ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಸರ್ವಂ ವ್ಯರ್ಥಂ ವೈಷ್ಣವಾನಾಂ ಚ ದೀಕ್ಷಾ ಕಥಾಂ ವಿನಾ ಸಮ್ಯಗನುಷ್ಠಿತಾಂ ವೈ । ಯೈರ್ನ ಶ್ರುತಂ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಂ ಸಸಂಪ್ರದಾಯೈರ್ಗುರುಭಿಃ ಸಂಯುತೈಶ್ಚ ॥ ೩,೨೦.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದವರಿಗೂ, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥ. ಗುರುಗಳ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳದವರು ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿದವರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಯೈರ್ನ ಶ್ರುತಂ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಂ ಯೈರ್ನ ಶ್ರುತಂ ಬ್ರಹ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ಪುರಾಣಮ್ । ತೇಷಾಂ ಜನ್ಮ ವ್ಯರ್ಥಮಾಹುರ್ಮಮಹಾನ್ತಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರಾವ್ಯಾ ಹರಿವಾರ್ತಾ ಸದೈವ ॥ ೩,೨೦.

ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವನ್ನೂ ಬ್ರಹ್ಮಕಾಂಡವನ್ನೂ ಕೇಳದವರ ಜನ್ಮವನ್ನು ಮಹಾನ್ ಜನರು ವ್ಯರ್ಥವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹರಿಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸದಾ ಕೇಳಬೇಕು.

ನ ಯತ್ರ ಗೋವಿನ್ದಕಥಾಮಹಾನದೀ ನ ಯತ್ರ ನಾರಾಯಣಪಾದಸಂಶ್ರಯಃ । ನ ಯತ್ರ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸತತಂ ವಚೋಸ್ತಿ ನ ಸಂವಸೇತ್ತತ್ಕ್ಷಣಮಾತ್ರಂ ಕಥಞ್ಚಿತ್ ॥ ೩,೨೦.

ಯಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದನ ಕಥೆಗಳ ಮಹಾ ನದಿ ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲವೋ, ನಾರಾಯಣನ ಪಾದಾಶ್ರಯವಿಲ್ಲವೋ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾತು ಸದಾ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ವಾಸಿಸಬಾರದು.

ಯಸ್ಮಿನ್ ಗ್ರಾಮೇ ಭಾಗವತಂ ನ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ನ ವರ್ತತೇ ಭಾಗವತಾ ರಸಜ್ಞಾಃ । ಯಸ್ಮಿನ್ ಗೃಹೇ ನಾಸ್ತಿ ಗೀತಾರ್ಥಸಾರಃ ಯಸ್ಮಿನ್ ಗ್ರಾಮೇ ನಾಮ ಸಹಸ್ರಕಂ ವಾ ॥ ೩,೨೦.

ಯಾವ ಊರಲ್ಲಿ ಭಾಗವತ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲವೋ, ಭಾಗವತ ರಸಿಕರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಯಾವ ಮನೆಗೆ ಗೀತೆಯ ಸಾರವಿಲ್ಲವೋ, ಯಾವ ಊರಿಗೆ ಸಾವಿರ ನಾಮಗಳೂ ಇಲ್ಲವೋ,

ತಯೋ ರಸಜ್ಞಾ ಯತ್ರ ನ ಸನ್ತಿ ತತ್ರ ನ ಸಂವಸೇತ್ಕ್ಷಣಮಾತ್ರಂ ಕಥಞ್ಚಿತ್ । ಯಸ್ಮಿನ್ ದಿನೇ ದಿವ್ಯಕಥಾ ಚ ವಿಷ್ಣೋರ್ನ ವಾಸ್ತಿ ಜನ್ತೋಸ್ತಸ್ಯ ಚಾಯುರ್ವೃಥೈವ ॥ ೩,೨೦.

ಅಂತಹ ರಸಿಕರು ಇಲ್ಲದ ಊರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ವಾಸಿಸಬಾರದು. ಯಾವ ದಿನ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಿವ್ಯ ಕಥೆ ಇಲ್ಲವೋ, ಆ ಪ್ರಾಣಿಯ ಆಯುಷ್ಯವೂ ವ್ಯರ್ಥ.

ಗರ್ಭೇ ಗತೇ ನಾತ್ರ ವಿಚಾರ್ಯಮಸ್ತಿ ತನ್ಮನ್ಯತೇ ದುರ್ಲಭಂ ಮರ್ತ್ಯಲೋಕೇ । ಕರ್ಣಂ ಕಲ್ಪೈರ್ಭೂಷಿತಂ ಸುಂದರಂ ಚ ನ ಸುಂದರಂ ಚಾಹುರಾರ್ಯಾ ರಸಜ್ಞಾಃ ॥ ೩,೨೦.

ಒಮ್ಮೆ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೇನು ಯೋಚನೆ ಬೇಡ; ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮವು ದುರ್ಲಭ. ಸುಂದರವಾದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಿವಿ ಸುಂದರವಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ವಿಷ್ಣೋಃ ಕಥಾಖ್ಯಾಭರಣೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಂ ತದೇವ ಕರ್ಣಂ ಸುಂದರಂ ಚಾಹುರಾರ್ಯಾಃ । ತಸ್ಮಾತ್ಸದಾ ಭಾಗವತಾರ್ಥಸಾರಂ ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ಯೇ ಸತತಂ ವಾಚಯನ್ತಿ ॥ ೩,೨೦.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಥೆಗಳ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಿವಿಯೇ ಸುಂದರವೆಂದು ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವವರು ಭಾಗವತದ ಸಾರವನ್ನು ಸದಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಓದುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಧನ್ಯರು.

ತೇಷಾಂ ಜನ್ಮ ಸ್ವಸ್ಥಮಾಹುರ್ಮಹಾನ್ತೋ ಮಹತ್ಫಲಂ ಚಾಸ್ತಿ ತಥೈವ ತೇಷಾಮ್ । ಸೋಷ್ಣೀಷಕಞ್ಚುಕಯುತಾಶ್ಚ ಹರೇಃ ಕಥಾಂ ವೈ ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ಯೇಪಿ ಚ ಪಠನ್ತಿ ಸದೈವ ಮರ್ತ್ಯಾಃ ॥ ೩,೨೦.

ಅಂತಹವರ ಜನ್ಮವನ್ನು ಮಹಾನ್ ಜನರು ಶುಭವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಮಹಾ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪಾಗಡಿ, ಉಂಗುರ ಧರಿಸಿದರೂ, ಯಾವವರು ಹರಿಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಓದುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸದಾ ಧನ್ಯರು.

ಸರ್ವೇಪಿ ತೇ ಪೂಜನೀಯಾ ಹಿ ಲೋಕೇ ನ ವೈ ಶಿಶ್ರೇ ಚೋದರೇ ಚೈವ ಸಕ್ತಾಃ । ಯೇ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಾದರ್ಥಲೋಭಾದ್ವದನ್ತಿ ಸದಾ ಪುರಾಣಂ ಭಗವತ್ತತ್ತ್ವಸಾರಮ್ ॥ ೩,೨೦.

ಅಂತಹವರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯರು, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲೋ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲೋ ಆಸಕ್ತರಾದವರು ಅಲ್ಲ. ದಯೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಹಣದ ಆಸೆಯಿಂದ ಯಾವವರು ಸದಾ ಪುರಾಣದ ಭಗವದ್ ತತ್ತ್ವ ಸಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ,

ಪ್ರಚ್ಛಾದಯನ್ತೇ ತತ್ತ್ವಗೋಪ್ಯಾನಿ ಯೇ ತು ತೇಷಾಂ ಗತಿಃ ಸೂರ್ಯಸೂನುಃ ಸದೈವ । ಯೇ ಧರ್ಮಕಾಣ್ಡೇ ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡೇ ಸದೈವ ಉತ್ಪಾದಯನ್ತೇ ಸುರುಚಿಂ ತತ್ರ ನಿತ್ಯಮ್ ॥ ೩,೨೦.

ಯಾರು ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಗತಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸೂರ್ಯನ ಮಗನ ಬಳಿಯೇ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕರ್ಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವವರು ಸದಾ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸದಾ ಪ್ರಶಂಸನೀಯರು.

