ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೯ ಗರುಡ ಉವಾಚ । ತ್ವಯೋಕ್ತಂ ಕೃಷ್ಣ ಗೋವಿನ್ದ ರುದ್ರಾಚ್ಛತಗುಣಾದಪಿ । ಬ್ರಹ್ಮಾಣೀ ಭಾರತೀ ಚೋಭೇ ಅಧಿಕೇ ದೇವಸತ್ತಮ ॥ ೩,೧೯.

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ಕೃಷ್ಣನೇ, ಗೋವಿಂದನೇ, ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿಯೂ ಭಾರತಿಯೂ ರುದ್ರನಿಗಿಂತ ನೂರಾರು ಪಟ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ, ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.

ಮಯಾ ಶ್ರುತಂ ವಿರಿಞ್ಚೇನ ಉಮಾಪರ್ಯನ್ತಮೇವ ಚ । ಅನನ್ತಾಂಶೈರ್ವಿಹೀನತ್ವಂ ವಿರಿಞ್ಚೋಕ್ತಂ ಸುರಾಧಿಪ ॥ ೩,೧೯.

ನಾನು ವಿರಿಂಚಿಯಿಂದ ಉಮೆಯವರೆಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಅನಂತ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ವಿರಿಂಚಿಯು ಹೇಳಿದ್ದನು, ದೇವಾಧಿಪತಿಯೇ.

ಸಹಸ್ರಾಂಶೈರ್ವಿಹೀನತ್ವಂ ತ್ವಯೋಕ್ತಂ ಕೃಷ್ಣ ಮಾಧವ । ಸರ್ವೇಷಾಂ ಚೈವ ಪೂರ್ವೇಷಾಮವೇಕ್ಷ್ಯೈವ ಹರೇ ವಿಭೋ ॥ ೩,೧೯.

ನೀನು, ಕೃಷ್ಣನೇ, ಮಾಧವನೇ, ಸಾವಿರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ; ಹರಿ ಪ್ರಭುವೇ, ಎಲ್ಲ ಹಿಂದಿನವರನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ.

ಜ್ಞಾನಾನನ್ದಬಲಾದೀನಾಂ ವಾಯುಪರ್ಯನ್ತಮೇವ ಚ । ಸಹಸ್ರಾಂಶೈರ್ವಿಹೀನತ್ವಂ ಜ್ಞಾನಾದೀನಾಂ ಮಹೇಶ್ವರ ॥ ೩,೧೯.

ಜ್ಞಾನ, ಆನಂದ, ಬಲ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಯುವರವರೆಗೆ, ಸಾವಿರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಮಹೇಶ್ವರನೇ, ಜ್ಞಾನಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ.

ನಿರ್ಣಯಂ ಬ್ರೃಹಿ ಗೋವಿನ್ದ ಸರ್ವಜ್ಞೋಸಿ ನ ಸಂಶಯಃ । ಗರುಡೇನೈವಮುಕ್ತಸ್ತು ವಾಸುದೇವೋಬ್ರವೀದ್ಧ್ರುವಮ್ ॥ ೩,೧೯.

ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ವಿವರಿಸು ಗೋವಿಂದನೇ; ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಗರುಡನು ಕೇಳಿದಾಗ, ವಾಸುದೇವನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಆನನ್ದಾಂಶೈರ್ವಿಹೀನತ್ವಮಪೇಕ್ಷ್ಯೈವ ಖಗಾಧಿಪ । ಉತ್ತರೇಷಾಮುತ್ತರೇಷಾಂ ಯೋಗಾದೇವಮಿತಿ ಸ್ಫುಟಮ್ ॥ ೩,೧೯.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಆನಂದದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಖಗಾಧಿಪನೇ, ಮೇಲಿನವರಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನವರ ಯೋಗವು ಹೀಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಪರಿಮಾಣೇ ಶತಗುಣೇ ಆನನ್ದೇ ಸ್ಫುಟತಾವಶಾತ್ । ಅನನ್ತಗುಣವತ್ತ್ವಂ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಮುದೀರಿತಮ್ ॥ ೩,೧೯.

ಆನಂದದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಅನಂತ ಗುಣಗಳಿರುವುದು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸಹಸ್ರಗುಣಿತತ್ವಂ ಚ ವಾಯುನಾ ಸಮುದೀರಿತಮ್ । ಯಥಾನನ್ದೇ ತಥಾ ಜ್ಞಾನೇ ವಿಷ್ಣೌ ಭಕ್ತೌ ಬಲಾಧಿಕೇ ॥ ೩,೧೯.

ಗಾಳಿಯ ಶಕ್ತಿಯು ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಹೇಗೆ ಆನಂದದಲ್ಲಿಯೂ, ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯೂ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಲವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸರ್ವೇ ಗುಣೈಃ ಶತಗುಣಾಃ ಕ್ರಮೇಣೋಕ್ತಾ ನು ತೇಽಖಿಲಾಃ । ಭಾರತ್ಯಾಶ್ಚ ಶತಂ ಜ್ಞಾನಂ ಸುಖಂ ಭಕ್ತಿಬಲಾಧಿಕೇ ॥ ೩,೧೯.

ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ; ಭಾರತಿ ದೇವಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ, ಸುಖ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಲವೂ ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.

ಏವಂ ಜ್ಞಾನಂ ಸುವಿಜ್ಞೇಯಂ ಮಾರುತೇಸ್ತು ಬಲಾದಿಕಮ್ । ಏವಂ ಜ್ಞಾನಂ ಶತಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಮಾರುತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೩,೧೯.

ಗಾಳಿಯ ಬಲದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಭಾರತ್ಯಾಶ್ಚ ಶತಂ ಜ್ಞಾನಂ ಬಲಂ ಚ ಸಮುದಾಹೃತಮ್ । ಏವಮೇವ ಚ ವಾಯೋಶ್ಚ ಜ್ಞಾನಂ ಚೈವಮಿತಿ ಸ್ಫುಟಮ್ ॥ ೩,೧೯.

ಭಾರತಿ ದೇವಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಲವು ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಳಿಯ ಜ್ಞಾನವೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯಥಾ ದೀಪಾಚ್ಛತಗುಣಾ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲಾ ನ ದೀಪವತ್ । ಸ್ಫುಟೀಭವೇದ್ಯಥೈವಾಗ್ನಿರ್ಬಹುಲೋಪಿ ನ ಸೂರ್ಯವತ್ ॥ ೩,೧೯.

ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯು ದೀಪಕ್ಕಿಂತ ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಆದರೆ ಅದು ದೀಪದಂತಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿಯು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ ಅದು ಸೂರ್ಯನಂತಾಗದು.

ಯಥೈವ ಸೂರ್ಯಾದ್ದ್ವಿಗುಣಶ್ಚನ್ದ್ರೋ ನೈವ ಸ್ಫುಟೀಭವೇತ್ । ಆನನ್ದತಾರತಮ್ಯಂ ಚ ಯಥೋಕ್ತಂ ತು ಮಯಾ ತವ ॥ ೩,೧೯.

ಚಂದ್ರನು ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದರೂ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆನಂದದ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ತಥೈವ ಜಾನೀಹಿ ಖಗ ನಾನ್ಯಥಾ ತು ಕಥಞ್ಚನ । ಅಹಂ ವಿಜಾನಾಮಿ ಮಯಿ ಸ್ಥಿತಾನ್ ಗುಣಾನ್ಸರ್ವೈರ್ವಿಶೇಷೈಶ್ಚ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಸಂಯುತಾನ್ ॥ ೩,೧೯.

ಹಾಗೆಯೇ, ಹಕ್ಕಿಯೇ, ನೀನು ಕೂಡ ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ನನ್ನೊಳಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ.

ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪಾಂಶ್ಚ ಸದಾ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಮಯಾಪ್ಯದೃಷ್ಟೋ ನಾಸ್ತಿ ನಾಸ್ತ್ಯೇವ ಕಶ್ಚಿತ್ ॥ ೩,೧೯.

ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ನಾನು ನೋಡಲಾರೆ; ಯಾರೂ ಕೂಡ ಅದನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಸರ್ವಾವತಾರೇಷ್ವಪಿ ವಿದ್ಯಮಾನಂ ಹರಿಂ ವಿಜಾನಾತಿ ರಮಾಪಿ ದೇವೀ ॥ ೩,೧೯.

ಎಲ್ಲ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯು ಹರಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ.

ಹರೇರ್ಗುಣಾನ್ಸರ್ವವಿಶೇಷಸಂಯುತಾನಖಣ್ಡರೂಪಾನ್ಸಾ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ । ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪಾನ್ಸಾ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಭ್ಯೋ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾಧಿಕಂ ಚ ॥ ೩,೧೯.

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯು ಹರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳನ್ನು, ಅವಿಭಕ್ತ ರೂಪವನ್ನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ; ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ.

ಸ್ವಾತ್ಮಸ್ವರೂಪಂ ಪ್ರವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪಂ ಸುವಿಶೇಷೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಮ್ । ಸ್ವಾನ್ಯಂ ಪ್ರಪಞ್ಚಂ ಪ್ರವಿಜಾನಾತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತಥಾಪ್ಯಶೇಷೈಃ ಸುವಿಶೇಷೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಮ್ ॥ ೩,೧೯.

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ; ತನ್ನ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ವಿಶೇಷಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾಪಿ ಪಶ್ಯೇತ್ಸರ್ವಗಂ ವಾಸುದೇವಂ ವಾಯ್ವಾದಿಭ್ಯೋ ಹ್ಯಧಿಕಾನ್ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ । ಶ್ರೋತ್ರಂ ನ ಜಾನಾತಿ ಹರೇರ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪಾಂಶ್ಚ ವಿಶೇಷಸಂಯುತಾನ್ ॥ ೩,೧೯.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೂಡ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ವಾಸುದೇವನನ್ನು, ಗಾಳಿಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸತ್ಪುರುಷ ಗುಣಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಹರಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಯಲಾರನು.

ಸ್ಪಷ್ಟಸ್ವರೂಪೇಣ ಯಥಾ ವಿದುಃ ಸುರಾ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ನ ತಥಾ ತೇಪ್ಯಮುಕ್ತಾಃ । ಸ್ವಾತ್ಮಾನಮನ್ಯಚ್ಚ ಸದಾ ವಿಶೇಷರ್ಯುಕ್ತಂ ವಿಜಾನಾತಿ ವಿಧಿಶ್ಚ ಮಾರುತಃ ॥ ೩,೧೯.

ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ; ಮುಕ್ತರಾಗದವರೂ ಹಾಗೆ ತಿಳಿಯಲಾರರು. ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಮಾರುತನು ಸದಾ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ, ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ವಿಶೇಷಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ವಾಣೀ ವಿಜಾನಾತಿ ಹರೇರ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಸ್ವಯಂಭುವೋ ನೈವ ತಾವದ್ವಿಶೇಷಾನ್ । ತ್ರೈಗುಣ್ಯರೂಪಾತ್ಪರತಃ ಸದೈವ ಪಶ್ಯೇದ್ವಿಷ್ಣುಂ ಕೃಷ್ಣರೂಪಂ ಖಗೇನ್ದ್ರ ॥ ೩,೧೯.

ವಾಣಿ ದೇವಿಯು ಹರಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ, ಆದರೆ ಸ್ವಯಂಭುವು ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾರನು; ಯಾವಾಗಲೂ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲೆ, ಅವನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ.

ಶೇಷೋ ರುದ್ರೋ ವೀನ್ದ್ರ ಏತೈಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ತಮೋ ಮಾತ್ರೇ ಪ್ರವಿಜಾನನ್ತಿ ಸಂಸ್ಥಮ್ । ವಾಣೀದೃಷ್ಟಾನ್ಸವಿಶೇಷಾನ್ ಗುಣಾಂಸ್ತೇ ಜಾನನ್ತಿ ನೋ ಸತ್ಯಮೇವೋಕ್ತಮಙ್ಗ ॥ ೩,೧೯.

ಶೇಷ, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರು ಕೇವಲ ಅಂಧಕಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ವಾಣಿ ದೇವಿಯು ನೋಡಿದ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿಯಲಾರರು—ಇದು ನಿಜವಾದ ಮಾತು, ಪ್ರಿಯನೇ.

ಉಮಾ ಸುಪರ್ಣಾ ವಾರುಣೀ ಚೇತಿ ತಿಸ್ರಃ ಸಹೈವ ತಃ ಪ್ರವಿಜಾನನ್ತಿ ಸುಸ್ಥಮ್ । ಹರೇರ್ವಿಶೇಷಾನರುದ್ರ ದೃಷ್ಟಾನ್ಖಗೇನ್ದ್ರ ಜಾನನ್ತಿ ನೈತಾಃ ಕ್ವಾಪಿ ದೇಶೇ ಚ ಕಾಲೇ ॥ ೩,೧೯.

ಉಮಾ, ಸುಪರ್ಣಾ, ವಾರುಣಿಯರು—ಈ ಮೂವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ರುದ್ರನು ಕಂಡ ಹರಿಯ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಈ ಮೂವರು ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ, ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ತಿಳಿಯಲಾರರು.

ಇನ್ದ್ರಾದಯಃ ಪ್ರವಿಜಾನನ್ತಿ ವೀನ್ದ್ರ ಅಹಙ್ಕಾರೇ ವ್ಯಾಪ್ತರೂಪಂ ಹರಿಂ ಚ । ದಕ್ಷಾದ್ಯಾ ವೈ ಬುದ್ಧಿತತ್ತ್ವೇ ಸ್ಥಿತಂ ತಂ ಜಾನನ್ತಿ ತೇ ಸೋಮಸೂರ್ಯಾದಯಶ್ಚ ॥ ೩,೧೯.

ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರು ಹರಿಯನ್ನು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ದಕ್ಷನೂ ಇತರರೂ, ಸೋಮ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರು ಬುದ್ಧಿತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಅವನನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ವಿಷ್ಣುಂ ಹರಿಂ ಭೂತತತ್ತ್ವೇ ಸ್ಥಿತಂ ಚ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ಚ ಪ್ರವಿಜಾನನ್ತಿ ನಿತ್ಯಮ್ । ಅನ್ಯೇ ಚ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಯಥಾ ಸ್ವಯೋಗ್ಯಮಣ್ಡಾನ್ತರಸ್ಥಂ ಹರಿರೂಪಂ ಖಗೇನ್ದ್ರ ॥ ೩,೧೯.

ಯಾರು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ಹರಿಯನ್ನು ಭೂತತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸದಾ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದೊಳಗಿನ ಹರಿಯ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ.

ಕೇಚಿತ್ಪ್ರಪಶ್ಯನ್ತಿ ಹರೇಶ್ಚ ರೂಪಂ ತ್ವದೀಯಹೃತ್ಸ್ಥಂ ಹೃದಿ ಕೇಚಿತ್ಸದೈವ । ಏವಂಪ್ರಕಾರಂ ಪ್ರವಿಜಾನೀಹಿ ವೀನ್ದ್ರ ಹ್ಯಥೋ ಶೃಣು ತ್ವಂಮಮ ಭಾರ್ಯಾಃ ಷಡೇತಾಃ ॥ ೩,೧೯.

ಕೆಲವರು ಹರಿ ಅವರ ರೂಪವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಹೃದಯದಲ್ಲೇ ಅವನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತುಕೋ. ಈಗ ನನ್ನ ಆರು ಹೆಂಡಿರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳು.

ರುಕ್ಮಿಣ್ಯಾದ್ಯಾಃ ಷಣ್ಮಹಿಷ್ಯೋ ಮಮಶ್ರೀರ್ನೀಲಾ ಚ ಯಾ ಮಮ ಭಾರ್ಯಾ ಖಗೇನ್ದ್ರ । ಸರ್ಗೇ ಪೂರ್ವಸ್ಮಿನ್ಹವ್ಯವಾಹಸ್ಯ ಪುತ್ರೀ ತಾಸ್ತಾ ಭಜೇ ಸದ್ಯ ಏವಾ ವಿಶೇಷಾತ್ ॥ ೩,೧೯.

ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಐದು ಮಹಿಷಿಯರು ನನ್ನ ಹೆಂಡಿರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಶ್ರೀನೀಲಾ ಕೂಡ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯೇ. ಹಿಂದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಹವ್ಯವಾಹನಿಗೆ ಅವಳರು ಪುತ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ನಾನು ಅವಳರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಕನ್ಯೈವ ಸಾ ಕೃಷ್ಣಪತ್ನೀ ಚ ಕಾಮಾಂಸ್ತಾಂಸ್ತಾನ್ ಭಜೇನ್ಮನಸಾ ಚಿನ್ತಿತಾಂಶ್ಚ । ಅತೀವ ಯತ್ನಂ ಕವ್ಯವಾಹಂ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಪಿತೃಷ್ವೇಕಃ ಸರ್ವದಾ ವೈ ಚಕಾರ ॥ ೩,೧೯.

ಆ ಹುಡುಗಿ ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನಷ್ಟೆ ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ, ಯಾರು ಯಾರು ಅವಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವಳೂ ಹಾಗೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಹವ್ಯವಾಹನು ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಳಿಗಾಗಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಿದನು.

ತಥೈವ ಸಾ ನೈವ ಭರ್ತಾರಮಾಪ ಯತಸ್ತು ಸಾ ಕೃಷ್ಣನಿಷ್ಠೈಕಚಿತ್ತಾ ॥ ೩,೧೯.

ಆದರೂ ಆಕೆ ಯಾರನ್ನೂ ಗಂಡನಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು.