ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಅನನ್ತಾಂಶೈಃ ಸಂಯುತತ್ವೇಪಿ ತಾಂಶ್ಚ ನಿರಂಶಿನೋ ಭ್ರಾನ್ತಿದೃಷ್ಟ್ಯಾ ವದನ್ತಿ । ತಸ್ಮಾತ್ಪರಾ (ರಮಾ) ಣೋಃ ಪರಮಾಣುತ್ವಮಸ್ತಿ ತದಂಶಾನಾಂ ವಿನತಾಗರ್ಭಜಾತ ॥ ೩,೩.

ಅದು ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವರು ತಪ್ಪು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಭಾಗವಿಲ್ಲದವು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಿನತೆಯ ಮಗನೇ, ಪರಮಾಣುವಿಗೆ ಪರಮಾಣುತ್ವವಿದೆ, ಅದರ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಇದೆ.

ಪರಾ (ರಮಾ) ಣೂನಾಮೇಕದೇಶೇ ಖಗೇನ್ದ್ರ ತನ್ನೋ ಸಂತಿ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ರಾಶಯಶ್ಚ । ಪ್ರತ್ಯೇಕಶ ಸಂತಿ ರೂಪಾ ಹರೇಶ್ಚ ಹ್ಯತಶ್ಚ ತತ್ಪರಮಾಣೋರಣೀಯಃ ॥ ೩,೩.

ಪಕ್ಷಿರಾಜನೇ, ಪರಮಾಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವರೂಪವಿದೆ, ಹರಿಗೂ ಇದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಮಾಣು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆ.

ಯೋ ವಾ ತ್ವಣೀಯಾನ್ಪರಮಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ ಏವ ರೂಪೋ ಮಹತೋ ಮಹೀಯಾನ್ । ತೇಷಾಮನ್ಯೋನ್ಯಂ ನ ವಿಶೇಷೋಸ್ತಿ ಕಶ್ಚಿದಚಿನ್ತ್ಯರೂಪೇ ಚ ವಿಚಿನ್ತನೀಯಃ ॥ ೩,೩.

ಯಾವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೋ, ಅದು ಪರಮ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ವರೂಪ. ಆ ರೂಪವು ಮಹತ್ತರವಾದುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಭೇದವಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಆ ಅಚಿಂತ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಕಾಲಕೋಟಿವಿಹೀನತ್ವಂ ಕಾಲಾನನ್ತ್ಯಂ ವಿದುರ್ಬುಧಾಃ । ದೇಶಕೋಟಿವಿಹೀನತ್ವಂ ದೇಶಾನನ್ತ್ಯಂ ವಿದುರ್ಬುಧಾಃ ॥ ೩,೩.

ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಂಚಿಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಕಾಲದ ಅನಂತತೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಂಚಿಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಸ್ಥಳದ ಅನಂತತೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಗುಣಾನಾಮಪ್ರಮೇಯತ್ವೇ ಗುಣಾನನ್ತ್ಯಂ ವಿದುರ್ಬುಧಾಃ । ಆನನ್ತ್ಯಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ನಿತ್ಯಂ ಹರೇರ್ನಾನ್ಯಸ್ಯ ಕಸ್ಯಚಿತ್ ॥ ೩,೩.

ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗದಿರುವುದೇ ಗುಣಗಳ ಅನಂತತೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೂರು ವಿಧದ ಅನಂತತೆ ಹರಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದ್ದು, ಬೇರೆ ಯಾರಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.

ತಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ವರೂಪೇಷು ಚಾನನ್ತ್ಯಂ ತು ತ್ರಿಲಕ್ಷಣಮ್ । ತಥಾಪಿ ದೇಶತಸ್ತಸ್ಯ ಪರಿಚ್ಛೇದೋಪಿ ಯುಜ್ಯತೇ ॥ ೩,೩.

ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ವಿಧದ ಅನಂತತೆ ಇದೆ. ಆದರೂ, ಅವನಿಗೆ ಸ್ಥಳದ ಮಿತಿಯೂ ಸಾಧ್ಯ.

ಪರಿಚ್ಛೇದಸ್ತಥಾ ವ್ಯಾಪ್ತೇರೇಕರೂಪೇಪಿ ಯುಜ್ಯತೇ । ತಸ್ಯಾಚಿನ್ತ್ಯಾದ್ಭುತೈಶ್ವರ್ಯಂ ವ್ಯವಹಾರಾರ್ಥಮೇವ ಚ ॥ ೩,೩.

ಒಂದು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಮಿತಿಯು ಸಾಧ್ಯ. ಅವನ ಅಚಿಂತ್ಯ, ಅದ್ಭುತ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರದ ನಿಮಿತ್ತ ಮಾತ್ರ.

ಗುಣತಃ ಕಾಲತಶ್ಚೈವ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ನ ಕುತ್ರಚಿತ್ । ವ್ಯಾಪ್ತತ್ವಂ ದೇಶತೋ ಹ್ಯಸ್ತಿ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಯದ್ಯಾಪಿ ॥ ೩,೩.

ಗುಣದಿಂದಲೋ ಕಾಲದಿಂದಲೋ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದು ಇದ್ದರೂ ಸಹ.

ನ ಚ ಭೇದಃ ಕ್ವಚಿತ್ತಸ್ಯ ಹ್ಯಣುಮಾತ್ರೇಪಿ ಯುಜ್ಯತೇ । ತಥಾಪಿ ವಿದ್ಯತೇಣುತ್ವಂ ತಸ್ಮಾದೈಶ್ವರ್ಯಯೋಗತಃ ॥ ೩,೩.

ಅವನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ, ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ, ಬೇಧವಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಆಣುವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶವೂ ಇದೆ, ಅದು ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಮಾದ್ವಿದ್ಧ್ಯವತಾರಾರ್ಥಂ ವ್ಯಾಪ್ತತ್ವಂ ಚಾಪಿ ಭಣ್ಯತೇ । ಯತ್ತಸ್ಯ ವ್ಯಾಪಕಂ ರೂಪಂ ಪರಂ ನಾರಾಯಣಂ ವಿದುಃ ॥ ೩,೩.

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವತರಣಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕತೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅವನ ಪರಮ ರೂಪವೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ನಾರಾಯಣನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಅತಶ್ಚ ಪರಮಾಣೂನಾಂ ಪಾರ್ಥಿವಾಽನನ್ತ್ಯವಾದಿನಾಮ್ । ಭೇದಃ ಪರಸ್ಪರಂ ಜ್ಞೇಯಸ್ತಥೇಶಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ ೩,೩.

ಭೂಮಿಯ ಪರಮಾಣುಗಳು ಅನಂತವೆಂದು ಹೇಳುವವರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಬೇಧವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಈಶ್ವರನಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.

ಜಡೇಶಯೋರ್ಜಡಾನಾಂ ಚ ಜೀವಾನಾಂ ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್ । ತಥೈವ ಜಡಜೀವಾನಾಂ ನಿತ್ಯಂ ಭೇದೋ ಜಡೇಶಯೋಃ ॥ ೩,೩.

ಜಡ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರನ ನಡುವೆ, ಜಡ ಜೀವಿಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಜಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಸದಾ ಜಡ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರನ ಬೇಧವಿದೆ.

ಪಞ್ಚ ಭೇದಾ ಇಮೇ ನಿತ್ಯಂ ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾಸು ಸರ್ವಶಃ । ಏತಾದೃಶ್ಯಾಂ ತು ಮಾಯಾಯಾಂ ವೀರ್ಯಮಾಧತ್ತ ವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ ೩,೩.

ಈ ಐದು ಬೇಧಗಳು ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತವೆ; ಇಂತಹ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಪುರುಷಾಖ್ಯೋ ಹರಿಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತ್ರಿಗುಣಾನಸೃಜತ್ಪ್ರಭುಃ ॥ ೩,೩.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಪುರುಷನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹರಿಯು, ಪ್ರಭುವಾದವನು, ಆ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೪ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಯಥಾ ಸಸರ್ಜ ಭಗವಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ ಗುಣಾನ್ಪ್ರಕೃತೇಸ್ತದಾ । ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತ್ರಿರೂಪಾ ಸಂಭೂತಾ ಶ್ರೀರ್ಭೂರ್ದುರ್ಗೋತಿ ಸಂಜ್ಞಿತಾ ॥ ೩,೪.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತನು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಶ್ರೀ, ಭೂ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು.

ಸತ್ತ್ವಾಭಿಮಾನಿನೀ ಶ್ರೀಸ್ತು ಭೂರ್ದೇವೀ ರಜಮಾನಿನೀ । ತಮೋಭಿಮಾನಿನೀ ದುರ್ಗಾ ಹ್ಯೇವಮಾಹುರ್ಮನೀಷಿಣಃ ॥ ೩,೪.

ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸತ್ತ್ವ ಗುಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವಳು, ಭೂ ದೇವಿ ರಜೋ ಗುಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವಳು, ದುರ್ಗಾ ದೇವಿ ತಮೋ ಗುಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವಳಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅನ್ತರಂ ನ ವಿಜಾನೀಯಾದ್ರೂಪಾಣಾಂ ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್ । ಗುಣಾನಾಂ ಚೈವ ಸಂಬನ್ಧಾದ್ದುರ್ಗಾದೀನಾಂ ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೩,೪.

ಖಗಪತೇ, ದುರ್ಗಾದಿ ದೇವಿಯರು ಮತ್ತು ಗುಣಗಳ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಅವರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಾವುದೂ ಭೇದವಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಅನ್ತರಂ ಯೇ ವಿಜಾನನ್ತಿ ತೇ ಯಾನ್ತ್ಯನ್ಧನ್ತಮಃ ಪರಮ್ । ಪುರುಷಸ್ತು ತ್ರಿರೂಪೋಭೂದ್ವಿಷ್ಣುರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಭವೇತಿಸಃ ॥ ೩,೪.

ಯಾರು ಈ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಗಾಢ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಪುರುಷನು ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಸತ್ತ್ವೇನ ಲೋಕಾನ್ವರ್ಧಯಿತುಂ ವಿಷ್ಣುಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಧರಿಃ ಸ್ವಯಮ್ । ಸೃಷ್ಟಿಂ ಕರ್ತುಂ ಚ ರಜಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಪ್ರಾವಿಶದ್ಧರಿಃ ॥ ೩,೪.

ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ವಿಷ್ಣುವೇ ಸ್ವಯಂ ಹರಿಯಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಹರಿಯು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಆದ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ನ ತು ಸಾಕ್ಷಾದ್ಧರಿಃ ಸ್ವಯಮ್ । ತಮಸಾಪಿ ಸಮಾನ್ಹನ್ತುಂ ರುದ್ರೇ ಚ ಪ್ರಾವಿಶದ್ಧರಿಃ ॥ ೩,೪.

ಆ ಮೊದಲ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವನು, ಆದರೆ ನೇರವಾಗಿ ಹರಿಯಲ್ಲ; ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಲು ಹರಿಯು ರುದ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ರುದ್ರೇ ಸ್ಥಿತೋ ರುದ್ರಸಂಜ್ಞೋ ನ ರುದ್ರಸ್ತು ಹರಿಃ ಸ್ವಯಮ್ । ವಿಷ್ಣುರೇವ ಹರಿಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ತಾವುಭೌನ ಹರೀ ಸ್ಮೃತೌ ॥ ೩,೪.

ಹರಿ ರುದ್ರನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ರುದ್ರನು ಸ್ವಯಂ ಹರಿಯಲ್ಲ; ವಿಷ್ಣುವೇ ನೇರವಾಗಿ ಹರಿ, ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಹರಿಯೆಂದು ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಆವಿಷ್ಟರೂಪೌ ವಿಜ್ಞೇಯೌ ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರಾಭಿಧಾಯಕೌ । ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮೋಕ್ಷಮೇತಿ ನಾನ್ಯಥಾ ತು ಕಥಞ್ಚನ ॥ ೩,೪.

ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ರೂಪಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹೀಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.

ವಿಷ್ಣುಬ್ರಹ್ಮಾದಿರೂಪಾಣಾಮೈಕ್ಯಂ ಜಾನನ್ತಿ ಯೇ ದ್ವಿಜಾಃ । ತೇ ಯಾನ್ತಿ ನರಕಂ ಘೋರಂ ಪುನರಾವೃತ್ತಿವರ್ಜಿತಮ್ ॥ ೩,೪.

ಯಾರು ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಏಕತೆಯನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೆ, ಆ ದ್ವಿಜರು ಭಯಾನಕವಾದ, ಮರಳಲಾಗದ ನರಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಗುಣತ್ರಯಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ತು ಪುರುಷೋ ಹರಿರವ್ಯಯಃ । ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖಂ ಯಥಾ ಭೂಯಾತ್ಕ್ಷೋಭಯಾಮಾಸ ವೈ ತಥಾ ॥ ೩,೪.

ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಹರಿ ಪುರುಷನು ಮೂರು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಚಲನೆಗೊಳಿಸಿದನು.

ಜಾತಕ್ಷೋಭಾದ್ಭಗವತೋ ಮಹಾನಾಸೀದ್ಗುಣತ್ರಯಾತ್ । ಗುಣತ್ರಯೇ ವಿದ್ಯಮಾನಾದ್ಭಾಗಾದೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೩,೪.

ಭಗವಂತನ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಚಲನೆಯಿಂದ ಮಹತ್ತತ್ವವು ಹುಟ್ಟಿತು; ಮೂರು ಗುಣಗಳ ವಿಭಾಗದಿಂದಲೇ ಅದು ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಮಹತೋ ಬ್ರಹ್ಮವಾಯೂ ಚ ಜಜ್ಞಾತೇ ಖಾಭಿಮಾನಿನೌ । ತಸ್ಯ ಸಂವತ್ಸರಾತ್ಪಶ್ಚಾದ್ಯಮಲೌ ಸಂಬಭೂವತುಃ ॥ ೩,೪.

ಮಹಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಾಯು, ಖದ್ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ ಹೊಂದಿದವರು, ಅವನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಂದ ಜೋಡಿ ಮಕ್ಕಳೂ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ರಜಃ ಪ್ರಧಾನಂ ಯತ್ತತ್ವಂ ಮಹತ್ತತ್ತವಮಿತೀರಿತಮ್ । ಸರ್ಗಂ ತ್ವಿಮಂ ವಿಜಾನೀಯಾದ್ಗುಣವೈಷಮ್ಯನಾಮಕಮ್ ॥ ೩,೪.

ರಾಜೋಗುಣವೇ ಮಹತ್ತರ ತತ್ತ್ವವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಗುಣಗಳ ಅಸಮಾನತೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಮಹತ್ತತ್ತವಸ್ವರೂಪಸ್ಯ ಜ್ಞಾನಾರ್ಥಂ ದೇವಕೀಸುತ । ತ್ವಯೋಕ್ತಾ ಗುಣವೈಷಮ್ಯನಾಮಿಕಾ ಸೃಷ್ಟಿರುತ್ತಮಾ ॥ ೩,೪.

ಗರುಡನು ಕೇಳಿದನು: ಮಹತ್ತರ ತತ್ತ್ವದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ದೇವಕೀಪುತ್ರ, ನೀನು ಗುಣಗಳ ಅಸಮಾನತೆ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀಯೆ.

ಗುಣವೈಷಮ್ಯಶಬ್ದಾರ್ಥಂ ಮಮ ಬ್ರೂಹಿ ಮಹಾಪ್ರಭೋ । ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಗುಣವೈಷಮ್ಯಶಬ್ದಾರ್ಥಜ್ಞಾಪನಾಯ ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೩,೪.

ಗುಣಗಳ ಅಸಮಾನತೆ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು ಮಹಾಪ್ರಭೋ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಖಗಾಧಿಪ, ಗುಣಗಳ ಅಸಮಾನತೆ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು—