ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತೇ ಚೇತಿ ವದನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ಧನೀತಿ ಶಬ್ದಃ ಸ್ವಾಭಿವಾಚೀ ಯತೋ ಹಿ । ಅತೋಪ್ಯಾರ್ಯಾ ಮಾಧವೇತಿ ಬ್ರುವನ್ತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತೇ ಪಾಹಿ ತಥೈವ ಭಕ್ತಾನ್ ॥ ೩,೨೪.

ಎಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು 'ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ 'ಧನ' ಎಂಬ ಪದವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವನನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾತ್ಮರು ಅವನನ್ನು 'ಮಾಧವ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ದೇವಾ, ಭಕ್ತರನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ರಕ್ಷಿಸು.

ತೇ ವೈ ಬ್ರುವನ್ತೋ ನನೃತುಶ್ಚ ಜಗ್ಮುರ್ವಿಷ್ಣೋ ಸದಾಸ್ಮಾನ್ಪರಿಪಾಹಿ ನಿತ್ಯಮ್ । ಸರ್ವತ್ರ ಯಸ್ಮಾದ್ವಿತತೋಸಿ ತಸ್ಮಾದಿತ್ಯಾದಿನಾಮಾನಿ ಗೃಣನ್ತ ಏವ । ಜಗ್ಮುಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ದದೃಶುಶ್ಚ ತೀರ್ಥಂ ಭಕ್ತ್ಯೋಪೇತಾಃ ಶ್ರೀನಿವಾಸಂ ಸ್ಮರನ್ತಃ ॥ ೩,೨೪.

ಅವರು ಈ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ ಹೋದರು, ಯಾವಾಗಲೂ 'ಓ ವಿಷ್ಣು, ನಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸು' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೀನು ಇರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಗಿ, ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು.

ಕನ್ಯೋವಾಚ । ಕಿಂ ನಾಮಕಂ ತೀರ್ಥಮಿದಂ ಮುನೀನ್ದ್ರ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಮತ್ರ ಪ್ರವದಾಸ್ಮಾನ್ಕೃತೀಶ । ಕಸ್ಮೈ ಪ್ರಸನ್ನೋ ಭಗವಾಞ್ಛ್ರೀನಿವಾಸಸ್ತ್ವಸ್ಮಿನ್ಸುತೀರ್ಥಂ ವದ ವಿಸ್ತರೇಣ ॥ ೩,೨೪.

ಆ ಕನ್ಯೆ ಹೇಳಿದಳು: ಮಹಾನ್ಮುನಿಯೇ, ಈ ತೀರ್ಥದ ಹೆಸರು ಏನು? ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ತಿಳಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳೆಲ್ಲರ ಅಧಿಪತಿಯಾದವರೇ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಯಾರಿಗೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು? ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿ.

ಜೈಗೀಷವ್ಯ ಉವಾಚ । ಕನ್ಯೇ ಶೃಣು ತ್ವಂ ಹ್ಯಭವತ್ಸುಬುದ್ಧಿಮಾನ್ಪ್ರಹ್ರಾದಸಂಜ್ಞೋ ಹರಿಭಕ್ತವರ್ಯಃ । ನಿಷ್ಕಾಮಬುದ್ಧ್ಯಾ ತು ಯದಾ ಜಗಾಮ ಶೇಷಾಚಲಸ್ಥಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸಂ ಚ ದ್ರಷ್ಟುಮ್ ॥ ೩,೨೪.

ಜೈಗೀಷವ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಕನ್ಯೆ, ಕೇಳು. ಹರಿಯ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನಿಯಾದವನು ಇದ್ದನು. ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಅವನು ಶೇಷಾಚಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದನು.

ಅಸ್ಮಿಂಸ್ಥಲೇ ದೈತ್ಯಕುಮಾರಕಾನ್ಪ್ರತಿ ಹರೇಶ್ಚ ತತ್ತ್ವಂ ಪರಿಪೃಷ್ಟವಾನ್ಪ್ರಭುಃ । ನೃಸಿಂಹರೂಪಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸಂ ಭಜಸ್ವ ಸುದುರ್ಲಭಂ ಮಾನುಷಂ ಜನ್ಮ ಕನ್ಯೇ ॥ ೩,೨೪.

ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವಾದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ದೈತ್ಯಕುಮಾರರನ್ನು ಹರಿಯ ನಿಜಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ಕನ್ಯೆ, ನೀನು ನರಸಿಂಹ ರೂಪದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ಭಜಿಸು; ಮಾನವನ ಜನ್ಮ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ.

ತತ್ರಾಪಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ನೃಹರೇ ಸುತತ್ತ್ವಂ ಸುದುರ್ಲಭಂ ಸುಷ್ಠು ಯಾತ್ರಾ ತಥೈವ । ಯಸ್ಯಾಂ ಯಾತ್ರಾಯಾಂ ಯತ್ರ ಕುತ್ರಾಪಿ ದೇಶೇ ಹರೇಃ ಕಥಾ ವರ್ತತೇ ದೈತ್ಯವರ್ಯಾಃ ॥ ೩,೨೪.

ಅಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನರಸಿಂಹ ರೂಪದ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ, ಯಾತ್ರೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಅಪರೂಪ. ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ, ಆ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಕಥೆಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.

ತತ್ರ ಸ್ಥಲೇ ಹರಿರಾಸ್ತೇ ಸದೈವ ಯತೋ ವ್ಯಾಪ್ತಃ ಸರ್ವತೋ ವೈ ನೃಸಿಂಹಃ । ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ದೈತ್ಯಕುಮಾರಕಾಸ್ತೇ ಪ್ರಹ್ಲಾದಮೂಚುರ್ಭಕ್ತವರ್ಯಂ ಹರೇಶ್ಚ ॥ ೩,೨೪.

ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹರಿಯು ಸದಾ ಇರುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನರಸಿಂಹನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವನು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ದೈತ್ಯಕುಮಾರರು ಹರಿಯ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಕೇಳಿದರು.

ವ್ಯಾಪ್ತೋ ಹರಿಶ್ಚೇತ್ಕಥಮತ್ರ ವೈ ಸಖೇ ನ ದೃಶ್ಯತೇ ಜಲರೂಪೀ ನೃಸಿಂಹಃ । ಸ ಏವಮುಕ್ತೋ ದಾನವಾನಾಂ ಸುತೈಶ್ಚ ತುಷ್ಟಾವ ವಿಷ್ಣುಂ ಪರಮಾದರೇಣ ॥ ೩,೨೪.

ಹರಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದರೆ, ಸ್ನೇಹಿತನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ರೂಪದ ನರಸಿಂಹನು ಏಕೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ? ಹೀಗೆ ದೈತ್ಯರ ಮಕ್ಕಳು ಕೇಳಿದಾಗ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ತವ ಸ್ವರೂಪಂ ಮಮ ದರ್ಶಯಸ್ವ ಸ್ವಯೋಗ್ಯರೂಪಂ ದಾನವಾನಾಂ ಸುತಾನಾಮ್ । ಇತಿ ಸ್ತುತಃ ಶ್ರೀನಿವಾಸೋ ಹರಿಸ್ತು ತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರ್ಜಲರೂಪಂ ಸಮಾಯಾತ್ ॥ ೩,೨೪.

ನೀನು ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸು, ದೈತ್ಯರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸು ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಶ್ರೀನಿವಾಸನಾದ ಹರಿಯು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೀರಿನೊಳಗಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ಅಸ್ಮಿನ್ಸ್ನಾನಂ ಯೇ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ ತೀರ್ಥೇ ತೇಷಾಂ ಜ್ಞಾನಂ ಪರಮಂ ದೃಢಂ ಸ್ಯಾತ್ । ಅತ್ರ ಸ್ನಾನೇ ಮಾನುಷಾಣಾಂ ಚ ತಾತ ಬುದ್ಧಿರ್ನ ಹಿ ಸ್ಯಾತ್ಕಲಿಕಾಲೇ ವಿಶೇಷಾತ್ ॥ ೩,೨೪.

ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಪರಮ ಜ್ಞಾನ ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಮಾನವರಿಗೆ ಅಂತಹ ಬುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗದು, ಪ್ರಿಯನೇ.

ದತ್ತ್ವಾಂ ವರಂ ದೈತ್ಯವರಾಯ ವಿಷ್ಣುರನ್ತರ್ದಧೇ ಜಲಪೂರ್ಣೇ ಸುಕುಣ್ಡೇ । ಅದ್ಯಾಪ್ಯಾಸ್ತೇ ಜಲಮಧ್ಯೇ ನೃಸಿಂಹಃ ಪ್ರಹ್ಲಾದೋಪಿ ದೈತ್ಯಕುಮಾರಕೈಃ ಸಹ ॥ ೩,೨೪.

ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ವಿಷ್ಣುವು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪವಿತ್ರ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡನು. ಇಂದಿಗೂ ನರಸಿಂಹನು ನೀರಿನೊಳಗೇ ಪ್ರಹ್ಲಾದನೂ ದೈತ್ಯಕುಮಾರರೊಡನೆ ಇದ್ದಾನೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ ಸುತೀರ್ಥೇ ಪರಿತಸ್ತತ್ರತತ್ರ ಜಯೇತಿ ಶಬ್ದಃ ಶ್ರೂಯತೇ ಚಾಪರಾಹ್ನೇ । ಇದಂ ತೀರ್ಥಂ ನಾರಸಿಂಹಾಭಿಧಂ ಚ ಕನ್ಯೇಸ್ನಾನಂ ಹ್ಯತ್ರ ಕಾರ್ಯಂ ಮನುಷ್ಯೈಃ ॥ ೩,೨೪.

ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲೂ 'ಜಯ' ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಅಪರಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ಯೆ, ಈ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನರಸಿಂಹ ತೀರ್ಥ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸ್ನಾನಂ ಕೃತ್ವಾ ತತ್ರ ತೀರ್ಥೇ ಚ ಸಮ್ಯಗ್ದೀಪಂ ದತ್ತ್ವಾ ದ್ವಿಜವರ್ಯಾಯ ಮುಖ್ಯಮ್ । ದ್ರಷ್ಟುಂ ಪುನಃ ಶ್ರೀನಿವಾಸಂ ಪ್ರಜಗ್ಮುರ್ಗೋವಿನ್ದಗೋವಿನ್ದ ಇತಿ ಬ್ರುವನ್ತಃ ॥ ೩,೨೪.

ಅವರು ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮುಖ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪುನಃ 'ಗೋವಿಂದ, ಗೋವಿಂದ' ಎಂದು ಜಪಿಸುತ್ತ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದರು.

ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ಸ್ಥಾನಮಾಪ್ಯ ಅಪಾವಿಶತ್ತತ್ರ ದೇವೀ ಹ್ಯುವಾಚ । ಜೈಗೀಷವ್ಯಃ ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕಥಂ ಕಾರ್ಯಂ ದರ್ಶನಂ ತದ್ವದಸ್ವ ॥ ೩,೨೪.

ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯು ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿ, ದೇವಿಯು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಹೀಗಂದಳು: 'ಜೈಗೀಷವ್ಯ, ಶ್ರೀನಿವಾಸನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹೇಗೆ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳು.'

ಜೈಗೀಷವ್ಯಃ ಪ್ರಾಹ ಸಂಹೃಷ್ಟಚಿತ್ತೋ ಬ್ರವೀಮಿ ತನ್ತ್ರಂ ಶೃಣು ಕನ್ಯಕೇ ತ್ವಮ್ । ಶ್ರುತ್ವಾ ಮತ್ತಃ ಕುರು ಸರ್ವಂ ಮಯೋಕ್ತಮಾದ್ಯಂ ದ್ವಾರಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ॥ ೩,೨೪.

ಜೈಗೀಷವ್ಯನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕನ್ಯೆ, ನೀನು ಕೇಳು. ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡು. ಮೊದಲು ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ದ್ವಾರವನ್ನು ನೋಡಿ.'

ಅಪರಾಧಸಹಸ್ರಾಣಿ ಕ್ರಿಯನ್ತೇಽಹರ್ನಿಶಂ ಮಯಾ । ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಮೇ ದೇವ ಕ್ಷಮಸ್ವ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ॥ ೩,೨೪.

ನಾನು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಸಾವಿರಾರು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸು.

ಮಾನಸಾನ್ವಾಚಿಕಾನ್ದೋಷಾನ್ಕಾಯಿ ಕಾನಪಿ ಸರ್ವಶಃ । ವೈಷ್ಣವದ್ವೇಷಹೇತೂನ್ಮೇ ಭಸ್ಮಸಾತ್ಕುರು ಮಾಧವ ॥ ೩,೨೪.

ಮನಸ್ಸಿನ, ಮಾತಿನ, ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳನ್ನು, ವೈಷ್ಣವರ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಎಲ್ಲವನ್ನು, ಮಾಧವನೇ, ಬೂದಿಯಾಗಿಸು.

