ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ತು ಪುಲಹಸ್ತೂಷ್ಣೀಮಾಸ ತದಾ ಖಗ । ತದನನ್ತರಜಃ ಸ್ತೋತುಂ ಕ್ರತುಃ ಸಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಪುಲಹನು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು, ಓ ಹಕ್ಕಿಯ ರಾಜನೇ. ಅವರ ನಂತರ ಕ್ರತುನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಕ್ರತುರುವಾಚ । ಪ್ರಾಣಪ್ರಯಾಣಸಮಯೇ ಭಗವಂಸ್ತವೈವ ನಾಮಾನಿ ಸಂಸೃತಿಜದುಃಖವಿನಾಶಕಾನಿ । ಯೇನೈಕಜನ್ಮಶಮಲಂ ಸಹಸೈವ ಹಿತ್ವಾ ಸಂಯಾತಿ ಮುಕ್ತಿಮಮಲಾಂ ತಮಹಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ॥ ೩,೭.

ಕ್ರತುನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಗವಂತನೇ, ನಿನ್ನ ನಾಮಗಳು ಸಂಸಾರದ ದುಃಖವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಜನ್ಮದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತೊರೆದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಶುದ್ಧ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆ ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ.

ಯೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ ವಿವಶಾ ವಿಷ್ಣೋ ನಾಮಮಾತ್ರೈಕಜಲ್ಪಕಾಃ । ತೇಪಿ ಮುಕ್ತಿಂ ಪ್ರಯಾನ್ತ್ಯಾಶು ಕಿಮುತ ಧ್ಯಾಯಿನಃ ಸದಾ ॥ ೩,೭.

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನಷ್ಟೇ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಓ ವಿಷ್ಣುವೇ, ಅವರೂ ಬೇಗನೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಕ್ರತುರಪಿ ತೂಷ್ಣೀಮಾಸ ಖಗೇಶ್ವರ । ತದನನ್ತರಜಃ ಸ್ತೋತುಂ ಮನುರ್ವೈವಸ್ವತೋಬ್ರವೀತ್ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಕ್ರತುನು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು, ಓ ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಅವರ ನಂತರ ವೈವಸ್ವತ ಮನುವು ಸ್ತುತಿಸಲು ಮಾತಾಡಿದನು.

ವೈವಸ್ವತ ಉವಾಚ । ಸೋಹಂ ಹಿ ಕರ್ಮಕರಣೇ ನಿರತಃ ಸದೈವ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಭೋಗೇ ಚ ನಿರತಶ್ಚ ಗುದೇ ಪ್ರಮತ್ತಃ । ಜಿಹ್ವೇನ್ದ್ರಿಯೇ ಚ ನಿರತಸ್ತವ ದರ್ಶನೇ ಚ ಸಮ್ಯಗ್ವಿರಾಗಸಹಿತಃ ಪರಮೋದರೇಣ ॥ ೩,೭.

ವೈವಸ್ವತನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಸದಾ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸೌಖ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೇನೆ, ಕೆಳಗಿನ ಆಸೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸತ್ಯವಾದ ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದೇನೆ.

ಮಾಂಸಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜರುಧಿರೈಃ ಸಹಿತೇ ಚ ದೇಹೇ ಭಕ್ತಿಂ ಸದೈವ ಭಗವನ್ನಪಿ ತಸ್ಕರೇ ಚ । ಗುರ್ವಗ್ನಿಬಾಡಬಗವಾದಿಷು ಸತ್ಸು ದುಃಖಾತ್ಸಮ್ಯಗ್ವಿರಕ್ತಿಮುಪಯಾಮಿ ಸಹಸ್ವ ನಿತ್ಯಮ್ ॥ ೩,೭.

ನನ್ನ ದೇಹ ಮಾಂಸ, ಎಲುಬು, ಮಜ್ಜೆ, ರಕ್ತದಿಂದ ಕೂಡಿದರೂ, ಭಗವಂತನೇ, ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ—even as a thief. ಗುರುಗಳು, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹನೀಯರಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗಲೂ, ದುಃಖದಿಂದ ನನಗೆ ನಿಜವಾದ ವೈರಾಗ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನೇ, ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಸಹಿಸು.

ಲೋಕಾನುವಾದಶ್ರವಣೇ ಪರಮಾ ಚ ಶಕ್ತಿರ್ನಾರಾಯಣಸ್ಯ ನಮನೇ ನ ಚ ಮೇಸ್ತಿ ಶಕ್ತಿಃ । ಲೋಕಾನುಯಾನಕರಣೇ ಪರಮಾ ಚ ಶಕ್ತಿಃ ಕ್ಷೇತ್ರಾದಿಮಾರ್ಗಗಮನೇ ಪರಮಾ ಹ್ಯಶಕ್ತಿಃ ॥ ೩,೭.

ಲೋಕದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ, ಆದರೆ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಲೋಕದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಲ್ಲಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಾದಿ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ.

ವೈಶ್ಯಾದಿಕೇಷು ಧನಿಕೇಷು ಪರಾ ಚ ಶಕ್ತಿಃ ಸದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಷ್ವಪಿ ನ ಶಕ್ತಿರಹೋ ಮುರಾರೇ ॥ ೩,೭.

ವೈಶ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ಧನಿಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿ ಇದೆ; ಆದರೆ ಸದ್ಗುಣವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಅಯ್ಯೋ ಮುರಾರಿ.

ವೈವಸ್ವತಮನುರ್ದೇವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ತೂಷ್ಣೀಂ ಬಭೂವ ಹ । ತದನನ್ತರಜಃ ಸ್ತೋತುಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋಪಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ವೈವಸ್ವತ ಮನು ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಮೌನವಾಗಿದರು; ಅವರ ನಂತರ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಉವಾಚ । ನ ಧ್ಯಾತೇ ಚರಣಾಂಬುಜೇ ಭಗವತೋ ಸಂಧ್ಯಾಪಿ ನಾನುಷ್ಠಿತಾ ಜ್ಞಾನದ್ವಾರಕಪಾಟಪಾಟನಪಟುರ್ಧರ್ಮೋಪಿ ನೋಪಾರ್ಜಿತಃ । ಅನ್ತರ್ವ್ಯಾಪ್ತಮಲಾಭಿಘಾತಕರಣೇ ಪಟ್ವೀ ಶ್ರುತಾ ತೇ ಕಥಾ ನೋ ದೇವ ಶ್ರವಣೇನ ಪಾಹಿ ಭಗವನ್ಮಾಮತ್ರಿತುಲ್ಯಂ ಸದಾ ॥ ೩,೭.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಋಷಿಸ್ತ್ವೇವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ತೂಷ್ಣೀಂ ಬಭೂವ ಹ । ಭೃಗುನಾರದಕ್ಷಾಂಶ್ಚ ವಿಹಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಕಾಃ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಮೌನವಾಗಿದರು; ಭೃಗು, ನಾರದ, ದಕ್ಷರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು ಉಳಿದರು.

ಸಪ್ತಸಂಖ್ಯಾ ವಸಿಷ್ಠಾದ್ಯಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತಥೈವ ಚ । ವೈವಸ್ವತಮನುಸ್ತ್ವೇತೇ ಪರಸ್ಪರಸಮಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೩,೭.

ವಸಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಇತರ ಏಳು ಮಂದಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವೈವಸ್ವತ ಮನು ಕೂಡ ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಹ್ನೇರಪ್ಯವರಾ ನಿತ್ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿನ್ಮಿತ್ರಾದ್ಗುಣಾಧಿಕಾಃ । ತದನನ್ತಜಸ್ತೋತ್ರಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಶೃಣು ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೩,೭.

ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಡಿಮೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಮಿತ್ರನಿಗಿಂತ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲು; ಈಗ ನಾನು ಮುಂದಿನ ಜನನದ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು ಪಕ್ಷಿರಾಜ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೮ ಕ್ರತೋರನನ್ತರಂ ಜಾತೋ ಮಿತ್ರೋ (ಶ್ರೋ) ನಾಮ ಖಗೇಶ್ವರ । ನಾರಾಯಣಂ ಜಗದ್ಯೋನಿಂ ಸ್ತೋತುಂ ಸಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೮.

ಶ್ರೀಗರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಎಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ: ಯಜ್ಞದ ನಂತರ ಮಿತ್ರನು ಜನಿಸಿದರು, ಪಕ್ಷಿರಾಜ, ಅವನು ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಮಿತ್ರ ಉವಾಚ । ನತೋಸ್ಮ್ಯಜ್ಞಸ್ತ್ವಚ್ಚರಣಾರವಿನ್ದಂ ಭವಚ್ಛಿದಂ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ಭವಚ್ಛಿದೇ । ವೇದ ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ವಾಸುದೇವೋ ನಾಹಂ ನಾಗ್ನಿರ್ನ ತ್ರಿದೇವಾ ಮುನೀನ್ದ್ರಾಃ ॥ ೩,೮.

ಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಅಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ನಿನ್ನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವು ಭವಬಂಧನವನ್ನು ಕಡಿದು ಶುಭವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ. ಸ್ವಯಂ ಭಗವಂತನಾದ ವಾಸುದೇವನೇ ವೇದನು; ನಾನು, ಅಗ್ನಿ, ಮೂವರು ದೇವರುಗಳು, ಅಥವಾ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ.

ಅಥಾಪರೇ ಭಾಗವತಪ್ರಧಾನಾ ಯದಾ ನ ಜಾನೀಯುರಥಾಪರೇ ಕುತಃ । ಮಾಂ ಪಾಹಿ ನಿತ್ಯಂ ಪರತೋಪ್ಯಧೀಶ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾನ್ನ್ಯೂನ ಏವೇತಿ ನಿತ್ಯಮ್ । ಅಹಂ ಪರ್ಜನ್ಯಾರ್ದ್ವಿಗುಣ ಏವ ನಿತ್ಯಮತೋ ಮಮ ಸ್ತವನೇ ನಾಸ್ತಿ ಶಕ್ತಿಃ ॥ ೩,೮.

ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರಾದವರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದಿದ್ದರೆ, ಇತರರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ? ಪರಮೇಶ್ವರಾ, ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ನಾನು ಸದಾ ಪರ್ಜನ್ಯನಿಗಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ನನಗೆ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಹರಿಂ ಮಿತ್ರಸ್ತೂಷ್ಣೀಮಾಸ ತದಾ ಖಗ । ತದನನ್ತರಜಾ ತಾರಾ ಸ್ತೋತುಂ ಸಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೮.

ಹೀಗೆ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಮಿತ್ರನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು, ಪಕ್ಷಿರಾಜ; ಅವನ ನಂತರ ತಾರಾ ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.

ತಾರೋವಾಚ ಅನನ್ಯೇನ ತು ಭಾವೇನ ಭಕ್ತಿಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯೇ ದೃಢಾಮ್ । ತ್ವತ್ಕೃತೇ ತ್ಯಕ್ತಕರ್ಮಾಣಸ್ತ್ಯಕ್ತಸ್ವಜನಬಾನ್ಧವಾಃ ॥ ೩,೮.

ತಾರಾ ಹೇಳಿದಳು: ಯಾರು ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೃಢವಾದ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬಂಧುಮಿತ್ರರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೋ—

ತ್ವದಾಶ್ರಯಾಂ ಕಥಾಂ ಶ್ರುತ್ವಾ (ದೃಷ್ಟ್ವಾ) ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ಕಥಯನ್ತಿ ಚ । ತಥೈತೇ ಸಾಧವೋ ವಿಷ್ಣೋ ಸರ್ವಸಂಗವಿವರ್ಜಿತಾಃ ॥ ೩,೮.

ಅವರು ನಿನ್ನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗೆ, ಆ ಸದ್ಗುಣಿಗಳು, ವಿಷ್ಣುವೆ, ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಪತಿತಾಂ ಪಾಹಿ ಸದಾ ಮಿತ್ರಸಮಾಂ ಪ್ರಭೋ । ತಾರಾನನ್ತರಜಃ ಪ್ರಾಹ ನಿರೃತಿಶ್ಚ ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೩,೮.

ಅವರ ನಡುವೆ, ಪ್ರಭು, ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಮಿತ್ರನಂತೆ ರಕ್ಷಿಸು; ತಾರೆಯ ನಂತರ ನಿರೃತಿಯು ಪಕ್ಷಿರಾಜನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ನಿರೃತಿರುವಾಚ । ಯೋಗೇನ ತ್ವಯ್ಯರ್ಪಿತಯಾ ಚ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸಂಯಾನ್ತಿ ಲೋಕಾಃ ಪರಮಾಂ ಗತಿಂ ಚ । ಆಸೇವಯಾ ಸರ್ವಗುಣಾಧಿಕಾನಾಂ ಜ್ಞಾನೇನ ವೈರಾಗ್ಯಯುತೇನದವೇ ॥ ೩,೮.

ನಿರೃತಿ ಹೇಳಿದನು: ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಯೋಗದಿಂದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜನರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗಳಾದವರ ಸೇವೆಯಿಂದ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದವರಿಂದ.

ಚಿತ್ತಸ್ಯ ನಿಗ್ರಹೇಣೈವ ವಿಷ್ಣೋರ್ಯಾನ್ತಿ ಪರಂ ಪದಮ್ । ಅತೋ ಮಾಂ ಪಾಹಿ ದಯಯಾ ಸದಾ ತಾರಾಸಮಂ ಪ್ರಭೋ । ತದನನ್ತರಜಾ ಸ್ತೋತುಂ ಪ್ರಾವಹೀ ತಂ ಪ್ರಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೮.

ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಭು, ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ದಯೆಯಿಂದ ತಾರೆಯಂತೆ ರಕ್ಷಿಸು. ನಿರೃತಿಯ ನಂತರ ಪ್ರವಾಹಿ ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಪ್ರವಾಹ್ಯುವಾಚ । ಸುತಾಃ ಪ್ರಸಂಗೇನ ಭವನ್ತಿ ವೀರ್ಯಾತ್ತವ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಪರಮಾಃ ಸಮ್ಪದಶ್ಚ । ಯಾ ಹ್ಯುತ್ತಮಶ್ಲೋಕರಸಾಯನಾಃ ಕಥಾಸ್ತತ್ಸೇವನಾದಾಸ್ತ್ವಪವರ್ಗವರ್ತ್ಮನಿ ॥ ೩,೮.

ಪ್ರವಾಹಿ ಹೇಳಿದನು: ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಯಾರು ಉತ್ತಮ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅಮೃತವಾದ ನಿನ್ನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮೋಕ್ಷ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಭಕ್ತಿರ್ಭವೇತ್ಸರ್ವದಾ ದೇವದೇವ ಸದಾಪ್ಯಹಂ ನಿರೃತೇಃ ಸಾಮ್ಯಮೇವ । ಸಹರ್ಭಾಷ್ಯಕೋಮಿತ್ರಃ ತ್ಕಯೀತಾರಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ॥ ೩,೮.

ದೇವದೇವಾ, ಸದಾ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗಲಿ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರೃತಿಯ ಸಮಾನ. ಸಹರ್ಭಾಷ್ಯ, ಕೋಮಿತ್ರ, ತ್ಕಯೀ, ತಾರಾ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಕೋಣಾಧಿಪೋ ನಿರೃತಿಶ್ಚ ಪ್ರಾವಹೀ ಪ್ರವಹಪ್ರಿಯಾ । ಚತ್ವಾರ ಏತೇ ಪರ್ಜನ್ಯಾತ್ತ್ರಿಗುಣಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ ॥ ೩,೮.

ಕೋಣಾಧಿಪ, ನಿರೃತಿ, ಪ್ರವಾಹಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹನ ಪ್ರಿಯ—ಈ ನಾಲ್ವರು ಪರ್ಜನ್ಯನಿಗಿಂತ ಮೂರುಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತದನನ್ತರಜಾನ್ವಕ್ಷ್ಯೇ ತಾಞ್ಛೃಣು ತ್ವಂ ಖಗೇಶ್ವರ । ಪ್ರವಾಹಭಾರ್ಯಾನನ್ತರಜೋ ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನೋಥಪಾರ್ಷದಃ । ವಾಯುಪುತ್ರೋ ಮಹಾಭಾಗಃ ಹರಿಂ ಸ್ತೋತುಂ ಪ್ರಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೮.

ಅದಾದಮೇಲೆ, ನಾನು ಮುಂದಿನವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಕೇಳು ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ವಾಯುವಿನ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನನು, ಹರಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನ ಉವಾಚ । ಭಗವಾನ್ಮೋಕ್ಷದಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಪೂರ್ಣಾನನ್ದೋ ಸದಾಯದಿ । ಯದಿ ಸ್ಯಾತ್ಪರಮಾ ಭಕ್ತಿರ್ಹ್ಯ ಪರೋಕ್ಷತ್ವಸಾಧನಾ ॥ ೩,೮.

ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಸದಾ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವನು. ಪರಮ ಭಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅದು ಸತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ.

ತಥಾ ಸ್ವಗುರುಮಾರಭ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾನ್ತೇಷು ಚ ಸಾಧುಷು । ತದ್ಯೋಗ್ಯತಾನುಸಾರೇಣ ಭಕ್ತಿರ್ನಿಷ್ಕಪಟಾ ಯದಿ ॥ ೩,೮.

ಹಾಗೆಯೇ, ತನ್ನ ಗುರುವರ್ಯರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳವರೆಗೆ ಯೋಗ್ಯತೆಯಂತೆ, ಮೋಸವಿಲ್ಲದ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ,

ತುಲಸ್ಯಾದಿಷು ಜೀವೇಷು ಯದಿ ಸ್ಯಾತ್ಪ್ರೀತಿರಣ್ಡಜ । ಸಂಸ್ಮೃತಿಶ್ಚ ತದಾ ನಾಶೀ ಭೂಯಾದೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೩,೮.

ಹಕ್ಕಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವನೇ, ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದರೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆ ಎಂದಿಗೂ ಕಳೆದುಹೋಗದು—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.