ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಭೂಭಾರಭೂತಾದ್ಯುದ್ಧೃತೌ ಹ್ಯಙ್ಗಭೂತೋ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸೇವಾಂ ಕರ್ತುಮೇವಾಸ ಭೂಮೌ । ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಪವನಾವೇಶಯುಕ್ತಾ ಸ ಉದ್ಧವಶ್ಚೇತ್ಯಮಿಧಾನಮಾಪ ॥ ೩,೨೮.

ಭೂಭಾರದ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು, ಪವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.

ಯಸ್ಮಾದುತ್ಕೃಷ್ಟೋ ಹರಿರತ್ರ ಸಮ್ಯಗತೋ ಹ್ಯಸೌ ಬುಧವನ್ನಾಮ ಚಾಪ । ಸಖಾ ಹ್ಯಭೂತ್ಕೃಷ್ಣದೇವಸ್ಯ ನಿತ್ಯಂ ಮಹಾಮತಿಃ ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ಪೂಜ್ಯಃ ॥ ೩,೨೮.

ಹರಿಯು ಅವರೆಲ್ಲರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬುದ್ಧವಾನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅವನು ಸದಾ ಕೃಷ್ಣದೇವನ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ದಕ್ಷಿಣಾಙ್ಗುಷ್ಠಜೋ ದಕ್ಷೋ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರೋ ಮಹಾಮತಿಃ । ಕನ್ಯಾಂ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರೇಃ ಪ್ರೀಣನ್ನಾಸ ಭೂಮಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಪುತ್ರಾನುದಪಾದಯದ್ದಕ್ಷಸ್ತ್ವತೋ ದಕ್ಷ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೩,೨೮.

ಬಲಗೋಳಿನ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನು ದಕ್ಷಿಣನು. ಅವನು ಒಂದು ಹೆಣ್ನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದನು. ಅವನು ಪುತ್ರರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದುದರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಶಚೀಂ ಭಾರ್ಯಾಂ ದೇವರಾಜಸ್ಯ ವಿದ್ಧಿ ತಸ್ಯಾ ಹ್ಯವತಾರಂ ಶೃಣು ಸಮ್ಯಕ್ ಖಗೇನ್ದ್ರ । ರಾಮಾವತಾರೇ ನಾಮ ತಾರಾ ಬಭೂವ ಸಾ ವಾಲಿಪತ್ನೀ ಶಚೀಸಂಜ್ಞಕಾ ಚ ॥ ೩,೨೮.

ದೇವರಾಜನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಶಚಿಯು ಈ ಅವತಾರವನ್ನು ಪಡೆದಳು ಎಂದು ತಿಳಿ, ಓ ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ರಾಮನ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಅವಳು ತಾರೆಯಾಗಿ, ವಾಲಿಯ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ಶಚಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು.

ರಾಮಾನ್ಮೃತೇ ವಾಲಿಸಂಜ್ಞೇ ಪತೌ ಹಿ ಸುಗ್ರೀವಸಂಗಂ ಸಾ ಚಕಾರಾಥ ತಾರಾ । ಅತೋ ನಾಗಾತ್ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಂ ಚ ತಾರಾ ಕ್ವ ವಾ ಯಾಯಾದನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಚ ಪಾಪಾ ॥ ೩,೨೮.

ರಾಮನು ವಾಲಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ನಂತರ, ತಾರೆಯು ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾಗಲೋಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಪಾಪಿಯಾದ ತಾರೆಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು?

ಕೃಷ್ಣಾವತಾರೇ ಸೈವ ತಾರಾ ಚ ವೀನ್ದ್ರ ಬಭೂವ ಭೂಮೌ ವಿಜಯಸ್ಯ ಪತ್ನೀ । ಪಿಶಙ್ಗದೇತಿ ಹ್ಯಭಿಧಾ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ತಸ್ಯಾಃ ಸಾಮೀಪ್ಯಮಸ್ಯಾಸ್ತ್ವರ್ಜುನೇನೈವ ಚಾಸೀತ್ ॥ ೩,೨೮.

ಕೃಷ್ಣನ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ, ಆ ತಾರೆಯೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಂದ್ರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವಿಜಯನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಅವಳನ್ನು ಪಿಶಂಗದಿ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವಳಿಗೆ ಅರ್ಜುನನ ಸಮೀಪತೆ ಇದ್ದಿತು.

ಉತ್ಪಾದಯಿತ್ವಾ ಬಭ್ರುವಾಹಂ ಚ ಪುತ್ರಂ ತಸ್ಯಾಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಹ್ಯರ್ಜುನೋ ವೈ ಮಹಾತ್ಮಾ । ಅತಶ್ಚೋಭೇ ವಾರಚಿತ್ರಾಙ್ಗದೇ ಚ ಶಚೀರೂಪೇ ನಾತ್ರ ವಿವಾರ್ಯಮಸ್ತಿ ॥ ೩,೨೮.

ಅರ್ಜುನನು ಅವಳಲ್ಲಿ ಬಭ್ರು ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಅವಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ವಾರಾ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾಂಗದೆಯಿಬ್ಬರೂ ಶಚಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಪುಲೋಮಜಾ ಮನ್ತ್ರದ್ಯುಮ್ನಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಯಾ ಕಾಶಿಕಾ ಗಾಧಿರಾಜಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ । ವಿಕುಕ್ಷಿಭಾರ್ಯಾ ಸುಮತಿಶ್ಚೇತಿ ಸಂಜ್ಞಾ ಕುಶಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಕಾನ್ತಿಮತೀತಿ ಸಂಜ್ಞಾ ॥ ೩,೨೮.

ಪುಲೋಮಜಾ ಎಂಬವಳು ಮಂತ್ರದ್ಯೂಮ್ನನ ಪತ್ನಿ, ಕಾಶಿಕಾ ಗಾಧಿರಾಜನ ಪತ್ನಿ, ಸುಮತಿ ವಿಕುಕ್ಷಿಯ ಪತ್ನಿ, ಕಾಂತಿಮತಿ ಕುಶನ ಪತ್ನಿ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು.

ಏತಾ ಹಿ ಸಪ್ತ ಹ್ಯವರಾಶ್ಚ ಶಚ್ಯಾ ಜಾನೀಹಿ ವೈ ನಾಸ್ತಿ ವಿಚಾರಣಾತ್ರ । ಶಚೀ ರತಿಶ್ಚಾನಿರುದ್ಧೋ ಮನುರ್ದಕ್ಷೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ । ಷಡನ್ಯೋನ್ಯಸಮಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಅಹಙ್ಕಾರಾದ್ದಶಾಧಮಾಃ ॥ ೩,೨೮.

ಈ ಏಳು ಜನರು ಮತ್ತು ಶಚಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಶಚಿ, ರತಿ, ಅನಿರುದ್ಧ, ಮನು, ದಕ್ಷಿಣ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ—ಈ ಆರು ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಹತ್ತು ಜನರಲ್ಲಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಥ ಯಃ ಪ್ರವಹೋ ವಾಯುರ್ಮುಖ್ಯವಾಯೋಃ ಸುತೋ ಬಲೀ । ಸ ವಾಯುಷು ಮಹಾನದ್ಯ ಸ ವೈ ಕೋಣಾಧಿಪಸ್ತಥಾ ॥ ೩,೨೮.

ಈಗ ಪ್ರಭಾವ ಎಂಬ ಗಾಳಿಯು, ಮುಖ್ಯವಾದ ಗಾಳಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಬಹಳ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಗಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ದೊಡ್ಡ ನದಿಯಂತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿಪತಿಯೂ ಹೌದು.

ನಾಸಿಕಾಸು ಸ ಏವೋಕ್ತೋ ಭೌತಿಕಸ್ತುಲ್ಯ ಏವ ಚ । ಅತಿವಾಹಃ ಸ ಏವೋಕ್ತಃ ಯತೋ ಗಮ್ಯೋ ಮುಮುಕ್ಷುಭಿಃ ॥ ೩,೨೮.

ಅವನು ಮೂಗಿನೊಳಗೆ ಇರುವವನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವನು ಭೌತಿಕ ಸ್ವಭಾವದವನು, ಅದೇ ಆತಿವಾಹ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.

ದಕ್ಷಾದಿಭ್ಯಃ ಪಞ್ಚಗುಣಾದಧಮಃ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ । ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಪ್ರವಹಶ್ಚೇತಿ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಸ ಕಿಮರ್ಥಂ ಪ್ರಾಪ ತದ್ವದ ॥ ೩,೨೮.

ದಕ್ಷಿಣ ಮೊದಲಾದ ಐದು ಗುಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅವನು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಗರುಡನು ಕೇಳಿದನು: ಪ್ರಭಾವ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಅವನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪಡೆದನು ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು.

ಅರ್ಥಃ ಕಶ್ಚಾಸ್ತಿ ತನ್ನಾಮ್ನಃ ಪ್ರತೀತಸ್ತಂ ವದಸ್ವ ಮೇ । ಗರುಡೇನೈವಮುಕ್ತಸ್ತು ಭಗವಾನ್ದೇವಕೀಸುತಃ । ಉವಾಚ ಪರಮಪ್ರೀತಃ ಸಂಸ್ತೂಯ ಗರುಡಂ ಹರಿಃ ॥ ೩,೨೮.

ಆ ಹೆಸರಿಗೆ ಯಾವರ್ಥವಿದೆಯೆ? ಅದು ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು ಎಂದು ಗರುಡನು ಕೇಳಿದನು. ಗರುಡನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ದೇವಕಿಯ ಮಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗರುಡನನ್ನು ಹೊಗಳಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಪ್ರಹರ್ಷೇಣ ಹರೇಸ್ತುಲ್ಯಾನ್ಸರ್ವದಾ ವಹತೇ ಯತಃ । ಅತಃ ಪ್ರವಹನಾಮಾಸೌ ಕೀರ್ತಿತಃ ಪಕ್ಷಿಸತ್ತಮ ॥ ೩,೨೮.

ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಹರಿ ಸಮಾನವಾದ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವವನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಪ್ರಭಾವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು, ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಗರುಡನೆ.

ಸರ್ವೋತ್ತಮೋ ವಿಷ್ಣುರೇವಾಸ್ತಿ ನಾಮ್ನಾ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯಸ್ತದಧೀನಾಃ ಸದಾಪಿ । ಮಯೋಕ್ತಮೇತತ್ತು ಸತ್ಯಂ ನ ಮಿಥ್ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಹಸ್ತೇನೋರಗಂ ಕೋಪಯುಕ್ತಮ್ ॥ ೩,೨೮.

ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸದಾ ಅವನಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯ, ಸುಳ್ಳಲ್ಲ; ನಾನು ಕೋಪದಿಂದ ನಾಗವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ.

ಸರ್ವಂ ನು ಸತ್ಯಂ ಯದಿ ಮಿಥ್ಯಾ ಭವೇತ್ತು ತದಾ ತ್ವಸೌ ಮಾಂ ದಶತುಹ್ಯಹೀನ್ದ್ರಃ । ಏವಂ ಬ್ರುವನ್ನುರಗಂ ಕೋಪಯುಕ್ತಂ ಸಮಗ್ರಹೀನ್ನಾದಶತ್ಸೋಪ್ಯುರಙ್ಗಃ ॥ ೩,೨೮.

ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ನಾಗರಾಜನು ನನ್ನನ್ನು ಕಚ್ಚಲಿ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡ ನಾಗವನ್ನು ಹಿಡಿದನು, ಆದರೆ ಆ ನಾಗನು ಅವನನ್ನು ಕಚ್ಚಲಿಲ್ಲ.

ಏತಸ್ಯ ಸಂಧಾರಣಾದೇವ ವೀನ್ದ್ರ ಸ ವಾಯುಪುತ್ರಃ ಪ್ರವಹೇತ್ಯಾಪ ಸಂಜ್ಞಾಮ್ । ಯೋ ವಾ ಲೋಕೇ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿಂ ವಿಹಾಯ ದೈತ್ಯಸ್ವರೂಪಾ ರೇಣುಕಾದ್ಯಾಃ ಕುದೇವಾಃ ॥ ೩,೨೮.

ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಅವನು ತಾಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಗಾಳಿಯ ಮಗನು ಪ್ರಭಾವ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರೇಣುಕೆಯಂತಹ ದೈತ್ಯಸ್ವಭಾವದ ತಪ್ಪು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—

ತೇಷಾಂ ತಥಾ ಮತ್ಪಿತೄಣಾಂ ಚ ಪೂಜಾ ವ್ಯರ್ಥಾ ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಮೇತದ್ಬ್ರವೀಮಿ । ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಯದಿ ಮಿಥ್ಯಾ ಭವೇತ್ತು ತದಾ ತ್ವಸೌ ಮಾಂ ದಶತು ಹ್ಯಹೀನ್ದ್ರಃ ॥ ೩,೨೮.

ಅವರಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ, ತಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಪೂಜಿಸುವವರಿಗೂ ಆ ಪೂಜೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸತ್ಯ, ನಾನಿದು ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಇದು ಸುಳ್ಳಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ನಾಗರಾಜನು ನನ್ನನ್ನು ಕಚ್ಚಲಿ.

ಪಿತ್ರ್ಯಂ ನಯಾಮಿ ಪ್ರವಿಹಾಯೈವ ಯೇ ತು ಪಿತ್ರುದ್ದೇಶಾತ್ಕೇವಲಂ ಯಃ ಕರೋತಿ । ಸ ಪಾಪಾತ್ಮಾ ನರಕಾನ್ವೈ ಪ್ರಯಾತೀತ್ಯೇತದ್ವಾಕ್ಯಂ ಸತ್ಯಮೇತದ್ಬ್ರವೀಮಿ ॥ ೩,೨೮.

ಯಾರು ಪಿತೃಕರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೇವಲ ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಆ ಪಾಪಾತ್ಮನು ಖಂಡಿತ ನరకಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಇದು ನಿಜವಾದ ಮಾತು, ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ನ ಶ್ರೀಃ ಸ್ವತನ್ತ್ರಾ ನಾಪಿ ವಿಧಿಃ ಸ್ವತನ್ತ್ರೋ ನ ವಾಯುದೇವೋ ನಾಪಿ ಶಿವಃ ಸ್ವತನ್ತ್ರಃ । ತದನ್ಯೇ ನೋ ಗೌರಿಪುಲೋಮಜಾದ್ಯಾಃ ಕಿಂ ವಕ್ತವ್ಯಂ ನಾತ್ರ ಲೋಕೇ ಸ್ವತನ್ತ್ರಃ ॥ ೩,೨೮.

ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ಸ್ವತಂತ್ರಳಲ್ಲ, ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಸ್ವತಂತ್ರನಲ್ಲ, ಗಾಳಿದೇವನೂ ಅಲ್ಲ, ಶಿವನೂ ಸ್ವತಂತ್ರನಲ್ಲ. ಗೌರಿ, ಪುಲೋಮಜೆಯಂತಹ ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆ? ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿಲ್ಲ.

ಬ್ರವೀಮಿ ಸತ್ಯಂ ಪುರುಷೋ ವಿಷ್ಣುರೇವ ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ ಭುಜಮುದ್ಧೃತ್ಯ ಸತ್ಯಮ್ । ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಯದಿ ಮಿಥ್ಯಾ ಭವೇತ್ತು ತದಾ ತ್ವಸೌ ಮಾಂ ದಶತು ಹ್ಯಹೀನ್ದ್ರ ॥ ೩,೨೮.

ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ: ಪರಮಾತ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವೇ—ಇದು ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯ, ನಾನು ಕೈಯೆತ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಸುಳ್ಳಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ನಾಗರಾಜನು ನನ್ನನ್ನು ಕಚ್ಚಲಿ.

ಜೀವಶ್ಚ ಸತ್ಯಃ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಚ ಸತ್ಯಸ್ತಯೋರ್ಭೇದಃ ಸತ್ಯೇ ಏತತ್ಸದಾಪಿ । ಜಡಶ್ಚಸತ್ಯೋ ಜೀವಜಡಯೋಶ್ಚ ಭೇದೋ ಭೇದಃ ಸತ್ಯಃ ಕಿಂ ಚ ಜಡೈಶಯೋರ್ಭಿದಾ ॥ ೩,೨೮.

ಜೀವನು ಸತ್ಯ, ಪರಮಾತ್ಮನು ಸತ್ಯ; ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಭೇದವೂ ಸತ್ಯ, ಇದು ಸದಾ ಹೀಗೆಯೇ. ಜಡವೂ ಸತ್ಯ, ಜೀವ ಮತ್ತು ಜಡದ ಭೇದವೂ ಸತ್ಯ; ಹಾಗಾದರೆ ಜಡ ಮತ್ತು ಜಡಾಧಿಪತಿಯ ಭೇದದ ವಿಷಯವೇನು?

ಭೇದಃ ಸತ್ಯಃ ಸರ್ವಜೀವೇಷು ನಿತ್ಯಂ ಸತ್ಯಾ ಜಡಾನಾಂ ಚ ಭೇದಾ ಸದಾಪಿ । ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಯದಿ ಮಿಥ್ಯಾ ಭವೇತ್ತು ತದಾ ತ್ವಸೌ ದಶತು ಮಾಂ ಹ್ಯಹೀನ್ದ್ರಃ ॥ ೩,೨೮.

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭೇದ ಸದಾ ಸತ್ಯ, ಜಡಗಳ ನಡುವಿನ ಭೇದವೂ ಸದಾ ಸತ್ಯ. ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಸುಳ್ಳಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ನಾಗರಾಜನು ನನ್ನನ್ನು ಕಚ್ಚಲಿ.

ಏವಂ ಬ್ರುವನ್ನುರಗಂ ಕೋಪಯುಕ್ತಂ ಸಮಗ್ರಹೀನ್ನಾದಶತ್ಸೋಪ್ಯುರಙ್ಗಃ । ಏತಸ್ಯ ಸಂಧಾರಣಾದೇವವೀದ್ರೇ ಸಾ ವಾಯುಪುತ್ರಃ ಪ್ರವಹೇತ್ಯಾಪ ಸಂಜ್ಞಾಮ್ ॥ ೩,೨೮.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡ ನಾಗವನ್ನು ಹಿಡಿದನು, ಆದರೆ ಆ ನಾಗನು ಅವನನ್ನು ಕಚ್ಚಲಿಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಅವನು ತಾಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಗಾಳಿಯ ಮಗನು ಪ್ರಭಾವ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು.

ದ್ವಯಂ ಸ್ವರೂಪಂ ಪ್ರವಿದಿತ್ವೈವ ಪೂರ್ವಂ ತ್ವಂ ಸ್ವೀಕುರುಷ್ವ ದ್ವಯಮೇವ ನಿತ್ಯಮ್ । ಸ್ನಾನಾದಿಕಂ ಚ ಪ್ರಕರೋತಿ ನಿತ್ಯಂ ಪಾಪೀ ಸ ಆತ್ಮಾ ನೈವ ಮೋಕ್ಷಂ ಪ್ರಯಾತಿ ॥ ೩,೨೮.

ಆ ಎರಡು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ ತಿಳಿದು, ನೀನು ಸದಾ ಎರಡನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ನಾನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಪಾಪಾತ್ಮನಾದವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾದ್ದ್ವಯಂ ಪ್ರವಿಚಾರ್ಯೈವ ನಿತ್ಯಂ ಸುಖೀ ಭವೇನ್ನಾತ್ರ ವಿಚಾರ್ಯಮಸ್ತಿ । ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಯದಿ ಮಿಥ್ಯಾ ಭವೇತ್ತು ತದಾ ತ್ವಸೌ ಮಾಂ ದಶತು ಹ್ಯಹೀನ್ದ್ರಃ ॥ ೩,೨೮.

ಆದುದರಿಂದ, ಸದಾ ಆ ಎರಡು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವೇಚಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಸುಖಿಯಾಗಬಹುದು—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಸುಳ್ಳಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ನಾಗರಾಜನು ನನ್ನನ್ನು ಕಚ್ಚಲಿ.

ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಕಿಂ ತದ್ದ್ವಯಂ ದೇವದೇವೇಶ ಕಿಂ ವಾ ತತ್ಕಾರಣಂ ಕೀದೃಶಂ ಮೇ ವದಸ್ವ । ದ್ವಯೋಸ್ತ್ಯಾಗಂ ಕೀದೃಶಂ ಮೇ ವದಸ್ವ ತ್ಯಾಗಾತ್ಸುಖಂ ಕೀದೃಶಂ ಮೇ ವದಸ್ವ ॥ ೩,೨೮.

ಗರುಡನು ಕೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳ ದೇವಾ, ಆ ಎರಡು ಸ್ವರೂಪ ಯಾವುದು? ಅದರ ಕಾರಣವೇನು, ಅದು ಹೇಗಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು. ಆ ಎರಡು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ದ್ವಯಂ ಚಾಹುಸ್ತ್ವಿನ್ದ್ರಿಯೇ ದ್ವೇ ಬಲಿಷ್ಠೇ ದೇಹೇ ಹ್ಯಸ್ಮಿಞ್ಶ್ರೋತ್ರನೇತ್ರೇ ಸುಸೃಷ್ಟೇ । ಅವಾನ್ತರೇ ಶ್ರೋತ್ರನೇತ್ರೇ ಖಗೇನ್ದ್ರ ದ್ವಯಂ ಚಾಹುಸ್ತತ್ಸ್ವರೂಪಂ ಚ ವಕ್ಷ್ಯೇ ॥ ೩,೨೮.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಬಹಳ ಬಲವಾಗಿವೆ — ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣು. ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಈ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಎರಡು ಸ್ವರೂಪಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಈಗ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ರೋತ್ರಸ್ವಭಾವೋ ಲೋಕ ವಾರ್ತಾಶ್ರುತೌ ಚ ಹ್ಯತೀವ ಮೋದಸ್ತ್ವಾದರಾಸ್ವಾದನೇನ । ಹರೇರ್ವಾರ್ತಾಶ್ರವಣೇ ದುಃಖಜಾಲಂ ಶ್ರೋತ್ರಸ್ವಭಾವೋ ಜಡತಾ ದಮಶ್ಚ ॥ ೩,೨೮.

ಕಿವಿಯ ಸ್ವಭಾವವೇನುಂದರೆ, ಲೋಕದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಂತೋಷ ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಹರಿಯವರ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳುವಾಗ ದುಃಖದ ಜಾಲವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ — ಕಿವಿಯ ಸ್ವಭಾವವೇ ಜಡತೆ ಮತ್ತು ತಡೆ.