ಅಲಕ್ಷಣಂ ಮನ್ಯತೇ ಯದ್ಧಿ ತಸ್ಯ ದುರ್ಲಕ್ಷಣಂ ನೈವ ತಚ್ಚಿನ್ತನೀಯಮ್ । ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿಂ ಲಕ್ಷಣಂ ವೈ ಹರಸ್ಯ ನ ಭಾರತೀವಚ್ಚಿನ್ತನೀಯಂ ಖಗೇನ್ದ್ರ
ಯಾವುದನ್ನು ಲಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅದು ಅಪರೂಪವಾದುದು, ಅದನ್ನು ಯೋಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹರನ ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಭಾರತಿಯಂತೆಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ.
ಅತೋ ಹರಃ ಕ್ರೋಧರೂಪೀ ಸದೈವ ತಯೋರಭಾವಾತ್ಸತ್ಯಮುಕ್ತಂ ತಥೈತತ್ । ಅತೋ ದ್ವಯಂ ನಾಸ್ತಿ ರುದ್ರೇ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಶಿಶ್ನೋದರೇ ಕಿಞ್ಚಿದಾಧಿಕ್ಯಮಸ್ತಿ
ಆದುದರಿಂದ ಹರನು ಸದಾ ಕ್ರೋಧರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಇದು ಸತ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲ. ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ರುದ್ರನ ಶಿಶ್ನ ಅಥವಾ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವಾದ್ದೇನೂ ಇಲ್ಲ.
ಸಪ್ತಾಧಿಕೈರ್ವಿಂಶತಿಲಕ್ಷಣೈಸ್ತು ಸಮಾಯುತಾಃ ಸ್ವಸ್ತ್ರಿಯೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾದ್ಯಾಃ । ಷಡ್ವಿಂಶತ್ಯಾ ಲಕ್ಷಣೈಶ್ಚಾಪಿ ಯುಕ್ತಾ ವಾರುಣ್ಯಾದ್ಯಾ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಃ
ಅವನ ಪತ್ನಿಯರು, ಲಕ್ಷ್ಮಣೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಾರುಣಿಯು ಮತ್ತು ಇತರರು ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ, ಚಂದ್ರನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಅರ್ಥಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಭಿಶ್ಚೈವ ಯುಕ್ತೋ ನಾಸಾವಾಯೋರ್ದ್ವ್ಯಧಿಕಾ ವಿಂಶತಿಶ್ಚ ಲಕ್ಷಣೈಶ್ಚೈಕವಿಂಶತ್ಯಾ ಶಚೀ ಯುಕ್ತಾ ನ ಸಂಶಯಃ
ಅರ್ಥನು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ವಾಯುವಿನ ಮೂಗು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಶಚಿಯು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಪ್ರವಾಹಾ ವಿಂಶಕೈರ್ಯುಕ್ತಾ ಯಮ ಏಕೋನವಿಂಶಕೈಃ । ಪಾಶ್ಯಷ್ಟಾದಶಭಿರ್ಯುಕ್ತೋ ದಶಸಪ್ತಯುತೋಽನಲಃ
ನದಿಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಯಮನು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಾಶ್ಯನು ಹದಿನೆಂಟು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಹದಿನೇಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.
ವೈವಸ್ವತಃ ಷೋಡಶಭಿಮಿತ್ರಃ ಪಞ್ಚದಶೈರ್ಯುತಃ । ಚತುರ್ದಶೈಸ್ತು(ಚತುರ್ವಿಂಶೈಸ್ತು?) ಧನಪಃ ಪಾವಕಸ್ತು ತ್ರಯೋದಶೈಃ
ವೈವಸ್ವತನು ಹದಿನಾರು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಮಿತ್ರನು ಹದಿನೈದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಧನಪನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಾವಕನು ಹದಿಮೂರು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಗಙ್ಗಾ ದ್ವಾದಶಭಿರ್ಯುಕ್ತಾ ಬುಧ ಏಕಾದಶೈರ್ಯುತಃ । ಶನಿಸ್ತು ದಶಸಂಖ್ಯಾಕೈಃ ಪುಷ್ಕರೋ ನವಭಿರ್ಯುತಃ
ಗಂಗೆಯು ಹನ್ನೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಬುಧನು ಹನ್ನೊಂದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಶನಿಯು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪುಷ್ಕರನು ಒಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಅಥ ಷೋಡಶಸಾಹಸ್ರಂ ಭಾರ್ಯಾಸ್ತು ಮಮ ವಲ್ಲಭಾಃ । ಅಷ್ಟಭಿಶ್ಚೈವ ಸಂಯುಕ್ತಾಃ ಸಪ್ತಭಿಃ ಪಿತರಸ್ತಥಾ
ಇಗೋ, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯರು ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಪಿತೃಗಳು ಎಂಟು ಮತ್ತು ಏಳು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಷಡ್ಭಿಶ್ಚ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪಞ್ಚಭಿಸ್ತದನನ್ತರಾಃ । ಚತುರ್ಭಿಃ ಕ್ಷಿತಿಪಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ತ್ರಿಭಿರನ್ಯೇ ಚ ಸಂಯುತಾಃ
ದೇವರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಆರು ಸಂಗಡ ಇರುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಐದು; ರಾಜರು ನಾಲ್ಕು ಜೊತೆಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇತರವರು ಮೂರು ಜೊತೆ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ.
