ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ವಾಕ್ಪಾಣಿಪಾದಂ ಪಾಯುಶ್ಚ ಉಪಸ್ಥೇತಿ ದಶ ಸ್ಮೃತಾಃ । ವೈಕಾರಿಕೇ ಹ್ಯಹನ್ತತ್ತ್ವೇ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಕ್ಷೋಭಯದ್ಧರಿಃ ॥ ೩,೫.

ಮಾತು, ಕೈಗಳು, ಕಾಲುಗಳು, ಗುದ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ—ಈ ಹತ್ತು ಅಂಗಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಹರಿಯು ವೈಕಾರಿಕ ಅಹಂ ತತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅದನ್ನು ಚಲನೆಗೆ ತಂದನು.

ಮಹತ್ತತ್ತ್ವಾದಿಮಾ ಅದಾವಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಚ ದೇವತಾಃ । ಏಕಾದಶವಿಧಾ ಆಸನ್ಕ್ರಮೇಣ ತು ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೩,೫.

ಮಹತ್ತತ್ವದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ದೇವತೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವು; ಅವು ಹನ್ನೊಂದಾಗಿ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾದವು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೆ.

ಮನೋಭಿಮಾನಿ ನೀ ಹ್ಯಾದೌ ವಾರುಣೀ ತ್ವಭವತ್ತದಾ । ಅನನ್ತರಂ ಚ ಸೌಪರ್ಣೀ ಗೌರೋಜಾಪಿ ತಥೈವ ಚ ॥ ೩,೫.

ಮೊದಲಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧಿಪತಿ ದೇವತೆ ವಾರುಣಿ ಆಗಿದ್ದಳು; ಆಮೇಲೆ ಸೌಪರ್ಣಿ, ಗೌರಜ ಮತ್ತು ಇತರರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಂದರು.

ಶೇಷಾದನನ್ತರಾಸ್ತಾಸಾಂ ದಶವರ್ಷಾದನಂರಮ್ । ಉತ್ಪತ್ತಿರಿತಿ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಕ್ರಮೇಣ ತು ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೩,೫.

ಮಿಗಿಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಅವಳ ನಂತರ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವು; ಹೀಗೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೆ, ಅವುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಮನೋಭಿಮಾನಿನಾವನ್ಯಾವಿನ್ದ್ರಕಾಮೌ ಪ್ರಜಜ್ಞತುಃ । ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಹ್ಯನನ್ತರೌ ಜ್ಞೇಯೌ ಮುಕ್ತೌ ಸಂಸಾರ ಏವ ಚ ॥ ೩,೫.

ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದರು; ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನ ನಂತರದವರು ಮುಕ್ತರೂ ಕೂಡ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿರುವವರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತತಸ್ತ್ವಗಾತ್ಮಾ ಹ್ಯಭವತ್ಸೋಹಂ ಕಾರಿಕ ಈರಿತಃ । ತತಃ ಪಾಣ್ಯಾತ್ಮಕಾಶ್ಚೈವ ಜಜ್ಞಿರೇ ಪಕ್ಷಿಸತ್ತಮ ॥ ೩,೫.

ಆಮೇಲೆ ಚರ್ಮದ ಅಧಿಪತಿ ದೇವತೆ ಸೋಹಂ ಕಾರಿಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನು; ನಂತರ, ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿಯೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಕೈಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಶಚೀ ರತಿಶ್ಚಾನಿರುದ್ಧಸ್ತಥಾ ಸ್ವಾಯಂಭುವೋ ಮನುಃ । ಬೃಹಸ್ಪತಿಸ್ತಥಾ ದಕ್ಷ ಏತೇ ಪಾಣ್ಯಾತ್ಮಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೩,೫.

ಶಚಿ, ರತಿ, ಅನಿರುದ್ಧ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷ—ಇವರು ಕೈಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಸ್ಯಾನನ್ತರಂ ಜಜ್ಞೇ ಪ್ರವಾಹೋ ನಾಮ ಚಾಣ್ಡಜ । ಸ ಏವೋಕ್ತಶ್ಚಾತಿಂವಾಹೋ ಯಾಪಯತ್ಯಾತ್ಮಚೋದಿತಃ ॥ ೩,೫.

ದಕ್ಷನ ನಂತರ ಪ್ರವಾಹ ಎಂಬ ಚಂಡಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನನ್ನು ಆತಿವಾಹ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಆತನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಹಸ್ತಾದನನ್ತರಂ ಜ್ಞೇಯೋ ನ ತು ಶಚ್ಯಾದಿವತ್ಸ್ಮೃತಃ । ತತೋಭವನ್ಮಹಾಭಾಗ ಚಕ್ಷುರಿದ್ರಿಯಮಾತ್ಮನಃ ॥ ೩,೫.

ಕೈಗಳ ನಂತರದ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಆದರೆ ಶಚಿ ಮುಂತಾದವರಂತೆ ನೆನಪಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನಂತರ, ಮಹಾಭಾಗನೆ, ಕಣ್ಣುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಸ್ವಾಯಂಭುವಮನೋರ್ಭಾರ್ಯಾ ಶತರೂಪಾ ಯಮಸ್ತಥಾ । ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ತು ಚತ್ತ್ವಾರಶ್ಚಕ್ಷುರಿನ್ದ್ರಿಯಮಾನಿನಃ ॥ ೩,೫.

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಪತ್ನಿ ಶತರೂಪಾ, ಯಮ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ—ಈ ನಾಲ್ವರು ಕಣ್ಣುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಚನ್ದ್ರಃ ಶ್ರೋತ್ರಾಭಿಮಾನೀತಿ ತಥಾ ಜ್ಞೇಯಃ ಖಗೇಶ್ವರ । ಜಿಹ್ವೇನ್ದ್ರಿಯಾತ್ಮಾ ವರುಣಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯಾನನ್ತರೋಭವತ್ ॥ ೩,೫.

ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೆ, ಚಂದ್ರನು ಕಿವಿಯ ಅಧಿಪತಿ ದೇವತೆ; ಸೂರ್ಯನ ನಂತರ ರುಚಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ವಾರುಣನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ವಾಗಿನ್ದ್ರಿಯಾಭಿಮಾನಿನ್ಯೋ ಹ್ಯಭವನ್ವರುಣಾದನು । ದಕ್ಷಪತ್ನೀ ಪ್ರಸೂತಿಶ್ಚ ಭೃಗುರಗ್ನಿಸ್ತರ್ಥವ ಚ ॥ ೩,೫.

ವಾರುಣನ ನಂತರ ಮಾತಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು: ದಕ್ಷನ ಪತ್ನಿ ಪ್ರಸೂತಿ, ಭೃಗು, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನು.

ತತ್ರ ವೈತೇ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ವಾಗಿನ್ದ್ರಿಯನಿಯಾಮಕಾಃ । ಯೇ ಕ್ರವ್ಯಾದಾದಯಶ್ಚೋಕ್ತಾಸ್ತೇನನ್ತತ್ತ್ವನಿಯಾಮಕಾಃ ॥ ೩,೫.

ಅವರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರು ಮಾತಿನ ನಿಯಂತ್ರಕರು; ಕ್ರವ್ಯಾದ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಆ ತತ್ವದ ನಿಯಂತ್ರಕರಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಮ್ಯತ್ವಾಚ್ಚ ತಥೈವೋಕ್ತಿರ್ನ ತು ತತ್ತ್ವಾಭಿಮಾನಿತಃ । ಉಪಸ್ಥಮಾನಿನೋ ವೀನ್ದ್ರ ಬಭೂವುಸ್ತದನನ್ತರಮ್ ॥ ೩,೫.

ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ತತ್ವದ ಅಧಿಪತಿಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲ; ಆಮೇಲೆ ಉಪಸ್ಥದ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ವಸಿಷ್ಟೋತ್ರಿರ್ಮರೀಚಿಃ ಪುಲಹಃ ಕ್ರತುಃ । ಪುಲಸ್ತ್ಯೋಙ್ಗಿರಸಶ್ಚೈವ ತಥಾ ವೈವಸ್ವತೋ ಮನುಃ ॥ ೩,೫.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ವಸಿಷ್ಠ, ಅತ್ರಿ, ಮರೀಚಿ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಅಂಗಿರಸ ಮತ್ತು ವೈವಸ್ವತ ಮನುವೂ ಕೂಡ.

ಮನ್ವಾದಯೋನನ್ತಸಂಖ್ಯಾ ಉಪಸ್ಥಾತ್ಮಾನ ಈರಿತಾಃ । ಪಾಯೋಶ್ಚ ಮಾನಿನೋ ವೀನ್ದ್ರ ಜಜ್ಞಿರೇ ತದನನ್ತರಮ್ ॥ ೩,೫.

ಅನೇಕರು, ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಮನುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರು, ತಮ್ಮ ಹಾಜರಾತಿಯ ಅರಿವಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಅವರ ನಂತರ, ಹಾಲಿನ ಗರ್ವಿತರು ಜನಿಸಿದರು, ಇಂದ್ರ.

ಸೂರ್ಯೇಷು ದ್ವಾದಶಸ್ವೇಕೋ ಮಿತ್ರಸ್ತಾರಾ ಗುರೋಃ ಪ್ರಿಯಾ । ಕೋಣಾಧಿಪೋ ನಿರೃತಿಶ್ಚ ಪ್ರವಹಪ್ರಿಯಾ ॥ ೩,೫.

ಹನ್ನೆರಡು ಸೂರ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಮಿತ್ರನು, ಅವನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೂ ಗುರುಗಿಂತ ಪ್ರಿಯನು. ಕೋಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ ನಿರೃತಿಯು, ಅವನು ಪ್ರವಾಹಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

ಚತ್ತ್ವಾರ ಏತೇ ಪಕ್ಷೀನ್ದ್ರ ವಾಯುತತ್ತ್ವಾಭಿಮಾನಿನಃ । ಘ್ರಾಣಾಭಿಮಾನಿನಃ ಸರ್ವೇ ಜಜ್ಞಿರೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ ॥ ೩,೫.

ಈ ನಾಲ್ಕು ಜನರು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು, ವಾಯು ತತ್ತ್ವದ ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಘ್ರಾಣೇಂದ್ರಿಯದ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು, ಮಹಾನುಭಾವ.

ವಿಷ್ವವಸೇನೋ ವಾಯುಪುತ್ರೌ ಹ್ಯಶ್ವಿನೌ ಗಣಪಸ್ತಥಾ । ವಿತ್ತಪಃ ಸಪ್ತ ವಸವ ಉಕ್ತೋ ಹ್ಯಾಗ್ನಿಸ್ತಥಾಷ್ಟಮಃ ॥ ೩,೫.

ವಿಷ್ವವಸು, ವಾಯುವಿನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಾದ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ಗಣಪ, ವಿತ್ತಪ, ಏಳು ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟನೆಯವರು ಅಗ್ನಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸತ್ಯಾನಾಂ ಶೃಣು ನಾಮಾನಿ ದ್ರೋಣಃ ಪ್ರಾಣೋ ಧ್ರುವಸ್ತಥಾ । ಅರ್ಕೇ ದೋಷಸ್ತಥಾ ವಸ್ಕಃ ಸಪ್ತಮಸ್ತು ವಿಭಾವಸುಃ ॥ ೩,೫.

ಸತ್ಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳು: ದ್ರೋಣ, ಪ್ರಾಣ, ಧ್ರುವ, ಅರ್ಕ, ದೋಷ, ವಸ್ಕ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯವರು ವಿಭಾವಸು.

ದಶರುದ್ರಾಸ್ತಥಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಮೂಲರುದ್ರೋ ಭವಃ ಸ್ಮೃತಃ । ದಶ ರುದ್ರಸ್ಯ ನಾಮಾನಿ ಶೃಣುಷ್ವ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ ॥ ೩,೫.

ಹತ್ತು ರುದ್ರರನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಮೂಲ ರುದ್ರನು ಭವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆ ಹತ್ತು ರುದ್ರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳು, ಮಹಾನ್.

ರೈವನ್ತೇಯಸ್ತಥಾ ಭೀಮೋ ವಾಮದೇವೋ ವೃಷಾಕಪಿಃ । ಅಜೈಕಪಾದಹಿರ್ವುಧ್ನ್ಯೋ ಬಹುರೂಪೋ ಮಹಾನಿತಿ ॥ ೩,೫.

