ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಶಾಲಗ್ರಾಮಂ ವಿಹಾಯೈವ ನಮನಂ ಯೇ ಪ್ರಕುರ್ವತೇ । ತೇ ಸರ್ವೇ ಹರಿನಿನ್ದಾಯಾಮವಿಕಾರಿಣ ಏವ ಹಿ ॥ ೩,೧೨.

ಶಾಲಗ್ರಾಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವರು, ಎಲ್ಲರೂ ಹರಿಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮೋಕ್ಷಾಧಿಕಾರಿಣೋ ಯೇ ತು ಅಜ್ಞಾನಾತ್ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ । ಪಾರ್ಥಕ್ಯನಯನಂ ಯೇಷು ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯರ್ಹಿ ವಾ ಪ್ರಭೋ ॥ ೩,೧೨.

ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾದವರು, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಭೇದವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಹೇ ಪ್ರಭು, ಅವರು ಯಾವಾಗಲಾದರೂ.

ತರ್ಹಿ ತೇಷಾಂ ಹಿ ಕಾಲೇಷು ದುಃ ಖಂ ಯಾತಿ ನ ಸಂಶಯಃ । ಅತಃ ಪ್ರಾರ್ಥಕ್ಯನಯನಂ ಯೇ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯೇಷು ಸರ್ವದಾ ॥ ೩,೧೨.

ಆ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ದುಃಖ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಭೇದವನ್ನು ಮಾಡುವವರು.

ತೇ ಸರ್ವೇ ತ್ವಬುಧಾ ಜ್ಞೇಯಾ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ । ಅಸ್ವಯಂವ್ಯಕ್ತಲಿಙ್ಗೇಷು ನಮನಂ ಯೇ ಪ್ರಕುರ್ವತೇ ॥ ೩,೧೨.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಟ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವರು.

ತೇ ಸರ್ವೇ ಹ್ಯಸುರಾ ಜ್ಞೇಯಾ ನಾನ್ಯಥಾ ತು ಕಥಞ್ಚನ । ವಿಹಾಯ ಶೂನ್ಯಮಶ್ವತ್ಥಂ ನಮನಂ ಯೇ ಪ್ರಕುರ್ವತೇ ॥ ೩,೧೨.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಸುರರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ; ಖಾಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವರು.

ದ್ವಿಮಾಸಹೀನಾಂ ತುಲಸೀಮಪ್ರಸೂತಾಂ ಚ ಗಾಂ ನವಾಮ್ । ತೇ ಸರ್ವೇ ಹ್ಯಸುರಾ ಜ್ಞೇಯಾ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ ॥ ೩,೧೨.

ಎರಡು ತಿಂಗಳು ತುಂಬದ ತುಳಸಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು ಮರಿ ಬಿಡದ ಹಸುವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರು, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಸುರರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಗುಲ್ಮಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಮನುಷ್ಯಾನ್ತಾಸ್ತೇ ಜ್ಞೇಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಬಾಹವಃ । ಅಸ್ಮಚ್ಛತಾಯುಃ ಪರ್ಯನ್ತಮೇಕ ಏವ ಕಲಿಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೩,೧೨.

ಗುಲ್ಮಾದಿ ಗಿಡಗಳಿಂದ ಮಾನವನವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ಕೈಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ನಮ್ಮ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯವರೆಗೆ ಒಂದೇ ಕಲಿಯುಗ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಲೌ ಸಂತಿ ಕಲ್ಪಮಾನಂ ಕಲೇರನ್ತೇ ಸಂತಿ ಚ । ತಸ್ಮಿನ್ದಿನೇ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪೇ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಚ ತಮೋನ್ತಿಕಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ಯುಗಾಂತ್ಯದತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿರುವವರು ಇದ್ದಾರೆ; ಕಲಿಯುಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ದಿನ ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅಂಧಕಾರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ರ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಲೋಕಮಾರ್ಗಂ ಪ್ರತೀಕ್ಷನ್ತೇ ನ ಸಂಶಯಃ । ಸಾಧಕೈರ್ವಿಷ್ಣುಕಾರ್ಯಾಣಾಂ ವಾಯುದಾಸೈಃ ಪ್ರಪೀಡಿತಾಃ ॥ ೩,೧೨.

ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಅವರು ಲೋಕದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಾರ್ಯದ ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನ ದಾಸರಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಶತವರ್ಷಾನನ್ತರಂ ಚ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಕಲಿನಾ ಸಹ । ವಾಯೋರ್ಗದಾಪ್ರಹಾರೇಣ ಲಿಙ್ಗಭಙ್ಗೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ ೩,೧೨.

ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಎಲ್ಲರೂ ಕಲಿಯುಗದವರೊಂದಿಗೆ, ವಾಯುವಿನ ಗದೆಯ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಲಿಂಗಗಳ ನಾಶವಾಗುವುದು.

ತಮೋನ್ಧಂ ಪ್ರವಿಶನ್ತ್ಯೇತೇ ತಾರತಮ್ಯೇನ ಸರ್ವಶಃ । ತಮಸ್ಯನ್ಧೇಪಿ ಸಂಸಾರೇ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ ॥ ೩,೧೨.

ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಾಢವಾದ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸಂಸಾರದ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ, ಇಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಸರ್ವೇಷಾಮುತ್ತಮೋನ್ತೇ ಯಃ ಕಲಿರೇವ ನ ಸಂಶಯಃ । ದೂಷಕೋ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಾನಾಂ ತತ್ಸಮೋ ನಾಸ್ತಿ ಸರ್ವದಾ ॥ ೩,೧೨.

ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಕಲಿಯುಗನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮನು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸುವವನು; ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಇಲ್ಲ.

ಸಂಸಾರೇ ವಾನ್ಧತಮಸಿ ಸರ್ವತ್ರ ಹರಿದೂಷಕಃ । ಮಿಥ್ಯಾದಾನೇ ಜ್ಞಾನಬುದ್ಧಿರ್ದುಃ ಖೇ ಚ ಸುಖಬುದ್ಧಿಮಾನ್ ॥ ೩,೧೨.

ಈ ಸಂಸಾರದ ಗಾಢ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವನು ಹರಿಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಪ್ಪು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವಂತನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ದುಃಖದಲ್ಲೂ ಸುಖವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಕಲಿಸಮೋ ಲೋಕೇ ಶಿವಭಕ್ತೋ ನ ಕುತ್ರಚಿತ್ । ದುರ್ಯೋಧನಃ ಸ ಏವೋಕ್ತೋ ದುಃ ಖಾನನ್ತ್ಯಸ್ವರೂಪವಾನ್ ॥ ೩,೧೨.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುಗನಿಗೆ ಸಮನಾದ ಶಿವಭಕ್ತನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನೇ ದುಃಖದ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ದುರ್ಯೋಧನನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಮಾಚ್ಛತಗುಣಾಂಶೇನ ಕಲಿಭಾರ್ಯಾ ತು ಸರ್ವದಾ । ಅಲಕ್ಷ್ಮೀರಿತಿ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಸಾ ಲೋಕೇ ಮನ್ಥರಾ ಸ್ಮೃತಾ ॥ ೩,೧೨.

ಆದಕಾರಣ ಕಲಿಯುಗನ ಹೆಂಡತಿ ಅವನಿಗಿಂತ ನೂರರಷ್ಟು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆ ಅಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಮಂಥರೆಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾದ್ದಶಗುಣಾಂಶೋನೋ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಸ್ತು ಸರ್ವದಾ । ಜರಾಸಂಧಃ ಸ ಏವೋಕ್ತಃ ಕಾಲನೇಮಿಸ್ತತಃ ಪರಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಆದಕಾರಣ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಅವನಿಗಿಂತ ಹತ್ತು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಜರಾಸಂಧನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವನ ನಂತರ ಕಾಲನೇಮಿಯು ಬರುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಾಚ್ಛತಗುಣಾಂಶೋನಃ ಸ ತು ಕಂಸೇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ । ತಸ್ಮಾತ್ಪಞ್ಚಗುಣೈರ್ಹೀನೌ ಮಧುಕೈಟಭಸಂಜ್ಞಕೌ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನಿಗಿಂತ ನೂರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವವನು ಕಂಸನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ಅವನಿಗಿಂತ ಐದು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

ತಾವೇವ ಹಂಸಹಿಡಂಬಕೌ ಜ್ಞೇಯೌ ತೌ ಚ ಜನಾರ್ದನ । ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಸಮೋ ಜ್ಞೇಯೋ ಭೌಮೋ ವೈ ಭೂತಲೇ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೩,೧೨.

ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಹಂಸ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಂಬ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಜನಾರ್ದನ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭೌಮನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತಸ್ಮಾದಷ್ಟ ಗುಣೈರುಚ್ಯೋ ಹರಿಣ್ಯಕಶಿಷುಃ ಸ್ಮೃತಃ । ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ತ್ರಿಗುಣೈರ್ಹೀನೋ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷೋ ಮಹಾಸುರಃ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನಿಗಿಂತ ಎಂಟು ಭಾಗಗಳಷ್ಟು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವನಿಗಿಂತ ಮೂರು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳಿರುವ ಮಹಾಸುರನು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನು.

ಮಣಿಮಾಂಸ್ತತ್ಸಮೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಕಿಞ್ಚಿದೂನೋ ಬಕಃ ಸ್ಮೃತಃ । ತಸ್ಮಾದ್ವಿಂಶದ್ಗುಣೈರ್ಹೀನಸ್ತಾರಕಾಖ್ಯೋ ಮಹಾಸುರಃ ॥ ೩,೧೨.

ಮನಿಮಾನ್ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಬಕನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗಿಂತ ಇಪ್ಪತ್ತು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳಿರುವ ಮಹಾಸುರನು ತಾರಕನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಷಡ್ಗುಣತೋ ಹೀನಃ ಶಂಬರೋ ಲೋಕಕಣ್ಟಕಃ । ಶಂಬರಸ್ಯ ಸಮೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಶಾಲ್ವೋ ದೈತ್ಯೇಷು ಚಾಧಮಃ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನಿಗಿಂತ ಆರು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು ಲೋಕದ ಕಂಟಕನಾದ ಶಂಬರನು. ಶಂಬರನಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುವ ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೀನನಾದವನು ಶಾಲ್ವನು.

ಶಂಬರಾತ್ತು ದ್ವಿಗುಣತೋ ಹಿಡಿಂಬೋ ನ್ಯೂನ ಉಚ್ಯತೇ । ಬಾಣಸ್ತತೋಽಧಮೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಸ ತು ಕೀಚಕನಾಮತಃ ॥ ೩,೧೨.

ಶಂಬರನಿಗಿಂತ ಎರಡು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು ಹಿಡಿಂಬನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ನಂತರ ಬಾಣನು, ಕೀಚಕನೆಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಹೀನನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ದ್ವಾಪಾರಖ್ಯೋ ಮಹಾಹಾಸೋ ಬಾಣಾಸುರಸಮಃ ಸ್ಮೃತಃ । ತಸ್ಮಾದ್ದಶಗುಣೈರ್ಹೀನೋ ನಮುಚಿರ್ದೈತ್ಯಸತ್ತಮಃ ॥ ೩,೧೨.

ದ್ವಾಪರನು ಮಹಾ ಹಾಸ್ಯವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು ಬಾಣಾಸುರನಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗಿಂತ ಹತ್ತು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠನು ನಮುಚಿ.

ನಮುಚೇಸ್ತು ಸಮೌ ಜ್ಞೇಯೌ ಪಾಕ ಇಲ್ವಲ ಇತ್ಯುಭೌ । ತಸ್ಮಾಚ್ಚತುರ್ಗುಣೈರ್ಹೀನೋ ವಾತಾಪಿರ್ದಾನವಾಧಮಃ ॥ ೩,೧೨.

ನಮುಚಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುವವರು ಪಾಕ ಮತ್ತು ಇಲ್ವಲ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು. ಅವನಿಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಾನವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೀನನಾದವನು ವಾತಾಪಿ.

ತಸ್ಮಾತ್ಸಾರ್ಧಗುಣೈರ್ಹೀನೋ ಧೇನುಕೋ ನಾಮ ದೈತ್ಯರಾಟ್ । ಧೇನುಕಾದರ್ಧಗುಣತಃ ಕೇಶೀ ದೈತ್ಯಸ್ತು ಚಾವರಃ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನಿಗಿಂತ ಒಂದು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೈತ್ಯರಾಜನು ಧೇನುಕ. ಧೇನುಕನಿಗಿಂತ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೈತ್ಯನು ಕೇಶಿ.

ಕೇಶೀದೈತ್ಯಸಮೋ ಜ್ಞೇಯಸ್ತೃಣಾವರ್ತೋ ಮಹಾಸುರಃ । ತಸ್ಮಾದ್ದಶಗುಣೈರ್ಹೀನೋ ಹಂಸೋ ನಾಮರಮಾಪತೇ ॥ ೩,೧೨.

ಕೇಶಿ ದೈತ್ಯನಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುವ ಮಹಾಸುರನು ತೃಣಾವರ್ತ. ಅವನಿಗಿಂತ ಹತ್ತು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಸನೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ತ್ರಿರಿಕಸ್ತು ಸಮೋ ಜ್ಞೇಯಸ್ತತ್ಸಮಃ ಪೌರುಕಸ್ಮೃತಃ । ವೇತಃ ಸ ಏವ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಪೂರ್ವಜನ್ಮನಿ ಸತ್ತಮ ॥ ೩,೧೨.

ತ್ರಿರಿಕನು ಸಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಪೌರುಕನೆಂದು ನೆನಪಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಭಗವಂತನೇ, ಅವನೇ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ವೇಟನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತಸ್ಮಾದೇಕಗುಣೈರ್ಹೀನೌ ಕುಂಭಾಣ್ಡಕಕುಪರ್ಣಕೌ । ದುಃ ಶಾಸನಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಜರಾಸಂಧಸಮಃ ಪ್ರಭೋ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನಿಗಿಂತ ಒಂದು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಕುಂಭಾಂಡ ಮತ್ತು ಕುಪರ್ಣ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು. ದುಷ್ಶಾಸನನು ಜರಾಸಂಧನಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಪ್ರಭು.

ಕಂಸೇನ ತುಲ್ಯೋ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವಿಕರ್ಣೋ ದೈತ್ಯಸತ್ತಮಃ । ಕುಂಭಕರ್ಣಾಚ್ಛತಗುಣೈರ್ಹೀನೌ ಕ್ರಧ್ಯೇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ ॥ ೩,೧೨.

ಕಂಸನಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುವ ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠನು ವಿಕರ್ಣನು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಕುಂಭಕರ್ಣನಿಗಿಂತ ನೂರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವವನು ಕ್ರಧನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.