ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಮಜ್ಜಾಸ್ಥಿಪಿತ್ತಕಫರಕ್ತಮಲಾದಿಪೂರ್ಣೇ ಚರ್ಮಾನ್ತ್ರವೇಷ್ಟಿತಮುಖೇ ಪತಿತಂ ಹ ಪೀತಮ್ । ಆಸ್ವಾದನೇ ಮಮ ಚ ಪಾಪಗತೇರ್ಮುರಾರೇ ಮಾಯಾಬಲಂ ತವ ವಿಭೋ ಪರಮಂ ನಿಮಿತ್ತಮ್ ॥ ೩,೭.

ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಂತರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ, ಮಜ್ಜೆ, ಎಲುಬು, ಪಿತ್ತ, ಕಫ, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಲಿನ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಕುಡಿಯುವವನಾಗಿ, ಮುರಾರಿಯೇ, ನನ್ನ ಪಾಪದ ಫಲಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಸಂಸಾರಚಕ್ರೇ ಭ್ರಮತಶ್ಚ ನಿತ್ಯಂ ಸುದುಃಖರೂಪೇ ಸುಖಲೇಶವರ್ಜಿತೇ । ಮಲಂ ವಮನ್ತಂ ನವಭಿಶ್ಚ ದ್ವಾರೈಃ ಶರೀರಮಾರುಹ್ಯ ಸುಮೂಢಬುದ್ಧಿಃ ॥ ೩,೭.

ಸಂಸಾರದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತಿರುಗುತ್ತಾ, ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ, ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಸುಖವಿಲ್ಲದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಜ್ಞಾನದಾಗಿ, ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.

ನಮಾಮಿ ನಿತ್ಯಂ ತವ ತತ್ಕಥಾಮೃತಂ ವಿಹಾಯ ದೇವ ಶ್ರುತಿಮೂಲನಾಶನಮ್ । ಕುಟುಂಬಪೋಷಂ ಚ ಸದಾ ಚ ಕುರ್ವನ್ದಾನಾದ್ಯಕುರ್ವನ್ನಿವಸನ್ ಗೃಹೇ ಚ ॥ ೩,೭.

ದೇವಾ, ನಿನ್ನ ಅಮೃತಸಮಾನವಾದ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ವೇದಗಳ ಮೂಲವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುವ ಇತರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಯಾವಾಗಲೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ದಾನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ, ಮನೆತನದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿರುವೆನು.

ದೂರೇ ಚ ಸಂಸಾರಮಲಂ ತ್ವಿದಂ ಕುರು ದೇಹಿ ಹ್ಯದೋ ದಿವ್ಯಕಥಾಮೃತಂ ಸದಾ । ಏತಾದೃಶೋಹಂ ತವ ಸದ್ಗುಣೌಘಂ ಸ್ತೋತುಂ ಸಮರ್ಥೋ ನಾಸ್ಮಿ ಶಚೀಸಮಶ್ಚ ॥ ೩,೭.

ಈ ಸಂಸಾರದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ, ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಕಥಾಮೃತವನ್ನು ನನಗೆ ಸದಾ ಕೊಡು. ನಾನಂತಹ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳ ಮಹಾಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಶಚಿಯಂತೆ ಹೊಗಳಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾನಿರುದ್ಧಸ್ತು ತೂಷ್ಣೀಮಾಸ ಖಗೇಶ್ವರ । ತದನನ್ತರಜಃ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಮನಃ ಸ್ವಾಯಂಭುವೋಬ್ರವೀತ್ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಹೊಗಳಿದ ಅನಿರುದ್ಧನು ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು, ಪಕ್ಷಿರಾಜನೇ. ಅವನ ನಂತರ ಸ್ವಾಯಂಭುವನು ತನ್ನ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಉವಾಚ । ಸ್ತೋತುಂ ಹ್ಯನುಪ್ರವಿಶತೋಪಿ ನ ಗರ್ಭದುಃಖಂ ತಸ್ಮಾದಹಂ ಪರಮಪೂಜ್ಯಪದಂ ಗತಸ್ತೇ ॥ ೩,೭.

ಸ್ವಾಯಂಭುವನು ಹೇಳಿದನು: ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಗರ್ಭದಲ್ಲೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ಗರ್ಭದ ದುಃಖವನ್ನು ನಾನು ಅನುಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

ಮನೋರ್ಭಾರ್ಯಾ ಮಾನವೀ ಚ ಯಮಃ ಸಂಯಮಿನೀಪತಿಃ । ದಿಶಾಭಿಮಾನೀ ಚನ್ದ್ರಸ್ತು ಸೂರ್ಯಶ್ಚಕ್ಷುರ್ನಿಯಾಮಕಃ । ಪರಸ್ಪರಸಮಾ ಹ್ಯೇತೇ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಂಸಾರಮೇವ ಚ ॥ ೩,೭.

ಮನುವಿನ ಪತ್ನಿ ಮಾನವಿಯು, ಯಮನು ನಿಯಮದ ಅಧಿಪತಿ, ಚಂದ್ರನು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಸೂರ್ಯನು ದೃಷ್ಟಿಯ ನಿಯಂತ್ರಕ. ಇವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನರು, ಸಂಸಾರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.

ಪ್ರವಾಹಾದ್ವಿಗುಣೋನಶ್ಚೇತ್ಯೇವಂ ಜಾನೀಹಿ ಚಾಣ್ಡಜ । ಸೂರ್ಯಾನನ್ತರಜಃ ಸ್ತೋತುಂ ವರುಣಃ ಸಂಪ್ರಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ತಿಳಿದುಕೋ, ಅಂಡಜನೇ, ಹರಿವಿನಿಂದ ಮುಂದಿನದು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ನಂತರ ವರुणನು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ವರುಣ ಉವಾಚ । ತ್ವದ್ವಿಚ್ಛಯಾ ರಚಿತೇ ದೇಹಗೇಹೇ ಪುತ್ತ್ರೇ ಕಲತ್ರೇಪಿ ಧನೇ ದ್ರವ್ಯಜಾತೌ । ಮಮಾಹಮಿತ್ಯಲ್ಪಧಿಯಾ ಚ ಮೂಢಾ ಸಂಸಾರದುಃಖೇ ವಿನಿಮಜ್ಜನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ॥ ೩,೭.

ವರुणನು ಹೇಳಿದನು: ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ದೇಹ, ಮನೆ, ಮಕ್ಕಳು, ಹೆಂಡತಿ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳು ಉಂಟಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರು 'ನನ್ನದು', 'ನಾನು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಸಂಸಾರದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾರೆ.

ಅತೋ ಹರೇ ತಾದೃಶೀಂ ಮೇ ಕುಬುದ್ಧಿಂ ವಿನಾಶ್ಯ ಮೇ ದೇಹಿ ತೇ ಪಾದದಾಸ್ಯಮ್ । ಅಹಂ ಮನೋಃ ಪಾದಪಾದಾರ್ಧಭೂತಗುಣೇನ ಹೀನಃ ಸರ್ವದಾ ವೈ ಮುರಾರೇ ॥ ೩,೭.

ಹಾಗಾಗಿ ಹರಿಯೇ, ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ದುಷ್ಟ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು. ಮುರಾರಿಯೇ, ನಾನು ಮನುವಿನ ಪಾದದ ಅರ್ಧ ಭಾಗದ ಗುಣವೂ ಇಲ್ಲದವನು, ಯಾವಾಗಲೂ ಹೀನನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ತು ವರುಣಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಃ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಃ । ವರುಣಾನನ್ತರೋತ್ಪನ್ನೋ ನಾರದೋ ಹ್ಯಸ್ತುವದ್ಧರಿಮ್ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಹೊಗಳಿದ ವರुणನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು. ವರಣನ ನಂತರ ನಾರದನು ಹುಟ್ಟಿ ಹರಿಯನ್ನು ಹೊಗಳಿದನು.

ನಾರದ ಉವಾಚ । ಯನ್ನಾಮಧೇಯಶ್ರವಣಾನುಕೀರ್ತನಾತ್ಸ್ವಾದ್ವನ್ಯತತ್ತ್ವಂ ಮಮ ನಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋ । ಪುನೀಹ್ಯತಶ್ಚೈವ ಪರೋವರಾಯಾನ್ಯಜ್ಜಿಹ್ವಾಗ್ರೇ ವರ್ತತೇ ನಾಮ ತಸ್ಯ ॥ ೩,೭.

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ವಿಷ್ಣುವೇ, ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳುವುದು, ಪಠಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನೆನಪಿಸುವುದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ತತ್ವಕ್ಕಿಂತ ನನಗೆ ಮತ್ತೇನು ಶ್ರೇಷ್ಠವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು. ಯಾರ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಹೆಸರಿದೆವುದಾದರೂ ಅದು ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇ.

ಯಜ್ಜಿಹ್ವಾಗ್ರೇ ಹರಿನಾಮೈವ ನಾಸ್ತಿ ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ನೈವ ಸ ಏವ ಗೋಖರಃ । ಅಹಂ ನ ಜಾನೇ ಚ ತವ ಸ್ವರೂಪಂ ನ್ಯೂನೋ ಹ್ಯಹಂ ವರುಣಾತ್ಸರ್ವದೈವ ॥ ೩,೭.

ಯಾವವನ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಿಯ ಹೆಸರಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲ, ಅವನು ಹಸು ಅಥವಾ ಕತ್ತೆಯಂತೆಯೇ. ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ವರుణನಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ನಾರದೋ ವೈ ಖಗೇನ್ದ್ರಸ್ತೂಷ್ಣೀಮಭೂದ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ಚಾಗ್ರೇ । ಯೋ ನಾರದಾನನ್ತರಂ ಸಂಬಭೂವ ಭೃಗುರ್ಮಹಾತ್ಮಾ ಸ್ತೋತುಮುಪಪ್ರಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಈ ರೀತಿ ದೇವದೇವನನ್ನು ನಾರದನು ಹೊಗಳಿ, ಖಗೇಂದ್ರನು ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು. ನಂತರ ನಾರದನ ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮ ಭೃಗು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಭೃಗುರುವಾಚ । ಕಿಮಾಸನಂ ತೇ ಗರುಡಾಸನಾಯ ಕಿಂ ಭೂಷಣಂ ಕೌಸ್ತುಭಭೂಷಣಾಯ । ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಲತ್ರಾಯ ಕಿಮಸ್ತಿ ದೇಯಂ ವಾಗೀಶ ಕಿಂ ತೇ ವಚನೀಯಮಸ್ತಿ । ಅತೋ ನ ಜಾನೇ ತವ ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಹ್ಯಹಂ ಸದಾ ವರುಣಾತ್ಪಾದಹೀನಃ ॥ ೩,೭.

ಭೃಗು ಹೇಳಿದನು: ಗರುಡನನ್ನು ಆಸನವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಆಸನವು ಯೋಗ್ಯ? ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಆಭರಣ ಸೂಕ್ತ? ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಿನಗೆ ಯಾವುದು ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ಮಾತಿನ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಮಾತು ಹೇಳಬಹುದು? ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ವರಣನಿಂದ ಕಾಲು ಇಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಹರಿಂ ದೇವಂ ಭೃಗುಸ್ತೂಷ್ಣೀಂ ಬಭೂವ ಹ । ತದನನ್ತರಜೋ ಹ್ಯಗ್ನಿರಸ್ತಾವೀತ್ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ ॥ ೩,೭.

ಈ ರೀತಿ ಹರಿಯನ್ನು ಭೃಗು ಹೊಗಳಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು. ಆತನ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಗ್ನಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ । ಯತ್ತೇಜಸಾಹಂ ಸುಸಮಿದ್ಧತೇಜಾ ಹವ್ಯಂ ವಹಾಮ್ಯಧ್ವರೇ ಆಜ್ಯಸಿಕ್ತಮ್ ॥ ೩,೭.

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನನಗೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ಜ್ವಾಲೆಯು ದೊರೆತಿದೆ; ಹವನದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿದ ಹೋಮವನ್ನು ನಾನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ.

ಯತ್ತೇಜಸಾಹಂ ಜಠರೇ ಸಂಪ್ರವಿಶ್ಯ ಪಚನ್ನನ್ನಂ ಸರ್ವದಾ ಪೂರ್ಣಶಕ್ತಿಃ । ಅತೋ ನ ಜಾನೇ ತವ ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಭೃಗೋರಹಂ ಸರ್ವದೈವಂ ಸಮೋಸ್ಮಿ ॥ ೩,೭.

ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಬೇಯಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಭೃಗುಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ತದನನ್ತರಜಾ ಸ್ತೋತುಂ ಪ್ರಸೂತಿರುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಅವನ ನಂತರ ಪ್ರಸೂತಿ ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.

ಪ್ರಸೂತಿರುವಾಚ । ಯನ್ನಾಮಾರ್ಥವಿಚಾರಣೇಪಿ ಮುನಯೋ ಮುಹ್ಯಂತಿ ವೈ ಸರ್ವದಾ ತ್ವದ್ಭೀತಾ ಅಪಿ ದೇವತಾ ಹ್ಯವಿರತಂ ಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ಸಹೈವ ಸ್ಥಿತಾಃ । ಮಾನ್ಧಾತೃಧ್ರುವನಾರದಾಶ್ಚ ಭೃಗವೋ ವೈವಸ್ವತಾದ್ಯಾಖಿಲಾಃ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ವೈ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಂ ಹಿತಕೃತೇ ತಸ್ಮೈ ನಮೋ ವಿಷ್ಣವೇ ॥ ೩,೭.

ಪ್ರಸೂತಿ ಹೇಳಿದಳು: ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವಾಗ ಮುನಿಗಳು ಕೂಡ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನ ಭಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಮಾಂಧಾತೃ, ಧ್ರುವ, ನಾರದ, ಭೃಗುಗಳು, ವೈವಸ್ವತ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಕೂಡ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಅತೋ ನ ಜಾನೇ ತವ ಸದ್ಗುಣಾನ್ಸದಾ ಏವಂ ವಿಧಾ ಕಾ ಮಮ ಶಕ್ತಿರಸ್ತಿ । ಸ್ತುತ್ವಾ ಹ್ಯೇವಂ ಪ್ರಸೂತಿಸ್ತು ತೂಷ್ಣೀಮಾಸೀತ್ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೩,೭.

ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅರಿಯಲಾರೆ; ಇಂಥ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ನನಗೆ ಯಾವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ? ಹೀಗೆ ಪ್ರಸೂತಿ ಹೊಗಳಿ, ಖಗಪತಿಯೆ, ಮೌನವಾಗಿದ್ದಳು.

ಅಗ್ನಿರ್ವಾಗಾತ್ಮಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರೋ ಭೃಗು ಋಷಿಸ್ತಥಾ । ತದ್ಭಾರ್ಯಾ ವೈ ಪ್ರಸೂತಿಸ್ತು ತ್ರಯ ಏತೇ ಸಮಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೩,೭.

ಅಗ್ನಿ, ಮಾತಿನ ರೂಪವಾದವನು, ಭೃಗು ಋಷಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಪ್ರಸೂತಿ—ಈ ಮೂವರು ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವರುಣಾತ್ಪಾದಹೀನಾಶ್ಚ ಪ್ರವಹಾದ್ವಿಗುಣಾಧಮಾಃ । ದಕ್ಷಾಚ್ಛತಾವರಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಮಿತ್ರಾತ್ತು ದ್ವಿಗುಣಾಧಿಕಾಃ ॥ ೩,೭.

ವರಣನಿಂದ ಕಾಲು ಇಲ್ಲದವರು ಪ್ರವಾಹನಿಗಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆಯವರು; ದಕ್ಷಿಣಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು ನೂರುಪಟ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಮಿತ್ರನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನವರು.

ಪ್ರಸೂತ್ಯನನ್ತರಂ ಜಾತೋ ವಸಿಷ್ಠೋ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ದನಃ । ವಿನಯಾವನತೋ ಭೂತ್ವಾ ಸ್ತೋತುಂ ಸಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಪ್ರಸೂತಿಯ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗ ವಸಿಷ್ಠನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ವಿನಯದಿಂದ ನಮನ ಮಾಡಿ ಅವನು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ವಸಿಷ್ಠ ಉವಾಚ । ನಮೋಸ್ತು ತಸ್ಮೈ ಪುರುಷಾಯ ವೇಧಸೇ ನಮೋನಮೋಽಸದ್ವೃಜಿನಚ್ಛಿದೇ ನಮಃ । ನಮೋನಮೋ ಸ್ವಾಙ್ಗಭವಾಯ ನಿತ್ಯಂ ನತೋಸ್ಮಿ ಹೇ ನಾಥ ತವಾಙ್ಘ್ರಿಪಙ್ಕಜಮ್ ॥ ೩,೭.

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು: ಆ ಪುರುಷನಿಗೆ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸದಾ ತನ್ನದೇ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವವನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪ್ರಭುವೇ, ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಮಾಂ ಪಾಹಿ ನಿತ್ಯಂ ಭಗವನ್ವಾಸುದೇವ ಹ್ಯಗ್ನೇರಹಂ ಸರ್ವದಾ ನ್ಯೂನ ಏವ । ಮಿತ್ರಾದಹಂ ಸರ್ವದಾ ಕಿಞ್ಚಿದೂನಃ ಸ್ತುತ್ವಾ ದೇವ ಸೋಭವತ್ತತ್ರ ತೂಷ್ಣೀಮ್ ॥ ೩,೭.

ಭಗವಂತ ವಾಸುದೇವನೇ, ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನಾನು ಅಗ್ನಿಗಿಂತ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಡಿಮೆಯವನು, ಮಿತ್ರನಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯವನು. ಹೀಗೆ ದೇವರನ್ನು ಹೊಗಳಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು.

ಯೋ ವಸಿಷ್ಠಾನನ್ತರಜೋ ಮರೀಚಿರ್ಬ್ರಹ್ಮನನ್ದನಃ । ಹರಿನ್ತುಷ್ಟಾವ ಪರಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ನಾರಾಯಣಂ ಗುರುಮ್ ॥ ೩,೭.

ವಸಿಷ್ಠನ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗ ಮರೀಚಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು, ಗುರುನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಹೊಗಳಿದನು.

ಮರೀಚಿರುವಾಚ । ದೇವೇನ ಚಾಹಂ ಹತಧೀರ್ಭವನಪ್ರಸಙ್ಗಾತ್ಸರ್ವಾಶುಭೋಪಗಮನಾದ್ವಿಮುಖೇಂದ್ರಿಯಶ್ಚ । ಕುರ್ವೇ ಚ ನಿತ್ಯಂ ಸುಖಲೇಶಲವಾದಿನಾ ತ್ವದ್ದೂರಂ ಮನಸ್ತ್ವಶುಭಕರ್ಮ ಸಮಾಚರಿಷ್ಯೇ ॥ ೩,೭.

ಮರೀಚಿ ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಭುವೇ, ಲೋಕದ ಸಂಗದಿಂದ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಭ್ರಮೆಯಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಟತೆಗಳು ಹತ್ತಿರವಾಗುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದೂರವಾಗಿವೆ. ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂತೋಷದ ಮಾತು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿನ್ನಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟು, ಕೆಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಏತಾದೃಶೋಹಂ ಭಗವಾನನನ್ತಃ ಸದಾ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಸಮಾನ ಏವ ॥ ೩,೭.

ಭಗವಂತ, ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೀಗೆ ಇದ್ದೇನೆ, ಅನಂತನೇ, ಸದಾ ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಸಮಾನನಾಗಿದ್ದೇನೆ.