ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ದೃಶ್ಯತೇ ಮದ್ಭಯಂ ತಸ್ಯ ಹರಿಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಮೇವ ಚ । ಭಯಾಕಾಮವತೀವಾನಮುವಾಸ್ತವಮೀರಿತಮ್ ॥ ೩,೧೧.

ಅದರೊಳಗೆ ನನ್ನ ಭಯವಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಕೂಡ; ಭಯವು ಕಾಮದಂತೆ ನಿಜವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಪ್ತಪ್ರಾಬ್ಧಲೇಶಸ್ತ ತಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ಖಗೇಶ್ವರ । ದುಃ ಖಾಜ್ಞಾನಾದಿಕಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಥಂ ತಸ್ಮಿನ್ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ ೩,೧೧.

ಖಗಪತೀ, ಯಾರಿಗೆ ತನ್ನ ವಿಧಿಯ ಭಾಗದ ಒಂದು ಅಲ್ಪಾಂಶವೂ ದೊರಕಿದೆ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದುಃಖ, ಅಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಗಳು ಇರವು. ಅವನೊಳಗೆ ಅವುಗಳು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು?

ವಿಷ್ಣೋರಾಜ್ಞಾನುಸಾರೇಣ ಭಯಾಯಾನುಕರೋತ್ಯಸೌ । ತೇನ ಪ್ರೀಣಾತಿ ಚ ಹರಿಸ್ತಸ್ಯ ನಾಸ್ತ್ಯತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೩,೧೧.

ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಭಯದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಅವನು ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಶೃಣೋತಿ ಸತತಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ನ ಚಿನ್ತ್ಯಾತ್ತಾವತಾಜ್ಞತಾ । ಕದಾಚಿದ್ದೃಶ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ದುಃ ಖೀ ನ ಚ ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೩,೧೧.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ದುಃಖಿತನಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಖಗಪತೀ.

ಯದ್ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ನ ಜಾನೀಯಾದ್ಧರಿಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಮೇವ ಚ । ದುಃ ಖಿವದ್ದೃಶ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಆಜ್ಞಾನಾಂ ಮೋಹನಾಯ ಚ ॥ ೩,೧೧.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಏನನ್ನಾದರೂ ತಿಳಿಯದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಮಾತ್ರ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮೋಹಕ್ಕಾಗಿ ದುಃಖಿತನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

ಯೋಗ್ಯತಾಮನತಿಕ್ರಮ್ಯ ಯಾವಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಚ ತಿಷ್ಠತಿ । ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತಾವದೇವಾಸ್ತಿ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ ॥ ೩,೧೧.

ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಯೊಳಗೆ ಇರುವ ತನಕ ಜ್ಞಾನ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕುರಿತು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಚಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಜ್ಞಾನಸ್ಯ ವ್ಯಕ್ತತಾ ನಾಮ ವಿದ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಚಾದರಾತ್ । ಜ್ಞಾನಸ್ಯಾಸಾದನಂ ಚೈವ ಜ್ಞಾನವ್ಯಕ್ತಿರಿತಿ ಸ್ಮೃತಾ ॥ ೩,೧೧.

ಜ್ಞಾನವು ಇದ್ದಾಗ ಅದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಜ್ಞಾನವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು—ಇದನ್ನೇ ಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅತೋ ಜ್ಞಾನಾದಿಕಂ ನಾಸ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ । ಪದ್ಮಾದ್ಧಿರಣ್ಮ ಯಾಜ್ಜಾತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತು ಚತುರಾನನಃ ॥ ೩,೧೧.

ಆದುದರಿಂದ ಪರಮೇಶ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಇಂತಹ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹಿರಣ್ಮಯ ಅಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಮಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು.

ಸರ್ವದಾಽಲೋಚನಾಯುಕ್ತಸ್ತೇನ ಸ್ವಾಲೋಚನಂ ಕೃತಮ್ । ಅಜ್ಞಾನಾಂ ಮೋಹನಾರ್ಥಾಯ ಹರಿಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಮೇವ ಚ ॥ ೩,೧೧.

ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಲೋಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮೋಹಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಕಲ್ಪೋಪಿ ತಥೈವಾಸ್ತಿ ನ ಹ್ಯಜ್ಞಾನಾತ್ಕೃತಸ್ತಥಾ । ಕೋ ವಾ ಮಾಂ ಸೃಷ್ಟವಾನತ್ರ ಇತಿ ಹ್ಯಾಲೋಚ್ಯ ಸ ಪ್ರಭುಃ ॥ ೩,೧೧.

ಅವನಿಗೆ ಸಂಕಲ್ಪವಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ. 'ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಯಾರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು?' ಎಂದು ಆ ಪ್ರಭು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಂ ವಿಚಾರಯಿತುಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪದ್ಮನಾಡೀಂ ವಿವೇಶ ಹ ॥ ೩,೧೧.

ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಮಲದ ದಂಡವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೨ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ನಾಡೀಂ ಸಮಾವಿಶ್ಯ ಮಹಾನುಭಾವಃ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುಭಕ್ತೋ ತ್ವಥ ಪುಷ್ಕರಸ್ಥಃ । ವಿಚಾರಯಾಮಾಸ ಗುರುಂ ಸ್ವಮೂಲಂ ನಾರಾಯಣಂ ನಿರ್ಗುಣಮದ್ವಿತೀಯಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನು, ಕಮಲದಲ್ಲಿದ್ದವನು, ಆ ದಂಡವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ತನ್ನ ಮೂಲವಾದ ನಿರ್ಗುಣ, ದ್ವಿತೀಯರಹಿತನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಚಿಂತನೆಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಏತಾವತಾ ಹರಿಭಕ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಪ್ಯಚ್ಛಿನ್ನಭಕ್ತಸ್ಯ ಚತುರ್ಮುಖಸ್ಯ । ವಿಚಾರಕಾಲೇ ಚ ವಿಚಿನ್ತನೀಯೋ ಹ್ಯಜ್ಞಾನಲೇಶಸ್ತು ಖಗೇಶ್ವರೇಶ್ವರ ॥ ೩,೧೨.

ಖಗಪತೀ, ಹರಿಯ ಭಕ್ತನಾದ ಆ ಚತುರ್ಮುಖನಿಗೂ ವಿಚಾರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಜ್ಞಾನವಿರುವಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ಯಥಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ಮನಃ ಸಙ್ಕಲ್ಪ ಏವ ತಥೈವ ಸೋಪಿ ಪ್ರಕರೋತಿ ನಿತ್ಯಮ್ । ಆಲೋಚನೇ ತಸ್ಯ ಸದಾಸ್ತಿ ಭೂಮನ್ಸ್ವಯೋಗ್ಯತಾಮನತಿಕ್ರಮ್ಯ ಚೈವ ॥ ೩,೧೨.

ಹೇಗೋ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪವಿರುವಂತೆ, ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಯೊಳಗೆ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.

ಹರೇಃ ಸ್ವರೂಪೇ ಚ ತಥಾ ಪ್ರಪಞ್ಚಃ ಸ್ವಸ್ಮಿನ್ಸ್ವರೂಪೇ ಚ ಖಗಾಸ್ತಿ ಜ್ಞಾನಮ್ । ಯಥಾಪಿ ನಿತ್ಯಂ ಪರಿಚಾರವಾರಿ ಚ ಅಜ್ಞಾತವದ್ದೃಶ್ಯತೇ ವಿಷ್ಣುನಾ ಚ ॥ ೩,೧೨.

ಹರಿಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನವು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ಸೇವಕನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸೇವೆಮಾಡುವಂತೆ, ವಿಷ್ಣುವೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಿಳಿಯದವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

ಹರೇಃ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ಕುರುತೇಽಸೌ ಕದಾಚ್ಚಿತ್ತತ್ರಾಪಿ ಕಶ್ಚಿದ್ವಿಶೇಷೋಽಸ್ತಿ ವೀನ್ದ್ರ । ಶೃಣುಷ್ವ ಸಮ್ಯಙ್ನಿಗೃಹೀತಚಿತ್ತೋ ಯಥಾ ಪ್ರೋವಾಚ ಸ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವಃ ॥ ೩,೧೨.

ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಅವನು ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ವಿಹಂಗರಾಜ, ಅಲ್ಲೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಉಂಟು. ನೀನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳು; ಆ ದೇವರು ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು ಮತ್ತು ತಿಳಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸದಾ ತ್ವದೋಷಂ ಪ್ರವಿಶೇಷೈಶ್ಚ ಮುಕ್ತವೇದಾಸ್ತಥಾ ವಾ ಪವಿಜಾನನ್ತಿ ನಿತ್ಯಮ್ । ತಸ್ಯ ಸ್ವರೂಪಂ ನ ತಥಾ ಹರಿಂ ಚ ಸ್ವಯೋಗ್ಯತಾಮನತಿಕ್ರಮ್ಯ ವೇಧಾಃ ॥ ೩,೧೨.

ಯಾವಾಗಲೂ ದೋಷರಹಿತವಾಗಿರುವ ಮುಕ್ತ ವೇದಗಳಿಗೂ, ತಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹರಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ, ಅವನ ಸ್ವಂತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗದು.

ಹರೇಃ ಸ್ವರೂಪಂ ನ ವಿಜಾನಾತಿ ಸರ್ವಂ ಸ್ವಯೋಗ್ಯರೂಪಂ ಸರ್ವದಾ ವೇತ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ । ತತ್ರಾಜ್ಞಾನಂ ನಾಸ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಿದ್ದ್ವಿಜೇನ್ದ್ರ ಯಾವತ್ಸ್ವರೂಪಂ ಚ ತಥೈವ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಃ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನು ಹರಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾಗದು; ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ, ದ್ವಿಜೇಂದ್ರ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸ್ವರೂಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.

ವೇಧಾ ನ ಜಾನಾತಿ ಕುತಸ್ತದನ್ಯೇ ತಯೋಃ ಸ್ವರೂಪಂ ನ ವಿಜಾನಾತಿ ಸರ್ವಮ್ । ತಥಾಪಿ ವೇದಾನೇಕದೇಶೇನ ವೇದ ಜಾನಾತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಹರಿರೂಪಂ ಚ ಯಾವತ್ ॥ ೩,೧೨.

ಬ್ರಹ್ಮನು ತಿಳಿಯಲಾಗದು—ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಅವರಿಬ್ಬರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಾರೂ ತಿಳಿಯಲಾಗದು. ಆದರೂ ವೇದಗಳು ಭಾಗಶಃ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಹರಿಯವರು ಎಷ್ಟು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತವೆ.

ತಾವನ್ನ ಜಾನಾತಿ ವಿಧಿಃ ಖಗೇನ್ದ್ರ ಜ್ಞಾನೇ ವಿಧಾತುಶ್ಚ ಸ್ವಯೋಗ್ಯಭೂತೇ । ಅತೋ ವಿರಿಞ್ಚಸ್ಯ ನ ಚಿನ್ತನೀಯೋ ಹ್ಯಜ್ಞಾನಲೇಶಃ ಕ್ವಾಪಿ ದೇಶೇ ಚ ಕಾಲೇ ॥ ೩,೧೨.

ಖಗರಾಜನೇ, ಆ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೂ ತಿಳಿಯದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಅಜ್ಞಾನದ ಕನಿಷ್ಠ ಅಂಶವೂ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.

ನಾಡೀಂ ಸಮಾವಿಶ್ಯ ತದಾ ವಿರಿಞ್ಚೋ ನ ವೇದ ನಾರಾಯಣಮೇಕವಚ್ಚ । ತದಾಽಶೃಣೋತ್ತಂ ಕಮಲಾಸನಂ ಪ್ರಭುಸ್ತಪಸ್ತಪ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಂ ಸಾದರೇಣ ॥ ೩,೧೨.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಇದ್ದಾಗ, ನಾರಾಯಣನು ಒಬ್ಬನೆಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆಗ, ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕೂತಿರುವ ಪ್ರಭು, 'ತಪ, ತಪ' ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಶಬ್ದವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದನು.

ಅಭಿಪ್ರಾಯಂ ತಸ್ಯ ಸಮ್ಯಗ್ವಿದಿತ್ತ್ವಾ ತಪಃ ಕುರು ತ್ವಂ ಹರಿತುಷ್ಟ್ಯರ್ಥಮೇವ । ತಪೋಽಕರೋದ್ಧರಿಪಾದೈಕ ನಿಷ್ಠೋ ಹರೇಃ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ದಿವ್ಯಸಹಸ್ರವರ್ಷಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತು, 'ಹರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ನೀನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಹರಿ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ತತೋ ಹರಿಃ ಪ್ರಾದುರಾಸೀತ್ಖಗೇನ್ದ್ರ ವರಂ ದಾತುಂ ಭಕ್ತವರಸ್ಯ ದಿವ್ಯಮ್ । ಸದಾ ವಿಷ್ಣುಂ ದೇವದೇವೋ ದದರ್ಶ ಚತುರ್ಭುಜಂ ತಂ ಜಲಜಾಯತಾಕ್ಷಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ನಂತರ, ಭಕ್ತನಿಗೆ ವರ ನೀಡಲು ಹರಿಯು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು, ಖಗರಾಜನೇ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಸದಾ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿರುವ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಶ್ರೀವತ್ಸಲಕ್ಷ್ಮಂ ಗಲಶೋಭಿಕೌಸ್ತುಭಂ ಸಂಪಶ್ಯನ್ತಂ ಸುಪ್ರಸನ್ನಾರ್ದ್ರದೃಷ್ಟ್ಯಾ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಾರಾಯಣಂ ಚ ಪುರಃ ಸ್ಥಿತಂ ಭಕ್ತವಶ್ಯಂ ದಯಾಲುಮ್ ॥ ೩,೧೨.

ಅವನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕೌಸ್ತುಭ ರತ್ನವೂ, ಶ್ರೀವತ್ಸದ ಗುರುತು ಕೂಡಾ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಶಾಂತ ಹಾಗೂ ಕರುನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಹರಿ, ನಾರಾಯಣನು ತನ್ನ ಎದುರು ಭಕ್ತನಿಗೆ ವಶನಾಗಿ, ದಯೆಯಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದನು.

ಸಮರ್ಚಯಾಮಾಸ ಮಹಾವಿಭೂತ್ಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಹರೇಃ ಪಾದತೀರ್ಥಂ ದಧಾರ । ಅಸ್ತೌನ್ಮಹಾಭಾಗವತಪ್ರಧಾನೋ ಹರಿಂ ಗುರುಂ ಭಕ್ತಿವಿವರ್ಧಿತಾತ್ಮಾ ॥ ೩,೧೨.

ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಹರಿಯ ಪಾದತೀರ್ಥವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ಮಹಾಭಾಗವತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೃದಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಗುರುನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ರಮೇಶ ಲೋಕೇಶ ಜಗನ್ನಿವಾಸ ತವ ಸ್ವರೂಪಂ ನ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ । ತವ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಸುವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಗುಣಾನ್ವೇದೋಕ್ತಾನ್ಸರ್ವದಾ ವೀನ್ದ್ರ ಸರ್ವಾನ್ ॥ ೩,೧೨.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರ ಸ್ವಾಮಿ, ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯ, ಜಗತ್ತಿನ ನಿವಾಸ, ದೇವಿಯೂ ನಿನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ವಿದ್ವಾಂಸರೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸದಾ ಅವಳು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ತಥಾಪಿ ಸಾ ನ ವಿಜಾನಾತಿ ದೇವೀ ಸಾಕಲ್ಯೇನಾಶೇಷಿತಃ ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ । ಯದ್ಯಪ್ಯನುಕ್ತಂ ಪಞ್ಚಭಿರ್ನಾಸ್ತಿ ವೇದೈಸ್ತಥಾಪಿ ದೇವೇಽತ್ರ ವಿಶೇಷ ಆಸ್ತೇ ॥ ೩,೧೨.

ಆದರೂ ಕೂಡ, ದೇವಿಯು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಐದು ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ದೇವಾ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಇದೆ.

ತತ್ತ್ವೇಚ್ಛವಃ ಪ್ರವಿಜಾನನ್ತಿ ನಿತ್ಯಂ ವೇದೇ ಸೂಕ್ತಾನ್ಕ್ವಾಪ್ಯನುಕ್ತಾಂಶ್ಚ ಸರ್ವಾನ್ । ಆದೌ ಜಾನನ್ತ್ಯತ್ರ ವೇದಾ ಮುರಾರೇ ಋಗಾದಯಃ ಸುಷ್ಠು ಚತ್ವಾರ ಏವ ॥ ೩,೧೨.

ಯಾರು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸದಾ ವೇದಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸೂಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಹೇಳದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಋಗ್ವೇದ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು, ಮುರಾರೀ, ನಿನ್ನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿಯುತ್ತವೆ.

ವೇದಾ ಹ್ಯೇತೇ ವೇದಯನ್ತೀತಿ ದೇವ ತಥಾ ಪುರಾಣಂ ಭಾರತಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಮ್ । ಕ್ರಮಾದಿತೋ ವಿಚಿನ್ತ್ಯ ಸಾ ವಿಷ್ಣುಗುಣಾನ್ಸ್ವಯೋಗ್ಯಾನ್ಸದಾ ವಿಜಾನಾತಿ ರಮಾಪಿ ದೇವೀ ॥ ೩,೧೨.

ಈ ಎಲ್ಲವೂ ವೇದಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ದೇವಾ. ಹಾಗೆಯೇ ಪುರಾಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಪಂಚರಾತ್ರಿ ಕೂಡ. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ಸದಾ ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾಳೆ.