ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಏತಾದೃಶಂ ತವ ಮುಖಂ ನುವಿತುಂ ನ ಶಕ್ತಿಃ ಶಚ್ಯಾ ಸಮಾಪಿ ಭಗವನ್ಪರಿಪಾಹಿ ನಿತ್ಯಮ್ । ಕೃತ್ವಾ ಸ್ತುತಿಂ ರತಿರಿಯಂ ಪರಮಾದರೇಣ ತೂಷ್ಣೀಂ ಸ್ಥಿತಾ ಭಗವತಶ್ಚ ಸಮೀಪ ಏವ ॥ ೩,೭.

ಶಚಿಯು ನನಗೆ ಸಮಾನಳಾದರೂ, ಭಗವಂತನಾದ ನಿನ್ನಂತಹ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಹೀಗೆ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ, ರತಿ ಭಗವಂತನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದಳು.

ರತ್ಯನನ್ತರಜೋ ದಕ್ಷಃ ಸ್ತೋತುಂ ಸಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ರತಿಯ ನಂತರ ದಕ್ಷನು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ದಕ್ಷ ಉವಾಚ । ಸಂಚಿನ್ತಯೇ ಭಗವತಶ್ಚರಣೋದತೀರ್ಥಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಹ್ಯಜೇನ ಪರಿಷಿಕ್ತಮಜಾದಿವನ್ದ್ಯಮ್ । ಯಚ್ಛೌಚನಿಃಸೃತಮಜಪ್ರವರಾವತಾರಂ ಗಙ್ಗಾಖ್ಯತೀರ್ಥಮಭವತ್ಸರಿತಾಂ ವರಿಷ್ಠಮ್ ॥ ೩,೭.

ದಕ್ಷನು ಹೀಗೆಂದನು: ಭಗವಂತನ ಪಾದದಿಂದ ಹರಿದ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅದನ್ನು ಅಜನು ಸಿಂಚಿಸಿ, ಮೊದಲಾದವರು ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಪವಿತ್ರತೆಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, ಅದು ಗಂಗೆಯಾಗಿ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.

ರುದ್ರೋಪಿ ತೇನ ವಿಧೃತೇನ ಜಟಾಕಲಾಪಪೂತೇನ ಪಾದರಜಸಾ ಹ್ಯಶಿವಃ ಶಿವೋಭೂತ್ । ಏತಾದೃಶಂ ತೇ ಚರಣಂ ಕರುಣೇಶ ವಿಷ್ಣೋ ಸ್ತೋತುಂ ಶಕ್ತಿರ್ಮಮ ನಾಸ್ತಿ ಕೃಪಾವತಾರ । ರತ್ಯಾ ಸಮಃ ಶ್ರುತಿಗತೋ ನ ಗತೋಸ್ಮಿ ಮೋಕ್ಷಮೇತಾದೃಶಂ ಚ ಪರಿಪಾಹಿ ನಿದಾನಮೂರ್ತೇ ॥ ೩,೭.

ನಿನ್ನ ಪಾದಧೂಳಿಯಿಂದಲೇ, ಶಿವನು ಕೂಡ ತನ್ನ ಜಟೆಯನ್ನ ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಶುಭನಾದನು. ದಯೆಯ ದೈವ, ವಿಷ್ಣುವೇ, ನಿನ್ನಂತಹ ಪಾದಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೊಗಳಲು ಶಕ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಆನಂದವನ್ನೂ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನೂ ನಾನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲವಾದವನೇ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಸ ದಕ್ಷಸ್ತು ತೂಷ್ಣೀಮೇವ ಬಭೂವ ಹ । ತದನನ್ತರಜಃ ಸ್ತೋತುಂ ಬೃಹಸ್ಪತಿರುಪಾಕ್ರಮೀತ್ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಹೊಗಳಿದ ನಂತರ ದಕ್ಷನು ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ನಂತರ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಬೃಹಸ್ಪತಿರುವಾಚ । ಸಂಚಿನ್ತಯಾಮಿ ಸತತಂ ತವ ಚಾನನಾಬ್ಜಂ ತ್ವಂ ದೇಹಿ ದುಷ್ಟವಿಷಯೇಷು ವಿರಕ್ತಿಮೀಶ ॥ ೩,೭.

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನ ಕಮಲಮುಖವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರಭುವೇ, ಕೆಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲೆಂದು ನನಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು.

ಏತೇಷು ಶಕ್ತಿರ್ಯದಿ ವೈ ಸ ಜೀವೋ ಕರ್ತಾ ಚ ಭೋಕ್ತಾ ಚ ಸದಾ ಚ ದಾತಾ । ಯೋಷಾಂ ಚ ಪುತ್ರಸುಹೃದೌ ಚ ಪಶೂಂಶ್ಚ ಸರ್ವಮೇವಂ ವಿನಶ್ಯತಿ ಯತೋ ಹಿ ತದಾಶು ಛಿನ್ಧಿ ॥ ೩,೭.

ಜೀವನಿಗೆ ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡುವವನೂ, ಅನುಭವಿಸುವವನೂ, ಕೊಡುವವನೂ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಜಾನುವಾರುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಕಡಿದುಹಾಕು.

ಸಂಸಾರಚಕ್ರಭ್ರಮಣೇನೈವ ದೇವ ಸಂಸಾರದುಃಖಮನುಭೂಯೇಹಾಗತೋಸ್ಮಿ । ಶಕ್ತಿರ್ನ ಚಾಸ್ತಿ ನವನೇ ಮಮ ದೇವದೇವ ಸತ್ಯಾ ಸಮಂ ಚ ಸತತಂ ಪರಿಪಾಹಿ ನಿತ್ಯಮ್ ॥ ೩,೭.

ಪ್ರಭುವೇ, ಸಂಸಾರದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿ ಅದರ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲು ಶಕ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲ ದೇವದೇವನೇ, ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುವವನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

ಏವಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ಪರಮಂ ತೂಷ್ಣೀಮೇವ ಸ್ಥಿತೋ ಮುನಿಃ । ತದನನ್ತರಜಸ್ತೋತುಂ ಹ್ಯನಿರುದ್ಧೋಪಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮಹರ್ಷಿಯು ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ನಂತರ ಅನಿರುದ್ಧನು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಅನಿರುದ್ಧ ಉವಾಚ । ಏವಂ ಹರೇಸ್ತವ ಕಥಾಂ ರಸಿಕಾಂ ವಿಹಾಯ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಭಗೇ ಚ ವದನೇ ಪರಿಮುಹ್ಯ ನಿತ್ಯಮ್ । ವಿಷ್ಠಾನ್ತ್ರಪೂರಿತಬಿಲೇ ರಸಿಕೋ ಹಿ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ಥಾಯೀ ಚ ಸೂಕರವದೇವ ವಿಮೂಢಬುದ್ಧಿಃ ॥ ೩,೭.

ಅನಿರುದ್ಧನು ಹೇಳಿದನು: ಹರಿ ನಿನ್ನ ರಸಮಯವಾದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಯಾವಾಗಲೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮುಖ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ತೊಡಗಿಸಿ, ಹಂದಿಯಂತೆ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುವವನಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಾನೆ.

ಮಜ್ಜಾಸ್ಥಿಪಿತ್ತಕಫರಕ್ತಮಲಾದಿಪೂರ್ಣೇ ಚರ್ಮಾನ್ತ್ರವೇಷ್ಟಿತಮುಖೇ ಪತಿತಂ ಹ ಪೀತಮ್ । ಆಸ್ವಾದನೇ ಮಮ ಚ ಪಾಪಗತೇರ್ಮುರಾರೇ ಮಾಯಾಬಲಂ ತವ ವಿಭೋ ಪರಮಂ ನಿಮಿತ್ತಮ್ ॥ ೩,೭.

ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಂತರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ, ಮಜ್ಜೆ, ಎಲುಬು, ಪಿತ್ತ, ಕಫ, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಲಿನ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಕುಡಿಯುವವನಾಗಿ, ಮುರಾರಿಯೇ, ನನ್ನ ಪಾಪದ ಫಲಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಸಂಸಾರಚಕ್ರೇ ಭ್ರಮತಶ್ಚ ನಿತ್ಯಂ ಸುದುಃಖರೂಪೇ ಸುಖಲೇಶವರ್ಜಿತೇ । ಮಲಂ ವಮನ್ತಂ ನವಭಿಶ್ಚ ದ್ವಾರೈಃ ಶರೀರಮಾರುಹ್ಯ ಸುಮೂಢಬುದ್ಧಿಃ ॥ ೩,೭.

ಸಂಸಾರದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತಿರುಗುತ್ತಾ, ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ, ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಸುಖವಿಲ್ಲದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಜ್ಞಾನದಾಗಿ, ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.

ನಮಾಮಿ ನಿತ್ಯಂ ತವ ತತ್ಕಥಾಮೃತಂ ವಿಹಾಯ ದೇವ ಶ್ರುತಿಮೂಲನಾಶನಮ್ । ಕುಟುಂಬಪೋಷಂ ಚ ಸದಾ ಚ ಕುರ್ವನ್ದಾನಾದ್ಯಕುರ್ವನ್ನಿವಸನ್ ಗೃಹೇ ಚ ॥ ೩,೭.

ದೇವಾ, ನಿನ್ನ ಅಮೃತಸಮಾನವಾದ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ವೇದಗಳ ಮೂಲವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುವ ಇತರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಯಾವಾಗಲೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ದಾನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ, ಮನೆತನದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿರುವೆನು.

ದೂರೇ ಚ ಸಂಸಾರಮಲಂ ತ್ವಿದಂ ಕುರು ದೇಹಿ ಹ್ಯದೋ ದಿವ್ಯಕಥಾಮೃತಂ ಸದಾ । ಏತಾದೃಶೋಹಂ ತವ ಸದ್ಗುಣೌಘಂ ಸ್ತೋತುಂ ಸಮರ್ಥೋ ನಾಸ್ಮಿ ಶಚೀಸಮಶ್ಚ ॥ ೩,೭.

ಈ ಸಂಸಾರದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ, ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಕಥಾಮೃತವನ್ನು ನನಗೆ ಸದಾ ಕೊಡು. ನಾನಂತಹ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳ ಮಹಾಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಶಚಿಯಂತೆ ಹೊಗಳಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾನಿರುದ್ಧಸ್ತು ತೂಷ್ಣೀಮಾಸ ಖಗೇಶ್ವರ । ತದನನ್ತರಜಃ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಮನಃ ಸ್ವಾಯಂಭುವೋಬ್ರವೀತ್ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಹೊಗಳಿದ ಅನಿರುದ್ಧನು ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು, ಪಕ್ಷಿರಾಜನೇ. ಅವನ ನಂತರ ಸ್ವಾಯಂಭುವನು ತನ್ನ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಉವಾಚ । ಸ್ತೋತುಂ ಹ್ಯನುಪ್ರವಿಶತೋಪಿ ನ ಗರ್ಭದುಃಖಂ ತಸ್ಮಾದಹಂ ಪರಮಪೂಜ್ಯಪದಂ ಗತಸ್ತೇ ॥ ೩,೭.

ಸ್ವಾಯಂಭುವನು ಹೇಳಿದನು: ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಗರ್ಭದಲ್ಲೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ಗರ್ಭದ ದುಃಖವನ್ನು ನಾನು ಅನುಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

ಮನೋರ್ಭಾರ್ಯಾ ಮಾನವೀ ಚ ಯಮಃ ಸಂಯಮಿನೀಪತಿಃ । ದಿಶಾಭಿಮಾನೀ ಚನ್ದ್ರಸ್ತು ಸೂರ್ಯಶ್ಚಕ್ಷುರ್ನಿಯಾಮಕಃ । ಪರಸ್ಪರಸಮಾ ಹ್ಯೇತೇ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಂಸಾರಮೇವ ಚ ॥ ೩,೭.