ಆದ್ಯದ್ವಾರಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ದೇವಿ ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ಮರೇದ್ವಿಜಯಂ ವೈ ಜಯಂ ಚ । ದಕ್ಷಾಧ್ವರೇ ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ದೇವಿ ಚಣ್ಡಂ ಪ್ರಚಣ್ಡಂ ಸಂಸ್ಮರೇತ್ಸಮ್ಯಗೇವ ॥ ೩,೨೪.

ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಮುಖ್ಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ, ದೇವಿ, ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಜಯ ಎಂಬವರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೆನಪಿಸಬೇಕು. ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಚಂಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಂಡರನ್ನು ಕೂಡ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆನಪಿಸಬೇಕು.

ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯಭಾಗೇ ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ದೇವಿ ನನ್ದಂ ಸುನನ್ದಂ ಸಂಸ್ಮರೇದೇವ ಭಕ್ತ್ಯಾ । ಸವ್ಯದ್ವಾರೇ ಶ್ರೀನಿವಾಸಸ್ಯ ಕನ್ಯೇ ಸ್ಮರೇತ್ಕುಮುದಾಕ್ಷಂ ಕುಮುದನ್ತಮೇವ ॥ ೩,೨೪.

ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ದೇವಿ, ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ನಂದ ಮತ್ತು ಸುನಂದರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆನಪಿಸಬೇಕು. ಎಡ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ, ಕನ್ಯೆ, ಕುಮುದಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕುಮುದಂತರನ್ನು ನೆನಪಿಸಬೇಕು.

ಯಶ್ಚೈವ ದೇಹಂ ಪ್ರವಿಶೇದ್ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಂ ಕದಾ ದ್ರಕ್ಷ್ಯೇ ಸಾದರೇಣೈವ ದೇವಿ । ಪ್ರದಕ್ಷಿಣದ್ವಾದಶಕಂ ಚ ಕೃತ್ವಾ ಪದೇ ಪದೇ ಸಂಸ್ಮರೇಚ್ಛ್ರೀನಿವಾಸಮ್ ॥ ೩,೨೪.

ಯಾರಾದರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಗೌರವದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ನೆನಪಿಸಬೇಕು.

ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿತೀರ್ಥೇ ಸಮ್ಯಗಾಚಮ್ಯ ನತ್ವಾ ಸ್ನಾತ್ವಾ ನತ್ವಾ ಭೂವರಾಹಂ ಚ ದೇವಿ । ಅಯುದ್ವಾರಂ ಪ್ರಿವಶೇದ್ಭಕ್ತಿಪೃರ್ವಂ ಗೋವಿನ್ದಗೋವಿನ್ದ ಇತಿಬ್ರುವನ್ವೈ ॥ ೩,೨೪.

ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿದು, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಭೂವರಾಹನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ 'ಗೋವಿಂದ, ಗೋವಿಂದ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.

ಪಶ್ಚಾದ್ಧರೇರ್ನಮನಂ ಕಾರ್ಯಮೇವ ಸಾಷ್ಟಾಙ್ಗರೂಪಂ ಪ್ರವಿಶೇದ್ದೇವಗೇಹಮ್ । ಪುನರ್ವಿಶೇದ್ವಾರತಃ ಸಂಸ್ಥಿತಃ ಸ ಪೀಠಸ್ಥದೇವಾನ್ಮಾನಸಾ ಚಿನ್ತಯೀತ ॥ ೩,೨೪.

ನಂತರ ಹರಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು. ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಮಧ್ಯೇ ಪೀಠಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸಂ ಚ ದೇವೀ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರಣಮೇತ್ಪೂರ್ಣಮೇವ । ದೇವಸ್ಯ ಸವ್ಯೇ ಪೀಠಭಾಗಾದ್ವಹಿಶ್ಚ ನಮಸ್ಕಾರ್ಯಂ ಗುರುದೇವಾಯ ಚೈವ ॥ ೩,೨೪.

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ದೇವರ ಪೀಠದ ಎಡ ಭಾಗದ ಹೊರಗಡೆ ಗುರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ಪೀಠಸ್ಯಾಗ್ರಾಚ್ಚಾಪ್ಯಧಸ್ತಾತ್ಪ್ರದೇಶೇ ಆಗ್ನೇಯಕೋಣೇ ಪ್ರಣಮೇದ್ವೈ ಖಗೇನ್ದ್ರ । ನೈರೃತ್ಯಭಾಗೇ ವ್ಯಾಸದೇವಾಯ ದೇವಿ ನಮಸ್ಕಾರ್ಯೋ ವೈಷ್ಣವಃ ಸರ್ವದಾಪಿ ॥ ೩,೨೪.

ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಕೋಣದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು, ಖಗೇಂದ್ರ. ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ದೇವಿ, ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು.

ವಾಯವ್ಯಕೋಣೇ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಂ ಸುದುರ್ಗಾಂ ನಮಸ್ಕುರ್ಯಾದ್ಭಕ್ತಿಸಂವರ್ಧಿತಾತ್ಮಾ । ಪೀಠಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಂ ಹ್ಯಗ್ನಿಕೋಣೇಷು ದೇವೀ ಧರ್ಮಾಧಿಭೂತಾಯ ನಮೋ ಯಮಾಯ ॥ ೩,೨೪.

ವಾಯುವ್ಯ ಕೋಣದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸುದುರ್ಗೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಬಲವಾಗಿರಲಿ. ಪೀಠದ ಮೇಲೆ, ಅಗ್ನಿಕೋಣಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಿ, ಧರ್ಮಾಧಿಪತಿ ಯಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

ಪೀಠಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಂ ನೈರೃತಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಕೋಣೇ ಜ್ಞಾನಾಧಿಪಂ ಪ್ರಣಮೇದ್ವಾಯುದೇವಮ್ । ಪೀಠಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಂ ವಾಯುಕೋಣೇ ಚ ಸುಭ್ರೂರ್ವೈರಾಗ್ಯಾನಾಮಧಿಪಂ ಚೈವ ರುದ್ರಮ್ ॥ ೩,೨೪.

ಪೀಠದ ಮೇಲೆ, ನೈಋತ್ಯದ ಮೇಲ್ಕೋಣದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಾಧಿಪತಿ ವಾಯುದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಪೀಠದ ಮೇಲೆ, ವಾಯುವ್ಯ ಕೋಣದಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯಾಧಿಪತಿ ರುದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

ಪೀಠಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಂ ತ್ವೀಶಕೋಣೇ ಚ ದೇವಿ ಐಶ್ವರ್ಯಾಣಾಮಧಿಪಂ ಚೇನ್ದ್ರದೇವಮ್ । ಪೀಠಸ್ಯ ಪೂರ್ವೇ ಪ್ರಣಮೇನ್ನೈರೃತಿಂ ಚ ಅರ್ಯಾಮ್ಣಾನಾಮಧಿಪಂ ಚಾತ್ರ ದೇವಿ ॥ ೩,೨೪.

ಪೀಠದ ಮೇಲೆ, ಈಶಾನ್ಯ ಕೋಣದಲ್ಲಿ, ದೇವಿ, ಐಶ್ವರ್ಯಾಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಪೀಠದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ನೈಋತಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಅರ್ಯಮನ್‍ಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

ದೇವಸ್ಯ ಪೀಠಸ್ಯ ಚ ದಕ್ಷಿಣೇ ಚ ದುರ್ಗಾಂ ನಮೇದುಗ್ರರೂಪಾಭಿಧಾಂ ಚ । ಪೀಠಸ್ಯ ಕನ್ಯೇ ಪ್ರಣಮೇತ್ಪಶ್ಚಿಮೇ ವೈ ಆರೋಗ್ಯಾಣಾ ಮಧಿಪಂ ಕಾಮದೇವಮ್ ॥ ೩,೨೪.

ದೇವರ ಪೀಠದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರರೂಪಾ ದುರ್ಗೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಪೀಠದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಧಿಪತಿ ಕಾಮದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

ದೇವಸ್ಯ ಪೀಠಸ್ಯೋತ್ತರೇ ರುದ್ರದೇವಮನೈಶ್ವರ್ಯಾಣಾಮಧಿಪಂ ಸಂಸ್ಮರೇಚ್ಚ । ಪೀಠಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ಪ್ರಣಮೇದ್ವೈ ವರಾಹಂ ಸದಾ ಕನ್ಯೇ ಪರಮಂ ಪೂರುಷಾಖ್ಯಮ್ ॥ ೩,೨೪.

ದೇವರ ಪೀಠದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯವಿಲ್ಲದ ಅಧಿಪತಿ ರುದ್ರನನ್ನು ನೆನಪಿಸಬೇಕು. ಪೀಠದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವರಾಹನಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪುರುಷನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.