ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ನಾಡೀಂ ಸಮಾವಿಶ್ಯ ತದಾ ವಿರಿಞ್ಚೋ ನ ವೇದ ನಾರಾಯಣಮೇಕವಚ್ಚ । ತದಾಽಶೃಣೋತ್ತಂ ಕಮಲಾಸನಂ ಪ್ರಭುಸ್ತಪಸ್ತಪ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಂ ಸಾದರೇಣ ॥ ೩,೧೨.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಇದ್ದಾಗ, ನಾರಾಯಣನು ಒಬ್ಬನೆಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆಗ, ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕೂತಿರುವ ಪ್ರಭು, 'ತಪ, ತಪ' ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಶಬ್ದವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದನು.

ಅಭಿಪ್ರಾಯಂ ತಸ್ಯ ಸಮ್ಯಗ್ವಿದಿತ್ತ್ವಾ ತಪಃ ಕುರು ತ್ವಂ ಹರಿತುಷ್ಟ್ಯರ್ಥಮೇವ । ತಪೋಽಕರೋದ್ಧರಿಪಾದೈಕ ನಿಷ್ಠೋ ಹರೇಃ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ದಿವ್ಯಸಹಸ್ರವರ್ಷಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತು, 'ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ನೀನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಹರಿ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ತತೋ ಹರಿಃ ಪ್ರಾದುರಾಸೀತ್ಖಗೇನ್ದ್ರ ವರಂ ದಾತುಂ ಭಕ್ತವರಸ್ಯ ದಿವ್ಯಮ್ । ಸದಾ ವಿಷ್ಣುಂ ದೇವದೇವೋ ದದರ್ಶ ಚತುರ್ಭುಜಂ ತಂ ಜಲಜಾಯತಾಕ್ಷಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ನಂತರ, ಭಕ್ತನಿಗೆ ವರ ನೀಡಲು ಹರಿಯು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು, ಖಗರಾಜನೇ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಸದಾ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿರುವ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಶ್ರೀವತ್ಸಲಕ್ಷ್ಮಂ ಗಲಶೋಭಿಕೌಸ್ತುಭಂ ಸಂಪಶ್ಯನ್ತಂ ಸುಪ್ರಸನ್ನಾರ್ದ್ರದೃಷ್ಟ್ಯಾ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಾರಾಯಣಂ ಚ ಪುರಃ ಸ್ಥಿತಂ ಭಕ್ತವಶ್ಯಂ ದಯಾಲುಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕೌಸ್ತುಭ ರತ್ನವೂ, ಶ್ರೀವತ್ಸದ ಗುರುತು ಕೂಡಾ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಶಾಂತ ಹಾಗೂ ಕರುನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಹರಿ, ನಾರಾಯಣನು ತನ್ನ ಎದುರು ಭಕ್ತನಿಗೆ ವಶನಾಗಿ, ದಯೆಯಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದನು.

ಸಮರ್ಚಯಾಮಾಸ ಮಹಾವಿಭೂತ್ಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಹರೇಃ ಪಾದತೀರ್ಥಂ ದಧಾರ । ಅಸ್ತೌನ್ಮಹಾಭಾಗವತಪ್ರಧಾನೋ ಹರಿಂ ಗುರುಂ ಭಕ್ತಿವಿವರ್ಧಿತಾತ್ಮಾ ॥ ೩,೧೨.

ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಹರಿಯ ಪಾದತೀರ್ಥವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ಮಹಾಭಾಗವತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೃದಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಗುರುನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ರಮೇಶ ಲೋಕೇಶ ಜಗನ್ನಿವಾಸ ತವ ಸ್ವರೂಪಂ ನ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ । ತವ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಸುವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಗುಣಾನ್ವೇದೋಕ್ತಾನ್ಸರ್ವದಾ ವೀನ್ದ್ರ ಸರ್ವಾನ್ ॥ ೩,೧೨.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರ ಸ್ವಾಮಿ, ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯ, ಜಗತ್ತಿನ ನಿವಾಸ, ದೇವಿಯೂ ನಿನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ವಿದ್ವಾಂಸರೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸದಾ ಅವಳು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ತಥಾಪಿ ಸಾ ನ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಸಾಕಲ್ಯೇನಾಶೇಷಿತಃ ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ । ಯದ್ಯಪ್ಯನುಕ್ತಂ ಪಞ್ಚಭಿರ್ನಾಸ್ತಿ ವೇದೈಸ್ತಥಾಪಿ ದೇವೇಽತ್ರ ವಿಶೇಷ ಆಸ್ತೇ ॥ ೩,೧೨.

ಆದರೂ ಕೂಡ, ದೇವಿಯು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಐದು ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ದೇವಾ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಇದೆ.

ತತ್ತ್ವೇಚ್ಛವಃ ಪ್ರವಿಜಾನನ್ತಿ ನಿತ್ಯಂ ವೇದೇ ಸೂಕ್ತಾನ್ಕ್ವಾಪ್ಯನುಕ್ತಾಂಶ್ಚ ಸರ್ವಾನ್ । ಆದೌ ಜಾನನ್ತ್ಯತ್ರ ವೇದಾ ಮುರಾರೇ ಋಗಾದಯಃ ಸುಷ್ಠು ಚತ್ವಾರ ಏವ ॥ ೩,೧೨.

ಯಾರು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸದಾ ವೇದಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸೂಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಹೇಳದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಋಗ್ವೇದ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು, ಮುರಾರೀ, ನಿನ್ನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿಯುತ್ತವೆ.

ವೇದಾ ಹ್ಯೇತೇ ವೇದಯನ್ತೀತಿ ದೇವ ತಥಾ ಪುರಾಣಂ ಭಾರತಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಮ್ । ಕ್ರಮಾದಿತೋ ವಿಚಿನ್ತ್ಯ ಸಾ ವಿಷ್ಣುಗುಣಾನ್ಸ್ವಯೋಗ್ಯಾನ್ಸದಾ ವಿಜಾನಾತಿ ರಮಾಪಿ ದೇವೀ ॥ ೩,೧೨.

ಈ ಎಲ್ಲವೂ ವೇದಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ದೇವಾ. ಹಾಗೆಯೇ ಪುರಾಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಪಂಚರಾತ್ರಿ ಕೂಡ. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ಸದಾ ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾಳೆ.

ವಿಶೇಷತೋ ಹ್ಯುಕ್ತಗುಣಾ ನೃಗಾದಿಷು ಸ್ವಯೋಗ್ಯಭೂತಾನ್ಸಂವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ । ಸಾಮಾನ್ಯತಃ ಪ್ರವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಹರೇರ್ಗುಣಾನ್ನ ವಿಶೇಷಾಚ್ಚ ನಿತ್ಯಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ದೇವಿಯು ವೇದಗಳ ಸೂಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ, ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹರಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಅಹಂ ವಿಜಾನಾಮಿ ರಮಾಪ್ರಸಾದಾತ್ತವ ಪ್ರಸಾದಾಚ್ಚ ಗುಣಾನ್ಸದೈವ । ಸ್ವಯೋಗ್ಯಭೂತಾಞ್ಛ್ರುತಿಷೂಕ್ತಾನ್ ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಕಾಂಶ್ಚಿದ್ವಿಜಾನಾತಿ ಹರೇರ್ನ ಕಶ್ಚಿತ್ ॥ ೩,೧೨.

ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನು ಸದಾ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ, ತಮ್ಮಿಗೆ ತಕ್ಕ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಎಲ್ಲರೂ ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತವ ಪ್ರಸಾದಾಚ್ಚ ಮಮ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಕಾಲಾನ್ತರೇ ತಾಂಶ್ಚ ಜಾನಾತಿ ಶೇಷಃ । ದುಷ್ಕರ್ಮಲೇಶಾನ್ನ ತಿರೋಹಿತಾನ್ ಗುಣಾನ್ಯಾನೇವ ಪೂರ್ವಂ ವಿದಿತಾನ್ ಸ್ವಯೋಗ್ಯಾನ್ ॥ ೩,೧೨.

ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೇಷನೂ ಅವುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ದುಷ್ಕರ್ಮದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿಂದೆ ತಿಳಿದ ಮತ್ತು ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.

ತಾನೇವ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪುನರೇವ ಶೇಷಸ್ತಿರೋ ಹಿತಾಂಲ್ಲಬ್ಧಗುಣಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಸದಾ ಸ್ವಯೋಗ್ಯಾಂಶ್ಚ ಹರೇರ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಉಮಾಪತಿಶ್ಚಾಪಿ ತವ ಪ್ರಸಾದಾತ್ ॥ ೩,೧೨.

ಅವುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ಶೇಷನು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆಗ ಅವನು ಆ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದನೆಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಉಮಾಪತಿಯೂ ಸದಾ ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಹರಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಯದಾ ವಿಜಾನಾತಿ ಹರೇ ಮುರಾರೇ ಅಪ್ರಾಪ್ತಲಬ್ಧೇತಿ ತದೋಚ್ಯತೇ ಹರಃ । ಮಮಾಪಿ ಲೋಕಂ ಚ ಯದಾ ಮುರಾರೇ ತದಾ ವಿಜಾನಾತಿ ತವ ಸ್ವರೂಪಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಹರನು, ಮುರಾರೀ, ಹಿಂದೆ ದೊರಕದಿದ್ದುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಾಗ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಪಡೆದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಇರುವ ಲೋಕವನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಾಗ, ಮುರಾರೀ, ಆಗ ಅವನು ನಿನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಗೋವಿನ್ದ ನಿತ್ಯಾವ್ಯಯ ಚಿತ್ಸುಪೂರ್ಣ ತವ ಪ್ರಸಾದಾನ್ನಾಸ್ತಿ ಶತೇಷು ತನ್ಮಮ। ಯೇಯೇ ಹಿ ದೇವಾಶ್ಚ ಶರೀರಧಾರಿಣಸ್ತೇ ಜ್ಞಾನಹೀನಾ ವಿಷಯೇಷು ನಿಷ್ಠಾಃ ॥ ೩,೧೨.

ಗೋವಿಂದ, ನಿತ್ಯ, ಅವಿನಾಶಿ, ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವನೆ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನೂ ನೂರಾರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ದೇಹವಿರುವ ದೇವತೆಗಳು ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಯೇಯೇ ದೇವಾ ವಿಷಯೇಷು ನಿಷ್ಠಾಸ್ತೇತೇ ದೇವಾ ಬಹಿರರ್ಥಭಾವಾಃ । ಯೇಯೇ ದೇವಾ ಬಹಿರರ್ಥಭಾವಾ ಮೋಕ್ಷಾದನ್ಯೇ ಪ್ರಲಪನ್ತಃ ಸದೈವ ॥ ೩,೧೨.

ಯಾವ ದೇವತೆಗಳು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವರೋ, ಅವರು ಹೊರಗಿನ ಸ್ವಭಾವದವರು. ಹೊರಗಿನ ಸ್ವಭಾವದ ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಮುಕ್ತಿಯ ಹೊರಗಿರುವವರು, ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ.

ತವ ಸ್ವರೂಪೇ ಚ ಜಗತ್ಸ್ವರೂಪೇ ತವಾಸಮಾನಂ ನಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋ ಸದೈವ । ಯತಸ್ತವ ಪ್ರಾಕೃತೋ ನಾಸ್ತಿ ದೇಹೋ ಯತೋ ಜ್ಞಾನಂ ನಾಸ್ತಿ ನಾಸ್ತ್ಯೇವ ನಿತ್ಯಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ನಿನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ವಿಷ್ಣುವೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನಗೆ ಸಮಾನವಾದುದು ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ನಿನಗೆ ಪ್ರಕೃತಿದೇಹವಿಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ — ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ.

ಪೂರ್ಣಾನನ್ದಜ್ಞಾನದೇಹೋಽಪಿ ನಿತ್ಯಂ ಸದಾ ಶರೀರೀ ಭಾಷ್ಯತೇ ಭಕ್ತಿಮದ್ಭಿಃ । ಯತಸ್ತವ ಪ್ರಾಕೃತೋ ನಾಸ್ತಿ ದೇಹೋ ಹ್ಯತೋಪಿ ನಿತ್ಯಮಶರೀರೀತಿ ಚ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೩,೧೨.

ಪೂರ್ಣ ಆನಂದ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ರೂಪವಿದ್ದರೂ, ಭಕ್ತರು ಸದಾ ನಿನ್ನನ್ನು ದೇಹವಂತನೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಿನಗೆ ಪ್ರಕೃತಿದೇಹವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ದೇಹರಹಿತನೆಂದು ಕೂಡಾ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನತೋಽಹಂ ಸರ್ವದಾಸ್ಮಿಞ್ಶರೀರೇಽಹಂಮಮೇತ್ಯಭಿಮಾನೇನ ಶೂನ್ಯಃ । ಅತ್ತೋಽಪ್ಯಹಂ ತ್ವಶರೀರೀ ಸದೈವ ತಥೈವ ನಿತ್ಯಂ ಬಹಿರರ್ಥೈಶ್ಚ ಶೂನ್ಯಃ ॥ ೩,೧೨.

ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ವಂದನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವಾಗ ನನಗೆ 'ನಾನು' ಅಥವಾ 'ನನ್ನದು' ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸದಾ ದೇಹವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಯಾವ ಆಸಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

ಸ್ವಭೋಗಭಾರ್ಯಾಸತ್ಯಲೋಕಾದಿಭೋಗಃ ಸ್ವಯೋಗ್ಯಭೋಗೋ ವಸ್ತ್ರಮಾಲ್ಯಾದಿಭೋಗಃ । ಏತೇ ಹಿ ಸರ್ವೇ ಬಹಿರರ್ಥಸಂಜ್ಞಕಾಃ ನೈಸರ್ಗಕಾಮಾಃ ಸರ್ವದಾ ಮೇ ಹಿ ವಿಷ್ಣೋ ॥ ೩,೧೨.

ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಸಂತೋಷ, ಸ್ವರ್ಗಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸುಖ, ಬಟ್ಟೆ-ಹಾರಗಳಂತಹ ಭೋಗಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವು, ಮತ್ತು ಇವು ನನಗೆ ಸಹಜವಾದ ಆಸೆಗಲಾಗಿ ಸದಾ ಇರುತ್ತವೆ, ವಿಷ್ಣುವೇ.

ತಥಾಪ್ಯಹಂ ಕಾಮಹೀನೋ ಹಿ ನಿತ್ಯಂ ರುದ್ರಾದಯಃ ಕಾಮವನ್ತೋ ಯತೋತಃ । ಶರೀರಿಣಸ್ತೇ ಬಹಿರರ್ಥಭಾವಾ ಅಜ್ಞಾನವನ್ತೋಽಪಿ ಚ ಸಂಸ್ಮೃತಾಃ ಖಗ ॥ ೩,೧೨.

ಆದರೂ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಮವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ರುದ್ರಾದಿಗಳು ಕಾಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ದೇಹವಂತರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವಿಧ್ವಾಂಸರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಪಕ್ಷಿರಾಜ.

ಸ್ವದಾರಭೋಗೇ ಕೇವಲಾಂ ಪ್ರೀತಿಮೇವಂ ಹರೇರೇವಂ ಸರ್ವದಾಹಂ ಕರೋತಿ । ಸ್ತಮ್ಬಾಸ್ತ್ರಾದೀನ್ಧಾರಿಯಿಷ್ಯೇ ಸದೈವ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ನೈವ ಗಾತ್ರಾರ್ಥಮೇವ ॥ ೩,೧೨.

ನಾನು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ಇರುವಾಗಲೂ, ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಮಾತ್ರವೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಕಂಬಗಳನ್ನಾದರೂ ಹೊರುತ್ತೇನೆ, ಎಂದಿಗೂ ನನ್ನ ದೇಹದ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

ನಿತ್ಯಾನನ್ದಾದನ್ಯಕಾಮೋ ನ ಮೇಸ್ತಿ ಅತಃ ಸದಾ ಬಹಿರರ್ಥೈಶ್ಚ ಶೂನ್ಯಃ । ಮಮಾಪಿ ಭಾರ್ಯಾ ಬಹಿರರ್ಥಶೂನ್ಯಾ ಅಮೂಢಭಾವಾ ಮೂಢವತೀವ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ ೩,೧೨.

ಶಾಶ್ವತ ಆನಂದವನ್ನಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಆಸೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೂ ಕೂಡಾ ಹೊರಗಿನ ಆಸೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವಳು, ಆದರೆ ಅವಳು ಮೂಢಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ.

ಅಮೂಢಭೂತಾ ಜ್ಞಾನಿನಾಂ ಸರ್ವದೈವ ತಥಾಜ್ಞಾನಾಂ ಜ್ಞಾನಹೀನೇತಿ ಭಾತಿ । ಯಾವಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಚಾಸ್ತಿ ಮೇ ವಾಸ್ತುದೇವ ತಾವಜ್ಜ್ಞಾನಂ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಚಾಸ್ತಿ ॥ ೩,೧೨.

ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸದಾ ವಿವೇಕವಂತಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ನನಗೆ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವಿರುವವರೆಗೂ, ವಾಸುದೇವನಿಗೂ ಜ್ಞಾನವಿರುತ್ತದೆ.

ಯಾವಜ್ಜ್ಞಾನಂ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಚಾಸ್ತಿ ತಾವಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞಾನವತಾಮೃಜೂನಾಮ್ । ಕ್ರಮೇಣೈವಾಜ್ಞಾನಿನಾಂ ವಾನೃಜೂನಾಮಸ್ಪಷ್ಟರೂಪೋ ಜ್ಞಾನಗತೋ ವಿಶೇಷಃ ॥ ೩,೧೨.

ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವಿರುವವರೆಗೂ, ನೇರವಾದವರಿಗೂ ಜ್ಞಾನವಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವರಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭೇದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೌರಿಪ್ರಕಾಶೇ ಚ ಯಥೈವ ದರ್ಶನಂ ತಥಾ ಮಮ ಜ್ಞಾನಗತೋ ವಿಶೇಷಃ । ದೀಪಪ್ರಕಾಶೇ ಚ ಯಥೈವ ದರ್ಶನಂ ತಥಾ ಜ್ಞಾನಂ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಚಾಸ್ತಿ ॥ ೩,೧೨.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಭೇದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ; ದೀಪದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಸುದೇವನ ಜ್ಞಾನವೂ ಇದೆ.

ಅಸ್ಪಷ್ಟಪರೂಪಾ ನ್ಯೂನತಾ ಹ್ಯಸ್ತಿ ವಾಯೌ ತಥಾ ಜ್ಞಾನಂ ನೈವ ಸಂಚಿನ್ತನೀಯಮ್ । ಏತಾದೃಶೀ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿರ್ಮುರಾರೇರ್ವಾಯ್ವಾದೀನಾಂ ಮೋಕ್ಷಪರ್ಯನ್ತಮಸ್ತಿ ॥ ೩,೧೨.

ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಂತೆ, ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಹಾಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಬಾರದು; ಮುರಾರಿಯ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಗಾಳಿ ಮುಂತಾದವರಿಗೂ ಮೋಕ್ಷದವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ.

ಜ್ಞಾನಂ ತ್ವೃಜೂನಾಂ ಮೋಕ್ಷಕಾಲೇಪಿ ಪಞ್ಚವಾಯ್ವಾದೀನಾಂ ಪ್ರಲಯೇನಾದ್ರಾದೀರ್ನ । ವಾಯೋರ್ಮಮ ಪ್ರಲಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಕಾಲೇ ತಥಾ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ನಾಸ್ತಿನಾಸ್ತ್ಯೇವ ಮೋಹಃ ॥ ೩,೧೨.

ಮೋಕ್ಷದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ನೇರವಾದವರ ಜ್ಞಾನವು ನಾಶವಾಗದು, ಹಾಗೆಯೇ ಐದು ಗಾಳಿಗಳಿಗೂ ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ನಾಶವಾಗದು; ಗಾಳಿಯ ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೂ ಗಾಯತ್ರಿಗೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಮೋಹವಿಲ್ಲ.

ಗಾಯತ್ರೀವದ್ಭಾರತ್ಯಾ ದೇವದೇವ ಜ್ಞಾತವ್ಯಮೇವಂ ಹರಿತತ್ತ್ವವೇದಿಭಿಃ । ಮಮಾಜ್ಞಾನಂ ದೃಶ್ಯತೇ ಯತ್ರ ಕುತ್ರ ದೈತ್ಯಾದೀನಾಂ ಮೋಹನಾರ್ಥ ಸದೈವ ॥ ೩,೧೨.

ಗಾಯತ್ರಿಯಂತೆ, ಭಾರತಿಯಂತೆ, ಹರಿತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವರು ಕೂಡಾ ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು, ದೇವದೇವಾ. ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೋ, ಅದು ದೈತ್ಯರು ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಲು ಮಾತ್ರವೇ ಆಗಿದೆ.