ಮನುವಿನ ಪತ್ನಿ ಮಾನವಿಯು, ಯಮನು ನಿಯಮದ ಅಧಿಪತಿ, ಚಂದ್ರನು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಸೂರ್ಯನು ದೃಷ್ಟಿಯ ನಿಯಂತ್ರಕ. ಇವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನರು, ಸಂಸಾರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.

ಪ್ರವಾಹಾದ್ವಿಗುಣೋನಶ್ಚೇತ್ಯೇವಂ ಜಾನೀಹಿ ಚಾಣ್ಡಜ । ಸೂರ್ಯಾನನ್ತರಜಃ ಸ್ತೋತುಂ ವರುಣಃ ಸಂಪ್ರಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ತಿಳಿದುಕೋ, ಅಂಡಜನೇ, ಹರಿವಿನಿಂದ ಮುಂದಿನದು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ನಂತರ ವರुणನು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ವರುಣ ಉವಾಚ । ತ್ವದ್ವಿಚ್ಛಯಾ ರಚಿತೇ ದೇಹಗೇಹೇ ಪುತ್ತ್ರೇ ಕಲತ್ರೇಪಿ ಧನೇ ದ್ರವ್ಯಜಾತೌ । ಮಮಾಹಮಿತ್ಯಲ್ಪಧಿಯಾ ಚ ಮೂಢಾ ಸಂಸಾರದುಃಖೇ ವಿನಿಮಜ್ಜನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ॥ ೩,೭.

ವರुणನು ಹೇಳಿದನು: ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ದೇಹ, ಮನೆ, ಮಕ್ಕಳು, ಹೆಂಡತಿ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳು ಉಂಟಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರು 'ನನ್ನದು', 'ನಾನು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಸಂಸಾರದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾರೆ.

ಅತೋ ಹರೇ ತಾದೃಶೀಂ ಮೇ ಕುಬುದ್ಧಿಂ ವಿನಾಶ್ಯ ಮೇ ದೇಹಿ ತೇ ಪಾದದಾಸ್ಯಮ್ । ಅಹಂ ಮನೋಃ ಪಾದಪಾದಾರ್ಧಭೂತಗುಣೇನ ಹೀನಃ ಸರ್ವದಾ ವೈ ಮುರಾರೇ ॥ ೩,೭.

ಹಾಗಾಗಿ ಹರಿಯೇ, ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ದುಷ್ಟ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು. ಮುರಾರಿಯೇ, ನಾನು ಮನುವಿನ ಪಾದದ ಅರ್ಧ ಭಾಗದ ಗುಣವೂ ಇಲ್ಲದವನು, ಯಾವಾಗಲೂ ಹೀನನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ತು ವರುಣಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಃ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಃ । ವರುಣಾನನ್ತರೋತ್ಪನ್ನೋ ನಾರದೋ ಹ್ಯಸ್ತುವದ್ಧರಿಮ್ ॥ ೩,೭.

ಹೀಗೆ ಹೊಗಳಿದ ವರुणನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು. ವರಣನ ನಂತರ ನಾರದನು ಹುಟ್ಟಿ ಹರಿಯನ್ನು ಹೊಗಳಿದನು.

ನಾರದ ಉವಾಚ । ಯನ್ನಾಮಧೇಯಶ್ರವಣಾನುಕೀರ್ತನಾತ್ಸ್ವಾದ್ವನ್ಯತತ್ತ್ವಂ ಮಮ ನಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋ । ಪುನೀಹ್ಯತಶ್ಚೈವ ಪರೋವರಾಯಾನ್ಯಜ್ಜಿಹ್ವಾಗ್ರೇ ವರ್ತತೇ ನಾಮ ತಸ್ಯ ॥ ೩,೭.

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ವಿಷ್ಣುವೇ, ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳುವುದು, ಪಠಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನೆನಪಿಸುವುದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ತತ್ವಕ್ಕಿಂತ ನನಗೆ ಮತ್ತೇನು ಶ್ರೇಷ್ಠವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು. ಯಾರ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಹೆಸರಿದೆವುದಾದರೂ ಅದು ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇ.

ಯಜ್ಜಿಹ್ವಾಗ್ರೇ ಹರಿನಾಮೈವ ನಾಸ್ತಿ ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ನೈವ ಸ ಏವ ಗೋಖರಃ । ಅಹಂ ನ ಜಾನೇ ಚ ತವ ಸ್ವರೂಪಂ ನ್ಯೂನೋ ಹ್ಯಹಂ ವರುಣಾತ್ಸರ್ವದೈವ ॥ ೩,೭.

ಯಾವವನ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಿಯ ಹೆಸರಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲ, ಅವನು ಹಸು ಅಥವಾ ಕತ್ತೆಯಂತೆಯೇ. ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ವರుణನಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ನಾರದೋ ವೈ ಖಗೇನ್ದ್ರಸ್ತೂಷ್ಣೀಮಭೂದ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ಚಾಗ್ರೇ । ಯೋ ನಾರದಾನನ್ತರಂ ಸಂಬಭೂವ ಭೃಗುರ್ಮಹಾತ್ಮಾ ಸ್ತೋತುಮುಪಪ್ರಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಈ ರೀತಿ ದೇವದೇವನನ್ನು ನಾರದನು ಹೊಗಳಿ, ಖಗೇಂದ್ರನು ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು. ನಂತರ ನಾರದನ ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮ ಭೃಗು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಭೃಗುರುವಾಚ । ಕಿಮಾಸನಂ ತೇ ಗರುಡಾಸನಾಯ ಕಿಂ ಭೂಷಣಂ ಕೌಸ್ತುಭಭೂಷಣಾಯ । ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಲತ್ರಾಯ ಕಿಮಸ್ತಿ ದೇಯಂ ವಾಗೀಶ ಕಿಂ ತೇ ವಚನೀಯಮಸ್ತಿ । ಅತೋ ನ ಜಾನೇ ತವ ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಹ್ಯಹಂ ಸದಾ ವರುಣಾತ್ಪಾದಹೀನಃ ॥ ೩,೭.

ಭೃಗು ಹೇಳಿದನು: ಗರುಡನನ್ನು ಆಸನವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಆಸನವು ಯೋಗ್ಯ? ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಆಭರಣ ಸೂಕ್ತ? ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಿನಗೆ ಯಾವುದು ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ಮಾತಿನ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಮಾತು ಹೇಳಬಹುದು? ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ವರಣನಿಂದ ಕಾಲು ಇಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಹರಿಂ ದೇವಂ ಭೃಗುಸ್ತೂಷ್ಣೀಂ ಬಭೂವ ಹ । ತದನನ್ತರಜೋ ಹ್ಯಗ್ನಿರಸ್ತಾವೀತ್ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ ॥ ೩,೭.

ಈ ರೀತಿ ಹರಿಯನ್ನು ಭೃಗು ಹೊಗಳಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು. ಆತನ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಗ್ನಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ । ಯತ್ತೇಜಸಾಹಂ ಸುಸಮಿದ್ಧತೇಜಾ ಹವ್ಯಂ ವಹಾಮ್ಯಧ್ವರೇ ಆಜ್ಯಸಿಕ್ತಮ್ ॥ ೩,೭.

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನನಗೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ಜ್ವಾಲೆಯು ದೊರೆತಿದೆ; ಹವನದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿದ ಹೋಮವನ್ನು ನಾನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ.

ಯತ್ತೇಜಸಾಹಂ ಜಠರೇ ಸಂಪ್ರವಿಶ್ಯ ಪಚನ್ನನ್ನಂ ಸರ್ವದಾ ಪೂರ್ಣಶಕ್ತಿಃ । ಅತೋ ನ ಜಾನೇ ತವ ಸದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಭೃಗೋರಹಂ ಸರ್ವದೈವಂ ಸಮೋಸ್ಮಿ ॥ ೩,೭.

ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಬೇಯಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಭೃಗುಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ತದನನ್ತರಜಾ ಸ್ತೋತುಂ ಪ್ರಸೂತಿರುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ ೩,೭.

ಅವನ ನಂತರ ಪ್ರಸೂತಿ ಹೊಗಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.