ಕಟಿರ್ಹಿ ದೀರ್ಘಾ ಪೃಥುಲಾಸ್ತಿ ಯಸ್ಯ ತ್ರಯೋದಶಂ ಲಕ್ಷ್ಮ ತದಾಹುರಾರ್ಯಾಃ । ಯಸ್ಯಾಸ್ತಿ ಮುಷ್ಕೋ ಸುಪರಿಷ್ಠಿತೋ ವೈ ಚತುರ್ದಶಂ ಲಕ್ಷ್ಮ ತದಾಹುರಾರ್ಯಾಃ
ಯಾರಿಗೆ ದೀರ್ಘವಾಗಿಯೂ ಅಗಲವಾಗಿಯೂ ಇರುವ কোমರು ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಅರಿವಂತವರು ಹದಿಮೂರನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾರಿಗೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವೃಷಣ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಮುನ್ನತಂ ಶಿಶ್ನಮಥೋ ಹಿ ಲಕ್ಷ್ಮ ಯಸ್ಯಾಸ್ತಿ ತತ್ಪಞ್ಚದಶಂ ವದನ್ತಿ । ಸುತಾಮ್ರಕಂ ಪಾದತಲಂ ಖಗೇನ್ದ್ರ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಷೋಡಶಂ ಪ್ರಾಹುರಾರ್ಯಾಃ
ಯಾರಿಗೆ ಎತ್ತಿರುವ ಶಿಶ್ನ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಹದಿನೈದನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಯಾರಿಗೆ ಪಾದದ ತಳ ಭಾಗ ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಹದಿನಾರನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಅರಿವಂತವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ನಿಮ್ನೌ ಚ ಗುಲ್ಫೌ ಸಪ್ತದಶಂ ತದಾಹುರ್ಗ್ರೀವಾರೂಪಂ ಪ್ರಾಹುರಷ್ಟಾದಶಂ ಚ । ಏಕೋನವಿಂಶಂ ತ್ವಕ್ಷಿಪದ್ಮಂ ಸುರಕ್ತಂ ಪ್ರಾಹುರ್ಬಾಹುಂ ಜಾನು ವಿಂಶಂ ತಥೈವ
ಒಳಕ್ಕೆ ಹೋದ ಗುಳಿಗೆಗಳು ಹದಿನೇಳನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಸುಂದರವಾದ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹದಿನೆಂಟನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಹೂವಿನಂತೆ ಕೆಂಪು ಚರ್ಮ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಕೈ ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲುಗಳು ಹತ್ತನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ವಿಸ್ತೀರ್ಣೋರಶ್ಚೈಕವಿಂಶಂ ತದಾಹುಃ ಸಿಂಹಾಸ್ಕನ್ಧಂ ದ್ವ್ಯುತ್ತರಂ ವಿಂಶಮಾಹುಃ । ತ್ರಯೋವಿಂಶಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾಸ್ಯಂ ತದಾಹುಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶಂ ಸುಪ್ರಸನ್ನೇ ಚ ದೃಷ್ಟೀ
ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಎದೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಭುಜಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಸೌಮ್ಯವಾದ ಬಾಯಿ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಹ್ರಸ್ವಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಮಾರ್ದವಂ ಚಾಪಿ ವೀನ್ದ್ರ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಪಞ್ಚವಿಂಶಂ ವದನ್ತಿ । ಸಮೌ ಚ ಪಾದೌ ಕಟಿಜಾನು ಚೋರೂ ಷಡ್ವಿಂಶಮಾಹುಶ್ಚ ಸಮೇ ಚ ಜಙ್ಘೇ
ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಯೂ ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಲಿಂಗ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಸಮಾನವಾದ ಕಾಲುಗಳು, কোমರು, ಮೊಣಕಾಲು, ತೊಡೆಯುಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತಾರುನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಮಾನಹಸ್ತೌ ಸಮಕರ್ಣೌ ಮಿಲಿತ್ವಾ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ಕಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಪ್ರಾಹುರಾರ್ಯಾಃ । ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ಕಂ ಲಕ್ಷಣಂ ವೈ ಮುಕುನ್ದೇ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ಕಂ ಲಕ್ಷಣಂ ವೈ ರಮಾಯಾಮ್
ಸಮಾನವಾದ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮுப்பತ್ತೆರಡನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಿಕ್ಕುಂದನಿಗೂ ರಾಮಳಿಗೂ ಮுப்பತ್ತೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ.
ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ಕಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಪಿ ತದ್ಭಾರತ್ಯಾಃ ಪ್ರವದನ್ತ್ಯೇವ ಸತ್ಯಮ್ । ತಥಾ ಚ ಶಙ್ಕಾ ಸಮಮೇವ ಚಕ್ರಿಣೇತ್ಯೇವಂ ಸದಾಮಾ ಕುರು ನಿರ್ಣಯಂ ಬ್ರುವೇ
ಮுப்பತ್ತೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಭಾರತಿಗೂ ಇದ್ದವೆಂದು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಚಕ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಸದಾ ನೀನು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಏಕಸ್ಯ ವೈ ಲಕ್ಷಣಸ್ಯಾಪಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ಲಕ್ಷ್ಮೀರನ್ತಂ ನೈವ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಪೇದೇ । ಅತೋನನ್ತೈರ್ಲಕ್ಷಣೈಃ ಸಂಯುತಂ ಚ ಹರಿಂ ಚಾಹುರ್ಲಕ್ಷಣಜ್ಞಾಃ ಸದೈವ
ಒಂದು ಲಕ್ಷಣದ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಲುಪಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅರಿವಂತವರು ಸದಾ ಹರಿಯನ್ನು ಅನಂತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಜಾನಾತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಲಕ್ಷಣಂ ವಾಯುರೂಪೇ ಸ್ವಾಪೇಕ್ಷಯಾ ಹ್ಯತಿರಿಕ್ತಂ ಖಗೇನ್ದ್ರ । ಸ್ವಲಕ್ಷಣಾಪೇಕ್ಷಯಾ ಭಾರತೀ ತು ಶತೈರ್ಗುಣೈರಧಿಕಾ ವೇಧಸೋಪಿ
ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಆದರೆ ಭಾರತಿಯು ತನ್ನ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ನೂರಾರು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಳೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನೂ.
ಖಗೇನ್ದ್ರ ತಸ್ಮಾಲ್ಲಕ್ಷಣೇ ಸಾಮ್ಯಚಿತ್ತಂ ವಿಶ್ವಾದೀನಾಂ ಸರ್ವದಾ ಮಾ ಕುರುಷ್ವ । ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿಂ ಪ್ರಾಹೂ ರುದ್ರಾದಿಕಾನಾಂ ಭ್ರೂನೇತ್ರಯೋರ್ಲಕ್ಷಣೇನೈವ ಹೀನಾಃ
ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಎಂದು ಸದಾ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಬೇಡ. ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಭ್ರೂಮಧ್ಯದ ಕಣ್ಣು ಇಲ್ಲ.
ಅಲಕ್ಷಣಂ ಮನ್ಯತೇ ಯದ್ಧಿ ತಸ್ಯ ದುರ್ಲಕ್ಷಣಂ ನೈವ ತಚ್ಚಿನ್ತನೀಯಮ್ । ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿಂ ಲಕ್ಷಣಂ ವೈ ಹರಸ್ಯ ನ ಭಾರತೀವಚ್ಚಿನ್ತನೀಯಂ ಖಗೇನ್ದ್ರ
ಯಾವುದನ್ನು ಲಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅದು ಅಪರೂಪವಾದುದು, ಅದನ್ನು ಯೋಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹರನ ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಭಾರತಿಯಂತೆಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ.
ಅತೋ ಹರಃ ಕ್ರೋಧರೂಪೀ ಸದೈವ ತಯೋರಭಾವಾತ್ಸತ್ಯಮುಕ್ತಂ ತಥೈತತ್ । ಅತೋ ದ್ವಯಂ ನಾಸ್ತಿ ರುದ್ರೇ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಶಿಶ್ನೋದರೇ ಕಿಞ್ಚಿದಾಧಿಕ್ಯಮಸ್ತಿ
ಆದುದರಿಂದ ಹರನು ಸದಾ ಕ್ರೋಧರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಇದು ಸತ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲ. ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ರುದ್ರನ ಶಿಶ್ನ ಅಥವಾ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವಾದ್ದೇನೂ ಇಲ್ಲ.
ಸಪ್ತಾಧಿಕೈರ್ವಿಂಶತಿಲಕ್ಷಣೈಸ್ತು ಸಮಾಯುತಾಃ ಸ್ವಸ್ತ್ರಿಯೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾದ್ಯಾಃ । ಷಡ್ವಿಂಶತ್ಯಾ ಲಕ್ಷಣೈಶ್ಚಾಪಿ ಯುಕ್ತಾ ವಾರುಣ್ಯಾದ್ಯಾ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಃ
ಅವನ ಪತ್ನಿಯರು, ಲಕ್ಷ್ಮಣೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಾರುಣಿಯು ಮತ್ತು ಇತರರು ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ, ಚಂದ್ರನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಅರ್ಥಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಭಿಶ್ಚೈವ ಯುಕ್ತೋ ನಾಸಾವಾಯೋರ್ದ್ವ್ಯಧಿಕಾ ವಿಂಶತಿಶ್ಚ ಲಕ್ಷಣೈಶ್ಚೈಕವಿಂಶತ್ಯಾ ಶಚೀ ಯುಕ್ತಾ ನ ಸಂಶಯಃ
ಅರ್ಥನು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ವಾಯುವಿನ ಮೂಗು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಶಚಿಯು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಪ್ರವಾಹಾ ವಿಂಶಕೈರ್ಯುಕ್ತಾ ಯಮ ಏಕೋನವಿಂಶಕೈಃ । ಪಾಶ್ಯಷ್ಟಾದಶಭಿರ್ಯುಕ್ತೋ ದಶಸಪ್ತಯುತೋಽನಲಃ
ನದಿಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಯಮನು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಾಶ್ಯನು ಹದಿನೆಂಟು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಹದಿನೇಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.
ವೈವಸ್ವತಃ ಷೋಡಶಭಿಮಿತ್ರಃ ಪಞ್ಚದಶೈರ್ಯುತಃ । ಚತುರ್ದಶೈಸ್ತು(ಚತುರ್ವಿಂಶೈಸ್ತು?) ಧನಪಃ ಪಾವಕಸ್ತು ತ್ರಯೋದಶೈಃ
ವೈವಸ್ವತನು ಹದಿನಾರು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಮಿತ್ರನು ಹದಿನೈದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಧನಪನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಾವಕನು ಹದಿಮೂರು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಗಙ್ಗಾ ದ್ವಾದಶಭಿರ್ಯುಕ್ತಾ ಬುಧ ಏಕಾದಶೈರ್ಯುತಃ । ಶನಿಸ್ತು ದಶಸಂಖ್ಯಾಕೈಃ ಪುಷ್ಕರೋ ನವಭಿರ್ಯುತಃ
ಗಂಗೆಯು ಹನ್ನೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಬುಧನು ಹನ್ನೊಂದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಶನಿಯು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪುಷ್ಕರನು ಒಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಅಥ ಷೋಡಶಸಾಹಸ್ರಂ ಭಾರ್ಯಾಸ್ತು ಮಮ ವಲ್ಲಭಾಃ । ಅಷ್ಟಭಿಶ್ಚೈವ ಸಂಯುಕ್ತಾಃ ಸಪ್ತಭಿಃ ಪಿತರಸ್ತಥಾ
ಇಗೋ, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯರು ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಪಿತೃಗಳು ಎಂಟು ಮತ್ತು ಏಳು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಷಡ್ಭಿಶ್ಚ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪಞ್ಚಭಿಸ್ತದನನ್ತರಾಃ । ಚತುರ್ಭಿಃ ಕ್ಷಿತಿಪಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ತ್ರಿಭಿರನ್ಯೇ ಚ ಸಂಯುತಾಃ
ದೇವರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಆರು ಸಂಗಡ ಇರುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಐದು; ರಾಜರು ನಾಲ್ಕು ಜೊತೆಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇತರವರು ಮೂರು ಜೊತೆ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ.
ಉದರೇ ಕಿಞ್ಚಿದಾಧಿಕ್ಯೇ ಹ್ರಸ್ವೇ ಪಾದೇ ಚ ಕರ್ಣಯೋಃ । ಶಿಖಾಧಿಕ್ಯಂ ವಿನಾ ವಿಪ್ರ ಭಾರ್ಯಾಯಾಂ ಚ ಶಿವಸ್ಯ ಚ
ಒಂದು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಕಾಲು ಅಥವಾ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ—ಆದರೆ ಹೆಂಡತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಿವನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಬೇಕು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ—
ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಯಾಂ ಪಞ್ಚ ದೋಷಾಃ ಶಿರೋಗುಲ್ಫಾದಿಕಂ ವಿನಾ । ನಾಭ್ಯಾಧಿಕ್ಯೇ ಸಹೈವಾಷ್ಟೌ ದೋಷಾಃ ಸಂತ್ಯತಿವಾಹಿಕೇ
ಲಕ್ಷ್ಮಣನಲ್ಲಿ ಐದು ದೋಷಗಳು ಇವೆ, ಆದರೆ ತಲೆ ಅಥವಾ ಕಾಲುಮೂಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ; ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಭಾರವಾಹಕರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ದೋಷಗಳು ಇವೆ.
ಜಙ್ಘಾಧಿಕ್ಯೇ ಸಹೈವಾಷ್ಟೌ ದೋಷಾಃ ಶಚ್ಯಾಃ ಸದಾ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಏವಮೇವ ಹಿ ದೋಷಾಶ್ಚಾಪ್ಯೂಹನೀಯಾಃ ಖಗೇಶ್ವರ
ಕಾಲಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಶಚಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಎಂಟು ದೋಷಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ; ಹೀಗೆಯೇ, ಖಗಪತಿಯೇ, ಇತರಲ್ಲಿಯೂ ದೋಷಗಳನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಊಹಿಸಬಹುದು.
ದುರ್ಲಕ್ಷಣೈಃ ಸದಾ ವೀನ್ದ್ರ ಸಂಶ್ರುತೈಸ್ತತ್ತ್ವವಿದ್ಭವೇತ್ । ಮಹೋದರೋ ಲಂಬನಾಭಿರೀಷಾಮಾತ್ರೋಗ್ರದಂಷ್ಟ್ರಕಃ
ವೈರಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವವರು ಯಾವಾಗಲೂ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಗುರುತಿಸಬೇಕು, ವೀಂದ್ರ; ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆ, ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ನಾಭಿ, ಚಿಕ್ಕ ದೇಹ, ಭಯಾನಕ ಹಲ್ಲುಗಳು.
ಅನ್ಧಕೂಪಗಭೀರಾಕ್ಷೋ ಲಂಬಕರ್ಣೌಷ್ಠನಾಸಿಕಃ । ಲಂಬಗುಲ್ಫೋ ವಕ್ರಪಾದಃ ಕುನಖೀ ಶ್ಯಾವದನ್ತಕಃ
ಅಂಧಕಾರದ ಬಾವಿಯಂತೆ ಆಳವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಕಿವಿ, ತುಟಿ ಮತ್ತು ಮೂಗು; ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಕಾಲುಮೂಳೆ, ವಕ್ರ ಕಾಲು, ಕೆಟ್ಟ ನಖಗಳು, ಕಪ್ಪು ಹಲ್ಲುಗಳು.