ಮೌಲ್ಯೇನ ಯೇ ಕಥಯೇಯುಃ ಪುರಾಣಂ ತೇಷಾಂ ಗತಿಃ ಸೂರ್ಯ ಸುನಃ ಸದೈವ । ಮೌಲ್ಯೇನ ಯೇ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಂ ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ವೈ ಹರಿಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವಮ್ ॥ ೩,೨೦.

ಯಾರು ಪುರಾಣವನ್ನು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಗತಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸೂರ್ಯನ ಮಗನ ಬಳಿಯೇ. ಯಾರು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವನ್ನು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಹರಿಶಾಸ್ತ್ರದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಮೌಲ್ಯೇನ ವೇದಾಧ್ಯಯನಂ ಪ್ರಕುರ್ವತೇ ತೇಷಾಂ ಗತಿಃ ಸೂರ್ಯಸೂನುಃ ಸದೈವ । ಯದೃಚ್ಛಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತಧನೇನ ಯೇ ತು ಸಂತುಷ್ಟಾಸ್ತೇ ಹ್ಯತ್ರ ಯೋಗ್ಯಾಃ ಸದೈವ ॥ ೩,೨೦.

ಯಾರು ವೇದವನ್ನು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಗತಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸೂರ್ಯನ ಮಗನ ಬಳಿಯೇ. ಯಾರು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ದೊರೆತ ಧನದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸದಾ ಯೋಗ್ಯರು.

ಧನಾರ್ಜನೇ ಯೇ ತ್ವತಿತೃಷ್ಣಾಭಿಯುಕ್ತಾಸ್ತೇಷಾಂ ನ ವೈ ಭಾಗವತೇಧಿಕಾರಃ । ಮತ್ವಾ ಲೋಕೇ ಹರಿರೇವತಿ ನಿತ್ಯಮನ್ತರ್ಯಾಮೀ ನಾಸ್ತಿ ತದನ್ಯ ಈಶಃ ॥ ೩,೨೦.

ಹಣ ಸಂಪಾದನೆಗೆ ಅತಿಯಾದ ಲೋಭ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯೇ ಸದಾ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಬೇರೆ ಯಾವ ದೇವರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಏವಂ ಸದಾ ಯೇ ಪ್ರವಿಚಿನ್ತಯನ್ತಿ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಂ ಬಿಭೃಯಾದ್ವಿಷ್ಣುರೇಷಾಮ್ । ಸದ್ವೈಷ್ಣವಾನಾಮಶುಭಂ ನಾಸ್ತಿ ನಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ ಸಂಶಯಜ್ಞಾನರೂಪಾತ್ ॥ ೩,೨೦.

ಹೀಗೆ ಯಾವವರು ಸದಾ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸಚ್ಚೈತನ್ಯ ವೈಷ್ಣವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದುಃಖವಿಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಕರ್ಮಾನುಸಾರೇಣ ಹರಿರ್ದದಾತಿ ಫಲಂ ಶುಭಾನಾಮಶುಭಸ್ಯ ಚೈವ । ಅತಸ್ತದರ್ಥಂ ನೈವ ಯತ್ನಂ ಚ ಕುರ್ಯಾದ್ಧನಾರ್ಥಂ ವೈ ಹರಿತತ್ತ್ವೇ ಚ ಕುರ್ಯಾತ್ ॥ ೩,೨೦.

ಯಾವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೂ, ಹರಿಯೇ ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಾರದು; ಹರಿಯ ತತ್ತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

ಅತಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ದಿವ್ಯಮನ್ತ್ರಂ ಜಪಿತ್ವಾ ವಿಸರ್ಜಯಿತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುನಿರ್ಮಾಲ್ಯಗನ್ಧಮ್ । ಶುಚಿರ್ಭೂತ್ವಾ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಂ ಸಂಶ್ರಾವಯೇತ್ಸರ್ವವೇತ್ತಾಪಿ ನಿತ್ಯಮ್ ॥ ೩,೨೦.

ಆದುದರಿಂದ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದಿವ್ಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹಾರ ಮತ್ತು ಗಂಧವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸ್ವಚ್ಛನಾಗಿ ಭಾಗವತಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವರಾದರೂ, ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡಬೇಕು.

ಕರ್ಮಾನುಸಾರೇಣ ಧನಾರ್ಜನಂ ಚ ವೇದಾರ್ಜನಂ ಶಾಸ್ತ್ರಸಮಾರ್ಜನಂ ಚ । ಭವಿಷ್ಯತಿ ಶ್ರವಣಂ ಚಾಪಿ ವಿಷ್ಣೋರತ್ಯಾದರಾಚ್ಛ್ರವಣಂ ದುರ್ಘಟಂ ಚ ॥ ೩,೨೦.

ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಧನಸಂಪಾದನೆ, ವೇದಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪಾಠ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವುದು ಅಪರೂಪವೂ, ದುಷ್ಟಪ್ರಾಪ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ.

ಅತ್ಯಾದರಾದ್ಭಾಗವತಸ್ಯ ಸಾರಮಾಸ್ವಾದಯೇದ್ದುರ್ಘಟಂ ಮರ್ತ್ಯಲೋಕೇ । ಆಸ್ವಾದ್ಯ ತದ್ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಮಾನನ್ದಬಾಷ್ಪೈರ್ಯುಕ್ತತಾ ದುರ್ಘಟಾ ಚ ॥ ೩,೨೦.

ಭಾಗವತದ ಸಾರವನ್ನು ತುಂಬಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಸ್ವಾದಿಸುವುದು ಮನುಷ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪ. ಆ ಭಾಗವತಪುರಾಣವನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಕೇಳಿ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬುವುದು ಕೂಡ ಅಪರೂಪವೇ.

ಶ್ರುತ್ವಾ ತತ್ತ್ವಾ ನಾಂ ನಿರ್ಣಯಂ ಧಾರಣಂ ಚ ಸುದುರ್ಘಟಂ ಚಾಹುರಾರ್ಯಾಃ ಸಮಸ್ತಮ್ । ಶ್ರುತ್ವಾ ತತ್ತ್ವಾನಾಂ ಧಾರಣಾನನ್ತರಂ ಚ ಕಾಮಕ್ರುಧೋರ್ಜಾರಣಂ ದುರ್ಘಟಂ ಚ ॥ ೩,೨೦.

ತತ್ತ್ವಗಳ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಕೂಡ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ.

ಶ್ರುತ್ವಾ ತತ್ತ್ವಾನಾಂ ಧಾರಣಾನಂ ತರಂ ತ ತಥಾ ಯೋಗೇ ದುರ್ಘಟಂ ಸಂಗತಂ ಚ ॥ ೩,೨೦.

ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ನಂತರ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದೂ ಅಪರೂಪ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟ.

ಶ್ರುತ್ವಾ ತತ್ತ್ವಾನಾಂ ಧಾರಣಾನನ್ತರಂ ಚ ಕಾಮಕ್ರುಧೋರ್ಜಾರಣಂ ದುರ್ಘಟಂ ಚ । ಏತೇ ದೋಷಾ ಜ್ಞಾನಪೂತಾನಪೀಹ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಸಂದೇಹಯುತಾನ್ಸದೈವ ॥ ೩,೨೦.

ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ನಂತರ ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾದವರೂ ಕೂಡ ಇವುಗಳ ಕಾರಣ ಸದಾ ಸಂಶಯದಿಂದಲೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಅತೋ ಹ್ಯಹಂ ಶ್ರವಣಂ ಸತ್ಕಥಾಯಾಃ ಸದಾ ಕರಿಷ್ಯೇ ನಾತ್ರ ವಿಚಾರ್ಯಮಸ್ತಿ । ತೇನಾಪ್ಯಹಂ ಹರಿನಾಮಾಭಿವಾಞ್ಛಾ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಚಿತ್ತಂ ಶ್ರವಣೇ ವೈ ಚಕಾರ । ಆದೇಹಮೇವಂ ಶ್ರವಣಂ ಚ ಕೃತ್ವಾ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ದೇಹಂ ಭೂತಲೇ ಸಂಪ್ರಜಾತಾ ॥ ೩,೨೦.

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸದಾ ಸತ್ಪುರಾಣಗಳ ಶ್ರವಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಹರಿ ಹೆಸರನ್ನು ಬಯಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶ್ರವಣದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡೆ.

