ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಲಕ್ಷಣೈಶ್ಚೈಕಾದಶಭಿಃ ಪುಷ್ಕರಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ । ಏಕವಿಂಶತಿಸಂಖ್ಯಾಕೈರಸದ್ಭಾವೈಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ

ಪುಷ್ಕರನು ಹನ್ನೊಂದು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ದಶಭಿರ್ಲಕ್ಷಣೈರ್ಯುಕ್ತಾಃ ಪಿತರೋ ಯೇ ಚಿರಾಃ ಖಗ । ತ್ರಯೋವಿಂಶತಿದೋಷೈಶ್ಚ ಸಂಯುತಾ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ

ಖಗ, ಪಿತೃಗಳು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಮೂವತ್ತಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಅಷ್ಟಭಿರ್ಲಕ್ಷಣೈರ್ಯುಕ್ತಾ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಸತ್ತಮಾಃ । ದೋಷೈಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಭಿಃ ಸಂಯುಕ್ತಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ

ದೇವತೆಗಳೂ ಗಂಧರ್ವರಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮರು ಎಂಟು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ದೋಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸಪ್ತಲಕ್ಷಣಸಂಯುಕ್ತಾ ಗನ್ಧರ್ವಾ ಮಾನುಷಾತ್ಮಕಾಃ । ಯೈಸ್ತು ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಭಿರ್ದೋಷೈಃ ಸಂಯುಕ್ತಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ

ಏಳು ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಗಂಧರ್ವರು ಮಾನವನ ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ದೋಷಗಳು ಕೂಡ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಷದ್ಗುಣೈಃ ಕ್ಷಿತಿಪಾ ಯುಕ್ತಾ ಷಡ್ವಿಂಶತ್ಯಾ ಚ ದೋಷತಃ । ತದನ್ಯೇ ಪಞ್ಚಭಿರ್ಯುಕ್ತಾಶ್ಚತುರ್ಭಿಃ ಕೇಚಿದೇವ ಚ

ರಾಜರು ಆರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ದೋಷಗಳೂ ಅವರಲ್ಲಿವೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ಐದು ಮಾತ್ರ, ಕೆಲವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರ ದೋಷಗಳಿವೆ.

ತ್ರಿಭಿಃ ಕೇಚ್ಚಿತ್ತತೋ ಹೀನಾ ನ ಸಂತಿ ಖಗಸತ್ತಮ । ಯಸ್ಮಿನ್ನರೇ ಕ್ಷಿತಿಪೇ ವಾ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಆಧಿಕ್ಯಂ ಯದ್ದೃಶ್ಯತೇ ಲಕ್ಷಣಸ್ಯ

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮೂರು ಮಾತ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ಮೂರುಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರು ಇಲ್ಲ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಯಾರಾದರೂ ಮಾನವನಲ್ಲಿಯೂ, ರಾಜನಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ—

ನ ತೇ ನರಾ ನೈವ ತೇ ವೈ ಕ್ಷಿತೀಶಾಃ ಸರ್ವೇ ನೈವ ಹ್ಯುತ್ತಮಾಃ ಸರ್ವದೈವ । ಯೇ ದೇವಾ ಯೇ ಚ ದೈತ್ಯಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇಪ್ಯೇವಂ ಖಗಾಧಿಪ

ಅಂತಹವರು ನಿಜವಾದ ಮಾನವರು ಅಲ್ಲ, ರಾಜರೂ ಅಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ಅಲ್ಲ. ದೇವತೆಗಳಾಗಲಿ, ದೈತ್ಯರಾಗಲಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಹೀಗೆ ಇದ್ದಾರೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಅಧಿಪತೀಯೆ.

ಲಕ್ಷಣಾಲಕ್ಷಣೈಶ್ಚೈವ ಕ್ರಮೇಣೋಕ್ತಾ ನ ಸಂಶಯಃ । ಲಕ್ಷಣೈಃ ಸಪ್ತವಿಂಶತ್ಯಾಲಕ್ಷಣೈಃ ಸಂಯುತಾಃ ಖಗ

ಲಕ್ಷಣಗಳೂ, ಅವುಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹಕ್ಕಿಯೇ, ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಅವುಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಇರುವವರು—

ಅತಃ ಸಲಕ್ಷಣಾ ಜ್ಞೇಯಾ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಲ್ಲಕ್ಷಣೈರ್ನ ಹಿ । ಪಿತುರ್ಗೃಹೇ ವರ್ಧಮಾನಾ ಸದಾಪಿ ಸ್ವಕುಟುಂಬಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಯಿತುಂ ಖಗೇನ್ದ್ರ

ಆದುದರಿಂದ, ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವವರನ್ನು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳವರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬರುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಉನ್ನತಿಗೆ ತರುತ್ತಾರೆ.

ಉವಾಚ ಸಾ ಪಿತರಂ ದೀಯಮಾನಮನ್ನಾದಿಕಂ ತ್ರಮಿತ್ರಾದಿಕೇಷು । ಸದಾಪಿ ಯೇ ತ್ವನುಸಂಧಾನೇನ ಯುಕ್ತಾ ಅನ್ತರ್ಗತೇ ತತ್ರತತ್ರ ಸ್ಥಿತೇ ಚ

ಅವಳು ತಂದೆಗೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಮಿತ್ರರು ಮತ್ತಿತರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅನ್ನಾದಿಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡು, ಇದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಯಾರು ನಿರಂತರ ತೊಡಗಿರುವರೋ—'

ಅಜ್ಞಾತತ್ವೇ ಚಾನ್ನಪಾನಾದಿಕಂ ಚ ದತ್ತಂ ಸಂತೋ ವ್ಯರ್ಥಮೇವಂ ವದನ್ತಿ । ಹರಿಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ತತ್ರತತ್ರ ಸ್ಥಿತಂ ಚಂ ತಂ ವೈ ಶೃಣು ತ್ವಾದರೇಣಾದ್ಯ ನಿತ್ಯಮ್

ಪಡೆಯುವವರು ತಿಳಿಯದೆ ಇದ್ದರೆ, ನೀಡಿದ ಅನ್ನಪಾನಾದಿಗಳು ವ್ಯರ್ಥವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಹರಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಈಗ ನೀನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆತನನ್ನು ಕೇಳು.

ಬಾಲೋ ಹರಿರ್ಬಾಲರೂಪೇಣ ಕೃಷ್ಣಃ ಕ್ಷೀರಾದಿಕಂ ನವನೀತಂ ಘೃತಂ ಚ । ಗೃಹ್ಣಾತಿ ನಿತ್ಯಂ ಭೂಷಣಂ ವಸ್ತ್ರಜಾತಮೇವಂ ದದ್ಯಾತ್ಸರ್ವದಾ ವಿಷ್ಣುತುಷ್ಟ್ಯೈ

ಹರಿ ಬಾಲಕನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾಲು, ಬೆಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಹೀಗೆ ಆಭರಣ, ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಮಿತ್ರೈರ್ಹರಿಃ ಕೇಶವಾಖ್ಯೋ ಮುಕುನ್ದೋ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ದತ್ತಂ ತ್ವನ್ನಪ್ರಾನಾದಿಕಂ ಚ । ಪೂರ್ವಂ ದದ್ಯಾತ್ಸರ್ವದಾ ವೈ ಗೃಹಸ್ಥೋ ಧನ್ಯೋ ಭವೇದನ್ಯಥಾ ವ್ಯರ್ಥಮೇವ

ಮಿತ್ರರ ನಡುವೆ ಹರಿಯು ಕೇಶವ, ಮುಕುಂದ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ನೀನು ನೀಡಿದ ಅನ್ನಪಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗೃಹಸ್ಥನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೊದಲು ನೀಡಬೇಕು—ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಧನ್ಯನು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವ್ಯರ್ಥ.

ಗೃಹ್ಣಾತಿ ನಿತ್ಯಂ ಮಾಧವಾಖ್ಯೋ ಹರಿಶ್ಚೇತ್ಯೇವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ದೇಯಮನ್ನಾದಿಕಂ ಚ । ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ದೀಯಮಾನೇನ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರೀಣಾತಿ ವಿಷ್ಣುರ್ನಾನ್ಯಥಾ ವ್ಯರ್ಥಮೇವ

ಮಾಧವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅನ್ನಾದಿಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು ನೀಡಿದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂತೋಷ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವ್ಯರ್ಥ.

ಗೃಹೇ ನಿತ್ಯಂ ವಾಸುದೇವೋ ಹರಿಸ್ತು ಪ್ರೀಣಾತಿ ನಿತ್ಯಂ ತತ್ರ ತಿಷ್ಠನ್ಸುಪರ್ಣ । ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸ್ವಗೃಹಂ ಸರ್ವದೈವ ಅಲಙ್ಕುರ್ಯಾದ್ಧಾತುರೂಪೈಃ ಸದೈವ

ಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವನಾದ ಹರಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಸುಪರ್ಣನೇ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ದೈವಿಕ ರೂಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ಗೋವಿನ್ದಾಖ್ಯಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ವೈಷ್ಣವಾನಾಂ ಪುತ್ರೈರ್ಯುತಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ವಾಸುದೇವಃ । ಮಿತ್ರೇ ಮುಕುನ್ದಃ ಶಾಲಕೇ ಚಾನಿರೂದ್ಧೋ ನಾರಾಯಣೋ ದ್ವಿಜವರ್ಯೇ ಸದಾಸ್ತಿ

ಗೋವಿಂದನು ವೈಷ್ಣವರ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ; ವಾಸುದೇವನು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ; ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಮುಕುಂದನು; ಶಾಲಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧನು; ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ನಾರಾಯಣನು ಇದ್ದಾನೆ.

ಗೋಷ್ಠೇ ಚ ನಿತ್ಯಂ ವಿಷ್ಣುರೂಪೀ ಹರಿಸ್ತು ಅಶ್ವೇ ಸದಾ ತಿಷ್ಠತಿ ವಾಮನಾಖ್ಯಃ । ಸಂಕರ್ಷಣಃ ಶೂದ್ರವರ್ಣೇ ಸದಾಸ್ತಿ ವೈಶ್ಯೇ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ಸರ್ವದೈವ

ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುರೂಪಿಯಾದ ಹರಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಇದ್ದಾನೆ; ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಮನನು ಸದಾ ಇದ್ದಾನೆ; ಶೂದ್ರರಲ್ಲಿ ಸಂಕರ್ಷಣನು, ವೈಶ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಯಾವಾಗಲೂ ಇದ್ದಾನೆ.

ಜನಾರ್ದನಃ ಕ್ಷತ್ತ್ರಜಾತೌ ಸದಾಸ್ತಿ ದಾಶೇಷು ನಿತ್ಯಂ ಮಹಿದಾಸೋ ಹರಿಸ್ತು । ಮಹ್ಯಾಂ ನಿತ್ಯಂ ತಿಷ್ಠತಿ ಸರ್ವದೈವ ಹ್ಯುಪೇನ್ದ್ರಾಖ್ಯೋ ಹರಿರೇಕಃ ಸುಪರ್ಣ

ಜನಾರ್ದನನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಇದ್ದಾನೆ; ದಾಸರಲ್ಲಿ ಮಹಿದಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿ ಇದ್ದಾನೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉಪೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿ ಸದಾ ಇದ್ದಾನೆ, ಸುಪರ್ಣನೇ.

ಗಜೇ ಸದಾ ತಿಷ್ಠತಿ ಚಕ್ರಪಾಣಿಃ ಸದಾನ್ತರೇ ತಿಷ್ಠತಿ ವಿಶ್ವರೂಪಃ । ನಿತ್ಯಂ ಶುನಿ ತಿಷ್ಠತಿ ಭೂತಭಾವನಃ ಪಿಪೀಲಕಾಯಾಮಪಿ ಸರ್ವದೈವ

ಯಾನೆಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಪಾಣಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಇದ್ದಾನೆ; ಒಳಗೆಲ್ಲವೂ ವಿಶ್ವರೂಪನು ಇದ್ದಾನೆ; ನಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಭೂತಭಾವನನು ಯಾವಾಗಲೂ ಇದ್ದಾನೆ; ಇಡೀ ಕಾಲವೂ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಪಿಪೀಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದ್ದಾನೆ.

ತ್ರಿವಿಕ್ರಮೋ ಹರಿರೂಪ್ಯನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಸರ್ವಜಾತಾವನನ್ತರೂಪೀ ಹರಿಶ್ಚ । ಹರೇರ್ನ ವರ್ಣೋಸ್ತಿ ನ ಗೋತ್ರಮಸ್ತಿ ನ ಜಾತಿರೀಶೇ ಸರ್ವರೂಪೇ ವಿಚಿತ್ರೇ

ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನಾದ ಹರಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ; ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿ ನಾನಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹರಿಗೆ ವರ್ಣವಿಲ್ಲ, ಗೋತ್ರವಿಲ್ಲ, ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ—ಅವನು ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳ ಒಡೆಯನು, ಅದ್ಭುತನು.

ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸರ್ವದಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ ತು ಹರಿಂ ಸದಾ ಪ್ರೀಣಯಾಮಾಸ ದೇವೀ । ಸಪರ್ಯಯಾ ವೈ ಕ್ರಿಯಮಾಣಯಾ ಹರಿಃ ಪತಿರ್ಮಮ ಸ್ಯಾದಿತಿ ಚಿನ್ತಯಾನಾ

ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು ಲಕ್ಷ್ಮಣೆಯವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು; 'ಹರಿ ನನ್ನ ಪತಿ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ತತ್ಯಾಜ ದೇಹಂ ವಿಷ್ಣುಪತಿತ್ವಕಾಮಾ ಮದ್ರೇಷು ವೈ ವೀನ್ದ್ರ ಪುತ್ರೀ ಪ್ರಜಾತಾ । ಸ್ವಯಂವರೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಯಾ ಅಹಂ ಚ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಲಕ್ಷ್ಯಂ ಭೂಪತೀನ್ದ್ರಾವಯಿತ್ವಾ

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪತ್ನಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ವೀಂದ್ರನ ಮಗಳು ನನ್ನ ಜನರ ನಡುವೆ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಳು. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆಯ ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಗುರಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಬಂದಿದ್ದ ರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದೆನು.

ಪಾಣಿಗ್ರಹಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಯಾಶ್ಚ ಕೃತ್ವಾ ಗತ್ವಾ ಪುರೀಂ ರಮಯಾಮಾಸ ದೇವೀ । ತಥೈವಾಹಂ ಜಾಂಬವತ್ಯಾ ವಿವಾಹಂ ಮತ್ಪತ್ನೀತ್ವೇ ಕಾರಣಂ ತ್ವಾಂ ಬ್ರವೀಮಿ

ನಾನು ಲಕ್ಷ್ಮಣೆಯ ಕೈ ಹಿಡಿದು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವಳನ್ನು ನನ್ನ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಆ ರಾಣಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದೆನು. ಅದೇ ರೀತಿ ನಾನು ಜಾಂಬವತಿಯನ್ನೂ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆನು—ಅವಳು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಲು ಕಾರಣವನ್ನು ಈಗ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೩ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಸೋಮಸ್ಯ ಪುತ್ರೀ ಪೂರ್ವಸರ್ಗೇ ಬಭೂವ ಭಾರ್ಯಾ ಮದೀಯಾ ಜಾಮ್ಬವತೀ ಮಮ ಪ್ರಿಯಾ । ತಾಸಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಹ್ಯಧಿಕಾ ವೀನ್ದ್ರ ಕಿಞ್ಚಿದ್ರುದ್ರಾದಿಭ್ಯಃ ಪಞ್ಚಗುಣೈರ್ವಿಹೀನಾ ॥ ೩,೨೩.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಹಿಂದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಂಬವತಿ, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯಳು, ಸೋಮನ ಮಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾದಳು. ಅವಳಲ್ಲಿ, ವೀಂದ್ರ, ಅವಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲುಗೈ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಐದು ಗುಣಗಳು ಅವಳಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಯದಾವೇಶೋ ಬಲವಾನ್ಸ್ಯಾದ್ರಮಾಯಾಂ ತದಾನಾಸ ಪ್ರಿಯತೇ ಕೇಶವೋಲಮ್ । ಯದಾವೇಶಾದ್ಧ್ರಾಸಮುಪೈತಿ ಕಾಲೇ ತದಾ ತಾಸಾಂ ಸಾಮ್ಯಮಾಹುರ್ಮಹಾನ್ತಃ ॥ ೩,೨೩.

ಯಾವಾಗ ಆವೇಶ ಬಲವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೋ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೇ, ಆಗ ಕೇಶವನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆ ಆವೇಶ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಾಗ, ಮಹಾತ್ಮರು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾವೇಶಃ ಕಿಞ್ಚಿದಸ್ತ್ಯೇವ ನಿತ್ಯಮತಸ್ತಾಭ್ಯಃ ಕಿಞ್ಚಿದಾಧಿಕ್ಯಮಸ್ತಿ ॥ ೩,೨೩.

ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಇತರರಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲುಗೈ ಇದೆ.

ಗರುಡ ಉವಾಚ । ತಾಸಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಜಾಮ್ಬವನ್ತೀ ತು ಕೃಷ್ಣ ಆರಾಧನಂ ಕೀದೃಶಂ ಸಾ ಚಕಾರ । ತನ್ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ಕೃಪಯಾ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ ಆಧಿಕ್ಯೇ ವೈ ಕಾರಣಂ ತಾಭ್ಯ ಏವ ॥ ೩,೨೩.

ಗರುಡನು ಕೇಳಿದನು: ಅವರಲ್ಲಿ ಜಾಂಬವತಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹೇಗೆ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಳು? ವಿಶ್ವರೂಪನೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು ಮತ್ತು ಅವಳಿಗೆ ಇತರರಿಗಿಂತ ಮೇಲುಗೈ ಯಾಕೆ ಎಂಬ ಕಾರಣವನ್ನೂ ತಿಳಿಸು.

ಗರುಡೇನೈವಮುಕ್ತಸ್ತು ಭಗವಾನ್ ದೇವಕೀಸುತಃ । ಮೇಘಗಂಭೀರಯಾ ವಾಚಾ ಉವಾಚ ವಿನತಾಸುತಮ್ ॥ ೩,೨೩.

ಗರುಡನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ದೇವಕಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಭಗವಂತನು, ಮೇಘದಂತೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ವಿನತೆಯ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಯಾ ಪೂರ್ವಸರ್ಗೇ ಸೋಮಪುತ್ರೀ ಬಭೂವ ಪಿತುರ್ಗೃಹೇ ವರ್ತಮಾನಾಪಿ ಸಾಧ್ವೀ । ಜನ್ಮ ಸ್ವಕೀಯಂ ಸಾರ್ಥಕಂ ವೈ ಚಕಾರ ಪಿತ್ರಾ ಸಾಕಂ ವಿಷ್ಣುಶುಶ್ರೂಷಣೇ ನ ಚ ॥ ೩,೨೩.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಹಿಂದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸೋಮನ ಮಗಳಾಗಿ ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದು, ಸದಾ ಸದ್ಗುಣವಂತಳಾಗಿದ್ದಳು. ತಂದೆಯೊಡನೆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಳು.