಃ । ತದಾ ಸ್ಕನ್ದಃ ಕುತ್ರ ಪಲಾಯತೇಽಸಾವತೋ ಮೂಲಂ ವಿಷ್ಣುಪಾದಂ ಭಜಸ್ವ ॥ ೩,೨೮.

ಯಮದೂತರ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಅವರು ಕೋರೆಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುವಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ? ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೂಲವಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹೋದು.

ದೀಪಸ್ತಂಭಂ ದಾಪಯಿತ್ವಾ ಪತೇ ತ್ವಂ ಸೂತ್ರಂ ಚ ಬದ್ಧ್ವಾ ಸ್ವಗಲೇ ಚ ಭಕ್ತ್ಯಾ । ತದಾ ಬದ್ಧ್ವಾ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಪಾಶೈರ್ದೀಪಸ್ತಂಭೈಸ್ತಾಡ್ಯಮಾನಸ್ತು ಸಮ್ಯಕ್ ॥ ೩,೨೮.

ದೀಪಸ್ತಂಭವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸುತ್ತನ್ನು ಸ್ವಗಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಆ ಬಳಿಕ ಯಮದೂತರ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುವೆ.

ದೀಪಸ್ತಂಭಃ ಕುತ್ರ ಪಲಾಯಿತೋಭೂದತೋ ಮೂಲಂ ವಿಷ್ಣುಪಾದಂ ಭಜಸ್ವ । ಲಕ್ಷ್ಮೀದಿನೇ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಸೂತ್ರಂ ತಸ್ಯಾಃ ಸ್ವಗಲೇ ಧಾರಯ ತ್ವಮ್ ॥ ೩,೨೮.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೀಪಸ್ತಂಭ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತದೆ? ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೂಲವಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹೋದು. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹಬ್ಬದಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅವಳ ಸುತ್ತನ್ನು ಸ್ವಗಲದಲ್ಲಿ ಧರಿಸು.

ಯದಾ ಪತೇ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಪಾಶೈರ್ಬಧ್ವಾ ಸಮ್ಯಕ್ ತಾಡ್ಯಮಾನಃ ಕಶಾಭಿಃ । ತದಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಕುತ್ರ ಪಲಾಯತೇಽಸಾವತೋ ಮೂಲಂ ವಿಷ್ಣುಪಾದಂ ಭಜಸ್ವ ॥ ೩,೨೮.

ಯಮದೂತರ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಅವರು ಕೋರೆಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುವಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾಳೆ? ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೂಲವಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹೋದು.

ವಿವಾಹಮೌಂಞ್ಜೀದಿವಸೇ ಮೂಢಬುದ್ಧೇ ಜುಗುಪ್ಸಿತಾನ್ಧಾರಯಿತ್ವಾ ಸುಭಕ್ತ್ಯಾ । ವರಾರಾರ್ತಿಕಂ ಕಾಂಸ್ಯಪಾತ್ರೇ ನಿಧಾಯ ಕೃತ್ವಾರ್ತಿಕ್ಯಂ ಉದಉದೈತಿ ಶಬ್ದಮ್ ॥ ೩,೨೮.

ವಿವಾಹಮೌಂಜಿ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಅಜ್ಞಾನಿ, ಅವು ದುಷ್ಟವಾದವುಗಳನ್ನಾದರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧರಿಸಿ, ಶುಭದ ದೀಪವನ್ನು ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಆರತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಶಬ್ದವು ಎದ್ದು ಬರುತ್ತದೆ.

ತಥೈವ ದಷ್ಟ್ವಾ ಪಿಚುಮನ್ದಸ್ಯ ಪತ್ರಂ ಸುನರ್ತಯಿತ್ವಾ ಪರಮಾದರೇಣ । ಯದಾ ತದಾ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಪಾಶೈರ್ಬದ್ಧ್ವಾ ಬದ್ಧ್ವಾ ತಾಡ್ಯಮಾನಶ್ಚ ಸಮ್ಯಕ್ ॥ ೩,೨೮.

ಹಾಗೆಯೇ, ಪಿಚುಮಂಡದ ಎಲೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ನೃತ್ಯಗೊಳಿಸಿ, ಆ ಬಳಿಕ ಯಮದೂತರ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುವೆ.

ತವ ಸ್ವಾಮಿನ್ಕುಲದೇವೋ ಮಹಾತ್ಮನ್ಪಲಾಯಿತಃ ಕುತ್ರ ಮೇ ತದ್ವದಸ್ವ । ಸ್ವದೇಹಾನಾಂ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ಕಣ್ಠಾಭರಣೈರ್ವಿಧುರಾಣಾಂ ಚ ಕೇಶೈಃ ॥ ೩,೨೮.

ನಿನ್ನ ಕುಲದ ದೇವತೆ, ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಹೋದನು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು. ವಿಧವೆಯರು ತಮ್ಮ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಂಠಾಭರಣಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ—

ಸಂತಿಷ್ಠಮಾನೇ ಯಮದೂತಾ ಬಲಿಷ್ಠಾ ಸಂತಾಡ್ಯಮಾನೇ ಮುಸಲೈರ್ಭಿನ್ದಿಪಾಲೈಃ । ಯದಾ ತದಾ ಕುತ್ರ ಪಲಾಯಿತಾ ಸಾ ಕೇಶೈರ್ವಿಹೀನಾ ಲಂಬಕರ್ಣಂ ಚ ಕೃತ್ವಾ ॥ ೩,೨೮.

ಬಲಿಷ್ಠ ಯಮದೂತರು ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ನೀನು ಮುಸಲಿನಿಂದ, ಭಿಂಡಿಪಾಲಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುವಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೂದಲು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬಿಟ್ಟವಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ?

ಸ್ವವಾಮಹಸ್ತೇ ವೇಣುಪಾತ್ರಂ ನಿಧಾಯ ದೀಪಂ ಧೃತ್ವಾ ಸವ್ಯಹಸ್ತೇ ಚ ಮೂಢಃ । ಗೃಹೇಗೃಹೇ ಭೈಕ್ಷಚರ್ಯಾಂ ಚ ಕೃತ್ವಾ ಸಂತಿಷ್ಠಮಾನೇ ಸ್ವಗೃಹಂ ಚೈವ ದೇವೀ ॥ ೩,೨೮.

ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ದೀಪವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಬೂ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮನೆಮನೆಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಾ, ಅಜ್ಞಾನಿ, ದೇವಿ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾಗ—

ಯದಾ ತದಾ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಮೂಢ ದೀಪೈಃ ಸಹಸ್ರೈರ್ದಹ್ಯಮಾನಶ್ಚ ಸಮ್ಯಕ್ । ನಿರ್ನಾಸಿಕಾ ರೇಣುಕಾ ಮೂಢಬುದ್ಧೇ ಪಲಾಯಿತಾ ಕುತ್ರ ಸಾ ಮೇ ವದಸ್ವ ॥ ೩,೨೮.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಜ್ಞಾನಿ, ಯಮದೂತರು ಸಾವಿರಾರು ದೀಪಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸುಟ್ಟಾಗ, ಮೂಗಿನಿಲ್ಲದ ರೇಣುಕಾ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

ಸದಾ ಮೂಢಂ ಖಡ್ಗದೇವಂ ಚ ಭಕ್ತ್ಯಾ ತಂ ಭಕ್ತವತ್ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ । ತೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ತ್ವಂ ಶ್ವಾನವದ್ಗರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಸಂತಿಷ್ಠಮಾನೇ ಸ್ವಗೃಹೇ ಚೈವ ನಿತ್ಯಮ್ ॥ ೩,೨೮.

ಯಾವಾಗಲೂ, ಅಜ್ಞಾನಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಖಡ್ಗದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಭಕ್ತನಂತೆ ಗೌರವಿಸಿ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾಯಿಗಳಂತೆ ಭೋಂಕರಿಸುತ್ತಾ, ಸದಾ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವೆ.

ಯದಾ ತದಾ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಸಮ್ಯಕ್ಸಂತಾಡ್ಯಮಾನಸ್ತತ್ರ ಶಬ್ದಂ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ । ಸಂತಿಷ್ಠಮಾನೇ ಭಕ್ತವರ್ಯಂ ವಿಹಾಯ ತದಾ ದೇವಃ ಕುತ್ರ ಪಲಾಯಿತೋಭೂತ್ ॥ ೩,೨೮.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯಮದೂತರು ನಿನ್ನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲೇ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭಕ್ತಶ್ರೇಷ್ಠನು ಇದ್ದರೂ, ಆ ದೇವರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಹೋದನು?

ಸ ಪಾರ್ಥಕ್ಯಾದ್ಭೀಮಸೇನಪ್ರತೀಕಂ ಪಞ್ಚಾಮೃತೈಃ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ । ಸುವ್ಯಞ್ಜನೇ ಚಾನ್ನಕೌಪೀನಮೇವ ದತ್ತ್ವಾ ಮೂಢಸ್ತಿಷ್ಠಮಾನೇ ಸ್ವಗೇಹೇ ॥ ೩,೨೮.

ಪಾರ್ಥಕ್ಯದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪಂಚಾಮೃತಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿ, ಅಜ್ಞಾನಿ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವನು.

ಯದಾ ತದಾ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಸಮ್ಯಕ್ಸಂತಾಡ್ಯಮಾನೇ ಯಮಮಾರ್ಗೇ ಚ ಮೂಢಃ । ಭೀಮಃ ಸ ವೈ ಕುತ್ರ ಪಲಾಯಿತೋಭೂದತೋ ಮೂಲಂ ವಿಷ್ಣುಪಾದಂ ಭಜಸ್ವ ॥ ೩,೨೮.

ಯಮದೂತರು ಯಮನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಡೆಯುವಾಗ, ಅಜ್ಞಾನಿ, ಆ ಭೀಮನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದಾನೆ? ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೂಲವಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹೋದು.

ಮಹಾದೇವಂ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ ಹರೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸ್ವಗೃಹೇ ವಿದ್ಯಮಾನೇ । ಯದಾ ಗೃಹಂ ದಹ್ಯತೇ ವಹ್ನಿನಾ ತು ತದಾ ಹರಃ ಕುತ್ರ ಪಲಾಯಿತೋಭೂತ್ ॥ ೩,೨೮.

ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, 'ಹರಿ' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಮನೆಗೆ ಹಾಜರಿರುವಾಗ, ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿಸಿದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹರನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದಾನೆ?

ಶಾಕಂಭರೀದಿವಸೇ ಸರ್ವಮೇವ ಶಾಕಂಭರೀ ಸಾ ಚ ದೇವೀ ಮಹಾತ್ಮನ್ । ಪಲಾಯಿತಾ ಕುತ್ರ ಮೇ ತ್ವಂ ವದಸ್ವ ಕುಲಾಲದೇವಂ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಚ ಭಕ್ತ್ಯಾ ॥ ೩,೨೮.

ಶಾಕಂಭರಿಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಕಂಭರಿ ದೇವಿಯೇ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆ ಮಹಾತ್ಮೆಯಾದ ದೇವಿ, ನೀನು ಕುಲಾಲದೇವರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಎಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದೀಯೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು.

ಕಾರ್ಪಾಸಂ ವೈ ತೇನ ದತ್ತಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸಂತಿಷ್ಠಮಾನೇ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಸಮ್ಯಕ್ । ಸಂಹನ್ಯಮಾನಸ್ತೀಕ್ಷಣಧಾರೈಃ ಕುಠಾರೈಃ ಕುಲಾಲದೇವಂ ಚ ಸುದಂಷ್ಟ್ರನೇತ್ರಮ್ । ವಿಹಾಯ ವೈ ಕುತ್ರ ಪಲಾಯಿತೋಭೂನ್ನ ಜ್ಞಾಯತೇಽನ್ವೇಷಣಾಚ್ಚಾಪಿ ಕೇನ ॥ ೩,೨೮.

ಅವನಿಗೆ ಕಾರ್ಪಾಸವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಯಮದೂತರು ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಕೊತ್ತಲಿಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಯಾನಕ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳಿರುವ ಕುಲಾಲದೇವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವನು ಎಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋದನು, ಯಾರು ಹುಡುಕಿದರು ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.

ಯದಾ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಂ ಮೃನ್ಮಯೀಂ ಶೇಷಮೂರ್ತಿಂ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯಾ ವಿದ್ಯಮಾನೇ ಸ್ವಗೇಹೇ । ತದಾ ಬದ್ಧ್ವಾ ಯಮದೂತಾಶ್ಚ ಸಮ್ಯಕ್ಸಂನಹ್ಯಮಾನೇ ನಾಗಪಾಶೈಶ್ಚ ಬದ್ಧ್ವಾ ॥ ೩,೨೮.

ಪಂಚಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮಣ್ಣಿನ ಶೇಷಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದಾಗ, ಯಮದೂತರು ನಾಗಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದಾಗ ಅವನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದನು.

ಸ್ವಭಕ್ತವರ್ಯಂ ಪ್ರವಿಹಾಯ ನಾಗಃ ಪಲಾಯಿತಃ ಕುತ್ರ ವೈ ಸಂವದ ತ್ವಮ್ । ದೂರ್ವಾಙ್ಕುರೈರ್ಮೋದಕೈಃ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ವಿನಾಯಕಂ ಪಞ್ಚಖಾದ್ಯೈಸ್ತಥೈವ ॥ ೩,೨೮.

ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾಗನು ಎಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋದನು? ನೀನು ಹೇಳು. ದೂರ್ವಾಂಕುರು, ಮೋದಕ ಮತ್ತು ಐದು ವಿಧದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಿಂದ ವಿನಾಯಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಮೇಲೆ.

ಸಂತಿಷ್ಠಂಮಾನೇ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಸಮ್ಯಕ್ಸಂತಾಡ್ಯಮಾನೇ ತಪ್ತದಣ್ಡೈಶ್ಚ ಮೂಢ । ದನ್ತಂ ವಿಹಾಯೈವ ಚ ವಿಘ್ನರಾಜಃ ಪಲಾಯಿತಃ ಕುತ್ರ ಮೇ ತಂ ವದತ್ವಮ್ ॥ ೩,೨೮.

ಯಮದೂತರು ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ, ಅವನನ್ನು ಬಿಸಿ ಕಂಬಿಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ವಿಘ್ನರಾಜನು ತನ್ನ ಭಕ್ತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋದನು? ನನಗೆ ಹೇಳು.

ವಿವಾಹಕಾಲೇ ಪಿಷ್ಟದೇವೀಂ ಸುಭಕ್ತ್ಯಾ ಸಂಪೂಜಯಿತ್ವಾ ವಿದ್ಯಮಾನೋ ಗೃಹೇ ಸ್ವೇ । ಯದಾ ತದಾ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಬದ್ಧ್ವಾ ಸಂಪೀಡ್ಯಮಾನೋ ಯಮಮಾರ್ಗೇ ಸ ಮೂಢಃ ॥ ೩,೨೮.

ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಷ್ಟದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದಾಗ, ಯಮದೂತರು ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, ಯಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದನು.

ವಿಷ್ಠಾದೇವೀ ಪೀಡ್ಯಮಾನಂ ಚ ಭಕ್ತಂ ವಿಹಾಯ ಸಾ ಕುತ್ರ ಪಲಾಯಿತಾಭೂತ್ । ವಿವಾಹಕಾಲೇ ರಜಕಸ್ಯ ಗೇಹಂ ಗತ್ವಾ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಾರ್ಥಯಿತ್ವಾ ಚ ಮೂಢಃ ॥ ೩,೨೮.

ವಿಷ್ಟಾದೇವಿ ತನ್ನ ಪೀಡಿತ ಭಕ್ತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋದಳು? ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಧೋಬಿಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

ಯಸ್ತಂಭಸೂತ್ರಂ ಕಲಶೇ ಪರೀತ್ಯ ಪೂಜಾಂ ಕೃತ್ವಾ ವಿದ್ಯಮಾನೋ ಗೃಹೇ ಸ್ವೇ । ಯದಾ ತದಾ ಯಮದೂತಶ್ಚ ಸಮ್ಯಕ್ತಂ ಸ್ತಂಭಸೂತ್ರಂ ತಸ್ಯ ಮುಖೇ ನಿಧಾಯ ॥ ೩,೨೮.

ಸ್ತಂಭಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಲಶದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಯಮದೂತನು ಆ ಸ್ತಂಭಸೂತ್ರವನ್ನು ಅವನ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿದನು.