ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ನಮಸ್ಕಾರೋ ನಾನ್ಯಥಾ ವಿಪ್ರವರ್ಯಾ ಆಧೀಯತಾಂ ಹೃದಿ ಸರ್ವೈ ರಹಸ್ಯಮಮ್ । ಯೇ ವೈಷ್ಣವಾ ವೈಷ್ಣ ವದಾಸಭೃತ್ಯಾಃ ಸರ್ವೇಪಿ ತೇ ಸರ್ವದಾ ವಿಷ್ಣುಮೇವ ॥ ೩,೧.

ಪೂಜೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಾರದು, ಮಹಾಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಯಾರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ನಮನ್ತಿ ಯೇ ವೈ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ತಿ ತಥೈವ ಪುಣ್ಯಾನಿ ಚ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾನಿ । ನಮನ್ತಿ ಯೇ ವಾಸುದೇವಂ ಹರಿಂ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ತಿ ॥ ೩,೧.

ಯಾರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ಹೀಗೆ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಫಲಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ, ಹರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪುಣ್ಯವಂತರು.

ಪ್ರವೃತ್ತಿಮಾರ್ಗೇಣ ನ ಪೂಜಯನ್ತಿ ಹ್ಯಾಪತ್ಕಾಲೇ ಪರದೈವಂ ತದನ್ಯಮ್ । ತೇ ವೈಷ್ಣವಾ ವೈಷ್ಣವದಾಸಭೃತ್ಯಾ ಅನ್ಯೇ ಚ ಸರ್ವೇಽವೈಷ್ಣವಮಾತ್ರಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೩,೧.

ಯಾರು ಕರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅಪಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತರು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರು; ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಅವೈಷ್ಣವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಉಪಕ್ರಮೈರುಪಸಂಹಾರಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗೈರ್ಹರಿಂ ಗುರುಂ ಹ್ಯನ್ತರೇಣೈವ ಯಾನ್ತಿ । ತಾನೇವಾಹುಃ ಸತ್ಪುರಾಣಾನಿ ವಿಪ್ರಾಃ ಕಲೌ ಯುಗೇ ನಾಭ್ಯಸೂಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ॥ ೩,೧.

ಆರಂಭ, ಕೊನೆ ಮತ್ತು ಗುರುತುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಹರಿಯನ್ನು ಗುರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸತ್ಯ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಯಾರೂ ದೂಷಿಸಬಾರದು.

ಯತೋ ಹಿತಾನ್ಯೇ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ತಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಧರ್ಮಾನ್ಸ್ವಸ್ವವರ್ಣಾನುರೂಪಾನ್ । ಅತೋ ಹ್ಯಸೂಯನ್ತಿ ಸದಾ ವಿಮೂಢಾಃ ಕಲೌ ಹಿ ವಿಪ್ರಾಃ ಪ್ರಚುರಾ ಹಿ ತೇಪಿ ॥ ೩,೧.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಿತಕರ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರಿಂದ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತರಾದವರು ಯಾವಾಗಲೂ ದೋಷ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ, ಇಂತಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಹಳಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ.

ನ ಚಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸದೃಶಂ ಚ ದೈವತಂ ನ ಚಾಸ್ತಿ ವಾಯೋಃ ಸದೃಶೋ ಗುರುಶ್ಚ । ನ ಚಾಸ್ತಿ ತೀರ್ಥಂ ಸದೃಶಂ ವಿಷ್ಣುಪದ್ಯಾಃ ನ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತೇನ ಸಮೋಸ್ತಿ ಭಕ್ತಃ ॥ ೩,೧.

ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ದೇವತೆ ಇಲ್ಲ, ವಾಯುವಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಗುರು ಇಲ್ಲ, ವಿಷ್ಣುಪದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ತೀರ್ಥ ಇಲ್ಲ, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಭಕ್ತನೂ ಇಲ್ಲ.

ಅನ್ಯಾನಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪ್ರತಿಪಾದಕಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ತೇ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾನೀತಿ ಚಾಹುಃ । ಶ್ರಾವ್ಯಾಣಿ ತಾನ್ಯೇವ ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇ ಶ್ರಾವ್ಯಾಣಿ ನಾನ್ಯಾನಿ ಚ ದುಃಖದಾನಿ ॥ ೩,೧.

ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಉಪದೇಶಗಳೂ ಸಾತ್ವಿಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕೇಳಬೇಕು, ಬೇರೆ ಯಾವುವನ್ನೂ ಕೇಳಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ದುಃಖವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಕಲೌ ಯುಗೇ ಸರ್ವ ಪುರಾಣಮಧ್ಯೇ ತ್ರೀಣ್ಯೇವ ಮುಖ್ಯಾನಿ ಹರಿಪ್ರಿಯಾಣಿ । ಮುಖ್ಯಂ ಪುರಾಣಂ ಹಿ ಕಲೌ ನೃಣಾಂ ಚ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರಂ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಮ್ ॥ ೩,೧.

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು, ಹರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದವುಗಳು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವೇ ಮಾನವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಿತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ವಂ ಹಿ ಸೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯತೇ ತ್ರ ಯತೋ ಹ್ಯತೋ ಭಾಗವತಂ ಪರಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಯಸ್ಮಿನ್ಪುರಾಣೇ ಕಥಯನ್ತಿ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಹ್ಯಾದೌ ವಿಷ್ಣೋರ್ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರಾದಿಕಾನಾಮ್ ॥ ೩,೧.

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪರಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಾನಾರ್ಥಮೇವಂ ಕಥಯನ್ತಿ ವಿಪ್ರ ನೀಚೋಚ್ಚರೂಪಂ ಜ್ಞಾನಮಾಹುರ್ಮಹಾನ್ತಃ । ತೇನೈವ ಸಿದ್ಧಂ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಸರ್ವಂ ಹ್ಯತಃ ಪರಂ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಮ್ ॥ ೩,೧.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಮಹಾತ್ಮರು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಕುಳಿತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದರಿಂದೆಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತತಃ ಪರಂ ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣಮಾಹುಸ್ತತಃ ಪರಂ ಗಾರುಡಸಂಜ್ಞಕಂ ಚ । ತ್ರೀಣ್ಯೇವ ಮುಖ್ಯಾ ನಿ ಕಲೌ ನೃಣಾಂ ತು ತಥಾ ವಿಶೇಷೋ ಗಾರುಡೇ ಕಿಞ್ಚಿದಸ್ತಿ ॥ ೩,೧.

ಅದಾದಮೇಲೆ ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣವನ್ನು ಮುಂದಿನದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಗಾರುಡ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಈ ಮೂರು ಮಾತ್ರ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು, ಗಾರುಡದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶೇಷತೆ ಇದೆ.

ಶೃಣುಧ್ವಂ ವೈ ತಂ ವಿಶೇಷಂ ಚ ವಿಪ್ರಾಸ್ತ್ರ್ಯಂಶೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಗಾರುಡಾಖ್ಯಂ ಪುರಾಣಮ್ । ಆದ್ಯಾಂಶಂ ವೈ ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ವದನ್ತಿ ದ್ವಿತೀಯಾಂಶಂ ಧರ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ತಮಾಹುಃ ॥ ೩,೧.

ಈ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ: ಗಾರುಡ ಎಂಬ ಪುರಾಣವು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಕರ್ಮಕಾಂಡ ಎಂದು, ಎರಡನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಧರ್ಮಕಾಂಡ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೃತೀಯಾಂಶಂ ಬ್ರಹ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ವದನ್ತಿ ತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ತ್ವನ್ತಿಮೋಯಂ ವರಿಷ್ಠಃ । ತೃತೀಯಾಂಶಶ್ರವಣಾತ್ಪುಣ್ಯಮಾಹುಸ್ತುಲ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ಭಾಗವತಸ್ಯ ವಿಪ್ರಾಃ ॥ ೩,೧.

ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಕಾಂಡ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತೃತೀಯಾಂಶೇ ಪಠಿತೇ ವೇದತುಲ್ಯಂ ಫಲಂ ಭವೇನ್ನಾತ್ರ ವಿಚಾರ್ಯಮಸ್ತಿ । ತೃತೀಯಾಂಶಶ್ರವಣಾದೇವ ವಿಪ್ರಾಃ ಫಲಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪಠತೋಪ್ಯರ್ಥಮೇವಮ್ ॥ ೩,೧.

ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೆ ವೇದದಷ್ಟು ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ; ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಸಹ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಅದೇ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಪಠಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ತೃತೀಯಾಂಶಶ್ರವಣಾದರ್ಥತಶ್ಚ ಪುಣ್ಯಂ ಚಾಹುಃ ಪಠತೋ ವೈ ದಶಾಂಶಮ್ । ತತೋ ವರಂ ಮತ್ಸ್ಯಪುರಾಣಮಾಹುಸ್ತತೋ ವರಂ ಕೂರ್ಮಪೂರಾಣಮಾಹುಃ ॥ ೩,೧.

ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಅಥವಾ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಪಠಿಸುವುದರ ಹತ್ತು ಭಾಗದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದಾದಮೇಲೆ ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು, ನಂತರ ಕೂರ್ಮ ಪುರಾಣವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತಥೈವ ವೈ ವಾಯುಪುರಾಣಮಾಹುಸ್ತ್ರೀಣ್ಯೇವ ಚಾಹುಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾನೀತಿ ಲೋಕೇ । ತತ್ರಾಪಿ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವೇದಿತವ್ಯಂ ಭವೇಚ್ಚ ಪುರಾಣಷಟ್ಕೇ ಸತ್ತ್ವರೂಪೇ ಮುನೀನ್ದ್ರಾಃ ॥ ೩,೧.

ಅದೇ ರೀತಿ, ವಾಯು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು ಸಾತ್ವಿಕ ಪುರಾಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವರು ಹೀಗೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಆ ಆರು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಾತ್ವಿಕ ಸ್ವಭಾವವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಸತ್ತ್ವಾಧಮೇ ಮಾತ್ಸ್ಯಕೌರ್ಮೇ ತಥಾಹುರ್ವಾಯು ಚಾಹುಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ಮಧ್ಯಮಂ ಚ । ವಿಷ್ಣೋಃ ಪುರಾಣಂ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಂ ಸತ್ತ್ವೋತ್ತಮಂ ಗಾರುಡಂ ಚಾಹುರಾರ್ಯಾಃ ॥ ೩,೧.

ಮತ್ಸ್ಯ ಮತ್ತು ಕೂರ್ಮ ಪುರಾಣಗಳು ಕಡಿಮೆ ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಾಯು ಪುರಾಣ ಮಧ್ಯಮ ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಗಾರುಡ ಪುರಾಣಗಳನ್ನೇ ಮಹಾಜನರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾತ್ವಿಕ ಪುರಾಣಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಕಾನ್ದಂ ಪಾದ್ಮಂ ವಾಮನಂ ವೈ ವರಾಹಂ ತಥಾಗ್ರೇಯಂ ಭವಿಷ್ಯಂ ಪರ್ವಸೃಷ್ಟೌ । ಏತಾನ್ಯಾಹೂ ರಾಜಸಾನೀತಿ ವಿಪ್ರಾಸ್ತತ್ರೈಕದೇಶಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಸ್ತಾಮಸಶ್ಚ ॥ ೩,೧.

ಸ್ಕಾಂದ, ಪದ್ಮ, ವಾಮನ, ವರಾಹ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಪಂಡಿತರು ರಾಜಸ ಪುರಾಣಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳು ಸಾತ್ವಿಕವೂ, ಕೆಲ ಭಾಗಗಳು ತಾಮಸವೂ ಆಗಿವೆ.

ರಜಃ ಪ್ರಾಚುರ್ಯಾದ್ರಾಜಸಾನೀತಿ ಚ ಹುಃ ಶ್ರಾವ್ಯಾಣಿ ನೈತಾನಿ ಮುಮುಕ್ಷುಭಿಃ ಸದಾ । ತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾಂಶಾಶ್ಚ ಸಂತಿ ತೇಷಾಂ ಶ್ರುತೇರ್ಗಾರುಡೀಯಂ ಫಲಂ ಚ ॥ ೩,೧.

ರಾಜೋಗುಣ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದರಿಂದ ಅವು ರಾಜಸ ಪುರಾಣಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಭಾಗಗಳೂ ಇವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಗಾರುಡ ಪುರಾಣದ ಅರ್ಧ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಲೈಙ್ಗ್ಯೇ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತಕಂ ವೈ ಮಾರ್ಕಂಣ್ಡೇಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಮಾದಿತ್ಯಕಂ ಚ । ಏತಾನ್ಯಾ ಹುಸ್ತಾಮಸಾನೀತಿ ವಿಪ್ರಾಸ್ತತ್ರೈಕದೇಶಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೋ ರಾಜಸಶ್ಚ ॥ ೩,೧.

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ, ಲಿಂಗ, ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಬ್ರಾಹ್ಮ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಪಂಡಿತರು ತಾಮಸ ಪುರಾಣಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳು ಸಾತ್ವಿಕವೂ, ಕೆಲ ಭಾಗಗಳು ರಾಜಸವೂ ಆಗಿವೆ.

ಶ್ರಾವ್ಯಾಣಿ ನೈತಾನಿ ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇ ತತ್ತ್ವೇಚ್ಛುಭಿಸ್ತಾಮಸಾನೀತ್ಯತೋ ಹಿ । ತೇಷು ಸ್ಥಿತಾಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾಂಶಾ ಮುನೀನ್ದ್ರಾಸ್ತೇಷಾಂ ಶ್ರುತಿರ್ಗಾರುಡೈಕಾಙ್ಘ್ರಿತುಲ್ಯಾ ॥ ೩,೧.

ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಈ ತಾಮಸ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಮಾನವರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಾರದು. ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಭಾಗಗಳೂ ಇದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಗಾರುಡ ಪುರಾಣದ ಒಂದು ಪಾದದಷ್ಟು ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಅಲ್ಪಾನ್ಯುಪಪುರಾಣಾನಿ ವದನ್ತ್ಯಷ್ಟಾದಶಾನಿ ಚ । ವಿಷ್ಣುಧರ್ಮೋತರಂ ಚೈವ ತನ್ತ್ರಂ ಭಾಗವತಂ ತಥಾ ॥ ೩,೧.

ಅಲ್ಪ ಪುರಾಣಗಳು ಹದಿನೆಂಟು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಿಷ್ಣುಧರ್ಮೋತ್ತರ, ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣಗಳೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ತತ್ತ್ವಸಾರಂ ನಾರಸಿಂಹಂ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತಂ ತಥೈವ ಚ । ತಥಾ ಹಂಸಪುರಾಣಂ ಚ ಷಡೇತಾನಿ ಮುನೀಶ್ವರಾಃ ॥ ೩,೧.

ತತ್ತ್ವಸಾರ, ನಾರಸಿಂಹ, ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮತ್ತು ಹಂಸ ಪುರಾಣಗಳು—ಈ ಆರು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾನ್ಯೇವ ಜಾನೀಧ್ವಂ ಪ್ರಾಯಶೋ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ । ಏತೇಷಾಂ ಶ್ರವಣಾದೇವ ಗಾರುಡಾರ್ಧಫಲಂ ಶ್ರುತಮ್ ॥ ೩,೧.

ಇವುಗಳು ಬಹುತೇಕ ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಗಾರುಡ ಪುರಾಣದ ಅರ್ಧ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಭವಿಷ್ಯೋತ್ತರನಾಮಾನಂ ಬೃಹನ್ನಾರದಮೇವ ಚ । ಯಮನಾರದಸಂವಾದಂ ಲಘುನಾರದಮೇವ ಚ ॥ ೩,೧.

ಭವಿಷ್ಯೋತ್ತರ, ಬೃಹನ್ನಾರದ, ಯಮನಾರದ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಲಘುನಾರದ ಎಂಬ ಪುರಾಣಗಳೂ ಇವೆ.

ವಿನಾಯಕಪುರಾಣಂ ಚ ಬೃಹದ್ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಮೇವ ಚ । ಏತಾನಿ ರಾಜಸಾನ್ಯಾಹುಃ ಶ್ರವಣಾದ್ಭುಕ್ತರುತ್ತಮಾ ॥ ೩,೧.

ವಿನಾಯಕ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಬೃಹದ್ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ರಾಜಸ ಪುರಾಣಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಭೋಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಗಾರುಡಾತ್ಪಾದತುಲ್ಯಂ ಚ ಫಲಂ ಚಾಹುರ್ಮನೀಷಿಣಃ । ಪುರಾಣಂ ಭಾಗವತಂ ಶೈವಂ ನನ್ದಿಪ್ರೋಕ್ತಂ ತಥೈವ ಚ ॥ ೩,೧.

ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಗಾರುಡ ಪುರಾಣದ ಪಾದದಷ್ಟು ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, ಶೈವ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ನಂದಿಯು ಹೇಳಿದ ಪುರಾಣಗಳೂ ಇವೆ.

ಪಾಶುಪತ್ಯಂ ರೈಣುಕಂ ಚ ಭೈರವಂ ಚ ತಥೈವ ಚ । ಏತಾನಿ ತಾಮಸಾನ್ಯಾಹುರ್ಹರಿತತ್ತ್ವಾರ್ಥವೇದಿನಃ ॥ ೩,೧.

ಪಾಶುಪತ್ಯ, ರೇಣುಕ ಮತ್ತು ಭೈರವ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಹರಿತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ತಾಮಸ ಪುರಾಣಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಏತೇಷಾಂ ಶ್ರವಣಾದ್ವಿಪ್ರಾಗಾರುಡಾಙ್ಘ್ಯರ್ಧ್ಮೇವ ಚ । ಸರ್ವೇಷ್ವಪಿ ಪುರಾಣೇಷು ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಭಾಗವತಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೩,೧.

ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಗಾರುಡ ಪುರಾಣದ ಅರ್ಧ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.