ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ನ ತಂ ವಿನಾ ಮಾತರಿಶ್ವಾ ಚ ವಸ್ತುಮನ್ಯೋನ್ಯಮಾಪ್ತಿಃ ಕಾಲತೋ ನ್ಯೂನತಾ ಚ । ಯದಾ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವನಿ ಯಾಮಕೋಭೂದ್ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಾನ್ತಸ್ಥೂಲಸೃಷ್ಟೌ ಮಹಾತ್ಮಾ ॥ ೩,೨.

ಅವನಿಲ್ಲದೆ ವಾಯುವೂ ಇರಲಾರನು; ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆತನವೂ ಇದೆ. ಮಹಾತತ್ತ್ವವು ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸ್ಥೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ತದಾ ವಾಯುರ್ನಾಶಕದ್ವೈ ಮಹಾತ್ಮಾ ಬಾಹ್ಯೇ ಸೃಷ್ಟೌ ಕಾಲಭೇದೇನ ಚಾಸ್ತಿ । ಸರಸ್ವತೀ ಭಾರತೀ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತು ಸಂವತ್ಸರಾನನ್ತರಂ ಸಂಬಭೂವ ॥ ೩,೨.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ವಾಯು ಹೊರಗಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಾರನು; ಸೃಷ್ಟಿ ಕಾಲದ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸರಸ್ವತಿ, ಭಾರತಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದಳು.

ಯದಾ ದಶಾಬ್ದಾಃ ಸಮತೀತಾ ಮಹಾತ್ಮಾ ತದಾ ವಾಯುಃ ಸಮಭೂಲ್ಲೋಕಪೂಜ್ಯಃ । ಕಿಞ್ಚಿನ್ನ್ಯೂನತ್ವಂ ಸ್ಥೂಲಸೃಷ್ಟೌ ಮಹಾತ್ಮನ್ನೈತಾವತಾ ವಾನಯೋಃ ಸೌಮ್ಯಹಾನಿಃ ॥ ೩,೨.

ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಮಹಾತ್ಮ ವಾಯು ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪೂಜ್ಯನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಸ್ಥೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆತನ ಇದ್ದರೂ, ಇದರಿಂದ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಗೌರವಹಾನಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸರಸ್ವತೀ ವತ್ಸರಾತ್ಸಂಬಭೂವ ಹ್ಯನನ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಜನ್ಮಕಾಲಾತ್ । ಗಿರಃ ಸಕಾಶಾತ್ಕಾಲತೋ ನ್ಯೂನತಾಸ್ತಿ ವಾಯೋಸ್ತದಾ ಹ್ಯಧಮತ್ತ್ವೇ ಕ್ಷತಿಃ ಕಾ ॥ ೩,೨.

ಸರಸ್ವತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಹುಟ್ಟಿನ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜನಿಸಿದಳು; ಅವಳ ಉದಯದಿಂದ ವಾಯುವಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆತನ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಸೌಮ್ಯನಿಗೆ ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವ ಹಾನಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

ವಾಯೋರನನ್ತರಂ ವಾಣೀ ಹ್ಯಭೂತ್ಸಂವತ್ಸರಾತ್ಪರಮ್ । ಯಾವತ್ಪಶ್ಚಾಜ್ಜನಿಸ್ತಾವತ್ಪೂರ್ವದೇಹಕ್ಷಯೋ ಭವೇತ್ ॥ ೩,೨.

ವಾಯುವಿನ ನಂತರ ವಾಣಿ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಹುಟ್ಟಿದಳು; ಹೊಸ ಜನನವಾಗುವವರೆಗೆ ಹಳೆಯ ದೇಹವು ನಾಶವಾಗಲೇಬೇಕು.

ಶೇಷಸ್ತ್ವಿನ್ದ್ರೋ ರುದ್ರ ಏತೇ ತ್ರಯಶ್ಚ ಸಮಾ ಹ್ಯೇತೇ ಜ್ಞಾನಬಲಾದಿಕೇಷ್ವಪಿ ತಥಾಪಿ ತೇಷಾಂ ಕಾಲತೋ ನ್ಯೂನತಾಸ್ತಿ ಕಾಲೋಪಿ ತೇಷಾಂ ದ್ವಿವ್ಯೇಸಹಸ್ರವರ್ಷಮ್ ॥ ೩,೨.

ಶೇಷ, ಇಂದ್ರ, ರುದ್ರ—ಈ ಮೂವರು ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಕಡಿಮೆತನ ಇದೆ; ಅವರ ಕಾಲವು ಎರಡು ಸಾವಿರ ದೈವಿಕ ವರ್ಷಗಳು.

ಅನನ್ತರುದ್ರೋ ಬ್ರಹ್ಮವಾಯೂ ಯಥಾ ವಾ ತಥಾ ಜ್ಞೇಯೋ ನೈವ ಹಾನಿಃ ಸ್ವರೂಪೇ । ಸ್ಥೂಲಸ್ಯ ಸೃಷ್ಟೌ ಬಾಹ್ಯಸೃಷ್ಟೌ ಮಹಾತ್ಮನ್ಕಾಲಾನ್ನ್ಯೂನತ್ವಂ ಸ ಮಯಾ ನೈವ ಚಿನ್ತ್ಯಃ ॥ ೩,೨.

ಅನಂತರುದ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಾಯು—ಇವರನ್ನು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವರ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಡಿಮೆತನವೂ ಇಲ್ಲ. ಸ್ಥೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೊರಗಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಅವರ ಕಾಲದ ಕಡಿಮೆತನವನ್ನು ನಾನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ತೇಷಾಂ ಸಕಾಶಾದ್ವಾರುಣೀ ಪಾರ್ವತೀ ಚ ಸೌಪರ್ಣೀನಾಮ್ನೀ ತಿಸ್ತ್ರ ಏತಾ ಮಹಾತ್ಮನ್ । ದಶಾಬ್ದೇಭ್ಯೋನನ್ತರಂ ಸಂಬಭೂವುಃ ಸರಸ್ವತೀ ಭಾರತೀವಚ್ಚ ಬೋಧ್ಯಾ ॥ ೩,೨.

ಅವರೊಳಗಿಂದ ವಾರುಣಿ, ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಸೌಪರ್ಣಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಮಹಾತ್ಮರು ಉದಯಿಸಿದರು. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಭಾರತಿಯೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಇನ್ದ್ರೋ ವರೋ ರುದ್ರಭಾರ್ಯಾದಿಕೇಭ್ಯ ಏವಂ ಜ್ಞಾನಂ ಸರ್ವದಾ ದೇಹ್ಯಮನ್ದಮ್ । ಏವಂ ಜ್ಞಾನಂ ಯಸ್ಯ ಭವೇಚ್ಚ ಲೋಕೇ ಸ ವೈ ಜ್ಞಾನೀ ವೇದವೇದ್ಯಃ ಸ ಏವ ॥ ೩,೨.

ಇಂದ್ರ, ವರुण, ರುದ್ರನ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು. ಇಂತಹ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿ, ಅವನೇ ವೇದವನ್ನು ಅರಿಯುವವನು.

ನ ವೈ ಜ್ಞಾನೀತ್ಯನ್ತರಂ ಯೋ ನ ವೇದ ಸ ವೇದವಾದೀ ನ ಚ ವೇದಪಾಠಕಃ ॥ ೩,೨.

ಈ ಭೇದವನ್ನು ತಿಳಿಯದವನು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲ, ಅವನು ವೇದವನ್ನು ಹೇಳುವವನು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ, ವೇದವನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ.

ವೇದಾಕ್ಷರಾಣಿ ಯಾವನ್ತಿ ಪಠಿತಾನಿ ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ । ತಾವನ್ತಿ ಹರಿನಾಮಾನಿ ಪ್ರಿಯಾಣಿ ಚ ಹರೇಃ ಸದಾ ॥ ೩,೨.

ಯಾವಷ್ಟು ವೇದದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ದ್ವಿಜರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅಷ್ಟೇ ಹರಿಯ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹೆಸರುಗಳು ಸದಾ ಇವೆ.

ಮಮ ಸ್ವಾಮೀ ಹರಿರ್ನಿತ್ಯಂ ದಾಸೋಹಂ ಸರ್ವದಾ ಹರೇಃ । ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾ ಗುರವೋ ಮೇ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ॥ ೩,೨.

ಹರಿ ಸದಾ ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ, ನಾನು ಸದಾ ಹರಿಯ ದಾಸನು. ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನನ್ನ ಗುರುಗಳು.

ಏತೇಷಾಂ ಚ ಹರಿಃ ಸ್ವಾಮೀ ವೇದೇ ಸರ್ವತ್ರ ಗೀಯತೇ । ಏವಂ ಜಾನಂಸ್ತು ಯೋ ವೇದಾನ್ಸಂಪಠೇತ್ಸ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ ॥ ೩,೨.

ಈ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹರಿ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ವೇದದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು ವೇದಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು.

ಸ ವೇದಪಾಠಕೋ ಜ್ಞೇಯಸ್ತದನ್ಯೇ ವೇದವಾದಿನಃ । ವೇದಭಾರಭರಾಕ್ರಾನ್ತಃ ಸ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗರ್ದಭಃ ॥ ೩,೨.

ಅವನೇ ವೇದಪಾಠಕನು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಉಳಿದವರು ವೇದವನ್ನು ಹೇಳುವವರಷ್ಟೆ. ವೇದದ ಭಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊತ್ತಿರುವವನು ನಿಜವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಕತ್ತೆ.

ಜ್ಞಾನಾಭಿಮಾನೀ ವೇದಮಾನೀ ಉಭೌ ತು ಪರಸ್ಪರಂ ಹ್ಯೂಚತುಃ ಸರ್ವದೈವ । ಜಲಂ ವೇದೋ ಯತ್ರ ವಾಸೋ ಮುರಾರೇರಾಚಾರ್ಯಾಣಾಂ ಸಂಗದೋಷಾದ್ದ್ವಿಜಾನಾಮ್ ॥ ೩,೨.

ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ ಇರುವವನು ಮತ್ತು ವೇದದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ ಇರುವವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಸ್ಪರ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೇದವು ನೀರಂತೆ, ಮುರಾರಿಯ ನಿವಾಸವಾಗಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಗುರುಗಳ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರ ದೋಷದಿಂದ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಪರಾಧಾಃ ಸಂತಿ ಲೋಕೇ ಮಹಾತ್ಮನ್ಸಹಸ್ರಶಃ ಶತಶಃ ಕೋಟಿಶಶ್ಚ । ಹರಿಶ್ಚ ತಾನ್ಕ್ಷಮತೇ ಸರ್ವದೈವ ನಾಮತ್ರಯಸ್ಮರಣಾದ್ವೈ ಕುಪಾಲುಃ ॥ ೩,೨.

ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು, ನೂರಾರು, ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಮಹಾಪಾಪಗಳು ಇವೆ. ಆದರೆ ಹರಿ ಸದಾ ದಯಾಮಯನಾಗಿ ತನ್ನ ಮೂರು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ಅವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸರ್ವಾಪರಾಧಾದ್ರಹಿತಂ ದಾನಮಾನೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಸದಾ ತಾರತಮ್ಯಾಚ್ಚ ಹೀನಮ್ । ದೃಷ್ಟ್ವಾಪರಾಧಂ ತಸ್ಯ ವಿಷ್ಣುರ್ಮಹಾತ್ಮಾ ಹಾಹಾಕಾರಂ ಕುರುತೇ ಕ್ರೋಧಬುದ್ಧ್ಯಾ ॥ ೩,೨.

ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲದ, ಸದಾ ಗೌರವದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಹೇರಳತೆ ಇಲ್ಲದ ದಾನವನ್ನು ಕೊಡುವವನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡರೆ, ಮಹಾತ್ಮ ವಿಷ್ಣು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ ಬಹಳ ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಗೋವಿನ್ದ ಸುವೇದವೇದ್ಯ ಸೋವ್ಯಾತ್ಕೃತಾಖ್ಯೋ ಮಯಿ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಸೀದ । ಭೋ ಕೇಶವೋತ್ತಿಷ್ಠ ಸುಖಸ್ವರೂಪ ಸೃಷ್ಟೌ ವ್ಯಯೇ ವರ್ತಯಿತುಂ ಸಮರ್ಥಃ ॥ ೩,೨.

ಗೋವಿಂದಾ, ವೇದಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವವನು, ರಕ್ಷಕ, ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನೇ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನನಗೆ ದಯೆ ತೋರಿಸು. ಕೇಶವ, ಸುಖಸ್ವರೂಪ, ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಶಕ್ತನಾದವನೇ, ಎದ್ದು ಬಾ.

ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಪ್ರೇರಯೇತ್ಪೂಜ್ಯಸೃಷ್ಟೌ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ರುದ್ರಂ ಪ್ರೇರಯೇತ್ಸಂಹೃತೌ ಚ । ಪ್ರಾಪ್ತವ್ಯಯೋಗ್ಯಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಶೇಷಾದಿದೇವಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾದೃಷ್ಟ್ವಾ ದೇಹಿ ಮೋಕ್ಷಂ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ ॥ ೩,೨.

ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅವನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ರುದ್ರನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅವನಿಂದ ಲಯವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ಶೇಷ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಕಾಣದೆ, ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡು.

ಹರೇ ಮುರಾರೇ ಸ್ವಾಪಹೀನಾದ್ಯ ತಿಷ್ಠ ಕಲ್ಪಾ ದಿಕಾನನ್ತರಜ್ಞಾನ (ರಂ ಬುದ್ಧಿ) (ಜಾನ) ಹೀನಾತ್ । ಸಮ್ಯಗ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕರ್ಮದೃಷ್ಟ್ಯಾ ಮಹಾತ್ಮಲ್ಲಂಬ್ಧಂ ತಮೋ ದಾಹಿ ದುಃ ಖಸ್ವರೂಪಮ್ ॥ ೩,೨.

ಹರಿ, ಮುರಾರಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನೇ, ಈಗ ಒಂದು ಕಲ್ಪದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಲ್ಲು; ದಿಕ್ಕುಗಳ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇರಬಾರದು. ಕರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿ, ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಹುಟ್ಟಿದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು, ಅದು ದುಃಖದ ಸ್ವರೂಪವಾದುದನ್ನು, ನಾಶಮಾಡು.

ದೈತ್ಯಾದಿಕಾನ್ದುಃ ಖಮತೀನ್ಹ ಯಸ್ಮಾತ್ತಮಸ್ಯನ್ಧೇಸರ್ವದಾ ಚಿತ್ಸ್ವರೂಪೀ । ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ದುಃ ಸ್ವರೂಪೀ ಹರಿಸ್ತ್ವಂ ದುಃ ಖಸ್ವರೂಪಾತ್ತ್ವಂ ಚ ದುಃ ಖೀ ಹರೇ ತ್ವಮ್ ॥ ೩,೨.

ನೀನು ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರರ ದುಃಖವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ದೂರಮಾಡುತ್ತೀಯೆ, ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ದುಃಖವಿನಾಶಕ, ಆನಂದಸ್ವರೂಪನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹರಿ.

ಉತ್ತಿಷ್ಠ ನಾರಾಯಣ ವಾಸುದೇವ ಹ್ಯುತ್ತಿಷ್ಠ ಕೃಷ್ಣಾಚ್ಯುತ ಮಾಧವೇತಿ । ಉತ್ತಿಷ್ಠ ವೈಕುಣ್ಠ ದಯಾರ್ದ್ರಮೂರ್ತೇ ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ನಮೋನಮಸ್ತೇ ॥ ೩,೨.

ಊಟು ನಾರಾಯಣ, ವಾಸುದೇವ, ಊಟು ಕೃಷ್ಣ, ಅಚ್ಯುತ, ಮಾಧವ. ಊಟು ವೈಕುಂಠ, ದಯಾಮಯ ಸ್ವರೂಪ, ಊಟು ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ, ನಾನೇಕು ಸಲಾಂ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಮಧ್ವೇಶ ಸರಸ್ವತೀಶ ಉತ್ತಿಷ್ಠ ರುದ್ರೇಶ ತಥಾಂಬಿಕೇಶ । ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಚನ್ದ್ರೇಶ ತಥಾ ಶಚೀಶ ವಿಪ್ರೇಶ ಭಕ್ತೇಶ ಗವೇಶ ನಿತ್ಯಮ್ ॥ ೩,೨.

ಊಟು ಮಧ್ವೇಶ, ಸರಸ್ವತಿಯ ಸ್ವಾಮಿ, ಊಟು ರುದ್ರೇಶ, ಅಂಬಿಕೆಯ ಸ್ವಾಮಿ, ಊಟು ಚಂದ್ರೇಶ, ಶಚಿಯ ಸ್ವಾಮಿ, ದ್ವಿಜರ ಸ್ವಾಮಿ, ಭಕ್ತರ ಸ್ವಾಮಿ, ಗೋವಿನ ಸ್ವಾಮಿ, ಸದಾ.

ಶಾಸ್ತ್ರಪ್ರಿಯೋತ್ತಿಷ್ಠ ಋಚಿ ಪ್ರಿಯಸ್ತ್ವಂ ಯಜುಃ ಪ್ರಿಯೋತ್ತಿಷ್ಠ ನಿದಾನಮೂರ್ತೇ । ಸಾಮಪ್ರಿಯಸ್ತ್ವಂ ಚ ತಥಾ ಮುರಾರೇ ಅಥರ್ವವೇದಪ್ರಿಯ ಸರ್ವದಾ ತ್ವಮ್ ॥ ೩,೨.

ವೇದಗಳ ಪ್ರಿಯನೇ, ಎದ್ದೇಳು! ಋಗ್ವೇದಕ್ಕೆ ನೀನು ಬಹಳ ಪ್ರಿಯ, ಯಜುರ್ವೇದದ ರೂಪವನ್ನೂ ನೀನು ತಾಳಿದವನು, ಎದ್ದೇಳು! ಸಾಮವೇದಕ್ಕೂ ನೀನು ಹಿತ, ಮೂರಾರಿಯೇ, ಅಥರ್ವಣವೇದಕ್ಕೂ ಸದಾ ಪ್ರಿಯನಾದವನು ನೀನೇ.

ಗದ್ಯಪ್ರಿಯಸ್ತ್ವಂ ಚ ಪುರಾಣಮೂರ್ತೇ ಸ್ತುತಿಪ್ರಿಯೋತ್ತಿಷ್ಠ ವಿಚಿತ್ರಮೂರ್ತೇ । ಸುಗಾಯನಪ್ರೀತಿಕರಸ್ತ್ವಮೇವ ಹ್ಯುತಿಷ್ಠ ಶೀಘ್ರಂ ಕಮಲಾ ಪತಿಸ್ತ್ವಮ್ ॥ ೩,೨.

ಗದ್ಯಗಳ ಪ್ರಿಯನೇ, ಪುರಾತನ ರೂಪವನು, ಎದ್ದೇಳು! ವಿಚಿತ್ರವಾದ ರೂಪವನು, ಸ್ತುತಿಗೆ ಹಿತನಾದವನು, ಎದ್ದೇಳು! ಸುಗಮವಾಗಿ ಹಾಡುವುದರಿಂದ ಸಂತೋಷ ನೀಡುವವನು ನೀನೇ, ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಎದ್ದೇಳು, ಕಮಲಾದೇವಿಯ ಒಡೆಯನೇ!

ಏವಂ ಸ್ತುತೋ ವಿಷ್ಣುರಜಃ ಪುರಾಣೋ ಹ್ಯತಿತ್ವರಾವಾನುತ್ಥಿತೋ ನಿತ್ಯಬದ್ಧಃ ॥ ೩,೨.

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಪುರಾತನನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ತಕ್ಷಣವೇ ಎದ್ದು ನಿಂತನು, ಸದಾ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದವನಾಗಿ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೩ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಬಭೂವೇಚ್ಛಾ ಮಮ ದೇವಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಸೃಜ್ಯಾನ್ಮೋಕ್ಷಯೋಗ್ಯಾಂಶ್ಚ ಮೋಕ್ತುಮ್ । ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಃ ಸರ್ವದೈವಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋಸ್ತಥಾಪಿ ತದ್ವ್ಯಾಹರಣಂ ಚ ಲೌಕಿಕಮ್ ॥ ೩,೩.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ನನಗೆ, ದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹಾಗೂ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾದವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸದಾ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಇದೆ, ಆದರೂ ಆ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ.

ತದಾ ಹರಿರ್ಜಗೃಹೇ ಲೌಕಿಕಂ ಚ ತಮಃ ಪಾನಂ ತೇನ ರೂಪೇಣ ಚಕ್ರೇ । ತದ್ರೂಪಮಾಹುಃ ಪ್ರಾಕೃತಂ ವೈ ತದಜ್ಞಾ ಹ್ಯನ್ಧಂ ತಮಃ ಪ್ರವಿಶನ್ತ್ಯೇವ ಸರ್ವೇ ॥ ೩,೩.

ಆಗ ಹರಿಯು ಲೋಕದ ರೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಆ ರೂಪದಿಂದ ಕತ್ತಲನ್ನು ಕುಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಆ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವರು, ಅಂಧರಾಗಿರುವವರು, ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

ಅವತಾರಾ ಮಹಾವಿಷ್ಣೋಃ ಸರ್ವೇ ಪೂರ್ಣಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ । ಪೂರ್ಣಂ ಚ ತತ್ಪರಂ ರೂಪಂ ಪೂರ್ಣಾತ್ಪೂರ್ಣಾಃ ಸಮುದ್ಗತಾಃ ॥ ೩,೩.

ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅವತಾರಗಳೂ ಪೂರ್ಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆ ಪರಮ ರೂಪವೂ ಪೂರ್ಣ, ಆ ಪೂರ್ಣದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಪೂರ್ಣರೂಪಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ.