ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಮುಕ್ತಿಸಾಧನಭೂತಂ ಚ ಬ್ರೂಹಿ ತತ್ತ್ವವಿನಿರ್ಣಯಮ್ । ಸೂತ ಉವಾಚ । ಶೃಣುಧ್ವಮೃಷಯಃ ಸರ್ವೇ ಹರಿಂ ತತ್ತ್ವವಿನಿರ್ಣಯಮ್ ॥ ೩,೧.

ಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಹರಿಯ ಕುರಿತು ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿರಿ.

ನತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಂ ಶ್ರಿಯಂ ವಾಯುಂ ಭಾರತೀಂ ಶೇಷಸಂಜ್ಞಕಮ್ । ದ್ವೈಪಾಯನಂ ಗುರುಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾಮತಿ ॥ ೩,೧.

ವಿಷ್ಣು, ಶ್ರೀ, ವಾಯು, ಭಾರತೀ, ಶೇಷ, ದ್ವೈಪಾಯನ, ಗುರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ನಾಸ್ತಿ ನಾರಾಯಣಸಮಂ ನ ಭೂತಂ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಏತೇನ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯೇನ ಸರ್ವಾರ್ಥಾನ್ಸಾಧಯಾಮ್ಯಹಮ್ ॥ ೩,೧.

ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಇಲ್ಲ, ಆಗಿದ್ದಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರಲಾರನು. ಈ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶೌನಕ ಉವಾಚ । ಕಿಮರ್ಥಂ ನಮನಂ ವಿಷ್ಣೋರ್ಗ್ರನ್ಥಾದೌ ಮುನಿಸತ್ತಮ । ಕರ್ತವ್ಯಂ ಬ್ರೂಹಿ ಮೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಕೃಪಯಾ ಮಮ ಸುವ್ರತ ॥ ೩,೧.

ಶೌನಕನು ಕೇಳಿದನು: ಮಹರ್ಷಿಗಳೆ, ಗ್ರಂಥದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದು ಯಾಕೆ ಅಗತ್ಯ? ದಯವಿಟ್ಟು ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ತತಃ ಶ್ರಿಯಂ ತತೋ ವಾಯುಂ ಭಾರತೀಂ ಚ ತತಃ ಪರಮ್ । ಅನ್ತೇ ವ್ಯಾಸಂ ಕಿಮರ್ಥಂ ಚ ತ್ವಂ ನಮಸ್ಕೃತವಾನಸಿ । ಸೂತಸೂತ ಮಹಾಭಾಗ ಬ್ರೂಹಿ ಕಾರಣಮತ್ರ ಚ ॥ ೩,೧.

ಮತ್ತೆ ಶ್ರೀಗೆ, ನಂತರ ವಾಯುವಿಗೆ, ಆಮೇಲೆ ಭಾರತಿಗೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಸೂತ ಮಹಾಭಾಗ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿ.

ಸೂತ ಉವಾಚ । ಆದೌ ವನ್ದ್ಯಃ ಸರ್ವವೇದೈಕವೇದ್ಯೋ ವೇದೇ ಶಾಸ್ತ್ರೇ ಸೇತಿಹಾಸೇ ಪುರಾಣೇ । ಸತ್ತಾಂ ಪ್ರಾಯೋ ವಿಷ್ಣುರೇವೈಕ ಏವ ಪ್ರಕಾಶತೇಽತೋ ನಮ್ಯ ಏಕೋ ಹರಿರ್ಹಿ ॥ ೩,೧.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವನು ವಿಷ್ಣುವೇ. ವೇದ, ಶಾಸ್ತ್ರ, ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹರಿಯೇ ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದವನು.

ಸರ್ವತ್ರ ಮುಖ್ಯಸ್ತ್ವಧಿಕೋನ್ಯತೋಪಿ ಸ ಏವ ನಮ್ಯೋ ನ ಚ ಶಙ್ಕರಾದ್ಯಾಃ । ನಮನ್ತಿ ಯೇಽವಿನಯಾಚ್ಛಙ್ಕರಂ ತು ವಿನಾಯಕಂ ಚಣ್ಡಿಕಾಂ ರೇಣುಕಾಂ ಚ ॥ ೩,೧.

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಖ್ಯನೂ, ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೇಲುಷ್ಠನೂ ವಿಷ್ಣುವೇ. ಅವನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಶಂಕರಾದಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲ. ಶಂಕರ, ವಿನಾಯಕ, ಚಂಡಿಕಾ, ರೇಣುಕಾ ಇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾಡುವರು.

ತಥಾ ಸೂರ್ಯಂ ಭೈರವಂ ಮಾತಾರಶ್ವ ತಥಾ ವಾಣೀಂ ಗಿರಿಜಾಂ ವೈ ಶ್ರಿಯಂ ಚ । ಸರ್ವೇಪಿ ತೇ ವೈಷ್ಣವಾ ನೈವ ಲೋಕೇ ನ ತದ್ಭಕ್ತಾ ವೇತಿ ಚಾರ್ಯಾ ವದನ್ತಿ ॥ ೩,೧.

ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯ, ಭೈರವ, ಮಾತಾರಶ್ವ, ವಾಣಿ, ಗಿರಿಜಾ, ಶ್ರೀ ಇವರೂ ವೈಷ್ಣವರೇ ಹೊರತು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲ. ಅವರ ಭಕ್ತರೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಆಚಾರ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನ ಪಾರ್ಥಿಕ್ಯಾನ್ನಮನಂ ಕಾರ್ಯಮೇವ ಪ್ರೀಣನ್ತಿ ನೈತಾ ದೇವತಾಃ ಪೂಜನೇನ । ಪೂಜಾಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ದೇವತಾಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಾಃ ಕಿಞ್ಚಿದ್ದತ್ವಾ ಫಲದಾನೇನ ತಾಂಶ್ಚ ॥ ೩,೧.

ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬಾರದು; ಇಂತಹ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಅವರು ಸಂತೋಷಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪೂಜೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ, ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಫಲವೇ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಂತರ್ಪ್ಯ ತುಷ್ಟೈಃ ಸ್ವಮನೋನು ಸಾರಾತ್ತೈಃ ಕಾರಿತಾಂ ಕಾಮ್ಯಪೂಜಾಂ ತಥೈವ । ನಿವೇದಯಿತ್ವಾ ಪರದೇವತಾಯಾಂ ವಿಷ್ಣೌ ಹರೌ ಶ್ರೀಪುರುಷಾದಿವನ್ದ್ಯೇ ॥ ೩,೧.

ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ಬೇಕಾದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪರಮದೇವತೆ ವಿಷ್ಣು, ಹರಿಯವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಇಹಾಪರತ್ರಾಪಿ ಸುಖೇತರಾಣಿ ದಾಸ್ಯನ್ತಿ ಪಶ್ಚಾದಧರಂ ವೈ ತಮಶ್ಚ । ಅತೋ ಹ್ಯೇತೇ ನೈವ ಪೂಜ್ಯಾ ನ ನಮ್ಯಾ ಮೋಕ್ಷೇಚ್ಛುಭಿರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದ್ಯೈರ್ದ್ವಿಜೇನ್ದ್ರ ॥ ೩,೧.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಕೊಡುವುದು ಮಿಶ್ರವಾದ ಸುಖ ಮಾತ್ರ; ನಂತರ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಧಕಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬಾರದು, ನಮಸ್ಕರಿಸಬಾರದು.

ತಥೈವ ಸರ್ವಾಶ್ರಮಿಭಿಶ್ಚ ನಿತ್ಯಂ ಮಹಾವಿಪತ್ತಾವಪಿ ವಿಪ್ರವರ್ಯಾಃ । ಶ್ರೀಕಾಮ್ಯ ಯಾ ಯೇ ತು ಭಜನ್ತಿ ನಿತ್ಯಂ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರೇದ್ರಯಮಾದಿದೇವಾನ್ ॥ ೩,೧.

ಎಲ್ಲ ಆಶ್ರಮಸ್ಥರೂ, ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಶ್ರೀಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಯಮ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರು.

ಇಹೇವ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಮಹಚ್ಚ ದುಃ ಖಂ ಮಹಾಪದಃ ಕುಷ್ಠಭಗನ್ದರಾದೀನ್ । ನಮನ್ತಿ ಯೇಽವೈಷ್ಣವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರವಾಯು ಪ್ರತೀಕಾನ್ನೈವ ತೇ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಾಃ ॥ ೩,೧.

ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖ, ಭಯಾನಕ ರೋಗ, ಕುಷ್ಠ, ಭಗಂದರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವರು. ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ, ವಾಯು ಇವರ ಅವೈಷ್ಣವ ರೂಪಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತರಲ್ಲ.

ಅಭಿಪ್ರಾಯಂ ತ್ವತ್ರ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಮುನೀನ್ದ್ರಾಃ ಪರಂ ಗೋಪ್ಯಂ ಹೃದಿ ಧಾರ್ಯಂ ಹಿ ತದ್ಧಿ । ವಾಯೋಃ ಪ್ರತೀಕಂ ಪೂಜ್ಯಮೇವೇಹ ವಿಪ್ರಾ ನ ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರಾದಿಪ್ರತೀಕಮೇವ ॥ ೩,೧.

ಈಗ ನಾನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಇದು ಬಹಳ ಗುಪ್ತವಾದದ್ದು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ವಾಯುವಿನ ರೂಪವಷ್ಟೇ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರ ರೂಪವಲ್ಲ.

ಪೂಜಾಕಾಲೇ ದೇವದೇವಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋರ್ವಾಯೋಃ ಪ್ರತೀಕಂ ಯೋಗ್ಯಭಾಗೇ ನಿಧಾಯ । ಅನ್ತರ್ಗತಂ ತಸ್ಯ ವಾಯೋರ್ಹರಿಂ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಂ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಹಿ ಸಮ್ಯಕ್ ॥ ೩,೧.

ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ವಾಯುವಿನ ರೂಪವನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಆ ವಾಯುವಿನೊಳಗಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪಶ್ಚಾದ್ವಾಯೋಃ ಸುಪ್ರತೀಕಂ ಚ ಸಮ್ಯಙ್ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಶೇಷೇಣ ಹರೇಃ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ । ಪೃಥಕ್ಚ ಸ್ರಗ್ಧೂಪವಿಲೇಪನಾದಿಪೂಜಾಂ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ ಚ ಯೇ ವಿಮೂಢಃ ॥ ೩,೧.

ನಂತರ, ಹರಿಯ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಉಳಿದ ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ವಾಯುವಿನ ಉತ್ತಮ ರೂಪವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ಹೂಮಾಲೆ, ಧೂಪ, ಲೇಪನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವವರು ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ದುಃ ಖಮಿಹ ಲೋಕೇ ಪರತ್ರ ಭವಿಷ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ವಿಚಾರ್ಯಮಸ್ತಿ । ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ವಿಪ್ರಾಃ ಕಥಞ್ಚಿತ್ತತ್ಕುರ್ವನ್ತು ಸ್ಮರಣಂ ನಾಮ ವಿಷ್ಣೋಃ ॥ ೩,೧.

ಅವರಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖವೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಹೇಗಾದರೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ಪಾಷಣ್ಡರುದ್ರಾದಿಕಸಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾನ್ಹರೇರ್ವಾಯೋಃ ಶಙ್ಕರಸ್ಯ ಪ್ರತೀಕಾನ್ । ನಮನ್ತಿ ಯೇ ಫಲಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಿಭೂಢಾಸ್ತೇಷಾಂ ಫಲಂ ಶಾಶ್ವತಂ ದುಃ ಖಮೇವ ॥ ೩,೧.

ಯಾರು ಪಾಶಂಡರು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ, ಅಥವಾ ಹರಿಯ, ವಾಯುವಿನ, ಶಂಕರನ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಫಲದ ಆಶೆಯಿಂದ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಫಲ ಸದಾ ದುಃಖವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ವಾಯೋಃ ಪ್ರತೀಕಂ ಯದಿ ವಿಪ್ರವರ್ಯೈಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ಚೇನ್ನಮನಂ ಹಿ ಕಾರ್ಯಮ್ । ನೈವೇದ್ಯಶೇಷೇಣ ಹರೇಶ್ಚ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪೂಜಾ ಕೃತಾ ಚೇನ್ನ ಹಿ ದೋಷಲೇಶಃ ॥ ೩,೧.

ಯಾವಾಗ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಾಯುವಿನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸಲೇಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಯ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೈವೇದ್ಯದ ಉಳಿದ ಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲ.

ಗುರುರ್ಹಿ ಮುಖ್ಯೋ ಹನುಮಜ್ಜನಿರ್ಮಹಾನ್ರಾಮಾಙ್ಘ್ರಿಭಕ್ತೋ ಹನುಮಾನ್ಸದೈವ । ಏವಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಪರಮಂ ಹರಿಂ ಚ ಪುತ್ರಂ ಪುನರ್ಮುಖ್ಯದೇವಸ್ಯ ವಾಯೋಃ ॥ ೩,೧.

ಮುಖ್ಯ ಗುರು ಎಂದರೆ ಹನುಮಂತನು, ಆತನು ವಾಯುವಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ರಾಮಭಕ್ತನು, ಸದಾ ರಾಮನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತನಾಗಿರುವವನು; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಪರಮ ಹರಿಯನ್ನು ಪುತ್ರನಂತೆ, ಮತ್ತೆ ಮುಖ್ಯ ದೇವರಾದ ವಾಯುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಅರಿಯಬೇಕು.

ನಮಸ್ಕಾರೋ ನಾನ್ಯಥಾ ವಿಪ್ರವರ್ಯಾ ಆಧೀಯತಾಂ ಹೃದಿ ಸರ್ವೈ ರಹಸ್ಯಮಮ್ । ಯೇ ವೈಷ್ಣವಾ ವೈಷ್ಣ ವದಾಸಭೃತ್ಯಾಃ ಸರ್ವೇಪಿ ತೇ ಸರ್ವದಾ ವಿಷ್ಣುಮೇವ ॥ ೩,೧.

ಪೂಜೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಾರದು, ಮಹಾಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಯಾರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ನಮನ್ತಿ ಯೇ ವೈ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ತಿ ತಥೈವ ಪುಣ್ಯಾನಿ ಚ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾನಿ । ನಮನ್ತಿ ಯೇ ವಾಸುದೇವಂ ಹರಿಂ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ತಿ ॥ ೩,೧.

ಯಾರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ಹೀಗೆ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಫಲಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ, ಹರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪುಣ್ಯವಂತರು.

ಪ್ರವೃತ್ತಿಮಾರ್ಗೇಣ ನ ಪೂಜಯನ್ತಿ ಹ್ಯಾಪತ್ಕಾಲೇ ಪರದೈವಂ ತದನ್ಯಮ್ । ತೇ ವೈಷ್ಣವಾ ವೈಷ್ಣವದಾಸಭೃತ್ಯಾ ಅನ್ಯೇ ಚ ಸರ್ವೇಽವೈಷ್ಣವಮಾತ್ರಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೩,೧.

ಯಾರು ಕರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅಪಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತರು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕರು; ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಅವೈಷ್ಣವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಉಪಕ್ರಮೈರುಪಸಂಹಾರಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗೈರ್ಹರಿಂ ಗುರುಂ ಹ್ಯನ್ತರೇಣೈವ ಯಾನ್ತಿ । ತಾನೇವಾಹುಃ ಸತ್ಪುರಾಣಾನಿ ವಿಪ್ರಾಃ ಕಲೌ ಯುಗೇ ನಾಭ್ಯಸೂಯನ್ತಿ ಸರ್ವೇ ॥ ೩,೧.

ಆರಂಭ, ಕೊನೆ ಮತ್ತು ಗುರುತುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಹರಿಯನ್ನು ಗುರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸತ್ಯ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಯಾರೂ ದೂಷಿಸಬಾರದು.

ಯತೋ ಹಿತಾನ್ಯೇ ಪ್ರತಿಪಾದಯನ್ತಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಧರ್ಮಾನ್ಸ್ವಸ್ವವರ್ಣಾನುರೂಪಾನ್ । ಅತೋ ಹ್ಯಸೂಯನ್ತಿ ಸದಾ ವಿಮೂಢಾಃ ಕಲೌ ಹಿ ವಿಪ್ರಾಃ ಪ್ರಚುರಾ ಹಿ ತೇಪಿ ॥ ೩,೧.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಿತಕರ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರಿಂದ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತರಾದವರು ಯಾವಾಗಲೂ ದೋಷ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ, ಇಂತಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಹಳಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ.

ನ ಚಾಸ್ತಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸದೃಶಂ ಚ ದೈವತಂ ನ ಚಾಸ್ತಿ ವಾಯೋಃ ಸದೃಶೋ ಗುರುಶ್ಚ । ನ ಚಾಸ್ತಿ ತೀರ್ಥಂ ಸದೃಶಂ ವಿಷ್ಣುಪದ್ಯಾಃ ನ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತೇನ ಸಮೋಸ್ತಿ ಭಕ್ತಃ ॥ ೩,೧.

ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ದೇವತೆ ಇಲ್ಲ, ವಾಯುವಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಗುರು ಇಲ್ಲ, ವಿಷ್ಣುಪದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ತೀರ್ಥ ಇಲ್ಲ, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಭಕ್ತನೂ ಇಲ್ಲ.

ಅನ್ಯಾನಿ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪ್ರತಿಪಾದಕಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ತೇ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾನೀತಿ ಚಾಹುಃ । ಶ್ರಾವ್ಯಾಣಿ ತಾನ್ಯೇವ ಮನುಷ್ಯಲೋಕೇ ಶ್ರಾವ್ಯಾಣಿ ನಾನ್ಯಾನಿ ಚ ದುಃಖದಾನಿ ॥ ೩,೧.

ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಉಪದೇಶಗಳೂ ಸಾತ್ವಿಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕೇಳಬೇಕು, ಬೇರೆ ಯಾವುವನ್ನೂ ಕೇಳಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ದುಃಖವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಕಲೌ ಯುಗೇ ಸರ್ವ ಪುರಾಣಮಧ್ಯೇ ತ್ರೀಣ್ಯೇವ ಮುಖ್ಯಾನಿ ಹರಿಪ್ರಿಯಾಣಿ । ಮುಖ್ಯಂ ಪುರಾಣಂ ಹಿ ಕಲೌ ನೃಣಾಂ ಚ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರಂ ಭಾಗವತಂ ಪುರಾಣಮ್ ॥ ೩,೧.

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು, ಹರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದವುಗಳು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವೇ ಮಾನವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಿತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ವಂ ಹಿ ಸೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯತೇ ತ್ರ ಯತೋ ಹ್ಯತೋ ಭಾಗವತಂ ಪರಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಯಸ್ಮಿನ್ಪುರಾಣೇ ಕಥಯನ್ತಿ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಹ್ಯಾದೌ ವಿಷ್ಣೋರ್ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರಾದಿಕಾನಾಮ್ ॥ ೩,೧.

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪರಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.