ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ತಂ ವಿಚಾರಯಿತುಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪದ್ಮನಾಡೀಂ ವಿವೇಶ ಹ ॥ ೩,೧೧.

ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಮಲದ ದಂಡವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೨ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ನಾಡೀಂ ಸಮಾವಿಶ್ಯ ಮಹಾನುಭಾವಃ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುಭಕ್ತೋ ತ್ವಥ ಪುಷ್ಕರಸ್ಥಃ । ವಿಚಾರಯಾಮಾಸ ಗುರುಂ ಸ್ವಮೂಲಂ ನಾರಾಯಣಂ ನಿರ್ಗುಣಮದ್ವಿತೀಯಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನು, ಕಮಲದಲ್ಲಿದ್ದವನು, ಆ ದಂಡವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ತನ್ನ ಮೂಲವಾದ ನಿರ್ಗುಣ, ದ್ವಿತೀಯರಹಿತನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಚಿಂತನೆಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಏತಾವತಾ ಹರಿಭಕ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಪ್ಯಚ್ಛಿನ್ನಭಕ್ತಸ್ಯ ಚತುರ್ಮುಖಸ್ಯ । ವಿಚಾರಕಾಲೇ ಚ ವಿಚಿನ್ತನೀಯೋ ಹ್ಯಜ್ಞಾನಲೇಶಸ್ತು ಖಗೇಶ್ವರೇಶ್ವರ ॥ ೩,೧೨.

ಖಗಪತೀ, ಹರಿಯ ಭಕ್ತನಾದ ಆ ಚತುರ್ಮುಖನಿಗೂ ವಿಚಾರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಜ್ಞಾನವಿರುವಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ಯಥಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ಮನಃ ಸಙ್ಕಲ್ಪ ಏವ ತಥೈವ ಸೋಪಿ ಪ್ರಕರೋತಿ ನಿತ್ಯಮ್ । ಆಲೋಚನೇ ತಸ್ಯ ಸದಾಸ್ತಿ ಭೂಮನ್ಸ್ವಯೋಗ್ಯತಾಮನತಿಕ್ರಮ್ಯ ಚೈವ ॥ ೩,೧೨.

ಹೇಗೋ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪವಿರುವಂತೆ, ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಯೊಳಗೆ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.

ಹರೇಃ ಸ್ವರೂಪೇ ಚ ತಥಾ ಪ್ರಪಞ್ಚಃ ಸ್ವಸ್ಮಿನ್ಸ್ವರೂಪೇ ಚ ಖಗಾಸ್ತಿ ಜ್ಞಾನಮ್ । ಯಥಾಪಿ ನಿತ್ಯಂ ಪರಿಚಾರವಾರಿ ಚ ಅಜ್ಞಾತವದ್ದೃಶ್ಯತೇ ವಿಷ್ಣುನಾ ಚ ॥ ೩,೧೨.

ಹರಿಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನವು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ಸೇವಕನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸೇವೆಮಾಡುವಂತೆ, ವಿಷ್ಣುವೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಿಳಿಯದವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

ಹರೇಃ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ಕುರುತೇಽಸೌ ಕದಾಚ್ಚಿತ್ತತ್ರಾಪಿ ಕಶ್ಚಿದ್ವಿಶೇಷೋಽಸ್ತಿ ವೀನ್ದ್ರ । ಶೃಣುಷ್ವ ಸಮ್ಯಙ್ನಿಗೃಹೀತಚಿತ್ತೋ ಯಥಾ ಪ್ರೋವಾಚ ಸ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವಃ ॥ ೩,೧೨.

ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಅವನು ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ವಿಹಂಗರಾಜ, ಅಲ್ಲೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಉಂಟು. ನೀನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳು; ಆ ದೇವರು ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು ಮತ್ತು ತಿಳಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸದಾ ತ್ವದೋಷಂ ಪ್ರವಿಶೇಷೈಶ್ಚ ಮುಕ್ತವೇದಾಸ್ತಥಾ ವಾ ಪವಿಜಾನನ್ತಿ ನಿತ್ಯಮ್ । ತಸ್ಯ ಸ್ವರೂಪಂ ನ ತಥಾ ಹರಿಂ ಚ ಸ್ವಯೋಗ್ಯತಾಮನತಿಕ್ರಮ್ಯ ವೇಧಾಃ ॥ ೩,೧೨.

ಯಾವಾಗಲೂ ದೋಷರಹಿತವಾಗಿರುವ ಮುಕ್ತ ವೇದಗಳಿಗೂ, ತಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹರಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ, ಅವನ ಸ್ವಂತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗದು.

ಹರೇಃ ಸ್ವರೂಪಂ ನ ವಿಜಾನಾತಿ ಸರ್ವಂ ಸ್ವಯೋಗ್ಯರೂಪಂ ಸರ್ವದಾ ವೇತ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ । ತತ್ರಾಜ್ಞಾನಂ ನಾಸ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಿದ್ದ್ವಿಜೇನ್ದ್ರ ಯಾವತ್ಸ್ವರೂಪಂ ಚ ತಥೈವ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಃ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನು ಹರಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾಗದು; ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ, ದ್ವಿಜೇಂದ್ರ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸ್ವರೂಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.

ವೇಧಾ ನ ಜಾನಾತಿ ಕುತಸ್ತದನ್ಯೇ ತಯೋಃ ಸ್ವರೂಪಂ ನ ವಿಜಾನಾತಿ ಸರ್ವಮ್ । ತಥಾಪಿ ವೇದಾನೇಕದೇಶೇನ ವೇದ ಜಾನಾತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಹರಿರೂಪಂ ಚ ಯಾವತ್ ॥ ೩,೧೨.

ಬ್ರಹ್ಮನು ತಿಳಿಯಲಾಗದು—ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಅವರಿಬ್ಬರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಾರೂ ತಿಳಿಯಲಾಗದು. ಆದರೂ ವೇದಗಳು ಭಾಗಶಃ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಹರಿಯವರು ಎಷ್ಟು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತವೆ.

ತಾವನ್ನ ಜಾನಾತಿ ವಿಧಿಃ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಜ್ಞಾನೇ ವಿಧಾತುಶ್ಚ ಸ್ವಯೋಗ್ಯಭೂತೇ । ಅತೋ ವಿರಿಞ್ಚಸ್ಯ ನ ಚಿನ್ತನೀಯೋ ಹ್ಯಜ್ಞಾನಲೇಶಃ ಕ್ವಾಪಿ ದೇಶೇ ಚ ಕಾಲೇ ॥ ೩,೧೨.

ಖಗರಾಜನೇ, ಆ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೂ ತಿಳಿಯದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಅಜ್ಞಾನದ ಕನಿಷ್ಠ ಅಂಶವೂ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.

ನಾಡೀಂ ಸಮಾವಿಶ್ಯ ತದಾ ವಿರಿಞ್ಚೋ ನ ವೇದ ನಾರಾಯಣಮೇಕವಚ್ಚ । ತದಾಽಶೃಣೋತ್ತಂ ಕಮಲಾಸನಂ ಪ್ರಭುಸ್ತಪಸ್ತಪ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಂ ಸಾದರೇಣ ॥ ೩,೧೨.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಇದ್ದಾಗ, ನಾರಾಯಣನು ಒಬ್ಬನೆಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆಗ, ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕೂತಿರುವ ಪ್ರಭು, 'ತಪ, ತಪ' ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಶಬ್ದವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದನು.

ಅಭಿಪ್ರಾಯಂ ತಸ್ಯ ಸಮ್ಯಗ್ವಿದಿತ್ತ್ವಾ ತಪಃ ಕುರು ತ್ವಂ ಹರಿತುಷ್ಟ್ಯರ್ಥಮೇವ । ತಪೋಽಕರೋದ್ಧರಿಪಾದೈಕ ನಿಷ್ಠೋ ಹರೇಃ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ದಿವ್ಯಸಹಸ್ರವರ್ಷಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತು, 'ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ನೀನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಹರಿ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ತತೋ ಹರಿಃ ಪ್ರಾದುರಾಸೀತ್ಖಗೇನ್ದ್ರ ವರಂ ದಾತುಂ ಭಕ್ತವರಸ್ಯ ದಿವ್ಯಮ್ । ಸದಾ ವಿಷ್ಣುಂ ದೇವದೇವೋ ದದರ್ಶ ಚತುರ್ಭುಜಂ ತಂ ಜಲಜಾಯತಾಕ್ಷಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ನಂತರ, ಭಕ್ತನಿಗೆ ವರ ನೀಡಲು ಹರಿಯು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು, ಖಗರಾಜನೇ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಸದಾ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿರುವ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಶ್ರೀವತ್ಸಲಕ್ಷ್ಮಂ ಗಲಶೋಭಿಕೌಸ್ತುಭಂ ಸಂಪಶ್ಯನ್ತಂ ಸುಪ್ರಸನ್ನಾರ್ದ್ರದೃಷ್ಟ್ಯಾ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಾರಾಯಣಂ ಚ ಪುರಃ ಸ್ಥಿತಂ ಭಕ್ತವಶ್ಯಂ ದಯಾಲುಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕೌಸ್ತುಭ ರತ್ನವೂ, ಶ್ರೀವತ್ಸದ ಗುರುತು ಕೂಡಾ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಶಾಂತ ಹಾಗೂ ಕರುನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಹರಿ, ನಾರಾಯಣನು ತನ್ನ ಎದುರು ಭಕ್ತನಿಗೆ ವಶನಾಗಿ, ದಯೆಯಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದನು.

ಸಮರ್ಚಯಾಮಾಸ ಮಹಾವಿಭೂತ್ಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಹರೇಃ ಪಾದತೀರ್ಥಂ ದಧಾರ । ಅಸ್ತೌನ್ಮಹಾಭಾಗವತಪ್ರಧಾನೋ ಹರಿಂ ಗುರುಂ ಭಕ್ತಿವಿವರ್ಧಿತಾತ್ಮಾ ॥ ೩,೧೨.

ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಹರಿಯ ಪಾದತೀರ್ಥವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ಮಹಾಭಾಗವತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೃದಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಗುರುನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ರಮೇಶ ಲೋಕೇಶ ಜಗನ್ನಿವಾಸ ತವ ಸ್ವರೂಪಂ ನ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ । ತವ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಸುವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಗುಣಾನ್ವೇದೋಕ್ತಾನ್ಸರ್ವದಾ ವೀನ್ದ್ರ ಸರ್ವಾನ್ ॥ ೩,೧೨.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರ ಸ್ವಾಮಿ, ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯ, ಜಗತ್ತಿನ ನಿವಾಸ, ದೇವಿಯೂ ನಿನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ವಿದ್ವಾಂಸರೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸದಾ ಅವಳು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ತಥಾಪಿ ಸಾ ನ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಸಾಕಲ್ಯೇನಾಶೇಷಿತಃ ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ । ಯದ್ಯಪ್ಯನುಕ್ತಂ ಪಞ್ಚಭಿರ್ನಾಸ್ತಿ ವೇದೈಸ್ತಥಾಪಿ ದೇವೇಽತ್ರ ವಿಶೇಷ ಆಸ್ತೇ ॥ ೩,೧೨.

ಆದರೂ ಕೂಡ, ದೇವಿಯು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಐದು ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ದೇವಾ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಇದೆ.

ತತ್ತ್ವೇಚ್ಛವಃ ಪ್ರವಿಜಾನನ್ತಿ ನಿತ್ಯಂ ವೇದೇ ಸೂಕ್ತಾನ್ಕ್ವಾಪ್ಯನುಕ್ತಾಂಶ್ಚ ಸರ್ವಾನ್ । ಆದೌ ಜಾನನ್ತ್ಯತ್ರ ವೇದಾ ಮುರಾರೇ ಋಗಾದಯಃ ಸುಷ್ಠು ಚತ್ವಾರ ಏವ ॥ ೩,೧೨.

ಯಾರು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸದಾ ವೇದಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸೂಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಹೇಳದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಋಗ್ವೇದ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು, ಮುರಾರೀ, ನಿನ್ನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿಯುತ್ತವೆ.

ವೇದಾ ಹ್ಯೇತೇ ವೇದಯನ್ತೀತಿ ದೇವ ತಥಾ ಪುರಾಣಂ ಭಾರತಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಮ್ । ಕ್ರಮಾದಿತೋ ವಿಚಿನ್ತ್ಯ ಸಾ ವಿಷ್ಣುಗುಣಾನ್ಸ್ವಯೋಗ್ಯಾನ್ಸದಾ ವಿಜಾನಾತಿ ರಮಾಪಿ ದೇವೀ ॥ ೩,೧೨.

ಈ ಎಲ್ಲವೂ ವೇದಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ದೇವಾ. ಹಾಗೆಯೇ ಪುರಾಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಪಂಚರಾತ್ರಿ ಕೂಡ. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ಸದಾ ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾಳೆ.

ವಿಶೇಷತೋ ಹ್ಯುಕ್ತಗುಣಾ ನೃಗಾದಿಷು ಸ್ವಯೋಗ್ಯಭೂತಾನ್ಸಂವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ । ಸಾಮಾನ್ಯತಃ ಪ್ರವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಹರೇರ್ಗುಣಾನ್ನ ವಿಶೇಷಾಚ್ಚ ನಿತ್ಯಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ದೇವಿಯು ವೇದಗಳ ಸೂಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ, ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹರಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಅಹಂ ವಿಜಾನಾಮಿ ರಮಾಪ್ರಸಾದಾತ್ತವ ಪ್ರಸಾದಾಚ್ಚ ಗುಣಾನ್ಸದೈವ । ಸ್ವಯೋಗ್ಯಭೂತಾಞ್ಛ್ರುತಿಷೂಕ್ತಾನ್ ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಕಾಂಶ್ಚಿದ್ವಿಜಾನಾತಿ ಹರೇರ್ನ ಕಶ್ಚಿತ್ ॥ ೩,೧೨.

ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನು ಸದಾ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ, ತಮ್ಮಿಗೆ ತಕ್ಕ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಎಲ್ಲರೂ ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತವ ಪ್ರಸಾದಾಚ್ಚ ಮಮ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಕಾಲಾನ್ತರೇ ತಾಂಶ್ಚ ಜಾನಾತಿ ಶೇಷಃ । ದುಷ್ಕರ್ಮಲೇಶಾನ್ನ ತಿರೋಹಿತಾನ್ ಗುಣಾನ್ಯಾನೇವ ಪೂರ್ವಂ ವಿದಿತಾನ್ ಸ್ವಯೋಗ್ಯಾನ್ ॥ ೩,೧೨.

ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೇಷನೂ ಅವುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ದುಷ್ಕರ್ಮದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿಂದೆ ತಿಳಿದ ಮತ್ತು ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.

ತಾನೇವ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪುನರೇವ ಶೇಷಸ್ತಿರೋ ಹಿತಾಂಲ್ಲಬ್ಧಗುಣಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಸದಾ ಸ್ವಯೋಗ್ಯಾಂಶ್ಚ ಹರೇರ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಉಮಾಪತಿಶ್ಚಾಪಿ ತವ ಪ್ರಸಾದಾತ್ ॥ ೩,೧೨.

ಅವುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ಶೇಷನು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆಗ ಅವನು ಆ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದನೆಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಉಮಾಪತಿಯೂ ಸದಾ ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಹರಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಯದಾ ವಿಜಾನಾತಿ ಹರೇ ಮುರಾರೇ ಅಪ್ರಾಪ್ತಲಬ್ಧೇತಿ ತದೋಚ್ಯತೇ ಹರಃ । ಮಮಾಪಿ ಲೋಕಂ ಚ ಯದಾ ಮುರಾರೇ ತದಾ ವಿಜಾನಾತಿ ತವ ಸ್ವರೂಪಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಹರನು, ಮುರಾರೀ, ಹಿಂದೆ ದೊರಕದಿದ್ದುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಾಗ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಪಡೆದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಇರುವ ಲೋಕವನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಾಗ, ಮುರಾರೀ, ಆಗ ಅವನು ನಿನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಗೋವಿನ್ದ ನಿತ್ಯಾವ್ಯಯ ಚಿತ್ಸುಪೂರ್ಣ ತವ ಪ್ರಸಾದಾನ್ನಾಸ್ತಿ ಶತೇಷು ತನ್ಮಮ। ಯೇಯೇ ಹಿ ದೇವಾಶ್ಚ ಶರೀರಧಾರಿಣಸ್ತೇ ಜ್ಞಾನಹೀನಾ ವಿಷಯೇಷು ನಿಷ್ಠಾಃ ॥ ೩,೧೨.

ಗೋವಿಂದ, ನಿತ್ಯ, ಅವಿನಾಶಿ, ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವನೆ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನೂ ನೂರಾರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ದೇಹವಿರುವ ದೇವತೆಗಳು ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಯೇಯೇ ದೇವಾ ವಿಷಯೇಷು ನಿಷ್ಠಾಸ್ತೇತೇ ದೇವಾ ಬಹಿರರ್ಥಭಾವಾಃ । ಯೇಯೇ ದೇವಾ ಬಹಿರರ್ಥಭಾವಾ ಮೋಕ್ಷಾದನ್ಯೇ ಪ್ರಲಪನ್ತಃ ಸದೈವ ॥ ೩,೧೨.

ಯಾವ ದೇವತೆಗಳು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವರೋ, ಅವರು ಹೊರಗಿನ ಸ್ವಭಾವದವರು. ಹೊರಗಿನ ಸ್ವಭಾವದ ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಮುಕ್ತಿಯ ಹೊರಗಿರುವವರು, ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ.

ತವ ಸ್ವರೂಪೇ ಚ ಜಗತ್ಸ್ವರೂಪೇ ತವಾಸಮಾನಂ ನಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋ ಸದೈವ । ಯತಸ್ತವ ಪ್ರಾಕೃತೋ ನಾಸ್ತಿ ದೇಹೋ ಯತೋ ಜ್ಞಾನಂ ನಾಸ್ತಿ ನಾಸ್ತ್ಯೇವ ನಿತ್ಯಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ನಿನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ವಿಷ್ಣುವೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನಗೆ ಸಮಾನವಾದುದು ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ನಿನಗೆ ಪ್ರಕೃತಿದೇಹವಿಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ — ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ.

ಪೂರ್ಣಾನನ್ದಜ್ಞಾನದೇಹೋಽಪಿ ನಿತ್ಯಂ ಸದಾ ಶರೀರೀ ಭಾಷ್ಯತೇ ಭಕ್ತಿಮದ್ಭಿಃ । ಯತಸ್ತವ ಪ್ರಾಕೃತೋ ನಾಸ್ತಿ ದೇಹೋ ಹ್ಯತೋಪಿ ನಿತ್ಯಮಶರೀರೀತಿ ಚ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೩,೧೨.

ಪೂರ್ಣ ಆನಂದ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ರೂಪವಿದ್ದರೂ, ಭಕ್ತರು ಸದಾ ನಿನ್ನನ್ನು ದೇಹವಂತನೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಿನಗೆ ಪ್ರಕೃತಿದೇಹವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ದೇಹರಹಿತನೆಂದು ಕೂಡಾ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನತೋಽಹಂ ಸರ್ವದಾಸ್ಮಿಞ್ಶರೀರೇಽಹಂಮಮೇತ್ಯಭಿಮಾನೇನ ಶೂನ್ಯಃ । ಅತ್ತೋಽಪ್ಯಹಂ ತ್ವಶರೀರೀ ಸದೈವ ತಥೈವ ನಿತ್ಯಂ ಬಹಿರರ್ಥೈಶ್ಚ ಶೂನ್ಯಃ ॥ ೩,೧೨.

ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ವಂದನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವಾಗ ನನಗೆ 'ನಾನು' ಅಥವಾ 'ನನ್ನದು' ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸದಾ ದೇಹವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಯಾವ ಆಸಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ.