ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಯಥಾ ರುದ್ರಾದ್ಯಾ ಲಕ್ಷಣೈರ್ವೈ ಪ್ರಪೂರ್ಣಾ ರುದ್ರಾದಿಲ್ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ ಚೈವ ಪೂರ್ಣಾ । ಗುಣೇನೈವಂ ಧರ್ಮತಃ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ತಥಾನುಸಂಧಾನಾದ್ವ್ರಿಯತೇ ನಾಮ ಚಾಪಿ

ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರಾದಿಗಳು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವಂತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣೆಯೂ ಕೂಡ ಪೂರ್ಣಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ ಗುಣ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹೆಸರು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ಲಕ್ಷ್ಮಣೇತ್ಯೇವ ಸರ್ವೇ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಶೃಣು ಚಾದೌ ಖಗೇನ್ದ್ರ । ನಾರಾಯಣೇ ಪೂರ್ಣಗುಣೇ ರಮೇಶೇ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ಸಂಖ್ಯಾನಿ ಸುಲಕ್ಷಣಾನಿ

ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಆಕೆಯನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಆಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಕೇಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಶ್ರೀನಾರಾಯಣನಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಮಾಪತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸುಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ.

ಸಂತ್ಯೇವ ಪಕ್ಷೀನ್ದ್ರ ವದಾಮ್ಯನುಕ್ರಮಾನ್ಮತ್ತಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನೋತಿ ನಿತ್ಯಮ್ । ಯಃ ಸಪ್ತಪಾದಃ ಷಣ್ಣವತ್ಯಙ್ಗುಲೋಙ್ಗಶ್ಚತುರ್ಹಸ್ತಃ ಪುರುಷಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣದನ್ತಃ

ಅವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇವೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ನಾನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಸದಾ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ: ಏಳು ಮುಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ, ತೊಡೆಯು ತೊಡೆಯಾಗಿ ತೊಂಬತ್ತಾರು ಬೆರಳಷ್ಟು, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳು ಇರುವವನು.

ಯ ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಮಿಲಿತಂ ಚೈಕಮೇವ ಹರೇರ್ವಿಷ್ಣೋರ್ಲಕ್ಷಣಂ ಚಾಹುರಾರ್ಯಾಃ । ಮುಖಂ ಸ್ತ್ರಿಗ್ಧಂ ವರ್ತುಲಂ ಪುಷ್ಟಿರೂಪಂ ದ್ವಿತೀಯಂ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಚಾಹುರಾರ್ಯಾಃ

ಈ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಹರಿವಿಷ್ಣುವಿನ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೃದುವಾದ, ವೃತ್ತವಾದ, ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವು ಎರಡನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹನುರ್ಯಸ್ಯಾನುನ್ನತಂ ಚಾಸ್ತಿ ವೀನ್ದ್ರ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಪ್ರಾಹುರಾರ್ಯಾಸ್ತೃತೀಯಮ್ । ಯದ್ದನ್ತಾ ವೈ ತೀಕ್ಷ್ಣಸೂಕ್ಷ್ಮಾಶ್ಚ ಸಂತಿ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಚಾಹುರಾರ್ಯಾಶ್ಚತುರ್ಥಮ್

ಯಾರ ಹನು ಉಬ್ಬಿದಂತಿಲ್ಲವೋ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಅದನ್ನು ಮೂರನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾರ ಹಲ್ಲುಗಳು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿಯೂ ಸಣ್ಣವಾಗಿಯೂ ಇವೆಯೋ, ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ಯಾಧರೇ ರಕ್ತಿಮಾ ತ್ವಸ್ತಿ ವೀನ್ದ್ರ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಪಞ್ಚಮಂ ಚಾಹುರಾರ್ಯಾಃ । ಯಸ್ಯ ಹಸ್ತಾ ಅತಿರಕ್ತಾಃ ಖಗೇನ್ದ್ರ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಪ್ರಾಹುರಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಷಷ್ಠಮ್