ನಿವಸ್ತುಂ ವಸುದೇವಸ್ಯ ಭಗಿನ್ಯಾ ಉದರೇ ಖಗ । ಸುಮಿತ್ರಾ ಸಂಜ್ಞಕಾಯಾಂ ಚ ಜಾತಾ ವೈ ಮಿತ್ರವಿನ್ದಿಕಾ ॥ ೩,೨೦.

ಖಗರಾಜ, ವಸುದೇವನ ಸಹೋದರಿಯಾದ ಸುಮಿತ್ರಾ ಎಂಬ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ಮಿತ್ರವಿಂದೆ ಎಂಬವಳು ಹುಟ್ಟಿದಳು.

ಶ್ರವಣೇನ ಹರಿಂ ಮಿತ್ರಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಸಾ ಮಿತ್ರವಿನ್ದಿಕಾ । ಅತಃ ಸಾ ಮಿತ್ರವಿನ್ದೇತಿ ಸಂಜ್ಞಯಾ ಸಂಬಭೂವ ಹ ॥ ೩,೨೦.

ಶ್ರವಣದಿಂದ ಮಿತ್ರವಿಂದೆ ಹರಿಯನ್ನು ಮಿತ್ರನಾಗಿ ಪಡೆದಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಮಿತ್ರವಿಂದೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.

ಸ್ವಯಂವರೇ ಮಿತ್ರವಿನ್ದಾ ರಾಜ್ಞಾಂ ಮಧ್ಯೇ ತು ಭಾಮಿನೀ । ಮಮಾಂಸೇ ವ್ಯಸೃಜನ್ಮಾಲಾಂ ತಾಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಖಗೇಶ್ವರ । ವಿಧೂಯ ನೃಪತೀನ್ಸರ್ವಾನ್ಪುರೀಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೩,೨೦.

ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ, ರಾಜರ ನಡುವೆ ಸುಂದರಿಯಾದ ಮಿತ್ರವಿಂದೆ ನನಗೆ ಹಾರವನ್ನು ಹಾಕಿದಳು, ಖಗರಾಜ. ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ, ನಾವು ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆವು, ಖಗರಾಜ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೧ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಕಾಲಿನ್ದ್ಯಾ ಅಪಿ ಚೋತ್ಪತ್ತಿಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಖಗೇಶ್ವರ । ವಿವಸ್ವಾನ್ನಾಮ ಸೂರ್ಯೋಭತ್ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೀ ವ್ಯಜಾಯತ ॥ ೩,೨೧.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಖಗರಾಜ, ಈಗ ನಾನು ಕಾಲಿಂದಿಯ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ವಿವಸ್ವಾನ್ ಎಂಬ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಕಾಲಿಂದಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿದಳು.

ಕಾಲಿನ್ದೀಸಂಜ್ಞಕಾ ವೀನ್ದ್ರ ಯಮುನಾ ಯಾನುಜಾ ಸ್ಮೃತಾ । ಕೃಷ್ಣಪತ್ನೀತ್ವಕಾಮೇನ ಚಚಾರ ತಪ ಉತ್ತಮಮ್ ॥ ೩,೨೧.

ಅವಳಿಗೆ ಕಾಲಿಂದಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಖಗೇಂದ್ರ. ಅವಳು ಯಮುನೆಯ ಸಹೋದರಿ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ತಪ ಆಲೋಚನಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ತತ್ತ್ವಾನಾಂ ಚ ವಿನಿರ್ಣಯಃ । ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತಾನಾಂ ಪಾಪಾನಾಮನುತಾಪಸ್ತಪಃ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೩,೨೧.

ತಪಸ್ಸು ಎಂದರೆ ತತ್ತ್ವಗಳ ಕುರಿತು ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಕ. ಹಿಂದಿನ ಪಾಪಗಳಿಗಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವುದೂ ತಪಸ್ಸು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಯೋ ನಾಮ ತಪಃ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಚಿತ್ತನಿಗ್ರಹ ಉಚ್ಯತೇ । ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಮಿತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ನ ತು ಕ್ಷೌರಂ ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೩,೨೧.

ಪ್ರಾಯ ಎಂಬ ತಪಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಕೇಶ ಮುಡಿಸುವುದಲ್ಲ, ಖಗರಾಜ.