ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಸೋಯಂ ಶ್ಮಶಾನವಸತಿಂ ಕರ್ತುಮೈಚ್ಛದ್ಯತೋ ಹರಃ । ಅತಃ ಸದಾಶಿವೋ ಜ್ಞೇಯೋ ನ ಚ ಭಾಗವತಃ ಶಿವಃ ॥ ೩,೧೮.

ಹರನು ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇಚ್ಛೆ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಸದಾಶಿವ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಭಗವಂತನ ಶಿವನಲ್ಲ.

ದಶವರ್ಷಂ ತಪಃ ಕರ್ತುಂ ವಿವೇಶ ಲವಣಾಂಭಸಿ । ಅತೋ ರುದ್ರಸ್ತಪಃ ಸಂಜ್ಞಾಮವಾಪ ಚ ಖಗೋತ್ತಮ ॥ ೩,೧೮.

ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ರುದ್ರನು ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಕ್ಷಿ, ಅವನು ತಪಸ್ಸು ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು.

ವ್ಯಾಸಪುತ್ರಃ ಶುಕಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವಾಯೋರಾವೇಶಸಂಯುತಃ । ರುದ್ರಾವತಾರೋ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮಭವದ್ಭುವಿ ॥ ೩,೧೮.

ವ್ಯಾಸನ ಮಗನಾದ ಶುಕನು ವಾಯುವಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ ರುದ್ರನ ಅವತಾರ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಅತ್ರಿಪತ್ನ್ಯನುಸೂಯಾಯಾಂ ಜಜ್ಞೇ ರುದ್ರೋ ಮಹಾತಪಾಃ । ದುರ್ವಾಸಾಸ್ತು ಸ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಮಾನಭಙ್ಗಾಯ ಭೂಭೃತಾಮ್ ॥ ೩,೧೮.

ಅತ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ಅನುಸೂಯೆಯಿಂದ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ರುದ್ರನು ಜನಿಸಿದ್ದನು. ಅವನು ದುರ್ವಾಸ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಭೂಮಿಯ ರಾಜರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಬಂದನು.

ದ್ರೋಣಾಜ್ಜಾತೋ ದ್ರೌಣಿಸಂಜ್ಞೋ ರುದ್ರ ಏವ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ । ಪ್ರಾರಬ್ಧಂ ಭೋಕ್ತುಕಾಮೋಸೌ ಪರಪಕ್ಷಪ್ರಕಾಶಕಃ ॥ ೩,೧೮.

ದ್ರೋಣನಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು ದ್ರೌಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರುದ್ರನೇ. ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರಾರಬ್ಧವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಶತ್ರುಪಕ್ಷದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದನು.

ಈಶಾನಕೋಣೇ ಸಂಸ್ಥಿತೋ ಯಸ್ತು ರುದ್ರೋ ಹ್ಯವಾಪ ವೈ ವಾಮದೇವೇತಿ ಸಂಜ್ಞಾಮ್ । ಸ್ವವಾಮಭಾಗೇ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ಚೈವ ವಾಯುಸ್ತಂ ಯೋಗ್ಯಭಕ್ತಂ ಸೇವತೇ ಸರ್ವದೈವ ॥ ೩,೧೮.

ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ರುದ್ರನು ವಾಮದೇವ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾದ ವಾಯು ಸದಾ ಯೋಗ್ಯ ಭಕ್ತನಾಗಿ ಅವನ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಅತೋ ರುದ್ರೋ ವಾಮದೇವೇತಿ ಸಂಜ್ಞಾ ಮವಾಪ ಶಿಷ್ಟತ್ವಮಥೋತ್ತಮತ್ವಮ್ । ಕಾಲಾತ್ಮಕತ್ವಂ ಚ ಬಲಾತ್ಮಕತ್ವಮವಾಪ ರುದ್ರೋ ನ ತು ಸುಂದರತ್ವತಃ ॥ ೩,೧೮.

ಆದ್ದರಿಂದ ರುದ್ರನು ವಾಮದೇವ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದು, ಶ್ರೇಷ್ಠತನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನು ಕಾಲ ಮತ್ತು ಬಲದ ಸ್ವರೂಪಿಯಾದರೂ, ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ.

ಸದಾ ರುದ್ರೋ ತ್ರಿಪುರಸ್ಥಾಂಶ್ಚ ದೈತ್ಯಾನ್ವಿಷ್ಣುದುಹೋ ಹನ್ತು ಕಾಮೋ ಮಹಾತ್ಮಾ । ಅಘೋರರೂಪಂ ಧೃಪವಾನ್ರುದ್ರ ಏವ ತತಸ್ತ್ವಘೋರೇತಿ ಸ ಆಪ ಸಂಜ್ಞಾಮ್ ॥ ೩,೧೮.

ವಿಷ್ಣುವಿಗಾಗಿ ತ್ರಿಪುರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೈತ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಸದಾ ಬಯಸಿದ ರುದ್ರನು ಭಯಾನಕವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅಘೋರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಸೇವಾಂ ಕರ್ತುಂ ತ್ವಿಚ್ಛತೋ ದೈತ್ಯಸಂಘಾನ್ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಾಲಂ ತಪಸಾ ಕ್ಲಿಶ್ಯಮಾನಾನ್ । ವರಾನ್ದಾತುಂ ಸದ್ಯ ಏವಾಭಿಜಾತಃ ಸದ್ಯೋಜಾತೇತ್ಯೇವ ಸಂಜ್ಞಾಮವಾಪ ॥ ೩,೧೮.

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೆಲಕಾಲ ಕಷ್ಟಪಡುವ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು, ಅವರಿಗೆ ವರ ನೀಡಲು ತಕ್ಷಣ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಸದ್ಯೋಜಾತ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಉರೋಃ ಪುತ್ರಸ್ತು ಔರ್ವಶ್ಚ ರುದ್ರ ಏವ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ । ಇತ್ಯಕೃಷ್ಟವಾಚಿತ್ವಾದ್ರುಸ್ತುರೋದನವಾಚಕಃ ॥ ೩,೧೮.

ಉರುವಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಔರ್ವನು ಕೂಡ ರುದ್ರನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅಳದೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ರುಸ್ತು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ, ಅಂದರೆ ಅಳದವನು.

ಉರೂ ರುದ್ರೋ ಹ್ಯತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಸ್ತತ್ಪುತ್ರಶ್ಚೌರ್ವಸಂಜ್ಞಕಃ । ರುದಮುರ್ವರಿತಂ ಕರ್ತುಮೌರ್ವೋಭೂದ್ರುದ್ರ ಏವ ಸಃ ॥ ೩,೧೮.

ಆದ್ದರಿಂದ ರುದ್ರನು ಉರು (ತುಂಡು) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು, ಅವನ ಮಗನು ಔರ್ವ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು. ಉರದಿಂದ ಉಕ್ಕುವ ಅಳಲು ತೋರಿಸಲು ರುದ್ರನು ಔರ್ವನಾದನು.

ಗರುಡ ಉವಾಚ । ರೋದನಂ ಕುರುತೇ ಕಸ್ಮಾದುರುಸಂಜ್ಞೋ ಹರೇ ಹರಃ । ರುದಮುರ್ವರಿತಂ ಕಸ್ಮಾತ್ಕುರುತೇ ಔರ್ವಾಕಾರಕಃ ॥ ೩,೧೮.

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ಹರೇ, ಹರನು ಉರು ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು ಮತ್ತು ಅವನು ಯಾಕೆ ಅಳುತ್ತಾನೆ? ಔರ್ವನು ಯಾಕೆ ಅಳಲು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ?

ಏತದ್ವಿಸ್ತಾರ್ಯ ಮೇಬ್ರೂಹಿ ಪೌತ್ರಾಯ ತವ ಸುವ್ರತ । ಇತ್ಯುಕ್ತಸ್ತೇನ ಸ ಹರಿರುವಾಚ ಕರುಣಾನಿಧಿಃ ॥ ೩,೧೮.

ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು, ನೀನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ನನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನಿಗಾಗಿ. ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಕರుణಾಮಯನಾದ ಹರಿಯು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ವಬಿಂಬಂ ಸುಗುಣೈಸ್ತು ಪೂರ್ಣಂ ಸಂಕರ್ಷಣಾಖ್ಯಂ ನತಪಾದಪದ್ಮ್ । ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಶೇಷೈರ್ಜಿಷ್ಣುಕಾಮೈಸ್ತಥಾನ್ಯೈರ್ಭಾರತ್ಯಾ ವೈ ಸ್ವಸ್ತಿ ಪೈಶ್ಚಾಪಿ ನಿತ್ಯಮ್ ॥ ೩,೧೮.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೀಗೆಂದನು: ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು, ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸಂಕರ್ಷಣನೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಪಾದಕಮಲಗಳಿಗೆ ನಮಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಶೇಷ, ಜಿಷ್ಣು, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತಿ ಸಹಿತವಾಗಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಸದಾ ಶುಭವಾಗಲಿ ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಂ ಪುಲಕಾಙ್ಗಸ್ತು ರುದ್ರಃ ಸಭಾಷ್ಪಚಕ್ಷೂ ರುದ್ಧಕಣ್ಠಶ್ಚ ಹೃಷ್ಟಃ । ಅನಾದ್ಯನನ್ತಬ್ರಹ್ಮಕಲ್ಪೇಷು ನೈವ ಕೃತಂ ಯಯಾ ಸ್ಮರಣಂ ಸರ್ವದೈವ ॥ ೩,೧೮.

ಹರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ರುದ್ರನು ಆನಂದದಿಂದ ಅವನ ದೇಹದ ರೋಮಗಳು ನಿಂತವು, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿತು, ಗಂಟಲು ಅಡಗಿತು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು; ಅನಂತ ಬ್ರಹ್ಮದ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸ್ಮರಣೆ ಎಂದಿಗೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಪಾದಾರವಿನ್ದೇ ಸುನಖೈರ್ವಿಭೂಷಿತೇ ದೃಷ್ಟೇ ಮಯಾ ಕೇನ ಪುಣ್ಯೇನ ದೇವ । ದೃಷ್ಟ್ವಾದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಾದಪದ್ಮಂ ಮುರಾರೇಃ ಪುನಃ ಪುನಾ ರುದ್ಧಕಣ್ಠೋ ಬಭೂವ ॥ ೩,೧೮.

ಸುಂದರವಾದ ನಖಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದಾಗ, ದೇವಾ, ಯಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯನಾದೆನು? ಮೂರಾರಿಯ ಪಾದಪದ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ನೋಡದೆ, ನನ್ನ ಗಂಟಲು ಅಡಗಿತು.

ರುರೋದ ರುದ್ರೋ ಭಯಕಂಪಿತಾಙ್ಗಃ ಕಥಂ ಪುನರ್ದರ್ಶನಂ ಮೇ ಪ್ರಭೋಃ ಸ್ಯಾತ್ । ಮುಕುನ್ದ ನಾರಾಯಣ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ ವಾಗಿನ್ದ್ರಿಯೇಣ ಸ್ತವನಂ ಮೇ ಕಥಂ ಸ್ಯಾತ್ ॥ ೩,೧೮.

ಭಯದಿಂದ ದೇಹವು ಕಂಪಿಸಿದ ರುದ್ರನು ಅಳುತ್ತಾ ಹೀಗೆಂದನು: ಪ್ರಭುವಿನ ದರ್ಶನ ನನಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಮುಕುಂದ, ನಾರಾಯಣ, ವಿಶ್ವರೂಪಾ, ನಾನೇನು ಮಾತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಬಹುದು?

ಮದ್ದರ್ಶನಂ ಸರ್ವದಾ ಪಾಪುಯುಕ್ತಂ ತಥಾ ಮದ್ವಾಕ್ಸರ್ವದಾ ಪಾಪಯುಕ್ತಾ । ಮದ್ದರ್ಶನಂ ಸರ್ವದಾ ಸ್ತ್ರೀಷು ಸಕ್ತಮಭೂಚ್ಚ ತೇ ದರ್ಶನಂ ಮೇ ಹ್ಯಸಕ್ತಮ್ ॥ ೩,೧೮.

ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಪಾಪದಿಂದ ಮಾದಿದಂತಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಮಾತು ಕೂಡ ಪಾಪದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಡೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದ ದೃಷ್ಟಿಯು ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿದೆ.

ಆಸಕ್ತತಾ ಪುತ್ರದಾರಾದಿಕಾನಾಂ ಸಮ್ಯಕ್ಶಕ್ತಿಸ್ತವನೇ ನಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ । ವಿಷ್ಣುಸ್ತುತೌ ನಾವಕಾಶೋಸ್ತಿ ವಾಚೋ ದೃಷ್ಟೋಹಂ ತ್ವಂ ಕೇನ ಪುಣ್ಯೇನ ದೇವ ॥ ೩,೧೮.

ಮಕ್ಕಳು, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಇತರರ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ; ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವಾಗ ಮಾತಿಗೆ ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲ; ದೇವಾ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದೆನು?

ಅನನ್ತಕರ್ಣೇಶ ಸುಚನ್ದ್ರಸಂಜ್ಞ ಶ್ರೋತ್ರೇಣ ನಿತ್ಯಂ ನ ಕಥಾ ಶ್ರುತಾ ತೇ । ಶ್ರುತಾ ಮಯಾ ಬಹುಧಾ ಲೋಕವಾರ್ತಾ ದೃಷ್ಟೋ ಮಯಾ ತ್ವಂ ಕೇನ ಪುಣ್ಯೇನ ದೇವ ॥ ೩,೧೮.

ಅನಂತಕರ್ಣೇಶ, ಸುಚಂದ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನೇ, ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ನಿನ್ನ ಕಥೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಕೇಳಿಬಂದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಲೋಕದ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ದೇವಾ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದೆನು?

ದೃಷ್ಟ್ವಾದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಾದಪೀಠಂ ಹರೇಶ್ಚ ಪುನಃ ಪುನಾ ರುದ್ಧಙ್ಕಠೋ ಬಭೂವ । ರುರೋದ ರುದ್ರೋ ಭಯಕಂಪಿತಾಙ್ಗಃ ಕಥಂ ಪುನಃ ಶ್ರವಣಂ ಸ್ಯಾತ್ಕಥಾಯಾಃ ॥ ೩,೧೮.

ಹರಿಯ ಪಾದಪೀಠವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ನೋಡದೆ, ನನ್ನ ಗಂಟಲು ಅಡಗಿತು; ಭಯದಿಂದ ದೇಹವು ಕಂಪಿಸಿದ ರುದ್ರನು ಅಳುತ್ತಾ ಹೀಗೆಂದನು: ನಿನ್ನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಕೇಳಬಹುದು?

ತ್ವಮೀಶ ವೈಕುಣ್ಠ ಸುವಾಯುಸಂಜ್ಞಸ್ತ್ವದರ್ಪಿತಂ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾದಿಕಂ ಚ । ಸದಾ ನ ಲಿಪ್ತಂ ಚ ಭುಜೈರ್ವಿಲಿಪ್ತಂ ತನ್ಮೂತ್ರವಿಷ್ಠಾದಿಮಕರ್ದಮಾಮ್ಬುಭಿಃ ॥ ೩,೧೮.

ಈಶ, ವೈಕುಂಠ, ಸುವಾರ್ಯು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನೇ, ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಸುಗಂಧ, ಹೂವುಗಳಂತಹವುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ನನ್ನ ಕೈಗಳಿಗೆ ಲೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಅವು ಮೂತ್ರ, ಮಲ ಮತ್ತು ಕೆಸರು ನೀರಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮಾದಿವೆ.

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಕುಚೋದೈಶ್ಚ ಕಚೋದಕೈಶ್ಚಕಕ್ಷೋದಕೈರ್ಗಾತ್ರಜಲೈರ್ಮುಕುನ್ದ । ಅನರ್ಪಿತೈರ್ವಸ್ತ್ರಗನ್ಧಾದಿಕೈಶ್ಚ ದೃಷ್ಟೋ ಮಯಾ ಕೇನ ಪುಣ್ಯೇನ ದೇವ ॥ ೩,೧೮.

ಮುಕುಂದ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಕ್ಷಸ್ಥಲ, ಕೂದಲು, ಕಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ನೀರುಗಳಿಂದ, ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸದ ಬಟ್ಟೆ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಇತರಗಳಿಂದ, ದೇವಾ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದೆನು?

ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿನಿರ್ಮಾಲ್ಯಗನ್ಧಂ ಪುನಃ ಪುನಾ ರುದ್ಧಕಣ್ಠೋ ಬಭೂವ । ರುರೋದ ರುದ್ರೋ ಭಯಕಂಪಿತಾಙ್ಗಃ ಕಥಂ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಶನಂ ಸ್ಯಾತ್ಸದಾ ಮೇ ॥ ೩,೧೮.

ಹರಿಯ ನರ್ಮಾಲ್ಯದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸದೆ, ನನ್ನ ಗಂಟಲು ಅಡಗಿತು; ಭಯದಿಂದ ದೇಹವು ಕಂಪಿಸಿದ ರುದ್ರನು ಅಳುತ್ತಾ ಹೀಗೆಂದನು: ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು?

ನೃಸಿಂಹ ನಾಸಾಸ್ಥಿತ ನಾಸಿಕೇಶ ಮನ್ನಾಸಯಾ ಕ್ವಾಪಿ ಸುಪದ್ಮಸೌರಭಮ್ । ನಾಘ್ರಾತಮಿತ್ಥಂ ಪುನರಾಘ್ರಾತಮೇವ ಹ್ಯನರ್ಪಿತಂ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾದಿಕಂ ಚ ॥ ೩,೧೮.

ನೃಸಿಂಹ, ಮೂಗಿನ ಅಧಿಪತಿ, ನನ್ನ ಮೂಗಿನಿಂದ ಸುಪದ್ಮದ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ವಾಸನೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸದ ಸುಗಂಧ, ಹೂವುಗಳಂತಹವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಾಸನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಸುನಾಸಿಕಂ ಸುಷ್ಠುದನ್ತಂ ಮುರಾರೇ ದೃಷ್ಟಂ ಮುಖಂ ಕೇನ ಪುಣ್ಯೇನ ದೇವ । ಘ್ರಾತ್ವಾ ಘ್ರಾತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುನಿರ್ಮಾಲ್ಯಗನ್ಧಂ ಪುನಃ ಪುನಾ ರುದ್ಧಕಣ್ಠೋ ಬಭೂವ ॥ ೩,೧೮.

ಮುರಾರಿ, ಸುಂದರ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಸುಗಮ ದಂತಗಳಿರುವವನೇ, ದೇವಾ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಯಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದೆನು? ವಿಷ್ಣುವಿನ ನರ್ಮಾಲ್ಯದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ನನ್ನ ಗಂಟಲು ಅಡಗಿತು.

ರುರೋದ ರುದ್ರೋ ಭಯಕಂಪಿತಾಙ್ಗೋ ಜಿಘ್ರಾಮಿ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಮಿದಂ ಕಥಂ ತೇ । ಜಿಹ್ವಾಸ್ಥಿತೋ ಜಿಹ್ವ ಸಂಜ್ಞೋ ಮುರಾರೇ ಜಿಹ್ವೇನ್ದ್ರಿಯೇಣಾಪಿ ತಥಾರ್ಪಿತಂ ಚ ॥ ೩,೧೮.

ಭಯದಿಂದ ದೇಹವು ಕಂಪಿಸಿದ ರುದ್ರನು ಅಳುತ್ತಾ ಹೀಗೆಂದನು: ನಿನ್ನ ನರ್ಮಾಲ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ವಾಸನೆ ಮಾಡಲಿ? ಮುರಾರಿ, ನಾಲಿಗೆಯೆಂಬ ಇಂದ್ರಿಯದಿಂದಲೂ ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

ನೈವೇದ್ಯಶೇಷಂ ತುಲಸೀವಿಮಿಶ್ರಿತಂ ವಿಶೇಷತಃ ಪಾದಜಲೇನ ಸಿಕ್ತಮ್ । ಯೋ ಸ್ನಾತಿ ನಿತ್ಯಂ ಪುರತೋ ಮುರಾರೇಃ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಯಜ್ಞಾಯುತಕೋಟಿಪುಣ್ಯಮ್ ॥ ೩,೧೮.

ತುಳಸಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾದಜಲದಿಂದ ಸಿಂಚಿತವಾದ ನೈವೇದ್ಯದ ಅವಶೇಷವನ್ನು, ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನ ಮುರಾರಿಯ ಮುಂದೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಯಜ್ಞಗಳ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಏತಾದೃಶಂ ತವ ನೈವೇದ್ಯಶೇಷಂ ನ ಭುಕ್ತಂ ವೈ ಸರ್ವದಾದಿತ್ಯರೂಪಮ್ । ಅನರ್ಪಿತಂ ತವ ದೇವಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋರ್ಭುಕ್ತಂ ಮಯಾ ಬಹುವಾರಂ ಮುಕುನ್ದ ॥ ೩,೧೮.

ನಿನ್ನಂತಹ ನೈವೇದ್ಯದ ಅವಶೇಷವನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಸೇವಿಸಿಲ್ಲ, ಅದು ಸದಾ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ; ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸದ ದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭೋಜನವನ್ನು ನಾನು ಮುಕುಂದಾ, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸೇವಿಸಿದ್ದೇನೆ.