ಯಾರ ಕೆಳ ತುಟಿ ಕೆಂಪಾಗಿದೆಯೋ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಅದನ್ನು ಐದನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾರ ಕೈಗಳು ತುಂಬಾ ಕೆಂಪಾಗಿವೆಯೋ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಅದನ್ನು ಆರನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ಮಿನ್ನಖಾಃ ಸಂತಿ ರಕ್ತಾಃ ಸುಶೋಭಾಸ್ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಸಪ್ತಮಂ ಚಾಹುರಾರ್ಯಾಃ । ಯಸ್ಮಿನ್ಕಪೋಲೇ ರಕ್ತಿಮಾ ತ್ವಸ್ತಿ ವೀನ್ದ್ರ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಹ್ಯಷ್ಟಮಂ ಪ್ರಾಹುರಾರ್ಯಾ

ಯಾರ ನಖಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿಯೂ ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ ಇವೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಏಳನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾರ ಕಪೋಲಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿವೆಯೋ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಅದನ್ನು ಎಂಟನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ಮಿನ್ಕರೇ ಶಙ್ಖಚಕ್ರಾದಿರೇಖಾ ವರ್ತನ್ತೇ ತನ್ನವಮಂ ಪ್ರಾಹುರಾರ್ಯಾಃ । ಯಸ್ಯೋದರಂ ತನ್ತುರೂಪಂ ಸುಪುಷ್ಟಂ ವಲಿತ್ರಯೈರಙ್ಕಿತಂ ಸುಂದರಂ ಚ

ಯಾರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ರೇಖೆಗಳು ಇವೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಒಂಬತ್ತನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾರ ಹೊಟ್ಟೆ ಸೊಪ್ಪು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಮೂರು ಮಡಿಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದೋ, ಅದು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ—

ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ದಶಮಂ ಪ್ರಾಹುರಾರ್ಯಾ ಏಕಾದಶಂ ನಿಮ್ನನಾಭಿಂ ತದಾಹುಃ । ಊರುದ್ವಯಂ ಯಸ್ಯ ಚ ಮಾಂಸಲಂ ವೈ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ದ್ವಾದಶಂ ಪ್ರಾಹುರಾರ್ಯಾಃ

ಅದು ಹತ್ತನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹದಿನೊಂದನೇದು ಆಳವಾದ ನಾಭಿ. ಯಾರ ಎರಡು ತೊಡೆಗಳು ಮಾಂಸದಾರವಾಗಿವೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಹನ್ನೆರಡನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಕಟಿರ್ಹಿ ದೀರ್ಘಾ ಪೃಥುಲಾಸ್ತಿ ಯಸ್ಯ ತ್ರಯೋದಶಂ ಲಕ್ಷ್ಮ ತದಾಹುರಾರ್ಯಾಃ । ಯಸ್ಯಾಸ್ತಿ ಮುಷ್ಕೋ ಸುಪರಿಷ್ಠಿತೋ ವೈ ಚತುರ್ದಶಂ ಲಕ್ಷ್ಮ ತದಾಹುರಾರ್ಯಾಃ

ಯಾರಿಗೆ ದೀರ್ಘವಾಗಿಯೂ ಅಗಲವಾಗಿಯೂ ಇರುವ কোমರು ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಅರಿವಂತವರು ಹದಿಮೂರನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾರಿಗೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವೃಷಣ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಮುನ್ನತಂ ಶಿಶ್ನಮಥೋ ಹಿ ಲಕ್ಷ್ಮ ಯಸ್ಯಾಸ್ತಿ ತತ್ಪಞ್ಚದಶಂ ವದನ್ತಿ । ಸುತಾಮ್ರಕಂ ಪಾದತಲಂ ಖಗೇನ್ದ್ರ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಷೋಡಶಂ ಪ್ರಾಹುರಾರ್ಯಾಃ

ಯಾರಿಗೆ ಎತ್ತಿರುವ ಶಿಶ್ನ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಹದಿನೈದನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಯಾರಿಗೆ ಪಾದದ ತಳ ಭಾಗ ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಹದಿನಾರನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಅರಿವಂತವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನಿಮ್ನೌ ಚ ಗುಲ್ಫೌ ಸಪ್ತದಶಂ ತದಾಹುರ್ಗ್ರೀವಾರೂಪಂ ಪ್ರಾಹುರಷ್ಟಾದಶಂ ಚ । ಏಕೋನವಿಂಶಂ ತ್ವಕ್ಷಿಪದ್ಮಂ ಸುರಕ್ತಂ ಪ್ರಾಹುರ್ಬಾಹುಂ ಜಾನು ವಿಂಶಂ ತಥೈವ

ಒಳಕ್ಕೆ ಹೋದ ಗುಳಿಗೆಗಳು ಹದಿನೇಳನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಸುಂದರವಾದ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹದಿನೆಂಟನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಹೂವಿನಂತೆ ಕೆಂಪು ಚರ್ಮ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಕೈ ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲುಗಳು ಹತ್ತನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ವಿಸ್ತೀರ್ಣೋರಶ್ಚೈಕವಿಂಶಂ ತದಾಹುಃ ಸಿಂಹಾಸ್ಕನ್ಧಂ ದ್ವ್ಯುತ್ತರಂ ವಿಂಶಮಾಹುಃ । ತ್ರಯೋವಿಂಶಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾಸ್ಯಂ ತದಾಹುಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶಂ ಸುಪ್ರಸನ್ನೇ ಚ ದೃಷ್ಟೀ

ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಎದೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಭುಜಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಸೌಮ್ಯವಾದ ಬಾಯಿ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹ್ರಸ್ವಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಮಾರ್ದವಂ ಚಾಪಿ ವೀನ್ದ್ರ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಪಞ್ಚವಿಂಶಂ ವದನ್ತಿ । ಸಮೌ ಚ ಪಾದೌ ಕಟಿಜಾನು ಚೋರೂ ಷಡ್ವಿಂಶಮಾಹುಶ್ಚ ಸಮೇ ಚ ಜಙ್ಘೇ

ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಯೂ ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಲಿಂಗ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ಲಕ್ಷಣ, ಸಮಾನವಾದ ಕಾಲುಗಳು, কোমರು, ಮೊಣಕಾಲು, ತೊಡೆಯುಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತಾರುನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಮಾನಹಸ್ತೌ ಸಮಕರ್ಣೌ ಮಿಲಿತ್ವಾ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ಕಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಪ್ರಾಹುರಾರ್ಯಾಃ । ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ಕಂ ಲಕ್ಷಣಂ ವೈ ಮುಕುನ್ದೇ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ಕಂ ಲಕ್ಷಣಂ ವೈ ರಮಾಯಾಮ್

ಸಮಾನವಾದ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮுப்பತ್ತೆರಡನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಿಕ್ಕುಂದನಿಗೂ ರಾಮಳಿಗೂ ಮுப்பತ್ತೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ.

ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ಕಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಪಿ ತದ್ಭಾರತ್ಯಾಃ ಪ್ರವದನ್ತ್ಯೇವ ಸತ್ಯಮ್ । ತಥಾ ಚ ಶಙ್ಕಾ ಸಮಮೇವ ಚಕ್ರಿಣೇತ್ಯೇವಂ ಸದಾಮಾ ಕುರು ನಿರ್ಣಯಂ ಬ್ರುವೇ

ಮுப்பತ್ತೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಭಾರತಿಗೂ ಇದ್ದವೆಂದು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಚಕ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಸದಾ ನೀನು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಏಕಸ್ಯ ವೈ ಲಕ್ಷಣಸ್ಯಾಪಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ಲಕ್ಷ್ಮೀರನ್ತಂ ನೈವ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಪೇದೇ । ಅತೋನನ್ತೈರ್ಲಕ್ಷಣೈಃ ಸಂಯುತಂ ಚ ಹರಿಂ ಚಾಹುರ್ಲಕ್ಷಣಜ್ಞಾಃ ಸದೈವ

ಒಂದು ಲಕ್ಷಣದ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಲುಪಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅರಿವಂತವರು ಸದಾ ಹರಿಯನ್ನು ಅನಂತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಜಾನಾತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಲಕ್ಷಣಂ ವಾಯುರೂಪೇ ಸ್ವಾಪೇಕ್ಷಯಾ ಹ್ಯತಿರಿಕ್ತಂ ಖಗೇನ್ದ್ರ । ಸ್ವಲಕ್ಷಣಾಪೇಕ್ಷಯಾ ಭಾರತೀ ತು ಶತೈರ್ಗುಣೈರಧಿಕಾ ವೇಧಸೋಪಿ

ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಆದರೆ ಭಾರತಿಯು ತನ್ನ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ನೂರಾರು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಳೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನೂ.

ಖಗೇನ್ದ್ರ ತಸ್ಮಾಲ್ಲಕ್ಷಣೇ ಸಾಮ್ಯಚಿತ್ತಂ ವಿಶ್ವಾದೀನಾಂ ಸರ್ವದಾ ಮಾ ಕುರುಷ್ವ । ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿಂ ಪ್ರಾಹೂ ರುದ್ರಾದಿಕಾನಾಂ ಭ್ರೂನೇತ್ರಯೋರ್ಲಕ್ಷಣೇನೈವ ಹೀನಾಃ

ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಎಂದು ಸದಾ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಬೇಡ. ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಭ್ರೂಮಧ್ಯದ ಕಣ್ಣು ಇಲ್ಲ.

ಅಲಕ್ಷಣಂ ಮನ್ಯತೇ ಯದ್ಧಿ ತಸ್ಯ ದುರ್ಲಕ್ಷಣಂ ನೈವ ತಚ್ಚಿನ್ತನೀಯಮ್ । ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿಂ ಲಕ್ಷಣಂ ವೈ ಹರಸ್ಯ ನ ಭಾರತೀವಚ್ಚಿನ್ತನೀಯಂ ಖಗೇನ್ದ್ರ

ಯಾವುದನ್ನು ಲಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅದು ಅಪರೂಪವಾದುದು, ಅದನ್ನು ಯೋಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹರನ ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಭಾರತಿಯಂತೆಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ.

ಅತೋ ಹರಃ ಕ್ರೋಧರೂಪೀ ಸದೈವ ತಯೋರಭಾವಾತ್ಸತ್ಯಮುಕ್ತಂ ತಥೈತತ್ । ಅತೋ ದ್ವಯಂ ನಾಸ್ತಿ ರುದ್ರೇ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಶಿಶ್ನೋದರೇ ಕಿಞ್ಚಿದಾಧಿಕ್ಯಮಸ್ತಿ

ಆದುದರಿಂದ ಹರನು ಸದಾ ಕ್ರೋಧರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಇದು ಸತ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲ. ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ರುದ್ರನ ಶಿಶ್ನ ಅಥವಾ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವಾದ್ದೇನೂ ಇಲ್ಲ.

ಸಪ್ತಾಧಿಕೈರ್ವಿಂಶತಿಲಕ್ಷಣೈಸ್ತು ಸಮಾಯುತಾಃ ಸ್ವಸ್ತ್ರಿಯೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾದ್ಯಾಃ । ಷಡ್ವಿಂಶತ್ಯಾ ಲಕ್ಷಣೈಶ್ಚಾಪಿ ಯುಕ್ತಾ ವಾರುಣ್ಯಾದ್ಯಾ ಪಞ್ಚವಿಂಶೈಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಃ

ಅವನ ಪತ್ನಿಯರು, ಲಕ್ಷ್ಮಣೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಾರುಣಿಯು ಮತ್ತು ಇತರರು ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ, ಚಂದ್ರನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಅರ್ಥಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಭಿಶ್ಚೈವ ಯುಕ್ತೋ ನಾಸಾವಾಯೋರ್ದ್ವ್ಯಧಿಕಾ ವಿಂಶತಿಶ್ಚ ಲಕ್ಷಣೈಶ್ಚೈಕವಿಂಶತ್ಯಾ ಶಚೀ ಯುಕ್ತಾ ನ ಸಂಶಯಃ

ಅರ್ಥನು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ವಾಯುವಿನ ಮೂಗು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಶಚಿಯು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಪ್ರವಾಹಾ ವಿಂಶಕೈರ್ಯುಕ್ತಾ ಯಮ ಏಕೋನವಿಂಶಕೈಃ । ಪಾಶ್ಯಷ್ಟಾದಶಭಿರ್ಯುಕ್ತೋ ದಶಸಪ್ತಯುತೋಽನಲಃ

ನದಿಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಯಮನು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಾಶ್ಯನು ಹದಿನೆಂಟು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಹದಿನೇಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.

ವೈವಸ್ವತಃ ಷೋಡಶಭಿಮಿತ್ರಃ ಪಞ್ಚದಶೈರ್ಯುತಃ । ಚತುರ್ದಶೈಸ್ತು(ಚತುರ್ವಿಂಶೈಸ್ತು?) ಧನಪಃ ಪಾವಕಸ್ತು ತ್ರಯೋದಶೈಃ

ವೈವಸ್ವತನು ಹದಿನಾರು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಮಿತ್ರನು ಹದಿನೈದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಧನಪನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಾವಕನು ಹದಿಮೂರು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಗಙ್ಗಾ ದ್ವಾದಶಭಿರ್ಯುಕ್ತಾ ಬುಧ ಏಕಾದಶೈರ್ಯುತಃ । ಶನಿಸ್ತು ದಶಸಂಖ್ಯಾಕೈಃ ಪುಷ್ಕರೋ ನವಭಿರ್ಯುತಃ

ಗಂಗೆಯು ಹನ್ನೆರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಬುಧನು ಹನ್ನೊಂದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಶನಿಯು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪುಷ್ಕರನು ಒಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಅಥ ಷೋಡಶಸಾಹಸ್ರಂ ಭಾರ್ಯಾಸ್ತು ಮಮ ವಲ್ಲಭಾಃ । ಅಷ್ಟಭಿಶ್ಚೈವ ಸಂಯುಕ್ತಾಃ ಸಪ್ತಭಿಃ ಪಿತರಸ್ತಥಾ

ಇಗೋ, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯರು ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಪಿತೃಗಳು ಎಂಟು ಮತ್ತು ಏಳು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಷಡ್ಭಿಶ್ಚ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪಞ್ಚಭಿಸ್ತದನನ್ತರಾಃ । ಚತುರ್ಭಿಃ ಕ್ಷಿತಿಪಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ತ್ರಿಭಿರನ್ಯೇ ಚ ಸಂಯುತಾಃ

ದೇವರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಆರು ಸಂಗಡ ಇರುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಐದು; ರಾಜರು ನಾಲ್ಕು ಜೊತೆಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇತರವರು ಮೂರು ಜೊತೆ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ.

ಉದರೇ ಕಿಞ್ಚಿದಾಧಿಕ್ಯೇ ಹ್ರಸ್ವೇ ಪಾದೇ ಚ ಕರ್ಣಯೋಃ । ಶಿಖಾಧಿಕ್ಯಂ ವಿನಾ ವಿಪ್ರ ಭಾರ್ಯಾಯಾಂ ಚ ಶಿವಸ್ಯ ಚ

ಒಂದು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಕಾಲು ಅಥವಾ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ—ಆದರೆ ಹೆಂಡತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಿವನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಬೇಕು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ—