ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಸೀತಾರಾಮಶಿಲಾ ದೇವಿ ದ್ವಿವಿಧಾ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ । ಪಞ್ಚಚಕ್ರಯುತಾ ಕಾಚಿತ್ಷಟ್ರಚಕ್ರೇಣ ಚ ಸಂಯುತಾ ॥ ೩,೨೬.

ದೇವಿ, ಸೀತಾರಾಮ ಶಿಲೆಗೆ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಒಂದರಲ್ಲಿ ಐದು ಚಕ್ರಗಳಿವೆ, ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಆರು ಚಕ್ರಗಳಿವೆ.

ತತ್ರಾಪಿ ಷಟ್ರಚಕ್ರಯುತಾ ಹ್ಯುತ್ತಮಾ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ । ಪಞ್ಚಚಕ್ರಯುತಾಯಾಶ್ಚ ಫಲಂ ದ್ವಿಗುಣಮೀರಿತಮ್ ॥ ೩,೨೬.

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಚಕ್ರಗಳಿರುವ ಶಿಲೆಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಐದು ಚಕ್ರಗಳಿರುವ ಶಿಲೆಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಫಲವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಕುಕ್ಕುಟಾಣ್ಡಪ್ರಮಾಣಂ ಚ ಸುಸಿಗ್ಧಂ ನೀಲವರ್ಣಕಮ್ । ವದನತ್ರಯಸಂಯುಕ್ತಂ ಸಟ್ಚಕ್ರೈಃ ಕೇಸರೈರ್ಯುತಮ್ ॥ ೩,೨೬.

ಅದು ಕೋಳಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಯಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ, ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ, ಮೂರು ಬಾಯಿಗಳಿರುವ, ಆರು ಚಕ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಕೇಶರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಶಿಲೆಯಾಗಿರಬೇಕು.

ಸ್ವರ್ಣರೇಖಾಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಧ್ವಜವಜ್ರಾಙ್ಕುಶೈರ್ಯುತಮ್ । ಏತಾದೃಶಂ ತು ವೈ ಭದ್ರೇ ಸೀತಾರಾಮಾಭಿಧಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೩,೨೬.

ಅದು ಚಿನ್ನದ ರೇಖೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಧ್ವಜ, ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿರಬೇಕು; ಇಂತಹ ಶಿಲೆಯನ್ನೇ ಭದ್ರೆ, ಸೀತಾರಾಮ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವದನೇವನ್ದನೇ ದೇವಿ ಸೀತಾರಾಮಸ್ಯ ಕೋಶಕಮ್ । ದುರ್ಲಭಂ ತು ಕಲೌ ನೄಣಾಂ ಸ್ವಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಪ್ರದಂ ಶುಭಮ್ ॥ ೩,೨೬.

ದೇವಿ, ಸೀತಾರಾಮ ಶಿಲೆಯ ಗುಹೆ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅಪರೂಪವಾದುದು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಇನ್ದ್ರತೀರ್ಥೇ ಮಹಾದೇವಿ ಸೀತಾರಾಮ ಭಿಧಾಶಿಲಾ । ಯಾ ತದ್ದಾನಂ ದುರ್ಲಭಂ ತನ್ನಾಲ್ಪಸ್ಯ ತಪಸಃ ಫಲಮ್ ॥ ೩,೨೬.

ಮಹಾದೇವಿ, ಇಂದ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸೀತಾರಾಮ ಎಂಬ ಶಿಲೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಅಪರೂಪ; ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗದು.

ದಾನಸ್ಯ ಶಕ್ತ್ಯಭಾವೇ ತು ಶ್ರೋತವ್ಯಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಹರೇಃ । ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲಾದಾನಾದ್ಯತ್ಫಲಂ ತತ್ಫಲಂ ಲಭೇತ್ ॥ ೩,೨೬.

ದಾನ ಮಾಡಲು ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹರಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು; ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲವನ್ನು ಅದರಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಆಗ್ನೇಯಕೋಣೇ ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ದೇವಿ ತೀರ್ಥಂ ತ್ವಾಸ್ತೇ ವಹ್ನಿಸಂಜ್ಞಂ ಸುಶಸ್ತಮ್ । ಸ ವಹ್ನಿದೇವಃ ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ಪೂಜಾಂ ಕರ್ತುಂ ಹ್ಯಾಸ್ತೇ ಸರ್ವದಾ ತೀರ್ಥಮಧ್ಯೇ ॥ ೩,೨೬.

ದೇವಿ, ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಅಗ್ನಿಕೋಣದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಅತ್ಯುತ್‍ತಮ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿದೇವರು ಸದಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ನೆಲೆಯಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ಯೋ ವಾ ತೀರ್ಥೇ ವಹ್ನಿಸಂಜ್ಞೇ ಚ ದೇವಿ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸ್ನಾನಂ ಕುರುತೇಽಜಂ ಸ್ಮರನ್ಹಿ । ಜ್ಞಾನದ್ವಾರಾ ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನೋತಿ ದೇವಿ ತತ್ರ ಸ್ನಾನಂ ದುರ್ಲ್ಲಭಂ ವೈ ನೃಣಾಂ ಚ ॥ ೩,೨೬.

ದೇವಿ, ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಅಜ ಜನನಹೀನನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅಪರೂಪ.

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸ್ನಾನಂ ದುಷ್ಕರಂ ತೀರ್ಥರಾಜೇ ಭಕ್ತಿಸ್ತಸ್ಮಿನ್ದುರ್ಲ್ಲಭಾ ಚೈವ ದೇವಿ । ಶಾಲಗ್ರಾಮೇ ತಚ್ಛಿಲಾಯಾಶ್ಚ ದಾನಂ ಸುದುರ್ಲಭಂ ವಾಸುದೇವಾಭಿಧಾಯಾಃ ॥ ೩,೨೬.

ತೀರ್ಥಗಳ ರಾಜನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಕೂಡ ಅಪರೂಪ, ದೇವಿ; ಶಾಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವ ಎಂಬ ಶಿಲೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ.

ಹ್ರಸ್ವಂ ತಥಾ ವರ್ತುಲಂ ನೀಲವರ್ಣಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಮುಖಂ ಮುಖಚಕ್ರಂ ಸುಶುದ್ಧಮ್ । ಸುವೇಣುಯುಕ್ತಂ ವಾಸುದೇವಾಭಿಧೇಯಂ ದಾನಂ ಕಲೌ ದುರ್ಲಭಂ ತಸ್ಯ ಭದ್ರೇ ॥ ೩,೨೬.

ಹೃದಯದಷ್ಟು, ವೃತ್ತಾಕಾರದ, ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಬಾಯಿಯುಳ್ಳ, ಶುದ್ಧವಾದ ಮುಖಚಕ್ರವಿರುವ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೇಖೆಗಳಿರುವ ವಾಸುದೇವ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಅಪರೂಪ, ಭದ್ರೆ.

ದಾನೇ ತಸ್ಯಾಃ ಶಕ್ತ್ಯ ಭಾವೇ ಚ ದೇವಿ ಸ್ನಾತ್ವಾ ತೀರ್ಥೇ ವಾಸುದೇವಾಭಿಧಸ್ಯ । ಸಮ್ಯಕ್ಶ್ರಾವ್ಯಂ ಲಕ್ಷಣಂ ವೈ ಶಿಲಾಯಾಸ್ತಯೋಸ್ತುಲ್ಯಂ ಫಲಮಾಹುರ್ಮಹಾನ್ತಃ ॥ ೩,೨೬.

ದಾನ ಮಾಡಲು ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ದೇವಿ, ವಾಸುದೇವ ಎಂಬ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಶಿಲೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕು; ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಮಾನ ಫಲವಿದೆ ಎಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ದಕ್ಷಿಣೇ ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ಯಮತೀರ್ಥಂ ಚ ಸಂಸ್ಮೃತಮ್ । ತತ್ರಾಸ್ತೇ ಯಮರಾಜಸ್ತು ಪೂಜಾಂ ಕರ್ತುಂ ಹರೇಃ ಸದಾ ॥ ೩,೨೬.

ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಮತೀರ್ಥವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಯಮರಾಜನು ಸದಾ ಹರಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ನೆಲೆಯಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ತತ್ರ ಸ್ನಾನಂ ಚ ದಾನಂ ಚಾಪ್ಯಕ್ಷಯಂ ಪರಮಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾದಾನಂ ಕಾರ್ಯಂ ತತ್ರ ಮಹಾಮುನೇ ॥ ೩,೨೬.

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ದಾನ ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.

ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮಸಂಜ್ಞಾಯಾಃ ಶಿಲಾಯಾ ದಾನಮಿಷ್ಯತೇ । ತಚ್ಚೂತಫಲವತ್ಸ್ಥೂಲಂ ವದನತ್ರಯಸಂಯುತಮ್ ॥ ೩,೨೬.

ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶಿಲೆಯ ದಾನವನ್ನು ಬಹಳ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಶಿರಶ್ಚಕ್ರೇಣ ರಹಿತಂ ಸಪ್ತಚಕ್ರೈಃ ಸಮನ್ವಿತಮ್ । ನೀಲವರ್ಣಂ ಸ್ವರ್ಣರೇಖಂ ಗೋಶುರಾದ್ಯೈಃ ಸಮನ್ವಿತಮ್ ॥ ೩,೨೬.

ಅದರಲ್ಲಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಚಕ್ರವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಏಳು ಚಕ್ರಗಳಿವೆ. ಅದು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಹೊಳೆಯುವ ರೇಖೆಯುಳ್ಳದು ಮತ್ತು ಹಸುಗಳ ಕುದುರೆಗಾಲಿನ ಗುರುತುಗಳೂ ಇವೆ.

ಪಟ್ಟವರ್ಧನರಾಮಂ ತು ದುರ್ಲಭಂ ಬಹುಭಾಗ್ಯದಮ್ । ಪಟ್ಟವರ್ಧನರಾಮಂ ತು ಯೋ ದದಾತಿ ಚ ತತ್ರ ವೈ । ಪಟ್ಟಾಭಿಷಿಕ್ತೋ ಭವತಿ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ ॥ ೩,೨೬.

ಪಟ್ಟವರ್ಧನರಾಮ ಎಂಬ ಶಿಲೆ ಅಪರೂಪವಾದದು ಮತ್ತು ಬಹಳ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪಟ್ಟವರ್ಧನರಾಮ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಯಾರು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ರಾಜರಂತೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ನೈರೃತ್ಯೇ ನೈರೃತಂ ತೀರ್ಥಮುತ್ತಮಮ್ । ಆಸ್ತೇ ಹಿ ನಿರೃತಿಸ್ತತ್ರ ಪೂಜಾಂ ಕುರ್ತುಂ ಚ ಸರ್ವದಾ ॥ ೩,೨೬.

ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ನೈರೃತ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೈರೃತಿ ದೇವತೆ ಸದಾ ಪೂಜೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.

ತತ್ರ ಸ್ನಾನಂ ಪ್ರಕರ್ತವ್ಯಂ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾಯಾಶ್ಚಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮಸಂಜ್ಞಿಕಾಮ್ ॥ ೩,೨೬.

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಂಥವನಿಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಗೆ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದೆ.

ಮೂರ್ತಿಂ ದದಾತಿ ಯೋ ಮರ್ತ್ಯಃ ಸ ಯಾತಿ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್ । ಔದುಂಬರಫಲಾಕಾರಂ ಪ್ರಸನ್ನವದನಂ ಶುಭಮ್ ॥ ೩,೨೬.

ಯಾರು ಆ ರೂಪವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಅತ್ತಿಗೆಯ ಹಣ್ಣಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಂತೋಷಕರವಾದ ಮುಖವಿದೆ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾಗಿದೆ.

ಚಕ್ರದ್ವ್ಯಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಶಿರಶ್ಚಕ್ರಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಸುವರ್ಣಬಿನ್ದುಸಂಯುಕ್ತಂ ವಜ್ರಾಙ್ಕುಶಸಮಾನ್ವತಮ್ ॥ ೩,೨೬.

ಅದು ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಚಕ್ರವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಬಿಂದು ಮತ್ತು ವಜ್ರ, ಅಂಕುಶದ ಗುರುತುಗಳಿವೆ.

ತನ್ಮೂರ್ತಿದಾನಂ ದುರ್ಲಭಂ ತತ್ರ ದೇವಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಯಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರೀನಿವಾಸೋ ಮಹಾತ್ಮಾ । ಯದಾ ದಾನಂ ದುರ್ಘಟಂ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ದೇವಿ ತದಾ ಶ್ರೋತವ್ಯಂ ಲಕ್ಷಣಂ ತಸ್ಯ ಮೂರ್ತೇಃ ॥ ೩,೨೬.

ಆ ರೂಪದ ದಾನ ಅಪರೂಪವಾದದು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾತ್ಮ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ. ದೇವಿಯೇ, ಆ ದಾನ ದೊರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾದಾಗ ಆ ರೂಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು.

ಪಾಶಿನೈರೃತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಶೇಷತೀರ್ಥಂ ಪರಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ತತ್ರ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಶೇಷಮೂರ್ತಿಂ ಪ್ರದದಾತಿ ದ್ವಿಜಾತಯೇ ॥ ೩,೨೬.

ಪಾಶಿನ ಮತ್ತು ನೈರೃತ ತೀರ್ಥಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಶೇಷ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಶೇಷ ರೂಪವನ್ನು ದ್ವಿಜನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸ ಯಾತಿ ಪರಮಂ ಲೋಕಂ ಪುನರಾವೃತ್ತಿವರ್ಜಿತಮ್ । ಔದುಂಬರಫಲಾಕಾರಂ ಕುಣ್ಡಲಾಕೃತಿಮೇವ ಚ ॥ ೩,೨೬.

ಅವನು ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲದ ಪರಮ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಅತ್ತಿಗೆಯ ಹಣ್ಣಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕುಂಡಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ.

ಶೇಷವದ್ವದನಂ ತಸ್ಯ ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚಕ್ರದ್ವಯಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಫಲಂ ತಮೇಕಚಕ್ರೇಣ ಸಂಯುತಂ ವಲ್ಮಿಕಾನ್ವಿತಮ್ ॥ ೩,೨೬.

ಅದರ ಮುಖವು ಶೇಷನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳಿವೆ. ಆ ಹಣ್ಣು ಒಂದು ಚಕ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪುತ್ತಳಿಯ ಗುರುತಿನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದೆ.

ಕಿಞ್ಚಿದ್ವರ್ಣಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಶೇಷಮೂರ್ತಿ ಮತಿಸ್ಫುಟಮ್ । ಸುಪ್ತಾ ಪ್ರಬುದ್ಧಾ ದ್ವಿವಿಧಾ ಶೇಷಮೂರ್ತಿರುದಾಹೃತಾ ॥ ೩,೨೬.

ಶೇಷ ರೂಪವು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಶೇಷ ರೂಪವು ಎರಡು ವಿಧಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ನಿದ್ರಿಸುವದು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರವಾದದು.

ಫಣೋನ್ನತಾ ಪ್ರಬುದ್ಧಾ ಸ್ಯಾತ್ಸಪ್ತಲಕ್ಷಫಣಾನ್ವಿತಾ । ತತ್ರಾಪಿ ದುರ್ಲಭಾ ಸುಪ್ತಾ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಕರೀಸ್ಮೃತಾ ॥ ೩,೨೬.

ಎಚ್ಚರವಾದ ಶೇಷ ರೂಪವು ಎತ್ತಿದ ಫಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಲಕ್ಷ ಫಣಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುವ ರೂಪವು ಅಪರೂಪವಾದದು ಮತ್ತು ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇಹ ಲೋಕೇ ಪರತ್ರಾಪಿ ಮೋಕ್ಷದಾ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ । ನವಚಕ್ರಾದುಪಕ್ರಮ್ಯ ವಿಂಶತ್ಯನ್ತಂ ಚ ಯತ್ರ ಸಃ ॥ ೩,೨೬.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಒಂಬತ್ತು ಚಕ್ರಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಇಪ್ಪತ್ತರವರೆಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲರೂ—

ಅನನ್ತ ಇತಿ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಹ್ಯನನ್ತಫಲದಾಯಕಃ । ವಿಶ್ವಂಭರಃ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವಿಂಶತ್ಯೂರ್ಧ್ವಂ ವರಾನನೇ ॥ ೩,೨೬.

ಅವು ಅನಂತ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಅನಂತ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವವು. ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಸುಂದರೆಯೇ, ಅವನ್ನು ವಿಶ್ವಂಭರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.