ರೈವಂತೇಯ, ಭೀಮ, ವಾಮದೇವ, ವೃಷಾಕಪಿ, ಅಜೈಕಪಾದ, ಅಹಿಬುಧ್ನ್ಯ, ಬಹುರೂಪ ಮತ್ತು ಮಹಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು.

ದಶ ರುದ್ರಾ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಷಡಾದಿತ್ಯಾಞ್ಛೃಣು ದ್ವಿಜ । ಉರುಕ್ರಮಸ್ತಥಾ ಶಕ್ರೋ ವಿವಸ್ವಾನ್ವರುಣಸ್ತಥಾ ॥ ೩,೫.

ಇವು ಹತ್ತು ರುದ್ರರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಆರು ಆದಿತ್ಯರ ಕುರಿತು ಕೇಳು: ಉರುಕ್ರಮ, ಶಕ್ರ, ವಿವಸ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ವರుణ.

ಪರ್ಜನ್ಯೋತಿಬಾಹುರೇತ ಉಕ್ತಾಃ ಪೂರ್ವಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಪರ್ಜನ್ಯವ್ಯತಿರಿಕ್ತಾಸ್ತು ಪಞ್ಚೈವೋಕ್ತಾ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೩,೫.

ಪರ್ಜನ್ಯ, ಅತಿಬಾಹು ಮತ್ತು ಏತ ಎಂಬವರು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು. ಪರ್ಜನ್ಯನ ಹೊರತು, ಇನ್ನೂ ಐದು ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಗಙ್ಗಾಸಮಸ್ತು ಪರ್ಜನ್ಯ ಇತಿ ಚೋಕ್ತಃ ಖಗೇಶ್ವರ । ಸವಿತಾ ಹ್ಯರ್ಯಮಾ ಧಾತಾ ಪೂಷಾ ತ್ವಷ್ಟಾ ತಥಾ ಭಗಃ ॥ ೩,೫.

ಗಂಗಾಸನು ಪರ್ಜನ್ಯ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಸವಿತ, ಅರ್ಯಮ, ಧಾತೃ, ಪೂಷ, ತ್ವಷ್ಟ ಮತ್ತು ಭಗ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.

ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ತಥಾ ಸಪ್ತ ಮಹತಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ । ದ್ವಾವುಕ್ತಾವಿತಿ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಪ್ರವಹೋತಿವಹಸ್ತಥಾ ॥ ೩,೫.

ನಲವತ್ತೇಳು ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರವಹ ಮತ್ತು ಅವಹ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತಥಾ ದಶವಿಧಾ ಜ್ಞೇಯಾ ವಿಶ್ವೇದೇವಾಃ ಖಗೇಶ್ವರ । ಶೃಣು ನಾಮಾನಿ ತೇಷಾಂ ತು ಪುರೂರವಾರ್ದ್ರವಸಂಜ್ಞಕೌ ॥ ೩,೫.

ಹೀಗೆ, ವಿಶ್ವದೇವರು ಹತ್ತು ಜನ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳು: ಪುರೂರವ ಮತ್ತು ಅರ್ದ್ರವಸು.

ಧೂರಿಲೋಚನಸಂಜ್ಞೌ ದ್ವೌ ಕ್ರತುದಕ್ಷೇತಿಸಂಜ್ಞಕೌ । ದ್ವೌ ಸತ್ಯವಸುಸಂಜ್ಞೌ ಚ ಕಾಮಕಾಲಕಸಂಜ್ಞಕೌ ॥ ೩,೫.

ಇಬ್ಬರು ಧೂರಿಲೋಚನ, ಇಬ್ಬರು ಕ್ರತು ಮತ್ತು ದಕ್ಷ, ಇಬ್ಬರು ಸತ್ಯವಸು, ಇಬ್ಬರು ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕಾಲ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಏವಂ ದಶವಿಧಾ ಜ್ಞೇಯಾ ವಿಶ್ವೇದೇವಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ । ತಥಾ ಋಭುಗಣಶ್ಚೋಕ್ತಸ್ತಥಾ ಚ ಪಿತರಸ್ತ್ರಯಃ ॥ ೩,೫.

ಹೀಗೆ, ವಿಶ್ವದೇವರು ಹತ್ತು ಜನ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅದೇ ರೀತಿ ಋಭುಗಳ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಮೂವರು ಪಿತೃಗಳು ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.