ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ದಶರುದ್ರಾಸ್ತಥಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಮೂಲರುದ್ರೋ ಭವಃ ಸ್ಮೃತಃ । ದಶ ರುದ್ರಸ್ಯ ನಾಮಾನಿ ಶೃಣುಷ್ವ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ ॥ ೩,೫.

ಹತ್ತು ರುದ್ರರನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಮೂಲ ರುದ್ರನು ಭವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆ ಹತ್ತು ರುದ್ರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳು, ಮಹಾನ್.

ರೈವನ್ತೇಯಸ್ತಥಾ ಭೀಮೋ ವಾಮದೇವೋ ವೃಷಾಕಪಿಃ । ಅಜೈಕಪಾದಹಿರ್ವುಧ್ನ್ಯೋ ಬಹುರೂಪೋ ಮಹಾನಿತಿ ॥ ೩,೫.

ರೈವಂತೇಯ, ಭೀಮ, ವಾಮದೇವ, ವೃಷಾಕಪಿ, ಅಜೈಕಪಾದ, ಅಹಿಬುಧ್ನ್ಯ, ಬಹುರೂಪ ಮತ್ತು ಮಹಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು.

ದಶ ರುದ್ರಾ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಷಡಾದಿತ್ಯಾಞ್ಛೃಣು ದ್ವಿಜ । ಉರುಕ್ರಮಸ್ತಥಾ ಶಕ್ರೋ ವಿವಸ್ವಾನ್ವರುಣಸ್ತಥಾ ॥ ೩,೫.

ಇವು ಹತ್ತು ರುದ್ರರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಆರು ಆದಿತ್ಯರ ಕುರಿತು ಕೇಳು: ಉರುಕ್ರಮ, ಶಕ್ರ, ವಿವಸ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ವರుణ.

ಪರ್ಜನ್ಯೋತಿಬಾಹುರೇತ ಉಕ್ತಾಃ ಪೂರ್ವಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಪರ್ಜನ್ಯವ್ಯತಿರಿಕ್ತಾಸ್ತು ಪಞ್ಚೈವೋಕ್ತಾ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೩,೫.

ಪರ್ಜನ್ಯ, ಅತಿಬಾಹು ಮತ್ತು ಏತ ಎಂಬವರು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು. ಪರ್ಜನ್ಯನ ಹೊರತು, ಇನ್ನೂ ಐದು ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಗಙ್ಗಾಸಮಸ್ತು ಪರ್ಜನ್ಯ ಇತಿ ಚೋಕ್ತಃ ಖಗೇಶ್ವರ । ಸವಿತಾ ಹ್ಯರ್ಯಮಾ ಧಾತಾ ಪೂಷಾ ತ್ವಷ್ಟಾ ತಥಾ ಭಗಃ ॥ ೩,೫.

ಗಂಗಾಸನು ಪರ್ಜನ್ಯ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಸವಿತ, ಅರ್ಯಮ, ಧಾತೃ, ಪೂಷ, ತ್ವಷ್ಟ ಮತ್ತು ಭಗ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.

ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ತಥಾ ಸಪ್ತ ಮಹತಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ । ದ್ವಾವುಕ್ತಾವಿತಿ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಪ್ರವಹೋತಿವಹಸ್ತಥಾ ॥ ೩,೫.

ನಲವತ್ತೇಳು ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರವಹ ಮತ್ತು ಅವಹ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತಥಾ ದಶವಿಧಾ ಜ್ಞೇಯಾ ವಿಶ್ವೇದೇವಾಃ ಖಗೇಶ್ವರ । ಶೃಣು ನಾಮಾನಿ ತೇಷಾಂ ತು ಪುರೂರವಾರ್ದ್ರವಸಂಜ್ಞಕೌ ॥ ೩,೫.

ಹೀಗೆ, ವಿಶ್ವದೇವರು ಹತ್ತು ಜನ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳು: ಪುರೂರವ ಮತ್ತು ಅರ್ದ್ರವಸು.

ಧೂರಿಲೋಚನಸಂಜ್ಞೌ ದ್ವೌ ಕ್ರತುದಕ್ಷೇತಿಸಂಜ್ಞಕೌ । ದ್ವೌ ಸತ್ಯವಸುಸಂಜ್ಞೌ ಚ ಕಾಮಕಾಲಕಸಂಜ್ಞಕೌ ॥ ೩,೫.

ಇಬ್ಬರು ಧೂರಿಲೋಚನ, ಇಬ್ಬರು ಕ್ರತು ಮತ್ತು ದಕ್ಷ, ಇಬ್ಬರು ಸತ್ಯವಸು, ಇಬ್ಬರು ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕಾಲ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಏವಂ ದಶವಿಧಾ ಜ್ಞೇಯಾ ವಿಶ್ವೇದೇವಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ । ತಥಾ ಋಭುಗಣಶ್ಚೋಕ್ತಸ್ತಥಾ ಚ ಪಿತರಸ್ತ್ರಯಃ ॥ ೩,೫.

ಹೀಗೆ, ವಿಶ್ವದೇವರು ಹತ್ತು ಜನ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅದೇ ರೀತಿ ಋಭುಗಳ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಮೂವರು ಪಿತೃಗಳು ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ದ್ಯಾವಾ ಪೃಥಿವ್ಯೌ ವಿಜ್ಞೇಯೌ ಏತೇ ಚ ಷಡಶೀತಯಃ । ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಜ್ಞಿರೇ ಸರ್ವೇ ನಾಸಿಕದ್ರಿಯಮಾನಿನಃ ॥ ೩,೫.

ದ್ಯಾವಾ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿ ಎಂಬುವರನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಈ ಎಂಭತ್ತಾರು ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಘ್ರಾಣೇಂದ್ರಿಯದ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಆಕಾಶಸ್ಯಾಭಿಮಾನೀ ತು ಗಣಪಃ ಸುದಾಹೃತಃ । ಉಭಯತ್ರಾಭಿ ಮಾನೀತಿ ಜ್ಞೇಯಂ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವೇದಿಭಿಃ ॥ ೩,೫.

ಆಕಾಶದ ಅಧಿಪತಿ ಗಣಪ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಧಿಪತಿ ಎಂದು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವರು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನಂ ವಿನಾ ಸರ್ವೇ ಜಯಾದ್ಯಾ ವಿಷ್ಣುಪಾರ್ಷದಾಃ । ಅಭವನ್ಸಮಹೀನಾಶ್ಚ ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನಾದನನ್ತರಮ್ ॥ ೩,೫.

ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಜಯನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾರ್ಷದರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನನ ನಂತರ ಅವನ ಸಮಾನರು ಕೂಡ ಬಂದರು.

ಏತೇಪಿ ನಾಸಿಕಾಯಾಶ್ಚ ಅವಾನ್ತರನಿಯಾಮಕಾಃ । ಅತಸ್ತೇ ತತ್ತ್ವಮಾನಿಭ್ಯೋ ಹ್ಯವರಾಸ್ತೇ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ॥ ೩,೫.

ಇವರು ಕೂಡ ಮೂಗಿನ ಒಳಗಿನ ನಿಯಂತ್ರಕರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಧಿಪತಿಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರೂ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಪರ್ಶತತ್ತ್ವಾಭಿಮಾನೀ ತು ಅಪಾನಶ್ಚೇತ್ಯುದಾಹೃತಃ । ರೂಪಾಭಿಮಾನೀ ಸಂಜಜ್ಞೇ ವ್ಯಾನೋ ನಾಮ ಮಹಾನ್ಪ್ರಭೋ ॥ ೩,೫.

ಸ್ಪರ್ಶದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದವನು ಅಪಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು; ರೂಪದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದವನು ವ್ಯಾನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಉದಯವಾಯಿತು, ಮಹಾಪ್ರಭು.

ರಸಾತ್ಮಕ ಉದಾನಶ್ಚ ಸಮಾನೋ ಗನ್ಧನಾಮಕಃ । ಅಪಾಂ ನಾಥಾಶ್ಚ ಚತ್ವಾರೋ ಮರುತಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ ॥ ೩,೫.

ರಸವನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವವನು ಉದಾನ, ಸಮಾನನು ಗಂಧ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಈ ನಾಲ್ಕು ವಾಯುಗಳು ನೀರಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಜಯಾದ್ಯನನ್ತರಾನ್ವಕ್ಷ್ಯೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾನ್ಖಗೇಶ್ವರ । ಪ್ರಧಾನಾಗ್ರೇ ಪ್ರಥಮಜಃ ಪಾವಕಃ ಸಮುದಾಹೃತಃ ॥ ೩,೫.

ಜಯ ಮತ್ತು ಇತರರ ನಂತರ ಜನಿಸಿದವರನ್ನು ಈಗ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಪಕ್ಷಿರಾಜ; ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದವನು ಪಾವಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಭೃಗೋರ್ಮಹರ್ಷೇಃ ಪುತ್ರಶ್ಚ ಚ್ಯವನಃ ಸಮುದಾಹೃತಃ । ಬೃಹಸ್ಪತೇಶ್ಚ ಪುತ್ರಸ್ತು ಉತಥ್ಯಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ ॥ ೩,೫.

ಭೃಗು ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿಯ ಮಗನು ಚ್ಯವನ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮಗನು ಉತತ್ಯ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.

ರೈವತಶ್ಚಾಕ್ಷುಷಶ್ಚೈವ ತಥಾ ಸ್ವಾರೋಚಿಷಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಉತ್ತಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಸಾವರ್ಣೀ ರುದ್ರಸಾವರ್ಣಿರೇವ ಚ ॥ ೩,೫.

ರೈವತ, ಚಾಕ್ಷುಷ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಎಂಬವರು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ; ಉತ್ತರ, ಬ್ರಹ್ಮಸಾವರ್ಣಿ ಮತ್ತು ರುದ್ರಸಾವರ್ಣಿಯೂ ಸಹ.

ದೇವಸಾವರ್ಣಿಸಾವರ್ಣಿರಿನ್ದ್ರಸಾವರ್ಣಿರೇವಚ । ತಥೈವ ದಕ್ಷಸಾವರ್ಣಿರ್ಧರ್ಮಭಾವರ್ಣಿರೇವ ಚ ॥ ೩,೫.

ದೇವಸಾವರ್ಣಿ, ಸಾವರ್ಣಿ, ಇಂದ್ರಸಾವರ್ಣಿ, ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಸಾವರ್ಣಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಸಾವರ್ಣಿ ಎಂಬವರೂ ಕೂಡ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಏಕಾದಶವಿಧಾ ಹ್ಯೇವಂ ಮನವಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ । ಪಿತೄಣಾಂ ಸಪ್ತಕಂ ಚೈವೇತ್ಯಾದ್ಯಾಃ ಸಂಜಜ್ಞಿರೇ ಖಗ ॥ ೩,೫.

ಹೀಗಾಗಿ ಹನ್ನೊಂದು ವಿಧದ ಮನುವುಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಮತ್ತು ಏಳು ವಿಧದ ಪಿತೃಗಳು, ಈ ಮೊದಲಾದವರು ಹುಟ್ಟಿದರು, ಓ ಹಕ್ಕಿಯೇ.

ತದನನ್ತರಮುತ್ಪನ್ನಾಸ್ತೇಭ್ಯೋ ನೀಚಾಃ ಶೃಣು ದ್ವಿಜ । ವರುಣಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಗಙ್ಗಾ ಪರ್ಜನ್ಯಾಖ್ಯೋ ವಿಭಾವಸುಃ ॥ ೩,೫.

ಅವರ ನಂತರ, ಅವರಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಕೇಳು, ದ್ವಿಜನೇ: ಗಂಗೆಯು ವರಣನ ಪತ್ನಿ, ವಿಭಾವಸು ಪರ್ಜನ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.

ಯಮಭಾರ್ಯಾ ಶ್ಯಾಮಲಾ ತು ಹ್ಯನಿರುದ್ಧಪ್ರಿಯಾ ವಿರಾಟ್ । ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಮಾನಿನೀ ಸೈವ ಹ್ಯುಷಾನಾಮ್ನಾ ಸುಶಬ್ದಿತಾ ॥ ೩,೫.

ಯಮನ ಪತ್ನಿ ಶ್ಯಾಮಳ, ಅನಿರುದ್ಧನ ಪ್ರಿಯವಾದವಳು ವಿರಾಟ್; ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದವಳಿಗೆ ಉಷಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.

ರೋಹಿಣೀ ಚನ್ದ್ರಭಾರ್ಯೋಕ್ತಾ ಸೂರ್ಯಭಾರ್ಯಾ ತು ಸಂಜ್ಞಕಾ । ಏತಾ ಗಙ್ಗಾದಿಷಟೂಸಂಖ್ಯಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ವಿನತಾಸುತ ॥ ೩,೫.

ಚಂದ್ರನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ರೋಹಿಣಿ ಹೆಸರಾಗಿದೆ, ಸೂರ್ಯನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸಂಜ್ಞಾ; ಗಂಗೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಆರು ಜನರು ಹುಟ್ಟಿದರು, ಓ ವಿನತೆಯ ಪುತ್ರ.

ಗಙ್ಗಾದ್ಯನನ್ತರಂ ಜಜ್ಞೇ ಸ್ವಾಹಾ ವೈ ಮನ್ತ್ರದೇವತಾ । ಸ್ವಾಹಾನಾಮಾಗ್ನಿಭಾರ್ಯೋಕ್ತಾ ಗಙ್ಗಾದಿಭ್ಯೋಧಮಾ ಶ್ರುತಾ ॥ ೩,೫.

ಗಂಗೆಯ ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದೇವತೆ ಹುಟ್ಟಿದರು; ಅಗ್ನಿಯ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವಾಹಾ ಹೆಸರಾಗಿದೆ, ಗಂಗೆಯಾದಿಯವರಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನವಳಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಸ್ವಾಹಾನನ್ತರಜೋ ಜ್ಞೇಯೋ ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಾ ಬುಧನಾಮಕಃ । ಬುಧಸ್ತು ಚನ್ದ್ರಪುತ್ರೋ ಯಃ ಸ್ವಾಹಾಯಾ ಅಧಮಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೩,೫.

ಸ್ವಾಹಾದ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಬುದ್ಧ, ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನು; ಬುದ್ಧನು ಚಂದ್ರನ ಮಗ, ಸ್ವಾಹೆಗೆ ಹೀನನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಉಷಾ ನಾಮ ತಥಾ ಜಜ್ಞೇ ಬುಧಸ್ಯಾನನ್ತರಂ ಖಗ । ಉಷಾನಾಮಾ ಭಿಮಾನೀ ತು ಹ್ಯಶ್ವಿಭಾರ್ಯಾ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ ॥ ೩,೫.

ಬುದ್ಧನ ನಂತರ ಉಷಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು ಹುಟ್ಟಿದಳು, ಓ ಹಕ್ಕಿಯೇ; ಆ ಉಷಾ ಅಶ್ವಿನಿಯರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಬುಧಾಧಮಾ ಸಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ । ತತಃ ಶನೈಶ್ಚರೋ ಜಜ್ಞೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾತ್ಮೇತಿ ವಿಶ್ರುತಃ ॥ ೩,೫.

ಅವಳು ಬುದ್ಧನಿಗಿಂತ ಹೀನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ನಂತರ ಶನೈಶ್ಚರನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಭೂಮಿಯ ಮಗನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.

ಉಷಾಧಮಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯಸ್ತತೋ ಜಜ್ಞೇಥ ಪುಷ್ಕರಃ । ಕರ್ಮಾಭಿಮಾನೀ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಶನೈಶ್ಚರ ಇತೀರಿತಃ ॥ ೩,೫.

ಉಷೆಗೆ ಹೀನನಾಗಿ ಪುಷ್ಕರ ಎಂಬವನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ಕರ್ಮವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದವನು, ಶನೈಶ್ಚರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ತತ್ತ್ವಾಭಿಮಾನಿನೋ ದೇವಾನೇವಂ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಃ ಸ್ವಯಮ್ । ಪ್ರವಿವೇಶ ಸ ದೇವೇಶಸ್ತತ್ತ್ವೇಷು ರಮಯಾ ಸಹಾ ॥ ೩,೫.

ಹೀಗೆ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಹರಿಯೇ ಸ್ವತಃ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ರಾಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.