ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ತೇಷಾಂ ಸಂಹರಣೇ ಈಶಸ್ತ್ವತೋ ವ್ಯಙ್ಕಟನಾಮಕಃ । ಆನನ್ದಸ್ಯ ವಿರುದ್ಧತ್ವಾತ್ಕಾಮಕ್ರೋಧಾದಯೋ ಗುಣಾಃ ॥ ೩,೨೫.

ಆ ದೈತ್ಯರ ನಾಶದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ವಾಮಿ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ವ್ಯಂಕ್ಣಟ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಆನಂದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ಮುಂತಾದ ಗುಣಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ವ್ಯಙ್ಕಟಾ ಇತಿ ಸಂಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ತೇಷಾಂ ನಾಶಯಿತಾ ಪ್ರಭುಃ । ಅತಸ್ತು ವ್ಯಙ್ಕಟೇಶಾಖ್ಯ ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಜಪಂ ಕುರು ॥ ೩,೨೫.

ಅವರನ್ನು ವ್ಯಂಕ್ಣಟಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಆ ಪ್ರಭು ಅವರ ನಾಶಕನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದು ವ್ಯಂಕ್ಣಟೇಶನ ಹೆಸರನ್ನು ಜಪಿಸು.

ಏವಂ ವ್ಯಙ್ಕಟಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ದೇವೀ ಖಗೇಶ್ವರ । ನಿದ್ರಾಂ ಚಕಾರ ತತ್ರೈವ ರಾತ್ರೌ ಪಿತ್ರಾ ಸಹೈವ ಚ । ಬ್ರಾಹ್ಮೇ ಮುಹೂರ್ತೇ ಚೋತ್ಥಯಿ ಹೃದಿ ಸಸ್ಮಾರ ಕನ್ಯಕಾ ॥ ೩,೨೫.

ವ್ಯಂಕ್ಣಟನ ಮಹಿಮೆ ಈ ರೀತಿ ಕೇಳಿದ ದೇವಿ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಆ ರಾತ್ರಿ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಆ ಯುವತಿ ಎದ್ದಳು ಮತ್ತು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಳು.

(ವ್ಯಙ್ಕಟೇಶಸ್ಯ ಪ್ರಾತಃ ಸ್ತುತಿಃ) । ಶ್ರೀವ್ಯಙ್ಕಟೇಶಶ್ಚ ನೃಸಿಂಹಮೂರ್ತಿಃ ಶ್ರೀವರದರಾಜಶ್ಚ ವರಾಹಮೂರ್ತಿಃ । ಶ್ರೀರಙ್ಗಶಾಯೀ ಚ ಅನನ್ತಶಾಯೀ ಕುರ್ವನ್ತು ಸರ್ವೇ ಮಮ ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೩,೨೫.

ಶ್ರೀ ವ್ಯಂಕ್ಣಟೇಶನು ನರಸಿಂಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ವರದರಾಜನು ವರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ರಂಗಶಾಯಿಯು ಮತ್ತು ಅನಂತಶಾಯಿಯು—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ನನಗೆ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಶ್ಚ ಗದಾಧರಶ್ಚ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುಪಾದಸ್ತು ಪ್ರಯಾಗವಾಸಃ । ನಾರಾಯಣಃ ಶ್ರೀಬದರೀನಿವಾಸಃ ಕುರ್ವನ್ತು ಸರ್ವೇ ಮಮ ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೩,೨೫.

ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಗದಾಧರನು, ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಗಳು, ಶ್ರೀ ಬದರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಾರಾಯಣನು—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ನನಗೆ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ದಾಮೋದರೋ ವೈ ತ್ರಿಜಗನ್ನಿವಾಸಃ ಶ್ರೀಪಾಣ್ಡುರಙ್ಗಶ್ಚ ನೃಸಿಂಹದೇವಃ । ಶ್ರೀರಾಮದೇವಶ್ಚ ಅಮೋಘವಾಸಃ ಕುದೃ ॥ ೩,೨೫.

ದಾಮೋದರನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗನು, ನರಸಿಂಹದೇವನು, ಅಮೋಘ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಶ್ರೀ ರಾಮದೇವನು—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ನನಗೆ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ಶ್ರೀಧರ್ಮಪುತ್ರಶ್ಚ ನೃಸಿಂಹಮೂರ್ತಿಃ ಶ್ರೀಪಿಪ್ಪಲಸ್ಥಶ್ಚ ಮುಹಲ್ಲವಾಸಃ । ಕೋಲಾನೃಸಿಂಹಃ ಶೂರ್ಪಕಾರಸ್ಥ ಸಿಂಹಃ ಕುರ್ವನ್ತುದೃ ॥ ೩,೨೫.

ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ನರಸಿಂಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮುಹಲ್ಲಾ ವಾಸಿಯಾದ ಶ್ರೀ ಪಿಪ್ಪಲಸ್ಥನು, ಕೋಲಾ ನರಸಿಂಹನು, ಶೂರಪಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಿಂಹನು—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ನನಗೆ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ಚತುರ್ಮುಖಶ್ಚಾರುಸರಸ್ವತೀ ಚ ಸ್ವಭಾರತೀ ಶರ್ವಸುಪರ್ಣಶೇಷಾಃ । ಅಮಾಮಹೇದ್ರಶ್ಚ ಶಚೀಮುಖಾಸ್ತಾಃ ಕುರ್ವನ್ತು ದೃ ॥ ೩,೨೫.

ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವವನು, ಸುಂದರ ಸರಸ್ವತಿ, ಸ್ವಭಾರತಿ, ಶರ್ವನು, ಸುಪರ್ಣನು, ಶೇಷನು, ಅಮಾಮಹೇಂದ್ರನು ಮತ್ತು ಶಚೀಮುಖರು—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ನನಗೆ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ದ್ವಾರಾವತೀ ಕಾಶಿಕಾವನ್ತಿಕಾ ಚ ಪ್ರಯಾಗಕಾಞ್ಚ್ಯೌ ಮಥುರಾಪುರೀ ಚ । ಮಾಯಾವತೀ ಹಸ್ತಿಮತೀ ಪುರೀ ಚ ಕುರ್ವನ್ತು ಸ ದೃ ॥ ೩,೨೫.

ದ್ವಾರಾವತಿ, ಕಾಶಿಕಾ, ಅವಂತಿಕಾ, ಪ್ರಯಾಗ, ಕಾಂಚಿ, ಮಥುರಾ ನಗರ, ಮಾಯಾವತಿ, ಹಸ್ತಿನಾಪುರ—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ಭಾಗೀರಥೀ ಚೈವ ಸರಸ್ವತೀ ಚ ಗೋದಾವರೀ ಸಿಂಧುಕೃಷ್ಣ ಚ ವೇಣೀ । ಕಲಿನ್ದಕನ್ಯಾ ಯಮುನಾ ಚ ನರ್ಮದಾ ಕುರ್ವ ದೃ ॥ ೩,೨೫.

ಭಾಗೀರಥಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ಗೋದಾವರಿ, ಸಿಂಧು, ಕೃಷ್ಣಾ, ವೇಣಿ, ಕಲಿಂದನಂದನೆ ಯಮುನಾ ಮತ್ತು ನರ್ಮದಾ—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ವಿತಸ್ತಿಕಾವೇರಿಸತುಙ್ಗಭದ್ರಾಃ ಸುವಞ್ಜರಾ ಭೀಮರಥೀ ವಿಪಾಶಾ । ಸುತಾಮ್ರಪರ್ಣೀ ಚ ಪಿನಾಕಿನೀ ಚ ಕು ದೃ ॥ ೩,೨೫.

ವಿತಸ್ತಾ, ಕಾವೇರಿ, ಸತುಂಗಭದ್ರಾ, ಸುವಂಜರಾ, ಭೀಮರಥಿ, ವಿಪಾಶಾ, ಸುತಾಮ್ರಪರ್ಣಿ ಮತ್ತು ಪಿನಾಕಿನಿ—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ಸ್ವಾಮಿಪುಷ್ಕರಿಣೀ ಚೈವ ಸುವರ್ಣಮುಖರೀ ತಥಾ । ಶ್ರೀಪಾಣ್ಡವೀ ತೌಬರುಶ್ಚ ಕಪಿಲಾ ಪಾಪನಾಶನೀ ॥ ೩,೨೫.

ಸ್ವಾಮಿಪುಷ್ಕರಿಣಿ, ಸುವರ್ಣಮುಖರಿ, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡವಿ, ತೌಬರು ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ಕಪಿಲಾ—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ಗುರುರ್ವಸಿಷ್ಠಃ ಕ್ರತುರಙ್ಗಿರಾಶ್ಚ ಮನುಃ ಪುಲಸ್ತ್ಯಃ ಪುಲಹಶ್ಚ ಗೌತಮಃ । ರೈಭ್ಯೋ ಮರೀಚಿಶ್ಚ್ಯವನಶ್ಚ ದಕ್ಷಃ ಕುರ್ವನ್ತು ಸರ್ವೇ ಮಮ ಸುಪ್ರಭಾತಮ್ ॥ ೩,೨೫.

ಗುರು ವಸಿಷ್ಠನು, ಕ್ರತು, ಅಂಗಿರಸ, ಮನು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಗೌತಮ, ರೈಭ್ಯ, ಮರೀಚಿ, ಚ್ಯವನ ಮತ್ತು ದಕ್ಷ—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ನನಗೆ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ಸಪ್ತಾರ್ಣವಾಃ ಸಪ್ತ ಕುಲಾಚಲಾಶ್ಚ ದ್ವೀಪಾಶ್ಚ ಸಪ್ತೋಪವನಾನಿ ಸಪ್ತ । ಭೂರಾದಿಕಾನಿ ಭುವನಾನಿ ಸಪ್ತ ಕುರ್ವನ್ತು ಸ ದೃ ॥ ೩,೨೫.

ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳು, ಏಳು ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು, ಏಳು ಅರಣ್ಯಗಳು, ಭೂ ಮೊದಲಾದ ಏಳು ಲೋಕಗಳು—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ಮಾನ್ಧಾತ್ರಾ ನಹುಷೋಂಬರೀಷಸಗರೌ ರಾಜಾ ನಲೋ ಧರ್ಮರಾಟ್ಪ್ರಹ್ಲಾದಃ ಕ್ರತುರಾಡ್ವಿಭೀಷಣಗಯೌ ವ್ಯಾಸೋ ಹನೂಮಾನಪಿ । ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಕೃಪಾವುಮಾ ದ್ರುಪದಜಾ ಶ್ರೀಜಾನಕೀ ತಾರಕಾ ಮನ್ದೋದರ್ಯಖಿಲಾಃ ಪ್ರಭಾತಸುಮಹಂ ಕುರ್ವನ್ತು ನಿತ್ಯಂ ಹರೇ ॥ ೩,೨೫.

ಮಾನ್ಧಾತೃ, ನಹುಷ, ಅಂಬರೀಷ, ಸಾಗರ, ನಳ ಮಹಾರಾಜ, ಧರ್ಮರಾಜ, ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಕ್ರತುರಾಜ, ವಿಭೀಷಣ, ಗಯಾ, ವ್ಯಾಸ, ಹನುಮಾನ್, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ಕೃಪ, ಉಮಾ, ದ್ರುಪದ ಪುತ್ರಿ, ಶ್ರೀ ಜಾನಕಿ, ತಾರಕಾ, ಮಂದೋದರಿ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸದಾ ಹರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶುಭೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.

ಅಶ್ವತ್ಥಸ್ಯ ವನಾನಿ ಕಿಂ ಚ ತುಲಸೀಧಾತ್ರೀವನಾನಿ ಪ್ರಭೋ ಪುನ್ನಾಗಸ್ಯ ವನಾನಿ ಚಂಪಕವನಾನ್ಯನ್ಯಾನಿ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಚ । ಮನ್ದಾರಸ್ಯ ವನಾನಿ ಯಾನಿ ಚ ಹರೇಃ ಸೌಗನ್ಧಿಕಾನ್ಯಪ್ಯಹೋ ನಿತ್ಯಂ ತಾನಿ ದಿಶನ್ತು ಮತ್ಪ್ರಮುದಿತಂ ಶ್ರೀವೇಙ್ಕಟೇಶ ಪ್ರಭೋ ॥ ೩,೨೫.

ಪ್ರಭುವೇ, ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರದ ತೊಟ್ಟಿಗಳು, ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಿಕ ಮರಗಳ ತೊಟ್ಟಿಗಳು, ಪುನ್ನಾಗ ಮತ್ತು ಚಂಪಕದ ಹೂವಿನ ತೋಟಗಳು, ಮಂದಾರದ ತೊಟ್ಟಿಗಳು, ಹರಿಯ ಸುವಾಸನೆಯ ತೋಟಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸದಾ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಲಿ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ ಪ್ರಭುವೇ.

ಏವಂ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ದೇವೀ ಕೃತ್ವಾ ಶೌಚಂ ಜೈಗಿಷವ್ಯೇಣ ಸಾಕಮ್ । ಸ್ನಾತುಂ ಯಯೌ ಪುಷ್ಕರಿಣೀಂ ಹರೇಶ್ಚ ಸ್ನಾನಂ ಸಮ್ಯಕ್ತತ್ರ ಚಕಾರ ದೇಶೇ । ಸಮ್ಯಗ್ಜಪ್ತ್ವಾ ವ್ಯಙ್ಕಟೇಶಸ್ಯ ಮನ್ತ್ರಮುವಾಚ ಸಾ ಜೈಗಿಷವ್ಯಂ ಗುರುಂ ಚ ॥ ೩,೨೫.

ಹೀಗೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡು, ದೇವಿ ಜೈಗೀಷವ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಶುದ್ಧತೆ ಪಾಲಿಸಿ, ಹರಿಯ ಪವಿತ್ರ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಹೋದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವೆಂಕಟೇಶನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಜೈಗೀಷವ್ಯ ಗುರುವಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೬ ಕನ್ಯೋವಾಚ । ಶ್ರೀನಿವಾಸಃ ಕಿಮರ್ಥಂ ವೈ ಆಗತೋತ್ರ ವದಸ್ವ ಮೇ । ಶೇಷಾಚಲೋಪಿ ಕುತ್ರಾ ಭೂತ್ಕದಾಯಾತಶ್ಚ ಪಾಪಹಾ । ಸ್ವಾಮಿಪುಷ್ಕರಿಣೀ ಚಾತ್ರ ಕಿಮರ್ಥಂ ಹ್ಯಗತಾ ವದ ॥ ೩,೨೬.

ಆ ಕನ್ಯೆ ಕೇಳಿದಳು: ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ? ನನಗೆ ಹೇಳು. ಶೇಷಾಚಲವು ಎಲ್ಲಿದೆ, ಅದು ಯಾವಾಗ ಉದಯವಾಯಿತು, ಯಾವಾಗ ಬಂದಿತು, ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವನೇ? ಸ್ವಾಮಿಯ ಪವಿತ್ರ ಕೆರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ? ಹೇಳು.

ಜೈಗೀಷವ್ಯ ಉವಾಚ ಶೃಣು ಭದ್ರೇ ಮಹಾಭಾಗೇ ವ್ಯಙ್ಕಟೇಶಸ್ಯ ಚಾಗಮಮ್ । ಆವಯೋರ್ದೇವಿ ಪಾಪಾನಿ ವಿಷಮಂ ಯಾನ್ತಿ ಭಾಮಿನಿ ॥ ೩,೨೬.

ಜೈಗೀಷವ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಭದ್ರೆಯೇ, ಮಹಾಭಾಗೆಯೇ, ವೆಂಕಟೇಶನ ಆಗಮನವನ್ನು ಕೇಳು. ದೇವಿಯೇ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಪಾಪಗಳು ಈಗ ದೂರವಾಗುತ್ತಿವೆ, ಸುಂದರಿಯೇ.

ಆಸೀತ್ಪುರಾ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷಃ ಕಾಶ್ಯಪೋ ದಿತಿನನ್ದನಃ । ಸನಕಾದೇಶ್ಚ ವಾಗ್ದಣ್ಡಾದ್ದ್ವಿತೀಯದ್ವಾರಪಾಲಕಃ ॥ ೩,೨೬.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ದಿತಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನು ಇದ್ದನು. ವಾಕ್ದಂಡದಿಂದ ಶಾಪ ಪಡೆದ ಸನಕನು ಎರಡನೇ ಬಾಗಿಲಿನ ಕಾಯುವವನಾದನು.

ಬಭೂವ ದೈತ್ಯಯೋನೌ ಚ ದೇವಾನಾಂ ಕಣ್ಟಕೋ ಬಲೀ । ಸಂಜೀವೋ ವಿಜಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಹರಿಭಕ್ತೋ ಮಹಾಪ್ರಭುಃ ॥ ೩,೨೬.

ಅವನು ದೈತ್ಯಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕಂಟಕನಾದನು. ಅವನಿಗೆ ಸಂಜೀವ ಮತ್ತು ವಿಜಯ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದವು. ಅವನು ಹರಿಯ ಭಕ್ತನೂ ಮಹಾಪ್ರಭುವೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ಹರಿಣ್ಯಾಕ್ಷಃ ಸ್ವಯಂ ದೈತ್ಯೋ ಹರಿಭಕ್ತವಿದೂಷಕಃ । ಏತಾದೃಶೋ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷಸ್ತಪಸ್ತಪ್ತುಂ ಸಮುದ್ಯತಃ ॥ ೩,೨೬.

ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನು ಸ್ವತಃ ದೈತ್ಯನು, ಹರಿಭಕ್ತರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನಾಗಿದ್ದನು. ಇಂತಹ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ತದಾ ಮಾತಾ ದಿತಿರ್ದೇವೀ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷಮುವಾಚ ಸಾ । ದಿತಿರುವಾಚ । ವತ್ಸಲಸ್ತ್ವಂ ಮಹಾಭಾಗಮಾ ತಪಸ್ವಾಷ್ಟಹಾಯನಃ ॥ ೩,೨೬.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ತಾಯಿ ದಿತಿದೇವಿಯು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: ನನ್ನ ಮಗನೇ, ನೀನು ಬಹಳ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ; ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಡ.

ತ್ವಂ ಮಾ ದದಸ್ವ ದುಃ ಖಂ ಮೇ ಪಾಲಯಿಷ್ಯತಿ ಕೋವಿದಃ । ಕ್ಷಣಮಾತ್ರಂ ನ ಜೀವಾಮಿ ತ್ವಾಂ ವಿನಾ ಜೀವನಂ ನ ಹಿ ॥ ೩,೨೬.

ನನಗೆ ದುಃಖ ಕೊಡಬೇಡ, ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ? ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ನಿಜವಾಗಿ, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಜೀವನವೇ ಇಲ್ಲ.

ಮಾ ತಪ ತ್ವಂ ಮಹಾಭಾಗ ಮಮ ಜೀವನಹೇತವೇ । ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ಮಾತ್ರಾ ಸ ವಿಜಯೋವಶತೋಬ್ರವೀತ್ ॥ ೩,೨೬.

ಮಹಾಭಾಗನೇ, ನನ್ನ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ನೀನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಡ. ಹೀಗೆ ತಾಯಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದ ವಿಜಯನು ಅವಳ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷೋ ಮಾತರಂ ಪ್ರಾಹ ಜಾಲಂ ಹಿತ್ವಾ ವಿಷ್ಣೋರ್ಭಜನೇಽಲಂ ಕುರುಷ್ವ । ಮಯಿಸ್ನೇಹಂ ಪುತ್ರಹೇತೋರ್ವಿರೂಢಂ ಸುಖದುಃ ಖೇ ಚೇಹ ಲೋಕೇ ಪರತ್ರ ॥ ೩,೨೬.

ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನು ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಬಂಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಜನೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ಹಾಕು. ನನಗೆ ಮಗನಂತೆ ಇರುವ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖದುಃಖ ಎರಡನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಯಾವತ್ಸ್ನೇಹಂ ಮಯಿ ಮಾತಃ ಕರೋಷಿ ತಾವತ್ಕ್ಲೇಶಂ ಶಾಶ್ವತಂ ಯಾಸ್ಯಸಿ ತ್ವಮ್ । ಮಾತಶ್ಚ ತೇ ಮಯಿ ಪುತ್ರತ್ವಬುದ್ಧಿಸ್ತ್ವಯ್ಯಪ್ಯೇಷಾ ಮಾತೃಬುದ್ಧಿರ್ಮಮಾಪಿ ॥ ೩,೨೬.

ತಾಯಿ, ನೀನು ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸುವವರೆಗೆ ನಿನಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಕಷ್ಟವೇ ಬರುತ್ತದೆ. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಮಗನಂತೆ ನೋಡಿದಂತೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ತಾಯಿಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತೇನೆ.

ತಾತೇ ಪೂಜ್ಯೇ ಪಿತೃಬುದ್ಧಿರ್ಮಮಾಸ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತುತೇ ಭರ್ತೃಬುದ್ಧಿರ್ಹಿ ಮಿಥ್ಯಾ । ನಿರ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾದ್ಧರಿರೇವ ಸರ್ವಂ ಸಮ್ಯಕ್ಪಾತಾ ನಿಯತೋಽಸೌ ಮುರಾರಿಃ ॥ ೩,೨೬.

ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಾಗ ಅವನಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಭಾವನೆ ಇದೆ; ನೀನು ಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವವನಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ಭಾವನೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ಅದು ತಪ್ಪು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು ಹರಿಯೇ, ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುವವನು ಮುರಾರಿಯೇ.

ಅತೋ ಹಿ ಮಾತಾ ಹರಿರೇವ ಸರ್ವದಾ ತ್ವನ್ಯಾಸಾಂ ವೈ ಮಾತೃತಾ ಚೋಪಚಾರಾತ್ । ನಿರ್ಮಾತೃತ್ವಂ ಯದಿ ಮುಖ್ಯಂ ತ್ವಯಿ ಸ್ಯಾದ್ದ್ರೋಣಾದೀನಾಂ ಜನನೀ ಕಾ ವದಸ್ವ ॥ ೩,೨೬.

ಆದುದರಿಂದ, ತಾಯಿ, ಹರಿಯೇ ನಿಜವಾದ ತಾಯಿ, ಇತರರ ತಾಯಿತನವು ಕೇವಲ ರೂಪಕ. ನಿಜವಾದ ತಾಯಿತನ ನಿನ್ನಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ದ್ರೋಣಾದಿ ಇತರರಿಗೆ ಯಾರು ತಾಯಿ ಎಂದು ಹೇಳು.