ತೀರ್ಥಾನಾಂ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರೇಣ ಮೋಕ್ಷಂ ಯಾನ್ತೀತಿ ಯೇ ವಿದುಃ । ತೇ ಸರ್ವೇ ಅಸುರಾ ಜ್ಞೇಯಾಸ್ತೇ ಯಾನ್ತಿ ಹ್ಯಧಮಾಂ ಗತಿಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯಾರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಸುರರು; ಅವರು ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ತೀರ್ಥೇಸ್ಮಿನ್ವಾಯುಕೋಣೇ ಚ ಕನ್ಯಕೇ । ಆಸ್ತೇ ವಾಯುಃ ಸದಾ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪೂಜಾಂ ಕರ್ತುಮನುತ್ತಮಾಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ಕನ್ಯೆಯೇ, ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ವಾಯುವಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ವಾಯುದೇವರು ಸದಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ವಾಯುತೀರ್ಥಂ ಚ ತತ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಹಸ್ತದ್ವಾದಶಕಾನ್ತರಮ್ । ಹಸ್ತಷಟ್ಕಪ್ರಮಾಣಂ ಚ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಸಮುದಾಹೃತಮ್ । ಉತ್ತರೇ ಹಸ್ತಷಟ್ಕಂ ತು ವಾಯುತೀರ್ಥಮುದಾಹೃತಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ಅದು ವಾಯುತೀರ್ಥವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ಹನ್ನೆರಡು ಕೈ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ; ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಆರು ಕೈ ಅಳತೆ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ ಆರು ಕೈ ಅಳತೆ ವಾಯುತೀರ್ಥವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಯೇ ವೇಷ್ಣವಾ ವೈಷ್ಣವದಾಸವರ್ಯಾಃ ಸ್ನಾನಂ ಸುರ್ಯುಸ್ತತ್ರ ಪೂರ್ವಂ ಸುಕನ್ಯೇ । ಮಧ್ವಾನ್ತಸ್ಥಾಃ ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ತು ನಿತ್ಯಮತ್ರ ಸ್ನಾನಾತ್ಪ್ರೀಯತಾಂ ಮೇ ದಯಾಲುಃ ॥ ೩,೨೬.
ಯಾರು ವೈಷ್ಣವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸೇವಕರು, ಸುಕನ್ಯೆಯೇ, ಅವರು ಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಸದಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ದಯಾಳುವಾದ ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ.
ಯೇ ಮಧ್ವತೀರ್ಥೇ ಸ್ನಾತುಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ದೇವಿ ರುದ್ರಾದಯೋ ವಾಯುಭಕ್ತಾ ಮಹಾನ್ತಃ । ಸದಾ ಸ್ನಾನಂ ತತ್ರ ಕುರ್ವನ್ತಿ ದೇವಿ ಪ್ರಾತಃ ಕಾಲೇ ಚೋದಯಾತ್ಪೂರ್ವಮೇವ ॥ ೩,೨೬.
ದೇವಿಯೇ, ವಾಯುವಿಗೆ ಭಕ್ತರಾದ ಮಹಾತ್ಮರು, ರುದ್ರಾದಿಗಳು, ಅವರು ಸದಾ ಮಧ್ಯತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಯೇ ವಾಯುತೀರ್ಥೇ ವಿಸೃಜನ್ತಿ ದೇಹಜಂ ಮಲಂ ಮೂತ್ರಂ ವಮನಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಕಂ ಚ । ಯೇಽಪಾನಶುದ್ಧಿಂ ಲಿಙ್ಗಶುದ್ಧಿಂ ಚ ಕನ್ಯೇ ಕುರ್ವನ್ತಿ ತೇ ಹ್ಯಸುರಾ ರಾಕ್ಷಸಾಶ್ಚ ॥ ೩,೨೬.
ಯಾರು ವಾಯುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಅಶುದ್ಧಿಗಳನ್ನು, ಮೂತ್ರ, ವಾಂತಿ, ಶ್ಲೇಷ್ಮವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ಅಪ್ಪಾಣ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಕನ್ಯೆಯೇ, ಅವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಸುರರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು.
ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ಯೇ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಂ ಕಿಂ ವರ್ಣಯೇ ತಸ್ಯ ಪುಣ್ಯಂ ತು ದೇವಿ । ಯೇ ಕೃಷ್ಣಮನ್ತ್ರಂ ತು ಜಪನ್ತಿ ದೇವಿ ಹ್ಯಷ್ಟಾ ಕ್ಷರಂ ಮನ್ತ್ರವರಂ ಸುಗೋಪ್ಯಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ದೇವಿಯೇ, ಭಾಗವತಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳುವವರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ; ಯಾರು ಕೃಷ್ಣನ ಎಂಟು ಅಕ್ಷರಗಳ ಗುಪ್ತ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ದೇವಿಯೇ—
ತೇಷಾಂ ಹರಿಃ ಪ್ರೀಯತೇ ಕೇಶವೋಲಂ ಮಧ್ವಾನ್ತಸ್ಥೋ ನಾತ್ರ ವಿಚಾರ್ಯಮಸ್ತಿ । ಏವಂ ದಾನಂ ತತ್ರ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯೇ ವೈ ದ್ವಿಜಾಗ್ರ್ಯಾಣಾಂ ವೈಷ್ಣವಾನಾಂ ವಿದಾಂ ಚ ॥ ೩,೨೬.
ಅವರಿಗೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹರಿಯೂ, ಕೇಶವನೂ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೈಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತರಾದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ತೇಷಾಂ ಪುಣ್ಯಂ ನೈವ ಜಾನನ್ತಿ ದೇವಾ ಜಾನಾತ್ಯೇವಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸೋ ಹರಿಸ್ತು । ಶಾಲಗ್ರಾಮಂ ವಾಯುತೀರ್ಥೇ ದದನ್ತೇ ತೇಷಾಂ ಪುಣ್ಯಂ ವೇತ್ತಿ ಸ ವ್ಯಙ್ಕಟೇಶಃ ॥ ೩,೨೬.
ಅಂತಹವರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತಿಳಿಯದು; ಅದನ್ನು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹರಿಯೇ ತಿಳಿಯುವನು. ಯಾರು ವಾಯುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಂಕ್ಣಟೇಶನು ತಿಳಿಯುವನು.
ಸುದುರ್ಲಭೋ ವಾಯುತೀರ್ಥೇಽಭಿಷೇಕೋ ನಿಷ್ಕಾಮಬುದ್ಧ್ಯಾ ವೈಷ್ಣವಾನಾಂ ಚ ದೇವಿ । ತತ್ರಾಪಿ ತೀರ್ಥೇ ಲಭ್ಯತೇ ಭಾಗ್ಯಯೋಗಾದ್ಭಾಗವತಸ್ಯ ಶ್ರವಣಂ ವಿಷ್ಣುದಾಸೈಃ ॥ ೩,೨೬.
ದೇವಿಯೇ, ವಾಯುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವದು ವೈಷ್ಣವರಿಗೆ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ; ಅಲ್ಲಿಯೂ, ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಾಸರು ಭಾಗವತವನ್ನು ಕೇಳುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ತಥೈವ ತೀರ್ಥೇ ದುರ್ಲಭಂ ತತ್ರ ದೇವಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮಸ್ಯ ದ್ವಿಜವರ್ಯೇ ಚ ದಾನಮ್ । ಜಂಬೂಫಲಾಕಾರಸುನೀಲವರ್ಣಂ ಮುಖದ್ವಯಂ ಚಕ್ರಚತುಷ್ಟಯಾನ್ವಿತಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ಹಾಗೆಯೇ, ಆ ಪಾವನ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಜಾಂಬೂ ಹಣ್ಣಿನ ಆಕಾರದ, ಆಳವಾದ ನೀಲಿಯ ಬಣ್ಣದ, ಎರಡು ಬಾಯಿಗಳೂ ನಾಲ್ಕು ಚಕ್ರಗಳಿರುವ ಶಾಲಗ್ರಾಮವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ.
ಸುಕೇಸರೈಃ ಸಂಯುತಂ ಸ್ವರ್ಣಚಿಹ್ನಧ್ವಜಾಂ ಕುಶೈರ್ವಜ್ರಚಿಹ್ನೈರ್ಯವೈಶ್ಚ । ಜಾನಾರ್ದನೀಂ ಮೂರ್ತಿಮಾಹುರ್ಮಹಾನ್ತೋ ದಾನಂ ತಸ್ಯಾ ದುರ್ಲಭಂ ತತ್ರ ತೀರ್ಥೇ ॥ ೩,೨೬.
ಸುಂದರವಾದ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಬಂಗಾರದ ಗುರುತುಗಳು, ಧ್ವಜಗಳು, ಕುಶದಣಿಗಳು, ವಜ್ರದ ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಯವದ ಧಾನ್ಯಗಳಿರುವ ಜನಾರ್ದನನ ರೂಪವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವದು ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅತ್ಯುತ್ತಮಂ ಮೂರ್ತಿದಾನಂ ತು ಭದ್ರೇ ಸುದುರ್ಲ್ಲಭಂ ಪರಮಂ ನಾತ್ರ ಲೋಭಃ । ಸುದುರ್ಲಭಂ ಬಹುದೋಗ್ಧ್ಯಾಶ್ಚ ಗೃಷ್ಟೇರ್ದಾನಂ ತಥಾ ವಸ್ತ್ರರತ್ನಾದಿಕಾನಾಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ಒಳ್ಳೆಯ ರೂಪವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇಲ್ಲಿ ಲೋಭಕ್ಕಾಗಿಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುಗಳನ್ನೂ, ಬಟ್ಟೆ, ರತ್ನ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡುವದು ಕೂಡ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ.
ಅತ್ಯುತ್ತಮಂ ದ್ರವ್ಯದಾನಂ ಚ ದೇವಿ ಸ್ವಾಪೇಕ್ಷಿತಂ ದಾನಮಾಹುರ್ಮಹಾನ್ತಃ । ಸ್ವಸ್ಯಾನಪೇಕ್ಷಂ ಫಲದಾನಂ ಚ ವಸ್ತ್ರಾದಾನಂ ತಸ್ಯ ವ್ಯರ್ಥಮಾಹುರ್ಮಹಾನ್ತಃ ॥ ೩,೨೬.
ದೇವಿ, ತಾನು ಬಯಸಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಾನೇ ಬಯಸದೆ ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಫಲವಿಲ್ಲವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅತ್ಯುತ್ತಮಂ ಗೃಷ್ಟಿದಾನಂ ಚ ಪುಣ್ಯಂ ನೈವಾಪ್ಯತೇ ದುಗ್ಧದೋಹಾಶ್ಚ ಗಾವಃ । ಅತ್ಯುತ್ತಮೇ ವಸ್ತ್ರದಾನೇ ಸುಬುದ್ಧಿಃ ಸುದುರ್ಘಟಾ ಪರಮಾ ವೈ ಜನಾನಾಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವದು ಬಹಳ ಪುಣ್ಯಕರ, ಆದರೆ ಹಾಲು ಕೊಡದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸು ಜನರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ.
ಅತ್ಯುತ್ತಮಂ ಭಾಗವತಸ್ಯ ಪುಸ್ತಕಂ ಸುದುರ್ಘಟಂ ವಾಯುತೀರ್ಥಂ ಚ ಕನ್ಯೇ । ಅತ್ಯುತ್ತಮಂ ದ್ರವ್ಯದಾನಂ ಚ ದೇವಿ ಸುದುರ್ಘಟಂ ವಾಯುತೀರ್ಥಂ ನೃಣಾಂ ಹಿ । ಸುದುರ್ಲಭೋ ವೈಷ್ಣವೈಸ್ತತ್ತ್ವವಿದ್ಭಿರ್ಹರೇರ್ವಿಚಾರೋ ವಾಯುತೀರ್ಥೇ ಚ ಕನ್ಯೇ ॥ ೩,೨೬.
ಕನ್ಯೆ, ಭಕ್ತರ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ವಾಯು ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ದೇವಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವದು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ವಾಯು ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಜನರಿಗೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ವೈಷ್ಣವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ವಾಯು ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ವಿಚಾರ ಮಾಡುವದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ.
ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ತೀರ್ಥಸ್ಯ ಉತ್ತರಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಚನ್ದ್ರತೀರ್ಥ ಮಿತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ತತ್ರಾಸ್ತೇ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ಸದಾ ॥ ೩,೨೬.
ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ತೀರ್ಥದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರತೀರ್ಥವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ತೀರ್ಥ ಇದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.
ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ಪೂಜಾಂ ಚ ತತ್ರ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಕರೋತ್ಯಯಮ್ । ತತ್ರ ಸ್ನಾನಂ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ ಪುಣ್ಯದೇಶೇ ಚ ಕನ್ಯಕೇ ॥ ೩,೨೬.
ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಕನ್ಯೆ.
ಗುರುತಲ್ಪಾದಿಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಮುಚ್ಯನ್ತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ । ತತ್ರ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಪೂರ್ವಭಾಗೇ ಶಾಲಗ್ರಾಮಂ ದದಾತಿ ಯಃ ॥ ೩,೨೬.
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಗುರುತಲ್ಪಾದಿ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶಾಲಗ್ರಾಮವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ—
ಜ್ಞಾನದ್ವಾರಾ ಮೋಕ್ಷಮೇತಿ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ । ದಧಿವಾಮನಮೂರ್ತೇಶ್ಚ ದಾನಂ ತತ್ರ ಸುದುರ್ಲಭಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಚಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ದಧಿವಾಮನ ರೂಪವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ.
ಬದರೀಫಲಮಾತ್ರಂ ತು ವತುಲಂ ನೀಲವರ್ಣಕಮ್ । ಪ್ರಸನ್ನವದನಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಕನ್ಯಕೇ ಶುಭೇ ॥ ೩,೨೬.
ಶುಭೆಯ ಕನ್ಯೆ, ಬದರಿ ಹಣ್ಣಿನ ಗಾತ್ರದ, ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ, ಸಂತೋಷದ ಮುಖವಿರುವ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ತುಂಬಾ ಮೃದುವಾದ ವತುಲ ರೂಪ—
ಚಕ್ರದ್ವಯಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಗೌಪೂರೈಃ ಪಞ್ಚಭಿರ್ಯುತಮ್ । ಚಾಪಬಾಣಸಮಾಯುಕ್ತಮನತಂ ಕುಣ್ಡಲಾಕೃತಿಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳಿರುವ, ಐದು ಹಸುಗಳ ಹೂವು ಗುರುತುಗಳಿರುವ, ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣ ಹೊಂದಿರುವ, ಬಾಗಿರುವ, ಕುಂಡಲದ ಆಕಾರದ—
ವನಮಾಲ ಸುಖಯುತಂ ಮೂರ್ಧ್ನಸಾಹಸ್ರಸಂಯುತಮ್ । ರೌಪ್ಯಬಿನ್ದುಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಸವ್ಯೇ ಭದ್ರಾರ್ಧಮಾತ್ರಕಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ವನಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರ ಗುರುತುಗಳಿರುವ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶುಭದ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಿರುವ—
ಚನ್ದ್ರೇಣ ಸಹಿತಂ ದೇವಿ ದಧಿವಾಮನಮುಚ್ಯತೇ । ಏತಾದೃಶಂ ಕಲೌ ನೄಣಾಂ ದುರ್ಲಭಂ ಬಹುಭಾಗ್ಯದಮ್ । ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಸಮಾಂ ತಾಂ ಮೂರ್ತಿಂ ವಿದ್ಧಿ ಭಾಮಿನಿ ॥ ೩,೨೬.
ದೇವಿ, ಚಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದನ್ನು ದಧಿವಾಮನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ರೂಪವನ್ನು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಅದರಿಂದ ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸುಂದರೆಯೆ, ಈ ರೂಪವು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ತಿಳಿ.
ಸುದುರ್ಲಭಂ ತಸ್ಯ ಮೂರ್ತೇಶ್ಚ ದಾನಂ ತಚ್ಚನ್ದ್ರತೀರ್ಥೇ ಶ್ರವಣಂ ದುರ್ಘಟಂ ಚ । ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ವರೂಪಂ ದಧಿವಾಮನಸ್ಯ ಸುದುರ್ಘಟಂ ಶ್ರವಣಂ ವೈಷ್ಣವಾಚ್ಚ ॥ ೩,೨೬.
ಆ ರೂಪವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಚಂದ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ದಧಿವಾಮನನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ವೈಷ್ಣವರಿಂದ ಕೇಳುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ.
ತತ್ರ ಸ್ನಾತ್ವಾ ವಾಮನಸ್ಯ ಸ್ವರೂಪಶ್ರವಣಾದ್ವಿದುರ್ದಾನಫಲಂ ಸಮಂ ಚ । ದಶಹಸ್ತಪ್ರಮಾಣಂ ತು ಚನ್ದ್ರತೀರ್ಥಮುದಾಹೃತಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ವಾಮನನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ದಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರತೀರ್ಥವು ಹತ್ತು ಕೈಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ದುರ್ಲಭಂ ಸ್ನಾನಂ ನೃಣಾಂ ತತ್ರ ಸುಮಙ್ಗಲೇ । ತತ್ರ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಧನ್ಯನರಃ ಸದಾ ಭಜತಿ ವೈ ಹರಿಮ್ ॥ ೩,೨೬.
ಅತ್ಯಂತ ಶುಭೆಯೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವದು ಜನರಿಗೆ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ. ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಧನ್ಯನಾದವನು ಸದಾ ಹರಿಯನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವರಾಹಮೂರ್ತಿದಾನಂ ತು ಶಾಲಗ್ರಾಮಸ್ಯ ದುರ್ಲಭಮ್ । ಜಂಬೂಫಲಪ್ರಮಾಣಂ ತು ಏತದ್ವೈ ಕುಕ್ಕುಟಾಣ್ಡವತ್ ॥ ೩,೨೬.
ಶಾಲಗ್ರಾಮದ ವರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ. ಅದರ ಗಾತ್ರ ಜಾಂಬೂ ಹಣ್ಣಿನಂತೆಯೂ, ಕೋಳಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಯಂತೆಯೂ ಇದೆ.
ವದನಂ ವಲಯಾಕಾರಂ ಪ್ರಮಾಣಂ ಚಣಕಾದಿವತ್ । ದೇವಸ್ಯ ವಾಮಭಾಗೇ ಚ ಮಧ್ಯದೇಶಂ ವಿಹಾಯ ಚ ॥ ೩,೨೬.
ದೇವರ ಮುಖವು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಗಾತ್ರವು ಕಡಲೆಕಾಳಿನಷ್ಟು. ದೇವರ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇದೆ.
ಚಕ್ರದ್ವಯಸಮಾಯುಕ್ತಂಮೂರ್ಧದೇಶೇ ಚ ಭಾಮಿನಿ । ಸುವರ್ಣಬಿನ್ದುನಾ ಯುಕ್ತಂ ಭೂವರಾಹಾಖ್ಯಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೩,೨೬.
ಸುಂದರಿಯೇ, ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಹೊಳೆಯುವ ಹಿನ್ನಿನ ಕಲೆ ಇದ್ದು, ಇದನ್ನು ಭೂವರಾಹ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.