ದೀರ್ಘಜಙ್ಘೋ ದೀರ್ಘಶಿಶ್ನಸ್ತ್ವೇಕಾಣ್ಡಶ್ಚೈಕನಾಸಿಕಃ । ರಕ್ತಶ್ಮಶ್ರೂ ರಕ್ತರೋಮಾ ವಕ್ರಾಸ್ಯಃ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ
ಉದ್ದ ಕಾಲಿನ ಕೆಳಭಾಗ, ಉದ್ದ ಲಿಂಗ, ಒಂದು ವೃಷಣ, ಒಂದು ಮೂಗುಬಿಲು; ಕೆಂಪು ಗಡ್ಡ, ಕೆಂಪು ಕೂದಲು, ವಕ್ರವಾದ ಬಾಯಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ದಗ್ಧಪರ್ವತಸಂಕಾಶೋ ರಕ್ತಪೃಷ್ಠಃ ಕಲಿಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಅಲೋಮಾಂಸೋಽಲೋಮಶಿರಾ ರಕ್ತಗಣ್ಡಕಪೋಲಕಃ
ಬೂದಿಯಾದ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುವವನು, ಕೆಂಪು ಬೆನ್ನಿನವನು ಕಳಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಕೂದಲು ಇಲ್ಲದ ಮಾಂಸ, ಕೂದಲು ಇಲ್ಲದ ತಲೆ, ಕೆಂಪು ಬಾಯ್ಚೆಂಡುಗಳು.
ಲಲಾಟೇ ಪಾಣ್ಡುತಾ ನಿತ್ಯಂ ವಾಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಕರೇ ಖಗ । ಕ್ರೂರದೃಷ್ಟಿರ್ದೃಷ್ಟಿಪಾದಸ್ತಥಾ ವೈ ಘರ್ಘರಸ್ವರಃ
ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬಿಳಿತನ, ಎಡ ಭುಜ ಮತ್ತು ಕೈಯಲ್ಲೂ, ಖಗನೇ; ಕ್ರೂರ ದೃಷ್ಟಿ, ಕಾಲಿನಿಂದ ನೋಡುವುದು, ಮತ್ತು ಗರಗಸವಾದ ಧ್ವನಿ.
ಅತ್ಯಾಶೀ ಚಾತಿಪಾನಶ್ಚ ಸ್ತನೌ ಶುಷ್ಕಫಲೋಪಮೌ । ಊರೌ ನವಾಞ್ಜಿಕಾರೋಮಃ ತಥಾ ಪೃಷ್ಠೇ ಚ ಮಸ್ತಕೇ
ಅತಿಯಾದ ತಿನ್ನುವುದು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವುದು, ಒಣ ಹಣ್ಣುಗಳಂತಿರುವ স্তನಗಳು; తొಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೂದಲು, ಹಾಗೆಯೇ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಮೇಲೂ.
ಲಲಾಟೇ ತ್ರೀಣಿ ದೀರ್ಘೇ ತು ಸಮೇ ದ್ವೌ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತೌ । ಸರ್ಪಾಕಾರಸ್ತು ಯೋ ಮತ್ಸ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಶಿಶ್ನೇ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ
ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಉದ್ದ ಗುರುತುಗಳು, ಸಮನಾದರೆ ಎರಡು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಸರ್ಪದ ಆಕಾರದ ಮೀನು ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪಾದತ್ರಾಣೋಪಮೋ ಮತ್ಸ್ಯೋ ರಸನಾಗ್ರೇ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ । ಶಿಶ್ನಾಕಾರಶ್ಚ ಯೋ ಮತ್ಸ್ಯೋ ಗುದೇ ತಸ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ
ಪಾದರಕ್ಷೆಯಂತಿರುವ ಮೀನು ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಲಿಂಗದ ಆಕಾರದ ಮೀನು ಗುದಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ.