ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ತು ವರುಣಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಃ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಃ । ವರುಣಾನನ್ತರೋತ್ಪನ್ನೋ ನಾರದೋ ಹ್ಯಸ್ತುವದ್ಧರಿಮ್ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಹೊಗಳಿದ ವರुणನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು. ವರಣನ ನಂತರ ನಾರದನು ಹುಟ್ಟಿ ಹರಿಯನ್ನು ಹೊಗಳಿದನು.

ನಾರದ ಉವಾಚ । ಯನ್ನಾಮಧೇಯಶ್ರವಣಾನುಕೀರ್ತನಾತ್ಸ್ವಾದ್ವನ್ಯತತ್ತ್ವಂ ಮಮ ನಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋ । ಪುನೀಹ್ಯತಶ್ಚೈವ ಪರೋವರಾಯಾನ್ಯಜ್ಜಿಹ್ವಾಗ್ರೇ ವರ್ತತೇ ನಾಮ ತಸ್ಯ ॥ ೩,೭.

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ವಿಷ್ಣುವೇ, ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳುವುದು, ಪಠಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನೆನಪಿಸುವುದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ತತ್ವಕ್ಕಿಂತ ನನಗೆ ಮತ್ತೇನು ಶ್ರೇಷ್ಠವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು. ಯಾರ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಹೆಸರಿದೆವುದಾದರೂ ಅದು ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇ.

ಯಜ್ಜಿಹ್ವಾಗ್ರೇ ಹರಿನಾಮೈವ ನಾಸ್ತಿ ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ನೈವ ಸ ಏವ ಗೋಖರಃ । ಅಹಂ ನ ಜಾನೇ ಚ ತವ ಸ್ವರೂಪಂ ನ್ಯೂನೋ ಹ್ಯಹಂ ವರುಣಾತ್ಸರ್ವದೈವ ॥ ೩,೭.

ಯಾವವನ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಿಯ ಹೆಸರಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲ, ಅವನು ಹಸು ಅಥವಾ ಕತ್ತೆಯಂತೆಯೇ. ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ವರుణನಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ನಾರದೋ ವೈ ಖಗೇನ್ದ್ರಸ್ತೂಷ್ಣೀಮಭೂದ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ಚಾಗ್ರೇ । ಯೋ ನಾರದಾನನ್ತರಂ ಸಂಬಭೂವ ಭೃಗುರ್ಮಹಾತ್ಮಾ ಸ್ತೋತುಮುಪಪ್ರಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಈ ರೀತಿ ದೇವದೇವನನ್ನು ನಾರದನು ಹೊಗಳಿ, ಖಗೇಂದ್ರನು ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು. ನಂತರ ನಾರದನ ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮ ಭೃಗು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಭೃಗುರುವಾಚ । ಕಿಮಾಸನಂ ತೇ ಗರುಡಾಸನಾಯ ಕಿಂ ಭೂಷಣಂ ಕೌಸ್ತುಭಭೂಷಣಾಯ । ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಲತ್ರಾಯ ಕಿಮಸ್ತಿ ದೇಯಂ ವಾಗೀಶ ಕಿಂ ತೇ ವಚನೀಯಮಸ್ತಿ । ಅತೋ ನ ಜಾನೇ ತವ ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಹ್ಯಹಂ ಸದಾ ವರುಣಾತ್ಪಾದಹೀನಃ ॥ ೩,೭.

ಭೃಗು ಹೇಳಿದನು: ಗರುಡನನ್ನು ಆಸನವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಆಸನವು ಯೋಗ್ಯ? ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಆಭರಣ ಸೂಕ್ತ? ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಿನಗೆ ಯಾವುದು ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ಮಾತಿನ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಮಾತು ಹೇಳಬಹುದು? ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ವರಣನಿಂದ ಕಾಲು ಇಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಹರಿಂ ದೇವಂ ಭೃಗುಸ್ತೂಷ್ಣೀಂ ಬಭೂವ ಹ । ತದನನ್ತರಜೋ ಹ್ಯಗ್ನಿರಸ್ತಾವೀತ್ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ ॥ ೩,೭.

ಈ ರೀತಿ ಹರಿಯನ್ನು ಭೃಗು ಹೊಗಳಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು. ಆತನ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಗ್ನಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ । ಯತ್ತೇಜಸಾಹಂ ಸುಸಮಿದ್ಧತೇಜಾ ಹವ್ಯಂ ವಹಾಮ್ಯಧ್ವರೇ ಆಜ್ಯಸಿಕ್ತಮ್ ॥ ೩,೭.

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನನಗೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ಜ್ವಾಲೆಯು ದೊರೆತಿದೆ; ಹವನದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿದ ಹೋಮವನ್ನು ನಾನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ.

ಯತ್ತೇಜಸಾಹಂ ಜಠರೇ ಸಂಪ್ರವಿಶ್ಯ ಪಚನ್ನನ್ನಂ ಸರ್ವದಾ ಪೂರ್ಣಶಕ್ತಿಃ । ಅತೋ ನ ಜಾನೇ ತವ ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಭೃಗೋರಹಂ ಸರ್ವದೈವಂ ಸಮೋಸ್ಮಿ ॥ ೩,೭.

ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಬೇಯಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಭೃಗುಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ತದನನ್ತರಜಾ ಸ್ತೋತುಂ ಪ್ರಸೂತಿರುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಅವನ ನಂತರ ಪ್ರಸೂತಿ ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.

ಪ್ರಸೂತಿರುವಾಚ । ಯನ್ನಾಮಾರ್ಥವಿಚಾರಣೇಪಿ ಮುನಯೋ ಮುಹ್ಯಂತಿ ವೈ ಸರ್ವದಾ ತ್ವದ್ಭೀತಾ ಅಪಿ ದೇವತಾ ಹ್ಯವಿರತಂ ಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ಸಹೈವ ಸ್ಥಿತಾಃ । ಮಾನ್ಧಾತೃಧ್ರುವನಾರದಾಶ್ಚ ಭೃಗವೋ ವೈವಸ್ವತಾದ್ಯಾಖಿಲಾಃ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ವೈ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಂ ಹಿತಕೃತೇ ತಸ್ಮೈ ನಮೋ ವಿಷ್ಣವೇ ॥ ೩,೭.

ಪ್ರಸೂತಿ ಹೇಳಿದಳು: ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವಾಗ ಮುನಿಗಳು ಕೂಡ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನ ಭಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಮಾಂಧಾತೃ, ಧ್ರುವ, ನಾರದ, ಭೃಗುಗಳು, ವೈವಸ್ವತ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಕೂಡ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಅತೋ ನ ಜಾನೇ ತವ ಸದ್ಗುಣಾನ್ಸದಾ ಏವಂ ವಿಧಾ ಕಾ ಮಮ ಶಕ್ತಿರಸ್ತಿ । ಸ್ತುತ್ವಾ ಹ್ಯೇವಂ ಪ್ರಸೂತಿಸ್ತು ತೂಷ್ಣೀಮಾಸೀತ್ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೩,೭.

ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅರಿಯಲಾರೆ; ಇಂಥ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ನನಗೆ ಯಾವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ? ಹೀಗೆ ಪ್ರಸೂತಿ ಹೊಗಳಿ, ಖಗಪತಿಯೆ, ಮೌನವಾಗಿದ್ದಳು.

ಅಗ್ನಿರ್ವಾಗಾತ್ಮಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರೋ ಭೃಗು ಋಷಿಸ್ತಥಾ । ತದ್ಭಾರ್ಯಾ ವೈ ಪ್ರಸೂತಿಸ್ತು ತ್ರಯ ಏತೇ ಸಮಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೩,೭.

ಅಗ್ನಿ, ಮಾತಿನ ರೂಪವಾದವನು, ಭೃಗು ಋಷಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಪ್ರಸೂತಿ—ಈ ಮೂವರು ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವರುಣಾತ್ಪಾದಹೀನಾಶ್ಚ ಪ್ರವಹಾದ್ವಿಗುಣಾಧಮಾಃ । ದಕ್ಷಾಚ್ಛತಾವರಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಮಿತ್ರಾತ್ತು ದ್ವಿಗುಣಾಧಿಕಾಃ ॥ ೩,೭.

ವರಣನಿಂದ ಕಾಲು ಇಲ್ಲದವರು ಪ್ರವಾಹನಿಗಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆಯವರು; ದಕ್ಷಿಣಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು ನೂರುಪಟ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಮಿತ್ರನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನವರು.

ಪ್ರಸೂತ್ಯನನ್ತರಂ ಜಾತೋ ವಸಿಷ್ಠೋ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ದನಃ । ವಿನಯಾವನತೋ ಭೂತ್ವಾ ಸ್ತೋತುಂ ಸಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಪ್ರಸೂತಿಯ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗ ವಸಿಷ್ಠನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ವಿನಯದಿಂದ ನಮನ ಮಾಡಿ ಅವನು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ವಸಿಷ್ಠ ಉವಾಚ । ನಮೋಸ್ತು ತಸ್ಮೈ ಪುರುಷಾಯ ವೇಧಸೇ ನಮೋನಮೋಽಸದ್ವೃಜಿನಚ್ಛಿದೇ ನಮಃ । ನಮೋನಮೋ ಸ್ವಾಙ್ಗಭವಾಯ ನಿತ್ಯಂ ನತೋಸ್ಮಿ ಹೇ ನಾಥ ತವಾಙ್ಘ್ರಿಪಙ್ಕಜಮ್ ॥ ೩,೭.

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು: ಆ ಪುರುಷನಿಗೆ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸದಾ ತನ್ನದೇ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವವನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪ್ರಭುವೇ, ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಮಾಂ ಪಾಹಿ ನಿತ್ಯಂ ಭಗವನ್ವಾಸುದೇವ ಹ್ಯಗ್ನೇರಹಂ ಸರ್ವದಾ ನ್ಯೂನ ಏವ । ಮಿತ್ರಾದಹಂ ಸರ್ವದಾ ಕಿಞ್ಚಿದೂನಃ ಸ್ತುತ್ವಾ ದೇವ ಸೋಭವತ್ತತ್ರ ತೂಷ್ಣೀಮ್ ॥ ೩,೭.

ಭಗವಂತ ವಾಸುದೇವನೇ, ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನಾನು ಅಗ್ನಿಗಿಂತ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಡಿಮೆಯವನು, ಮಿತ್ರನಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯವನು. ಹೀಗೆ ದೇವರನ್ನು ಹೊಗಳಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು.

ಯೋ ವಸಿಷ್ಠಾನನ್ತರಜೋ ಮರೀಚಿರ್ಬ್ರಹ್ಮನನ್ದನಃ । ಹರಿನ್ತುಷ್ಟಾವ ಪರಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ನಾರಾಯಣಂ ಗುರುಮ್ ॥ ೩,೭.

ವಸಿಷ್ಠನ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗ ಮರೀಚಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು, ಗುರುನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಹೊಗಳಿದನು.

ಮರೀಚಿರುವಾಚ । ದೇವೇನ ಚಾಹಂ ಹತಧೀರ್ಭವನಪ್ರಸಙ್ಗಾತ್ಸರ್ವಾಶುಭೋಪಗಮನಾದ್ವಿಮುಖೇಂದ್ರಿಯಶ್ಚ । ಕುರ್ವೇ ಚ ನಿತ್ಯಂ ಸುಖಲೇಶಲವಾದಿನಾ ತ್ವದ್ದೂರಂ ಮನಸ್ತ್ವಶುಭಕರ್ಮ ಸಮಾಚರಿಷ್ಯೇ ॥ ೩,೭.

ಮರೀಚಿ ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಭುವೇ, ಲೋಕದ ಸಂಗದಿಂದ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಭ್ರಮೆಯಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಟತೆಗಳು ಹತ್ತಿರವಾಗುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದೂರವಾಗಿವೆ. ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂತೋಷದ ಮಾತು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿನ್ನಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟು, ಕೆಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಏತಾದೃಶೋಹಂ ಭಗವಾನನನ್ತಃ ಸದಾ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಸಮಾನ ಏವ ॥ ೩,೭.

ಭಗವಂತ, ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೀಗೆ ಇದ್ದೇನೆ, ಅನಂತನೇ, ಸದಾ ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಸಮಾನನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಮರೀಚಿಸ್ತು ತೂಷ್ಣೀಮಾಸ ತದಾ ಖಗ । ತದತನ್ತರಜೋಹ್ಯತ್ರಿರಸ್ತಾವೀತ್ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ಹರಿಮ್ ॥ ೩,೭.

ಮರೀಚಿಯವರು ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು, ಓ ಹಕ್ಕಿಯ ರಾಜನೇ. ಅವರ ನಂತರ ಅತ್ರಿಯವರು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ಆವಿರ್ಭವಜ್ಜಗತ್ಪ್ರಭವಾಯಾವತೀರ್ಣಂ ತದ್ರಕ್ಷಣಾರ್ಥಮನವದ್ಯಞ್ಚ ತಥಾವ್ಯಯಾಯ । ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಮೂಲಮವಿಕಾರಿ ತವ ಸ್ವರೂಪಂ ಹ್ಯಾನನ್ದಸಾರಮತ ಏವ ವಿಕಾರಶೂನ್ಯಮ್ ॥ ೩,೭.

ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಭಾವವಾಗಿ, ಅದರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ, ದೋಷವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ನಾಶವಾಗದಂತೆ ನೀನು ಅವತರಿಸಿದ್ದೀಯ. ನಿನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವೇ ಸತ್ಯದ ಮೂಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ಬದಲಾಗದೆ, ಆನಂದದ ಸಾರವಾಗಿದ್ದು, ಯಾವ ರೂಪಾಂತರವೂ ಇಲ್ಲದಂತದ್ದು.

ತ್ರೈಗುಣ್ಯಶೂನ್ಯಮಖಿಲೇಷು ಚ ಸಂವಿಭಕ್ತಂ ತತ್ರ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಭಗವನ್ನ ಹಿ ಪಶ್ಯತೀವ । ಅತೋ ಮುರಾರೇಸ್ತವ ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಸ್ತೋತುಂ ನ ಶಕ್ನೋಮಿ ಮರೀಚಿತುಲ್ಯಃ ॥ ೩,೭.

ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ನೀನು, ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಇದ್ದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡದಂತೆ ಇರುವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮುರಾಸುರನ ಶತ್ರುವೇ, ನಾನು ಮರೀಚಿಯವರಂತೆ ನಿನ್ನ ಮಹತ್ತಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಹ್ಯತ್ರಿರಪಿತೂಷ್ಣೀಮಾಸ ತದಾ ಖಗ । ತದನನ್ತರಜಃ ಸ್ತೋತುಮಙ್ಗಿರಾ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಅತ್ರಿಯವರು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು, ಓ ಹಕ್ಕಿಯ ರಾಜನೇ. ಅವರ ನಂತರ ಅಂಗಿರಸನು ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಮಾತಾಡಿದರು.

ಅಙ್ಗಿರಾ ಉವಾಚ । ದ್ರಷ್ಟುಂ ನ ಶಕ್ನೋಮಿ ತವ ಸ್ವರೂಪಂ ಹ್ಯನನ್ತಬಾಹೂದರಮಸ್ತಕಂ ಚ । ಅನನ್ತಸಾಹಸ್ರಕಿರೀಟಜುಷ್ಟಂ ಮಹಾರ್ಹನಾನಾಭರಣೈಶ್ಚ ಶೋಭಿತಮ್ । ಏತಾದೃಶಂ ರೂಪಮನನ್ತಪಾರಂ ಸ್ತೋತುಂ ಹ್ಯಶಕ್ತಸ್ತು ಸಮೋಸ್ಮಿ ಚಾತ್ರೇಃ ॥ ೩,೭.

ಅಂಗಿರಸನು ಹೇಳಿದನು: ನಿನ್ನ ಅನಂತವಾದ ಭುಜಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆ, ತಲೆಗಳು, ಸಾವಿರಾರು ಕಿರೀಟಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಅಮೂಲ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಹೊಳಪಾಗಿರುವ ನಿನ್ನ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು, ಅತ್ರಿಯವರಂತೆ, ಸ್ತುತಿಸಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಹ್ಯಙ್ಗಿರಾಶ್ಚ ತೂಷ್ಣೀಮಾಸ ಖಗೇಶ್ವರ । ತದನನ್ತರಜಃ ಸ್ತೋತುಂ ಪುಲಸ್ತ್ಯೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಅಂಗಿರಸನು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು, ಓ ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಅವರ ನಂತರ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಮಾತಾಡಿದನು.

ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ । ಯೋ ವಾ ಹರಿಸ್ತು ಭಗವಾನ್ಸ (ಸ್ವ) ಉಪಾಸಕಾನಾಂ ಸಂದರ್ಶಯೇದ್ಭುವನಮಙ್ಗಲಮಙ್ಗಲಂ ಚ । (ಲಶ್ಚ) ಯಸ್ಮೈ ನಮೋ ಭಗವತೇ ಪುರುಷಾಯ ತುಭ್ಯಂ ಯೋ ವಾವಿತಾ ನಿರಯಭಾಗಗಮಪ್ರಸಙ್ಗೇ ॥ ೩,೭.

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತನಾದ ಹರಿಯು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಲೋಕಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನರಕದಲ್ಲಿ ಬೀಳಬೇಕಾದವರನ್ನೂ ದುಃಖದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸುವ ಆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಏತಾದೃಶಾಂಸ್ತವ ಗುಣಾನ್ನವಿತುಂ ನ ಶಕ್ತಂ ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಭಗವನ್ಸದೃಶೋ ಹ್ಯಙ್ಗಿರಸಾ ಚ ॥ ೩,೭.

ನಿನ್ನಂತಹ ಮಹಾ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನೇ, ನನಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡು. ನಾನು ಅಂಗಿರಸನಂತೆ ಇದ್ದೇನೆ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಪುಲಸ್ತ್ಯೋಪಿ ಸ್ತೂಷ್ಣೀಮೇವ ಬಭೂವ ಹ । ತದನನ್ತರಜಃ ಸ್ತೋತುಂ ಪುಲಹೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು. ಅವರ ನಂತರ ಪುಲಹನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಮಾತಾಡಿದನು.

ಪುಲಹ ಉವಾಚ । ನಿಷ್ಕಾಮರೂಪರಿಹಿತಸ್ಯ ಸಮರ್ಪಿತಂ ಚ ಸ್ನಾನಾವರೋತ್ತಮಪಯಃ ಫಲಪುಷ್ಪಭೋಜ್ಯಮ್ । ಆರಾಧನಂ ಭಗವತಸ್ತವ ಸತ್ಕ್ರಿಯಾಶ್ಚ ವ್ಯರ್ಥಂ ಭವೇದಿತಿ ವದನ್ತಿ ಮಹಾನುಭಾವಾಃ ॥ ೩,೭.

ಪುಲಹನು ಹೇಳಿದನು: ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಶುದ್ಧ ಹೃದಯದಿಂದ ನೀರಿಗೆ, ಹಣ್ಣಿಗೆ, ಹೂವಿಗೆ, ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅರ್ಪಣೆಯೂ, ಭಗವಂತನಾದ ನಿನ್ನ ಆರಾಧನೆಗೂ, ಮಹಾನುಭಾವರು ವ್ಯರ್ಥವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.