ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಅತಸ್ತ್ವೌರ್ವೋ ರುದ್ರರೂಪೀ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಜಾನೀಹಿ ನಿತ್ಯಂ ಕೃಷ್ಣಸುಶಿಕ್ಷಿತಾರ್ಥಃ । ಯದಾ ಸತೀ ದಕ್ಷಪುತ್ರೀ ಖಗೇನ್ದ್ರ ದಕ್ಷಾಧ್ವರೇ ಸ್ವಶರೀರಂ ವಿಸೃಜ್ಯ ॥ ೩,೧೮.

ಆದರಿಂದ, ಖಗೇಂದ್ರನೇ, ಔರ್ವನು ರುದ್ರನ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದನು; ಅವನು ಸದಾ ಕೃಷ್ಣನ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಸತೀ, ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ—

ಜಜ್ಞೇ ಪುನರ್ಮೇನಕಾಯಾಂ ಹಿಮಾದ್ರೇಸ್ತದಾ ರುದ್ರಸ್ತ್ವೌರ್ವಸಂಜ್ಞಾ ಮವಾಪ । ಊರ್ಧ್ವರೇತಾ ಭವೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಊರ್ಧ್ವರೇತಾ ಬಭೂವ ಹ ॥ ೩,೧೮.

ಅವಳು ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳು ಮೆನಕೆಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟಿದಳು; ಆಗ ರುದ್ರನು ಔರ್ವ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು. 'ಈತನ ವೀರ್ಯವು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಆದನು.

ಪಾಣಿಗ್ರಾಹಂ ರುದ್ರದೇವೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ಯದಾ ಹಿಮಾದ್ರೇಃ ಕನ್ಯಕಾಯಾಶ್ಚಕಾರ । ತಸ್ಯಾಂ ಪರಂ ಲಂಪಟಃ ಸಂಬಭೂವ ಅತೋ ರುದ್ರಃ ಪರಸಂಜ್ಞಾಮವಾಪ ॥ ೩,೧೮.

ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳ ಕೈಯನ್ನು ರುದ್ರ ಮಹಾತ್ಮನು ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಾಗ, ಅವನು ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತನಾದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ರುದ್ರನು 'ಪರ' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಸದಾಶಿವಾದ್ಯಾ ದಶ ರುದ್ರಭ್ರಾತರಃ ಸೌಮಿತ್ರೇಯೋ ಹೌಹಿಣೇಯಸ್ತ್ರಯಶ್ಚ । ಸಮಾ ಏತೇ ಮೋಕ್ಷಕಾಲೇ ಸೃತೌ ಚ ಶತೈರ್ಗುಣೈರ್ನ್ಯೂನಭೂತಾಶ್ಚ ತಾಭ್ಯಾಮ್ ॥ ೩,೧೮.

ಸದಾಶಿವ ಮತ್ತು ಇತರ ಹತ್ತು ರುದ್ರನ ಸಹೋದರರು, ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಮಗನು, ಹೌಹಿಣಿಯ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು—ಇವರು ಮೋಕ್ಷದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನರು, ಆದರೆ ಆ ಇಬ್ಬರಿಗಿಂತ ನೂರಾರು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾದವರು.

ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಆನನ್ದನಿರ್ಣಯಂ ಬ್ರೂಹಿ ಕೃಷ್ಣ ಪೂರ್ಣದಯಾನಿಘೇ । ನಿರ್ಣೇತುಂ ಜ್ಞಾನಿನಾಂ ಯದ್ವಜ್ಜ್ಞಾಪನಾರ್ಥಂ ತಥಾ ಮಮ ॥ ೩,೧೮.

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ಪರಿಪೂರ್ಣ ದಯೆಯ ಸಾಗರ ಕೃಷ್ಣನೇ, ಆನಂದದ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸು; ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನನಗೂ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಹೇಳು.

ಬ್ರೂಹಿ ಶಿಷ್ಯಾಯ ದಯಯಾ ಉದ್ಧರ್ತುಂ ಮಾಂ ಚ ಸರ್ವದಾ । ಪೂರ್ಣಕಾಮಸ್ಯ ತೇ ಕೃಷ್ಣ ಕಾ ಸ್ಪೃಹಾ ವಿದ್ಯತೇ ಪ್ರಭೋ ॥ ೩,೧೮.

ದಯೆಯಿಂದ ಶಿಷ್ಯನಾದ ನನಗೆ ಸದಾ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳು; ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕಾಮನೆಗಳಿರುವ ಕೃಷ್ಣನೇ, ನಿನಗೆ ಇನ್ನೇನು ಆಸೆ ಉಳಿದಿದೆ, ಪ್ರಭುವೇ?

ಏವಮುಕ್ತೋ ಹೃಷೀಕೇಶಃ ಪಕ್ಷೀಶೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ । ಉವಾಚ ಕೃಪಯಾ ಕೃಷ್ಣಃ ಪ್ರಸನ್ನಃ ಕಮಲೇಕ್ಷಣಃ ॥ ೩,೧೮.

ಹೀಗೆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪಕ್ಷಿರಾಜನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಹೃಷೀಕೇಶನು, ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಕೃಷ್ಣನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಶ್ಚ ಶತಾನನ್ದ ಏಕಾನನ್ದಸ್ತು ವೇಧಸಃ ಏತಾದೃಶಃ ಶತಾನನ್ದೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ ॥ ೩,೧೮.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಗಾಯತ್ರಿಯಿಂದ ಶತಾನಂದನು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಂದ ಏಕಾನಂದನು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಇಂತಹ ಶತಾನಂದನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಶೇಷಾದೇಶ್ಚ ಶತಾನನ್ದಃ ಸರಸ್ವತ್ಯಾಃ ಖಗೋತ್ತಮ । ಏಕಾನನ್ದಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಭಾರತ್ಯಾ ವಿನತಾಸುತ ॥ ೩,೧೮.

ಶೇಷನಿಂದ ಶತಾನಂದನು, ಸರಸ್ವತಿಯಿಂದ, ಖಗೋತ್ತಮನೇ, ಹುಟ್ಟಿದನು; ಏಕಾನಂದನು ಭಾರತಿಯಿಂದ, ವಿನತೆಯ ಮಗನೇ, ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಏವಂ ತು ನಿರ್ಣಯೋ ಜ್ಞೇಯ ಆನನ್ದಸ್ಯ ಸದಾ ಖಗ । ಏವಮುಕ್ತಂ ಮಯಾ ಸರ್ವಂ ಕಿಮನ್ಯಚ್ಛ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಸಿ ॥ ೩,೧೮.

ಈ ರೀತಿ ಆನಂದದ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ಸದಾ ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಪಕ್ಷಿಯೇ. ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ?

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೯ ಗರುಡ ಉವಾಚ । ತ್ವಯೋಕ್ತಂ ಕೃಷ್ಣ ಗೋವಿನ್ದ ರುದ್ರಾಚ್ಛತಗುಣಾದಪಿ । ಬ್ರಹ್ಮಾಣೀ ಭಾರತೀ ಚೋಭೇ ಅಧಿಕೇ ದೇವಸತ್ತಮ ॥ ೩,೧೯.

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ಕೃಷ್ಣನೇ, ಗೋವಿಂದನೇ, ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿಯೂ ಭಾರತಿಯೂ ರುದ್ರನಿಗಿಂತ ನೂರಾರು ಪಟ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ, ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.

ಮಯಾ ಶ್ರುತಂ ವಿರಿಞ್ಚೇನ ಉಮಾಪರ್ಯನ್ತಮೇವ ಚ । ಅನನ್ತಾಂಶೈರ್ವಿಹೀನತ್ವಂ ವಿರಿಞ್ಚೋಕ್ತಂ ಸುರಾಧಿಪ ॥ ೩,೧೯.

ನಾನು ವಿರಿಂಚಿಯಿಂದ ಉಮೆಯವರೆಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಅನಂತ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ವಿರಿಂಚಿಯು ಹೇಳಿದ್ದನು, ದೇವಾಧಿಪತಿಯೇ.

ಸಹಸ್ರಾಂಶೈರ್ವಿಹೀನತ್ವಂ ತ್ವಯೋಕ್ತಂ ಕೃಷ್ಣ ಮಾಧವ । ಸರ್ವೇಷಾಂ ಚೈವ ಪೂರ್ವೇಷಾಮವೇಕ್ಷ್ಯೈವ ಹರೇ ವಿಭೋ ॥ ೩,೧೯.

ನೀನು, ಕೃಷ್ಣನೇ, ಮಾಧವನೇ, ಸಾವಿರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ; ಹರಿ ಪ್ರಭುವೇ, ಎಲ್ಲ ಹಿಂದಿನವರನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ.

ಜ್ಞಾನಾನನ್ದಬಲಾದೀನಾಂ ವಾಯುಪರ್ಯನ್ತಮೇವ ಚ । ಸಹಸ್ರಾಂಶೈರ್ವಿಹೀನತ್ವಂ ಜ್ಞಾನಾದೀನಾಂ ಮಹೇಶ್ವರ ॥ ೩,೧೯.

ಜ್ಞಾನ, ಆನಂದ, ಬಲ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಯುವರವರೆಗೆ, ಸಾವಿರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಮಹೇಶ್ವರನೇ, ಜ್ಞಾನಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ.

ನಿರ್ಣಯಂ ಬ್ರೃಹಿ ಗೋವಿನ್ದ ಸರ್ವಜ್ಞೋಸಿ ನ ಸಂಶಯಃ । ಗರುಡೇನೈವಮುಕ್ತಸ್ತು ವಾಸುದೇವೋಬ್ರವೀದ್ಧ್ರುವಮ್ ॥ ೩,೧೯.

ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ವಿವರಿಸು ಗೋವಿಂದನೇ; ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಗರುಡನು ಕೇಳಿದಾಗ, ವಾಸುದೇವನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಆನನ್ದಾಂಶೈರ್ವಿಹೀನತ್ವಮಪೇಕ್ಷ್ಯೈವ ಖಗಾಧಿಪ । ಉತ್ತರೇಷಾಮುತ್ತರೇಷಾಂ ಯೋಗಾದೇವಮಿತಿ ಸ್ಫುಟಮ್ ॥ ೩,೧೯.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಆನಂದದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಖಗಾಧಿಪನೇ, ಮೇಲಿನವರಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನವರ ಯೋಗವು ಹೀಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಪರಿಮಾಣೇ ಶತಗುಣೇ ಆನನ್ದೇ ಸ್ಫುಟತಾವಶಾತ್ । ಅನನ್ತಗುಣವತ್ತ್ವಂ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಮುದೀರಿತಮ್ ॥ ೩,೧೯.

ಆನಂದದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಅನಂತ ಗುಣಗಳಿರುವುದು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸಹಸ್ರಗುಣಿತತ್ವಂ ಚ ವಾಯುನಾ ಸಮುದೀರಿತಮ್ । ಯಥಾನನ್ದೇ ತಥಾ ಜ್ಞಾನೇ ವಿಷ್ಣೌ ಭಕ್ತೌ ಬಲಾಧಿಕೇ ॥ ೩,೧೯.

ಗಾಳಿಯ ಶಕ್ತಿಯು ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಹೇಗೆ ಆನಂದದಲ್ಲಿಯೂ, ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯೂ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಲವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸರ್ವೇ ಗುಣೈಃ ಶತಗುಣಾಃ ಕ್ರಮೇಣೋಕ್ತಾ ನು ತೇಽಖಿಲಾಃ । ಭಾರತ್ಯಾಶ್ಚ ಶತಂ ಜ್ಞಾನಂ ಸುಖಂ ಭಕ್ತಿಬಲಾಧಿಕೇ ॥ ೩,೧೯.

ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ; ಭಾರತಿ ದೇವಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ, ಸುಖ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಲವೂ ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.

ಏವಂ ಜ್ಞಾನಂ ಸುವಿಜ್ಞೇಯಂ ಮಾರುತೇಸ್ತು ಬಲಾದಿಕಮ್ । ಏವಂ ಜ್ಞಾನಂ ಶತಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಮಾರುತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೩,೧೯.

ಗಾಳಿಯ ಬಲದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಭಾರತ್ಯಾಶ್ಚ ಶತಂ ಜ್ಞಾನಂ ಬಲಂ ಚ ಸಮುದಾಹೃತಮ್ । ಏವಮೇವ ಚ ವಾಯೋಶ್ಚ ಜ್ಞಾನಂ ಚೈವಮಿತಿ ಸ್ಫುಟಮ್ ॥ ೩,೧೯.

ಭಾರತಿ ದೇವಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಲವು ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಳಿಯ ಜ್ಞಾನವೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯಥಾ ದೀಪಾಚ್ಛತಗುಣಾ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲಾ ನ ದೀಪವತ್ । ಸ್ಫುಟೀಭವೇದ್ಯಥೈವಾಗ್ನಿರ್ಬಹುಲೋಪಿ ನ ಸೂರ್ಯವತ್ ॥ ೩,೧೯.

ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯು ದೀಪಕ್ಕಿಂತ ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಆದರೆ ಅದು ದೀಪದಂತಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿಯು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ ಅದು ಸೂರ್ಯನಂತಾಗದು.

ಯಥೈವ ಸೂರ್ಯಾದ್ದ್ವಿಗುಣಶ್ಚನ್ದ್ರೋ ನೈವ ಸ್ಫುಟೀಭವೇತ್ । ಆನನ್ದತಾರತಮ್ಯಂ ಚ ಯಥೋಕ್ತಂ ತು ಮಯಾ ತವ ॥ ೩,೧೯.

ಚಂದ್ರನು ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದರೂ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆನಂದದ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ತಥೈವ ಜಾನೀಹಿ ಖಗ ನಾನ್ಯಥಾ ತು ಕಥಞ್ಚನ । ಅಹಂ ವಿಜಾನಾಮಿ ಮಯಿ ಸ್ಥಿತಾನ್ ಗುಣಾನ್ಸರ್ವೈರ್ವಿಶೇಷೈಶ್ಚ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಸಂಯುತಾನ್ ॥ ೩,೧೯.

ಹಾಗೆಯೇ, ಹಕ್ಕಿಯೇ, ನೀನು ಕೂಡ ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ನನ್ನೊಳಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ.

ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪಾಂಶ್ಚ ಸದಾ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಮಯಾಪ್ಯದೃಷ್ಟೋ ನಾಸ್ತಿ ನಾಸ್ತ್ಯೇವ ಕಶ್ಚಿತ್ ॥ ೩,೧೯.

ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ನಾನು ನೋಡಲಾರೆ; ಯಾರೂ ಕೂಡ ಅದನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಸರ್ವಾವತಾರೇಷ್ವಪಿ ವಿದ್ಯಮಾನಂ ಹರಿಂ ವಿಜಾನಾತಿ ರಮಾಪಿ ದೇವೀ ॥ ೩,೧೯.

ಎಲ್ಲ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯು ಹರಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ.

ಹರೇರ್ಗುಣಾನ್ಸರ್ವವಿಶೇಷಸಂಯುತಾನಖಣ್ಡರೂಪಾನ್ಸಾ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ । ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪಾನ್ಸಾ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಭ್ಯೋ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾಧಿಕಂ ಚ ॥ ೩,೧೯.

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯು ಹರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳನ್ನು, ಅವಿಭಕ್ತ ರೂಪವನ್ನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ; ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ.

ಸ್ವಾತ್ಮಸ್ವರೂಪಂ ಪ್ರವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪಂ ಸುವಿಶೇಷೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಮ್ । ಸ್ವಾನ್ಯಂ ಪ್ರಪಞ್ಚಂ ಪ್ರವಿಜಾನಾತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತಥಾಪ್ಯಶೇಷೈಃ ಸುವಿಶೇಷೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಮ್ ॥ ೩,೧೯.

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ; ತನ್ನ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ವಿಶೇಷಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾಪಿ ಪಶ್ಯೇತ್ಸರ್ವಗಂ ವಾಸುದೇವಂ ವಾಯ್ವಾದಿಭ್ಯೋ ಹ್ಯಧಿಕಾನ್ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ । ಶ್ರೋತ್ರಂ ನ ಜಾನಾತಿ ಹರೇರ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪಾಂಶ್ಚ ವಿಶೇಷಸಂಯುತಾನ್ ॥ ೩,೧೯.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೂಡ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ವಾಸುದೇವನನ್ನು, ಗಾಳಿಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸತ್ಪುರುಷ ಗುಣಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಹರಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಯಲಾರನು.