ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ನೈವೇದ್ಯಭಕ್ಷಿಣಾಂ ಪುಂಸಾಮುಪಹಾಸಂ ನ ಕಾರಯೇತ್ । ಸ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯಭಾವೇ ತು ನೈವೇದ್ಯಾದಿ ಗುಡಾದಿಕಮ್ । ಗ್ರಾಹ್ಯಮೇವ ನ ಸಂದೇಹೋ ಅನ್ಯಥಾ ನಾರಕೀ ಭವೇತ್ ॥ ೩,೨೭.

ನೈವೇದ್ಯ ತಿನ್ನುವವರನ್ನು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ತಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಂತಹ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀನಿವಾಸಾತ್ಪರೋ ದೇವೋ ನ ಭೂತೋ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಸ್ವಯಂ ಚ ಪಾಚಯಿತ್ವಾತ್ವಂ ಘೃತಪಕ್ವಾದಿಕಂ ತಥಾ । ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ನೈವೇದ್ಯಂ ದತ್ತ್ವಾ ಭೋಜನಮಾಚರೇತ್ ॥ ೩,೨೭.

ಶ್ರೀನಿವಾಸನಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದೇವರು ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತಾನೇ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಶ್ರೀನಿವಾಸನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು.

ಇದಂ ತು ಪರಮಂ ಗೋಪ್ಯಂ ತವೋಕ್ತಂ ಚ ಖಗೇಶ್ವರ । ನ ಕಸ್ಯಾಪಿ ಚ ವಕ್ತವ್ಯಂ ಗೋಪ್ಯತ್ವಾತ್ಖಗಸತ್ತಮ । ಇತಃ ಪರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತಾರತಮ್ಯಂ ಶೃಣು ಪ್ರಭೋ ॥ ೩,೨೭.

ಈ ಪರಮ ಗುಪ್ತವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಇದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು, ಇದು ರಹಸ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಈಗ ನಾನು ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು ಪ್ರಭುವೇ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೮ ಯಾ ಪೂರ್ವಸರ್ಗೇ ದಕ್ಷಪುತ್ರೀ ಸತೀ ತು ರುದ್ರಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ದಕ್ಷಯಜ್ಞೇ ಸ್ವದೇಹಮ್ । ವಿಸೃಜ್ಯ ಸಾ ಮೇನಕಾಯಾಂ ಚ ಜಜ್ಞೇ ಧರಾಧರಾದ್ಧೇಮವತೋ ವೈ ಸಕಾಶಾತ್ ॥ ೩,೨೮.

ಹಿಂದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಸತೀ, ರುದ್ರನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ದಕ್ಷಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಂತರ ಮೇನಕೆಯ ಮಗಳಾಗಿ, ಹಿಮವಂತನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದಳು.

ಸಾ ಪಾರ್ವತಾ ರುದ್ರಪತ್ನೀ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಯಾ ಶೇಷಪತ್ನೀ ವಾರುಣೀ ನಾಮ ಪೂರ್ವಾ । ಸೈವಾಗತಾ ಬಲಭದ್ರೇಣ ರನ್ತುಂ ದ್ವಿರೂಪಮಾಸ್ಥಾಯ ಮಹಾಪತಿವ್ರತಾ ॥ ೩,೨೮.

ಅವಳು ಪಾರ್ವತಿ, ರುದ್ರನ ಪತ್ನಿ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಶೇಷನ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಗೆ ವಾರುಣಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಆ ಮಹಾಪತಿವ್ರತೆ ಎರಡು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬಲಭದ್ರನ ಜೊತೆ ಸಂಭೋಗ ಮಾಡಲು ಬಂದಳು.

ಶ್ರೀರಿತ್ಯಾಖ್ಯಾ ಇನ್ದಿರಾವೇಶಯುಕ್ತಾ ತಸ್ಯಾ ದ್ವಿತೀಯಾ ಪ್ರತಿಮಾ ಮೇಘರೂಪಾ । ಶೇಷಣ ರೂಪೇಣ ಯದಾ ಹಿ ವೀನ್ದ್ರ ತಪಶ್ಚಚಾರ ವಿಷ್ಣುನಾ ಸಾರ್ಧಮೇವ ॥ ೩,೨೮.

ಶ್ರೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇಂದಿರಾ, ಅವಳ ಎರಡನೇ ರೂಪವು ಮೋಡದಂತಿದೆ. ಅವಳು ಶೇಷನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಜೊತೆಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು, ಇಂದ್ರನೇ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ.

ತದೈವ ದೇವೀ ವಾರುಣೀ ಶೇಷಪತ್ನೀ ತಪಶ್ಚ ಕ್ರೇ ಇನ್ದಿರಾಪ್ರೀತಯೇ ಚ । ತದಾ ಪ್ರೀತಾ ಇನ್ದಿರಾ ಸುಪ್ರಸನ್ನಾ ಉವಾಚ ತಾಂ ವಾರುಣೀಂ ಶೇಷಪತ್ನೀಮ್ ॥ ೩,೨೮.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೇಷನ ಪತ್ನಿಯಾದ ವಾರುಣಿಯೂ ಇಂದಿರೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು. ಆಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಇಂದಿರಾ, ವಾರುಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

ಯದಾ ರಾಮೋ ವೈಷ್ಣವಾಂಶೇನ ಯುಕ್ತಃ ಸಂಪತ್ಸ್ಯತೇ ಭೂತಲೇ ರೌಹಿಣೇಯಃ । ಮಯ್ಯಾವೇಶಾತ್ಸಂಯುತಾ ತ್ವಂ ತು ಭದ್ರೇ ಶ್ರೀರಿತ್ಯಾಖ್ಯಾ ವಲಭದ್ರಸ್ಯ ರನ್ತುಮ್ ॥ ೩,೨೮.

ರೋಹಿಣಿಯ ಮಗನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಶದಿಂದ ರಾಮನು ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವಾಗ, ನೀನು ನನ್ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಶ್ರೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಲಭದ್ರನ ಪ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವೆ, ಭದ್ರೆ.

ಸಂಪತ್ಸ್ಯಸೇ ನಾತ್ರ ವಿಚಾರ್ಯಮಸ್ತೀತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸಾ ವೈ ಪ್ರಯಯೌ ವಿಷ್ಣುಲೋಕೇ । ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಂಶಾಚ್ಛ್ರೀರಿತೀಡ್ಯಾಂ ಸಮಾಖ್ಯಾಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಲೋಕೇ ಶೇಷಪತ್ನೀ ಬಭೂವ ॥ ೩,೨೮.

"ನೀನು ಇದನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಪಡೆಯುವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆಕೆ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಭಾಗದಿಂದ ಶ್ರೀ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದು, ಶೇಷನ ಪತ್ನಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು.

ಯದಾಹೀಶೋ ವಿಪುಲಾಮುದ್ಧರೇಚ್ಚ ತದಾ ರಾಮಃ ಶ್ರೀಭಿದಾಸಂಗಮೇ ಚ । ಕರೋತಿ ತೋಷತ್ಸರ್ವದಾ ವೈ ರಮಾಯಾಸ್ತಸ್ಯಾಪ್ಯಾವೇಶೋ ವ್ಯಂಸ್ರಿತಮೋನಸಂಗಮ್ ॥ ೩,೨೮.

ಯಾವಾಗ ಹಾವುಗಳ ಅಧಿಪತಿ ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಶ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ಏಕಮತವಾಗಿ ರಾಮನು ಸದಾ ರಾಮೆಯ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪ್ರಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಯಾ ರೇವತೀ ರೈವತಸ್ಯೈವ ಪುತ್ರೀ ಸಾ ವಾರುಣೀ ಬಲಭದ್ರಸ್ಯ ಪತ್ನೀ । ಸೌಪರ್ಣನಾಮ್ನೀ ಬಲಪತ್ನೀ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಯಾಸ್ತಾಸ್ತಿಸ್ರಃ ಷಡ್ವಿಷ್ಣೋಶ್ಚ ಸ್ತ್ರೀಭ್ಯಃ । ದ್ವಿಗುಣಾಧಮಾ ರುದ್ರಶೇಷಾದಿಕೇಭ್ಯೋ ದಶಾಧಮಾ ತ್ವಂ ವಿಜಾನೀಹಿ ಪೌತ್ರ ॥ ೩,೨೮.

ರೈವತನ ಮಗಳು ರೇವತಿಯೇ ವಾರುಣಿ, ಅವಳು ಬಲಭದ್ರನ ಪತ್ನಿ. ಸೌಪರ್ಣಿಯೂ ಬಲಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಖಗೇಂದ್ರ. ಈ ಮೂವರು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರು ಪತ್ನಿಯರು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಶೇಷನ ಪತ್ನಿಗಳಿಗಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಮತ್ತು ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ಮೇಲು, ಪೌತ್ರ.

ಗರುಡ ಉವಾಚ । ರಾಮೇಣ ರನ್ತುಂ ಸರ್ವದಾ ವಾರುಣೀ ತು ಪುತ್ರೀತ್ವಮಾಪೇ ರೇವತಸ್ಯೈವ ಸುಭ್ರೂಃ । ಏವಂ ತ್ರಿರೂಪಾ ವಾರುಣೀ ಶೇಷಪತ್ನೀ ದ್ವಿರೂಪಭೂತಾ ಪಾರ್ವತೀ ರುದ್ರಪತ್ನೀ ॥ ೩,೨೮.

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಮನ ಪ್ರಿಯೆಯಾಗಲು ವಾರುಣಿ, ರೈವತನ ಸುಂದರ ಮಗಳು, ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಳು. ಹೀಗಾಗಿ ವಾರುಣಿ, ಶೇಷನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿಯೂ, ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಳೆ; ಪಾರ್ವತಿ, ರುದ್ರನ ಪತ್ನಿ, ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಳೆ.

ನೀಚಾಯಾ ಜಾಂಬವತ್ಯಾಶ್ಚ ಶೇಷಸಾಮ್ಯಂ ಚ ಕುತ್ರಚಿತ್ । ಶ್ರೂಯತೇ ಚ ಮಯಾ ಕೃಷ್ಣ ನಿಮಿತ್ತಂ ಬ್ರೂಹಿ ಮೇ ಪ್ರಭೋ ॥ ೩,೨೮.

ನೀಚಾ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವತಿಯ ಸಮಾನತೆ, ಮತ್ತು ಶೇಷನ ಸಮಾನತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಪ್ರಭು, ಕೃಷ್ಣ.

ಉಮಾಯಾಶ್ಚ ತಥಾ ರುದ್ರಃ ಸದಾ ಬಹುಗುಣಾಧಿಕಃ । ಏವಂ ತ್ವಯೋಕ್ತಂ ಭಗವನ್ನಿಶ್ಚಯಾರ್ಥಂ ಮಮ ಪ್ರಭೋ ॥ ೩,೨೮.

ಉಮೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರುದ್ರನು ಸದಾ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಎಂದು ನೀನು ಹೇಳಿರುವೆ, ಭಗವಂತಾ, ನನ್ನ ಸ್ಪಷ್ಟತಿಗಾಗಿ, ಪ್ರಭು.

ರೇವತೀ ಶ್ರೀಯುತಾ ಶ್ರೀಶ್ಚ ಶೇಷರೂಪಾ ಚ ವಾರುಣೀ । ಸೌಪರ್ಣಿ ಪಾರ್ವತೀ ಚೈವ ತಿಸ್ರಃ ಶೇಷಾಶಂತೋ ವರಾಃ ॥ ೩,೨೮.

ಶ್ರೀಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೇವತಿ, ಶ್ರೀ ಸ್ವತಃ, ಶೇಷನ ರೂಪದ ವಾರುಣಿ, ಸೌಪರ್ಣಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ—ಈ ಮೂವರು ಶೇಷನ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ನಿಯರು.

ಇತ್ಯಪಿ ಶ್ರೂಯತೇ ಕೃಷ್ಣ ಕುತ್ರಚಿನ್ಮಧುಸೂದನ । ನಿಮಿತ್ತಂ ಬ್ರೂಹಿ ಮೇ ಕೃಷ್ಣ ತವ ಶಿಷ್ಯಾಯ ಸುವ್ರತ ॥ ೩,೨೮.

ಹೀಗೆ ಕೆಲವೆಡೆ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೃಷ್ಣ, ಮಧುಸೂದನ. ಈ ವಿಷಯದ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಕೃಷ್ಣ, ನಿನ್ನ ಭಕ್ತ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ವಿಜ್ಞಾಯ ಜಾಂಬವತ್ಯಾಶ್ಚ ತದನ್ಯೇಷಾಂ ಖಗಾಧಿಪ । ಉತ್ತಮಾನಾಂ ಚ ಸಾಮ್ಯಂ ತು ಉತ್ತಮಾವೇಶತೋ ಭವೇತ್ ॥ ೩,೨೮.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಖಗಾಧಿಪ, ಜಾಂಬವತಿ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಮಾನತೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೋ.

ಅವರಾಣಾಂ ಗುಣಸ್ಯಾಪಿ ಹ್ಯುತ್ತಮಾನಾಮಧೀನತಾ । ಅಸ್ತೀತಿ ದ್ಯೋತನಾಯೈವ ಶತಾಂಶಾಧಿಕಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೩,೨೮.

ಕೆಳಮಟ್ಟದವರ ಗುಣಗಳೂ ಕೂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಅವಲಂಬನೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠರಲ್ಲಿ ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಥಾ ಮಯೋಚ್ಯತೇ ವೀನ್ದ್ರ ತಥಾ ಜಾನೀಹಿ ನಾನ್ಯಥಾ । ತದನನ್ತರಜಾನ್ವಕ್ಷ್ಯೇ ಶೃಣು ಕಾಶ್ಯಪಜೋತ್ತಮ ॥ ೩,೨೮.

ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇಯೋ, ಇಂದ್ರನೇ, ಹೀಗೆಯೇ ತಿಳಿದುಕೋ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಈಗ ಮುಂದಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು, ಕಾಶ್ಯಪರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಚತುರ್ದಶಸು ಚೇನ್ದ್ರೇಷು ಸಪ್ತಮೋ ಯಃ ಪುರನ್ದರಃ । ವೃತ್ರಾದೀನಾಂ ಶರೀರಂ ತು ಪುರಮಿತ್ಯುಚ್ಯತೇ ಬುಧೈಃ ॥ ೩,೨೮.

ಹದಿನಾಲ್ಕು ಇಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯವನು ಪುರಂದರನು. ವೃತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು 'ಪುರ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತಂ ದಾರಯತಿ ವಜ್ರೇಣ ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ಪುರನ್ದರಃ । ಚತುರ್ದಶಸು ಚೇನ್ದ್ರೇಷು ಮನ್ತ್ರದ್ಯುಮ್ನಸ್ತು ಷಷ್ಠಕಃ ॥ ೩,೨೮.

ಅವನ ವಜ್ರದಿಂದ ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಚೂರುಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪುರಂದರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕು ಇಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಆರನೆಯವನು.

ಮನ್ತ್ರಾನಷ್ಟ ಮಹಾವೀನ್ದ್ರ ದೇವೋ ದ್ಯೋತಯತೇ ಯತಃ । ಮನ್ತ್ರದ್ಯುಮ್ನಸ್ತತೋ ಲೋಕೇ ಉಭಾವಪ್ಯೇಕ ಏವ ತು ॥ ೩,೨೮.

ಮಹಾ ಇಂದ್ರನಾದ ಮಂತ್ರಾನಷ್ಟನು ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮನ್ತ್ರದ್ಯುಮ್ನಾವತಾರೋಭೂತ್ಕುನ್ತೀಪುತ್ರೋರ್ಜುನೋ ಭುವಿ । ವಿಷ್ಣೋರ್ವಾಯೋರನನ್ತಸ್ಯ ಚೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಖಗಸತ್ತಮ ॥ ೩,೨೮.

ಮಂತ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಅವತಾರವಾಗಿ ಕುಂತಿಯ ಮಗನಾದ ಅರ್ಜುನನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ವಿಷ್ಣು, ವಾಯು, ಅನಂತ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನ ಭಾಗದಿಂದ, ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಪಾರ್ಥಶ್ಚತುರ್ಭಿಃ ಸಂಯುಕ್ತ ಇನ್ದ್ರ ಏವ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ । ಚತುರ್ಥೇಪಿ ಚ ವಾಯೋಶ್ಚ ವಿಶೇಷೋಸ್ತಿ ಸದಾರ್ಜುನ ॥ ೩,೨೮.

ಪಾರ್ಥನು ನಾಲ್ಕು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗ, ಅವನನ್ನು ಇಂದ್ರನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯವನಾದಾಗ ವಾಯುವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ, ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಇರುತ್ತಾನೆ.

ವಾಲಿರ್ನಾಮಾ ವಾನರಸ್ತು ಪುರನ್ದರ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ । ಚನ್ದ್ರವಂಶೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ಗಾಧಿರಾಜೋ ವಿಚಕ್ಷಣಃ ॥ ೩,೨೮.

ವಾಲಿ ಎಂಬ ವಾನರನು ಪುರಂದರನೆಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ. ಚಂದ್ರವಂಶದಲ್ಲಿ ಗಾಧಿ ಎಂಬ ಜಾಣ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದನು.

ಮನ್ತ್ರದ್ಯುಮ್ನಾವತಾರಃ ಸ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಪಿತಾ ಸ್ಮೃತಃ । ವೇದೋಕ್ತಮನ್ತ್ರಾ ಗಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಧಿಯಾ ಸಂಧಾರಯೇದ್ಯತಃ ॥ ೩,೨೮.

ಅವನು ಮಂತ್ರದ್ಯೂಮ್ನನ ಅವತಾರನೆಂದು, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ತಂದೆಯೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಮಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಸುವನ್ನು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪೋಷಿಸಿದ್ದನು.

ಅತೋ ಗಾಧಿರಿತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಸ್ತದರ್ಥಂ ಭೂತಲೇ ಹ್ಯಭೂತ್ । ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಪುತ್ರೋ ವೀನ್ದ್ರ ವಿಕುಕ್ಷಿರಿತಿ ವಿಶ್ರುತಃ ॥ ೩,೨೮.

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಗಾಧಿ ಎಂದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ಮಗನಾದ ವಿಕುಕ್ಷಿ, ವೀಂದ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಸ ಏವೇನ್ದ್ರಾವತಾರೋಭೂದ್ಧರಿಸೇವಾರ್ಥಮೇವ ಚ । ವಿಶೇಷೇಣ ಹರಿಂ ಕುಕ್ಷೌ ವಿಜ್ಞಾನಾಚ್ಚ ಹರಿಃ ಸದಾ ॥ ೩,೨೮.

ಅವನು ಇಂದ್ರನ ಅವತಾರವಾಗಿ ಹರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದನು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಹರಿಯು ಸದಾ ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು.

ಅತೋ ವಿಕುಕ್ಷಿನಾಮಾಸೌ ಭೂಲೋಕೇ ವಿಶ್ರುತಃ ಸದಾ । ರಾಮಪುತ್ರಃ ಕುಶಃ ಪ್ರೋಕ್ತ ಇನ್ದ್ರ ಏವ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ॥ ೩,೨೮.

ಆದುದರಿಂದ ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕುಕ್ಷಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸದಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ರಾಮನ ಮಗನಾದ ಕುಶನನ್ನು ಕೂಡ ಇಂದ್ರನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.