ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಇಹಾಪರತ್ರಾಪಿ ಸುಖೇತರಾಣಿ ದಾಸ್ಯನ್ತಿ ಪಶ್ಚಾದಧರಂ ವೈ ತಮಶ್ಚ । ಅತೋ ಹ್ಯೇತೇ ನೈವ ಪೂಜ್ಯಾ ನ ನಮ್ಯಾ ಮೋಕ್ಷೇಚ್ಛುಭಿರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದ್ಯೈರ್ದ್ವಿಜೇನ್ದ್ರ ॥ ೩,೧.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಕೊಡುವುದು ಮಿಶ್ರವಾದ ಸುಖ ಮಾತ್ರ; ನಂತರ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಧಕಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬಾರದು, ನಮಸ್ಕರಿಸಬಾರದು.

ತಥೈವ ಸರ್ವಾಶ್ರಮಿಭಿಶ್ಚ ನಿತ್ಯಂ ಮಹಾವಿಪತ್ತಾವಪಿ ವಿಪ್ರವರ್ಯಾಃ । ಶ್ರೀಕಾಮ್ಯ ಯಾ ಯೇ ತು ಭಜನ್ತಿ ನಿತ್ಯಂ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರೇದ್ರಯಮಾದಿದೇವಾನ್ ॥ ೩,೧.

ಎಲ್ಲ ಆಶ್ರಮಸ್ಥರೂ, ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಶ್ರೀಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಯಮ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರು.

ಇಹೇವ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಮಹಚ್ಚ ದುಃ ಖಂ ಮಹಾಪದಃ ಕುಷ್ಠಭಗನ್ದರಾದೀನ್ । ನಮನ್ತಿ ಯೇಽವೈಷ್ಣವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರವಾಯು ಪ್ರತೀಕಾನ್ನೈವ ತೇ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಾಃ ॥ ೩,೧.

ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖ, ಭಯಾನಕ ರೋಗ, ಕುಷ್ಠ, ಭಗಂದರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವರು. ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ, ವಾಯು ಇವರ ಅವೈಷ್ಣವ ರೂಪಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತರಲ್ಲ.

ಅಭಿಪ್ರಾಯಂ ತ್ವತ್ರ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಮುನೀನ್ದ್ರಾಃ ಪರಂ ಗೋಪ್ಯಂ ಹೃದಿ ಧಾರ್ಯಂ ಹಿ ತದ್ಧಿ । ವಾಯೋಃ ಪ್ರತೀಕಂ ಪೂಜ್ಯಮೇವೇಹ ವಿಪ್ರಾ ನ ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರಾದಿಪ್ರತೀಕಮೇವ ॥ ೩,೧.

ಈಗ ನಾನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಇದು ಬಹಳ ಗುಪ್ತವಾದದ್ದು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ವಾಯುವಿನ ರೂಪವಷ್ಟೇ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರ ರೂಪವಲ್ಲ.

ಪೂಜಾಕಾಲೇ ದೇವದೇವಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋರ್ವಾಯೋಃ ಪ್ರತೀಕಂ ಯೋಗ್ಯಭಾಗೇ ನಿಧಾಯ । ಅನ್ತರ್ಗತಂ ತಸ್ಯ ವಾಯೋರ್ಹರಿಂ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಂ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಹಿ ಸಮ್ಯಕ್ ॥ ೩,೧.

ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ವಾಯುವಿನ ರೂಪವನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಆ ವಾಯುವಿನೊಳಗಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪಶ್ಚಾದ್ವಾಯೋಃ ಸುಪ್ರತೀಕಂ ಚ ಸಮ್ಯಙ್ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಶೇಷೇಣ ಹರೇಃ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ । ಪೃಥಕ್ಚ ಸ್ರಗ್ಧೂಪವಿಲೇಪನಾದಿಪೂಜಾಂ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ ಚ ಯೇ ವಿಮೂಢಃ ॥ ೩,೧.

ನಂತರ, ಹರಿಯ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಉಳಿದ ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ವಾಯುವಿನ ಉತ್ತಮ ರೂಪವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ಹೂಮಾಲೆ, ಧೂಪ, ಲೇಪನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವವರು ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ದುಃ ಖಮಿಹ ಲೋಕೇ ಪರತ್ರ ಭವಿಷ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ವಿಚಾರ್ಯಮಸ್ತಿ । ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ವಿಪ್ರಾಃ ಕಥಞ್ಚಿತ್ತತ್ಕುರ್ವನ್ತು ಸ್ಮರಣಂ ನಾಮ ವಿಷ್ಣೋಃ ॥ ೩,೧.

ಅವರಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖವೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಹೇಗಾದರೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ಪಾಷಣ್ಡರುದ್ರಾದಿಕಸಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾನ್ಹರೇರ್ವಾಯೋಃ ಶಙ್ಕರಸ್ಯ ಪ್ರತೀಕಾನ್ । ನಮನ್ತಿ ಯೇ ಫಲಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಿಭೂಢಾಸ್ತೇಷಾಂ ಫಲಂ ಶಾಶ್ವತಂ ದುಃ ಖಮೇವ ॥ ೩,೧.

ಯಾರು ಪಾಶಂಡರು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ, ಅಥವಾ ಹರಿಯ, ವಾಯುವಿನ, ಶಂಕರನ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಫಲದ ಆಶೆಯಿಂದ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಫಲ ಸದಾ ದುಃಖವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ವಾಯೋಃ ಪ್ರತೀಕಂ ಯದಿ ವಿಪ್ರವರ್ಯೈಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ಚೇನ್ನಮನಂ ಹಿ ಕಾರ್ಯಮ್ । ನೈವೇದ್ಯಶೇಷೇಣ ಹರೇಶ್ಚ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪೂಜಾ ಕೃತಾ ಚೇನ್ನ ಹಿ ದೋಷಲೇಶಃ ॥ ೩,೧.

ಯಾವಾಗ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಾಯುವಿನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸಲೇಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಯ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೈವೇದ್ಯದ ಉಳಿದ ಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲ.

ಗುರುರ್ಹಿ ಮುಖ್ಯೋ ಹನುಮಜ್ಜನಿರ್ಮಹಾನ್ರಾಮಾಙ್ಘ್ರಿಭಕ್ತೋ ಹನುಮಾನ್ಸದೈವ । ಏವಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಪರಮಂ ಹರಿಂ ಚ ಪುತ್ರಂ ಪುನರ್ಮುಖ್ಯದೇವಸ್ಯ ವಾಯೋಃ ॥ ೩,೧.

ಮುಖ್ಯ ಗುರು ಎಂದರೆ ಹನುಮಂತನು, ಆತನು ವಾಯುವಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ರಾಮಭಕ್ತನು, ಸದಾ ರಾಮನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತನಾಗಿರುವವನು; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಪರಮ ಹರಿಯನ್ನು ಪುತ್ರನಂತೆ, ಮತ್ತೆ ಮುಖ್ಯ ದೇವರಾದ ವಾಯುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಅರಿಯಬೇಕು.

ನಮಸ್ಕಾರೋ ನಾನ್ಯಥಾ ವಿಪ್ರವರ್ಯಾ ಆಧೀಯತಾಂ ಹೃದಿ ಸರ್ವೈ ರಹಸ್ಯಮಮ್ । ಯೇ ವೈಷ್ಣವಾ ವೈಷ್ಣ ವದಾಸಭೃತ್ಯಾಃ ಸರ್ವೇಪಿ ತೇ ಸರ್ವದಾ ವಿಷ್ಣುಮೇವ ॥ ೩,೧.

ಪೂಜೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಾರದು, ಮಹಾಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಯಾರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ನಮನ್ತಿ ಯೇ ವೈ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ತಿ ತಥೈವ ಪುಣ್ಯಾನಿ ಚ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾನಿ । ನಮನ್ತಿ ಯೇ ವಾಸುದೇವಂ ಹರಿಂ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ತಿ ॥ ೩,೧.

ಯಾರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ಹೀಗೆ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಫಲಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ, ಹರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪುಣ್ಯವಂತರು.

ಪ್ರವೃತ್ತಿಮಾರ್ಗೇಣ ನ ಪೂಜಯನ್ತಿ ಹ್ಯಾಪತ್ಕಾಲೇ ಪರದೈವಂ ತದನ್ಯಮ್ । ತೇ ವೈಷ್ಣವಾ ವೈಷ್ಣವದಾಸಭೃತ್ಯಾ ಅನ್ಯೇ ಚ ಸರ್ವೇಽವೈಷ್ಣವಮಾತ್ರಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೩,೧.

ಯಾರು ಕರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅಪಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತರು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರು; ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಅವೈಷ್ಣವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಉಪಕ್ರಮೈರುಪಸಂಹಾರಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗೈರ್ಹರಿಂ ಗುರುಂ ಹ್ಯನ್ತರೇಣೈವ ಯಾನ್ತಿ । ತಾನೇವಾಹುಃ ಸತ್ಪುರಾಣಾನಿ ವಿಪ್ರಾಃ ಕಲೌ ಯುಗೇ ನಾಭ್ಯಸೂಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ॥ ೩,೧.

ಆರಂಭ, ಕೊನೆ ಮತ್ತು ಗುರುತುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಹರಿಯನ್ನು ಗುರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸತ್ಯ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಯಾರೂ ದೂಷಿಸಬಾರದು.

ಯತೋ ಹಿತಾನ್ಯೇ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ತಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಧರ್ಮಾನ್ಸ್ವಸ್ವವರ್ಣಾನುರೂಪಾನ್ । ಅತೋ ಹ್ಯಸೂಯನ್ತಿ ಸದಾ ವಿಮೂಢಾಃ ಕಲೌ ಹಿ ವಿಪ್ರಾಃ ಪ್ರಚುರಾ ಹಿ ತೇಪಿ ॥ ೩,೧.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಿತಕರ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರಿಂದ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತರಾದವರು ಯಾವಾಗಲೂ ದೋಷ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ, ಇಂತಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಹಳಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ.

ನ ಚಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸದೃಶಂ ಚ ದೈವತಂ ನ ಚಾಸ್ತಿ ವಾಯೋಃ ಸದೃಶೋ ಗುರುಶ್ಚ । ನ ಚಾಸ್ತಿ ತೀರ್ಥಂ ಸದೃಶಂ ವಿಷ್ಣುಪದ್ಯಾಃ ನ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತೇನ ಸಮೋಸ್ತಿ ಭಕ್ತಃ ॥ ೩,೧.

ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ದೇವತೆ ಇಲ್ಲ, ವಾಯುವಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಗುರು ಇಲ್ಲ, ವಿಷ್ಣುಪದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ತೀರ್ಥ ಇಲ್ಲ, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಭಕ್ತನೂ ಇಲ್ಲ.

ಅನ್ಯಾನಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪ್ರತಿಪಾದಕಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ತೇ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾನೀತಿ ಚಾಹುಃ । ಶ್ರಾವ್ಯಾಣಿ ತಾನ್ಯೇವ ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇ ಶ್ರಾವ್ಯಾಣಿ ನಾನ್ಯಾನಿ ಚ ದುಃಖದಾನಿ ॥ ೩,೧.

ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಉಪದೇಶಗಳೂ ಸಾತ್ವಿಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕೇಳಬೇಕು, ಬೇರೆ ಯಾವುವನ್ನೂ ಕೇಳಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ದುಃಖವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಕಲೌ ಯುಗೇ ಸರ್ವ ಪುರಾಣಮಧ್ಯೇ ತ್ರೀಣ್ಯೇವ ಮುಖ್ಯಾನಿ ಹರಿಪ್ರಿಯಾಣಿ । ಮುಖ್ಯಂ ಪುರಾಣಂ ಹಿ ಕಲೌ ನೃಣಾಂ ಚ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರಂ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಮ್ ॥ ೩,೧.

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು, ಹರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದವುಗಳು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವೇ ಮಾನವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಿತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ವಂ ಹಿ ಸೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯತೇ ತ್ರ ಯತೋ ಹ್ಯತೋ ಭಾಗವತಂ ಪರಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಯಸ್ಮಿನ್ಪುರಾಣೇ ಕಥಯನ್ತಿ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಹ್ಯಾದೌ ವಿಷ್ಣೋರ್ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರಾದಿಕಾನಾಮ್ ॥ ೩,೧.

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪರಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಾನಾರ್ಥಮೇವಂ ಕಥಯನ್ತಿ ವಿಪ್ರ ನೀಚೋಚ್ಚರೂಪಂ ಜ್ಞಾನಮಾಹುರ್ಮಹಾನ್ತಃ । ತೇನೈವ ಸಿದ್ಧಂ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಸರ್ವಂ ಹ್ಯತಃ ಪರಂ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಮ್ ॥ ೩,೧.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಮಹಾತ್ಮರು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಕುಳಿತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದರಿಂದೆಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತತಃ ಪರಂ ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣಮಾಹುಸ್ತತಃ ಪರಂ ಗಾರುಡಸಂಜ್ಞಕಂ ಚ । ತ್ರೀಣ್ಯೇವ ಮುಖ್ಯಾ ನಿ ಕಲೌ ನೃಣಾಂ ತು ತಥಾ ವಿಶೇಷೋ ಗಾರುಡೇ ಕಿಞ್ಚಿದಸ್ತಿ ॥ ೩,೧.

ಅದಾದಮೇಲೆ ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣವನ್ನು ಮುಂದಿನದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಗಾರುಡ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಈ ಮೂರು ಮಾತ್ರ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು, ಗಾರುಡದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶೇಷತೆ ಇದೆ.

ಶೃಣುಧ್ವಂ ವೈ ತಂ ವಿಶೇಷಂ ಚ ವಿಪ್ರಾಸ್ತ್ರ್ಯಂಶೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಗಾರುಡಾಖ್ಯಂ ಪುರಾಣಮ್ । ಆದ್ಯಾಂಶಂ ವೈ ಕರ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ವದನ್ತಿ ದ್ವಿತೀಯಾಂಶಂ ಧರ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ತಮಾಹುಃ ॥ ೩,೧.

ಈ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ: ಗಾರುಡ ಎಂಬ ಪುರಾಣವು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಕರ್ಮಕಾಂಡ ಎಂದು, ಎರಡನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಧರ್ಮಕಾಂಡ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೃತೀಯಾಂಶಂ ಬ್ರಹ್ಮಕಾಣ್ಡಂ ವದನ್ತಿ ತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ತ್ವನ್ತಿಮೋಯಂ ವರಿಷ್ಠಃ । ತೃತೀಯಾಂಶಶ್ರವಣಾತ್ಪುಣ್ಯಮಾಹುಸ್ತುಲ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ಭಾಗವತಸ್ಯ ವಿಪ್ರಾಃ ॥ ೩,೧.

ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಕಾಂಡ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತೃತೀಯಾಂಶೇ ಪಠಿತೇ ವೇದತುಲ್ಯಂ ಫಲಂ ಭವೇನ್ನಾತ್ರ ವಿಚಾರ್ಯಮಸ್ತಿ । ತೃತೀಯಾಂಶಶ್ರವಣಾದೇವ ವಿಪ್ರಾಃ ಫಲಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪಠತೋಪ್ಯರ್ಥಮೇವಮ್ ॥ ೩,೧.

ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೆ ವೇದದಷ್ಟು ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ; ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಸಹ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಅದೇ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಪಠಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ತೃತೀಯಾಂಶಶ್ರವಣಾದರ್ಥತಶ್ಚ ಪುಣ್ಯಂ ಚಾಹುಃ ಪಠತೋ ವೈ ದಶಾಂಶಮ್ । ತತೋ ವರಂ ಮತ್ಸ್ಯಪುರಾಣಮಾಹುಸ್ತತೋ ವರಂ ಕೂರ್ಮಪೂರಾಣಮಾಹುಃ ॥ ೩,೧.

ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಅಥವಾ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಪಠಿಸುವುದರ ಹತ್ತು ಭಾಗದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದಾದಮೇಲೆ ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು, ನಂತರ ಕೂರ್ಮ ಪುರಾಣವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತಥೈವ ವೈ ವಾಯುಪುರಾಣಮಾಹುಸ್ತ್ರೀಣ್ಯೇವ ಚಾಹುಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾನೀತಿ ಲೋಕೇ । ತತ್ರಾಪಿ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವೇದಿತವ್ಯಂ ಭವೇಚ್ಚ ಪುರಾಣಷಟ್ಕೇ ಸತ್ತ್ವರೂಪೇ ಮುನೀನ್ದ್ರಾಃ ॥ ೩,೧.

ಅದೇ ರೀತಿ, ವಾಯು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು ಸಾತ್ವಿಕ ಪುರಾಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವರು ಹೀಗೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಆ ಆರು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಾತ್ವಿಕ ಸ್ವಭಾವವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಸತ್ತ್ವಾಧಮೇ ಮಾತ್ಸ್ಯಕೌರ್ಮೇ ತಥಾಹುರ್ವಾಯು ಚಾಹುಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ಮಧ್ಯಮಂ ಚ । ವಿಷ್ಣೋಃ ಪುರಾಣಂ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಂ ಸತ್ತ್ವೋತ್ತಮಂ ಗಾರುಡಂ ಚಾಹುರಾರ್ಯಾಃ ॥ ೩,೧.

ಮತ್ಸ್ಯ ಮತ್ತು ಕೂರ್ಮ ಪುರಾಣಗಳು ಕಡಿಮೆ ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಾಯು ಪುರಾಣ ಮಧ್ಯಮ ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಗಾರುಡ ಪುರಾಣಗಳನ್ನೇ ಮಹಾಜನರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾತ್ವಿಕ ಪುರಾಣಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಕಾನ್ದಂ ಪಾದ್ಮಂ ವಾಮನಂ ವೈ ವರಾಹಂ ತಥಾಗ್ರೇಯಂ ಭವಿಷ್ಯಂ ಪರ್ವಸೃಷ್ಟೌ । ಏತಾನ್ಯಾಹೂ ರಾಜಸಾನೀತಿ ವಿಪ್ರಾಸ್ತತ್ರೈಕದೇಶಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಸ್ತಾಮಸಶ್ಚ ॥ ೩,೧.

ಸ್ಕಾಂದ, ಪದ್ಮ, ವಾಮನ, ವರಾಹ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಪಂಡಿತರು ರಾಜಸ ಪುರಾಣಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳು ಸಾತ್ವಿಕವೂ, ಕೆಲ ಭಾಗಗಳು ತಾಮಸವೂ ಆಗಿವೆ.

ರಜಃ ಪ್ರಾಚುರ್ಯಾದ್ರಾಜಸಾನೀತಿ ಚ ಹುಃ ಶ್ರಾವ್ಯಾಣಿ ನೈತಾನಿ ಮುಮುಕ್ಷುಭಿಃ ಸದಾ । ತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾಂಶಾಶ್ಚ ಸಂತಿ ತೇಷಾಂ ಶ್ರುತೇರ್ಗಾರುಡೀಯಂ ಫಲಂ ಚ ॥ ೩,೧.

ರಾಜೋಗುಣ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದರಿಂದ ಅವು ರಾಜಸ ಪುರಾಣಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಭಾಗಗಳೂ ಇವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಗಾರುಡ ಪುರಾಣದ ಅರ್ಧ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.