ಉದರೇ ಕಿಞ್ಚಿದಾಧಿಕ್ಯೇ ಹ್ರಸ್ವೇ ಪಾದೇ ಚ ಕರ್ಣಯೋಃ । ಶಿಖಾಧಿಕ್ಯಂ ವಿನಾ ವಿಪ್ರ ಭಾರ್ಯಾಯಾಂ ಚ ಶಿವಸ್ಯ ಚ
ಒಂದು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಕಾಲು ಅಥವಾ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ—ಆದರೆ ಹೆಂಡತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಿವನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಬೇಕು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ—
ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಯಾಂ ಪಞ್ಚ ದೋಷಾಃ ಶಿರೋಗುಲ್ಫಾದಿಕಂ ವಿನಾ । ನಾಭ್ಯಾಧಿಕ್ಯೇ ಸಹೈವಾಷ್ಟೌ ದೋಷಾಃ ಸಂತ್ಯತಿವಾಹಿಕೇ
ಲಕ್ಷ್ಮಣನಲ್ಲಿ ಐದು ದೋಷಗಳು ಇವೆ, ಆದರೆ ತಲೆ ಅಥವಾ ಕಾಲುಮೂಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ; ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಭಾರವಾಹಕರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ದೋಷಗಳು ಇವೆ.
ಜಙ್ಘಾಧಿಕ್ಯೇ ಸಹೈವಾಷ್ಟೌ ದೋಷಾಃ ಶಚ್ಯಾಃ ಸದಾ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಏವಮೇವ ಹಿ ದೋಷಾಶ್ಚಾಪ್ಯೂಹನೀಯಾಃ ಖಗೇಶ್ವರ
ಕಾಲಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಶಚಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಎಂಟು ದೋಷಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ; ಹೀಗೆಯೇ, ಖಗಪತಿಯೇ, ಇತರಲ್ಲಿಯೂ ದೋಷಗಳನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಊಹಿಸಬಹುದು.
ದುರ್ಲಕ್ಷಣೈಃ ಸದಾ ವೀನ್ದ್ರ ಸಂಶ್ರುತೈಸ್ತತ್ತ್ವವಿದ್ಭವೇತ್ । ಮಹೋದರೋ ಲಂಬನಾಭಿರೀಷಾಮಾತ್ರೋಗ್ರದಂಷ್ಟ್ರಕಃ
ವೈರಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವವರು ಯಾವಾಗಲೂ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಗುರುತಿಸಬೇಕು, ವೀಂದ್ರ; ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆ, ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ನಾಭಿ, ಚಿಕ್ಕ ದೇಹ, ಭಯಾನಕ ಹಲ್ಲುಗಳು.
ಅನ್ಧಕೂಪಗಭೀರಾಕ್ಷೋ ಲಂಬಕರ್ಣೌಷ್ಠನಾಸಿಕಃ । ಲಂಬಗುಲ್ಫೋ ವಕ್ರಪಾದಃ ಕುನಖೀ ಶ್ಯಾವದನ್ತಕಃ
ಅಂಧಕಾರದ ಬಾವಿಯಂತೆ ಆಳವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಕಿವಿ, ತುಟಿ ಮತ್ತು ಮೂಗು; ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಕಾಲುಮೂಳೆ, ವಕ್ರ ಕಾಲು, ಕೆಟ್ಟ ನಖಗಳು, ಕಪ್ಪು ಹಲ್ಲುಗಳು.
ದೀರ್ಘಜಙ್ಘೋ ದೀರ್ಘಶಿಶ್ನಸ್ತ್ವೇಕಾಣ್ಡಶ್ಚೈಕನಾಸಿಕಃ । ರಕ್ತಶ್ಮಶ್ರೂ ರಕ್ತರೋಮಾ ವಕ್ರಾಸ್ಯಃ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ
ಉದ್ದ ಕಾಲಿನ ಕೆಳಭಾಗ, ಉದ್ದ ಲಿಂಗ, ಒಂದು ವೃಷಣ, ಒಂದು ಮೂಗುಬಿಲು; ಕೆಂಪು ಗಡ್ಡ, ಕೆಂಪು ಕೂದಲು, ವಕ್ರವಾದ ಬಾಯಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ದಗ್ಧಪರ್ವತಸಂಕಾಶೋ ರಕ್ತಪೃಷ್ಠಃ ಕಲಿಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಅಲೋಮಾಂಸೋಽಲೋಮಶಿರಾ ರಕ್ತಗಣ್ಡಕಪೋಲಕಃ
ಬೂದಿಯಾದ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುವವನು, ಕೆಂಪು ಬೆನ್ನಿನವನು ಕಳಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಕೂದಲು ಇಲ್ಲದ ಮಾಂಸ, ಕೂದಲು ಇಲ್ಲದ ತಲೆ, ಕೆಂಪು ಬಾಯ್ಚೆಂಡುಗಳು.
ಲಲಾಟೇ ಪಾಣ್ಡುತಾ ನಿತ್ಯಂ ವಾಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಕರೇ ಖಗ । ಕ್ರೂರದೃಷ್ಟಿರ್ದೃಷ್ಟಿಪಾದಸ್ತಥಾ ವೈ ಘರ್ಘರಸ್ವರಃ
ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬಿಳಿತನ, ಎಡ ಭುಜ ಮತ್ತು ಕೈಯಲ್ಲೂ, ಖಗನೇ; ಕ್ರೂರ ದೃಷ್ಟಿ, ಕಾಲಿನಿಂದ ನೋಡುವುದು, ಮತ್ತು ಗರಗಸವಾದ ಧ್ವನಿ.
ಅತ್ಯಾಶೀ ಚಾತಿಪಾನಶ್ಚ ಸ್ತನೌ ಶುಷ್ಕಫಲೋಪಮೌ । ಊರೌ ನವಾಞ್ಜಿಕಾರೋಮಃ ತಥಾ ಪೃಷ್ಠೇ ಚ ಮಸ್ತಕೇ
ಅತಿಯಾದ ತಿನ್ನುವುದು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವುದು, ಒಣ ಹಣ್ಣುಗಳಂತಿರುವ স্তನಗಳು; తొಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೂದಲು, ಹಾಗೆಯೇ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಮೇಲೂ.
ಲಲಾಟೇ ತ್ರೀಣಿ ದೀರ್ಘೇ ತು ಸಮೇ ದ್ವೌ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತೌ । ಸರ್ಪಾಕಾರಸ್ತು ಯೋ ಮತ್ಸ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಶಿಶ್ನೇ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ
ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಉದ್ದ ಗುರುತುಗಳು, ಸಮನಾದರೆ ಎರಡು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಸರ್ಪದ ಆಕಾರದ ಮೀನು ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪಾದತ್ರಾಣೋಪಮೋ ಮತ್ಸ್ಯೋ ರಸನಾಗ್ರೇ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ । ಶಿಶ್ನಾಕಾರಶ್ಚ ಯೋ ಮತ್ಸ್ಯೋ ಗುದೇ ತಸ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ
ಪಾದರಕ್ಷೆಯಂತಿರುವ ಮೀನು ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಲಿಂಗದ ಆಕಾರದ ಮೀನು ಗುದಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ.
ವೃಶ್ಚಿಕಾಕಾರಮತ್ಸ್ಯಸ್ತು ಪದೋಸ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ । ಶ್ವಾಕಾರಶ್ಚಾಪಿ ಮತ್ಸ್ಯೋ ವೈ ಮುಖೇ ತಸ್ಯ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ
ವಿಚ್ಚುವಿನ ಆಕಾರದ ಮೀನು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ; ನಾಯಿಯ ಆಕಾರದ ಮೀನು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಹಸ್ತೇ ತು ಬಹುರೇಖಾಃ ಸ್ಯುರ್ಲೋಮ ನಾಸಾಪುಟೇ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಅತಿದೀರ್ಘಂ ತು ಚಾಙ್ಗುಷ್ಠಂ ಕನಿಷ್ಠಂ ಚಾತಿದೀರ್ಘಕಮ್
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೇಖೆಗಳು ಇರಬಹುದು; ಮೂಗಿನ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಕೂದಲು ಇದೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅಂಗುಷ್ಠ ತುಂಬಾ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ, ಕನಿಷ್ಠಿಕೆಯೂ ತುಂಬಾ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ.
ದುರ್ಲಕ್ಷಣಂ ತ್ವೇವಮಾದಿ ಕಲಾವಸ್ತಿ ಹ್ಯನೇಕಶಃ । ಸುಲಕ್ಷಣಾನ್ಯನೇಕಾನಿ ಮಯಿ ಸಂತಿ ಖಗೇಶ್ವರ
ಈ ರೀತಿ, ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ದುರ್ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇವೆ; ನನ್ನಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳು ಇವೆ, ಖಗಪತಿಯೇ.
ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ವಿಷ್ಣೋರ್ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾಪೇಕ್ಷಯೈವ ತತ್ । ಸಹಾಭಿಪ್ರಾಯ ಗರ್ಭೇಣ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಕ್ತಂ ತವ ಪ್ರಭೋ
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿದನು, ಪ್ರಭುವೇ.
ಬ್ರಹ್ಮೋಕ್ತಸ್ಯ ಮಯೋಕ್ತಸ್ಯ ವಿರೋಧೋ ನಾಸ್ತಿ ಸತ್ತಮ । ಮಯೋಕ್ತಸ್ಯೈವ ಸ ವ್ಯಾಸಃ ಕಂಬುಗ್ರೀವಃ ಪ್ರದರ್ಶ್ಯತೇ
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದದ್ದಿಗೂ ನಾನು ಹೇಳಿದದ್ದಿಗೂ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲ, ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ; ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ ವ್ಯಾಸನು ಶಂಖದ ಗರದ ಕಂಠವನು.
ರಕ್ತಾಧರಂ ರಕ್ತ ತಾಲು ಚೈಕೀಕೃತ್ಯ ಮಯೋದಿತಮ್ । ಅತೋ ವಿರೋಧೋ ನಾಸ್ತ್ಯೇವ ತಥಾ ಜ್ಞಾನಾತ್ಪ್ರತೀಯತೇ
ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೆಂಪು ತುಟಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಾಯ್ಛಪ್ಪಳ ಒಂದೇ ಆಗಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿರೋಧವೂ ಇಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಸಪ್ತಾಧಿಕೈರ್ವಿಂಶತಿಲಕ್ಷಣೈಸ್ತು ಸಮಾಯುತಾ ಯಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾದ್ಯಾಃ
ಲಕ್ಷ್ಮಣಾದಿಯಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರು ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಭಗೇ ನೇತ್ರೇ ಚ ಹಸ್ತೇ ಚ ಸ್ತನೇ ಕುಕ್ಷೌ ತಥೈವ ಚ । ಭಾರತ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಪಞ್ಚಭಿರ್ನ್ಯೂನಾ ತ್ವಸ್ತಿ ಲಕ್ಷಣೈಃ
ಭಗ, ಕಣ್ಣು, ಕೈ, ಸೊಂಟ, ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ—ಭಾರತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಐದು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇವೆ.
ನ ರುದ್ರವನ್ನ ಚಾನ್ಯಾನಿ ಲಕ್ಷಣಾನಿ ಖಗೇಶ್ವರ । ಷಡ್ವಿಂಶತ್ಯಾ ಲಕ್ಷಣೈಶ್ಚಾಪಿ ಯುಕ್ತಾ ವಾರುಣ್ಯಾಃ ಷಡ್ಲಕ್ಷಣೈಶ್ಚೈವ ಹೀನಾ
ಖಗೇಶ್ವರ, ರುದ್ರನಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ವಾರುಣಿಯವರು ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಆರು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಡಿಮೆ.
ಕರ್ಣೇ ಕುಕ್ಷೌ ನಾಸಿಕಾಕೇಶಪಾಶೇ ಗುಲ್ಫೇ ಭಗೇ ಕಿಞ್ಚಿದಾಧಿಕ್ಯಮಸ್ತಿ । ಇನ್ದ್ರೋ ಯುಕ್ತಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶತ್ಯಾ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಸದಾ ಹೀನೋ ಲಕ್ಷಣೈಃ ಸಪ್ತಸಂಖ್ಯೈಃ
ಕಿವಿ, ಹೊಟ್ಟೆ, ಮೂಗು, ಕೂದಲು, ಕಾಲುಮೂಳೆ, ಭಗ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇಂದ್ರನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಸದಾ ಏಳು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಡಿಮೆ.