ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಯಜ್ಞೈರ್ಯಜ್ಞಪತಿಂ ಕೇಚಿಜ್ಜ್ಞಾನೈರ್ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕಂ ಪರಮ್ । ಕೇಚಿತ್ಪರಮಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ನಾರಾಯಣಮಪೂಜಯನ್ ॥ ೩,೧.

ಕೆಲವರು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞಪತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು, ಕೆಲವರು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು.

ಏಕದಾ ತು ಮಹಾತ್ಮಾನಃ ಸಮಾಜಂ ಚಕ್ರುರುತ್ತಮಾಃ । ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಾಣಾಮುಪಾಯಂ ಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛವಃ ॥ ೩,೧.

ಒಂದು ದಿನ ಆ ಮಹಾತ್ಮರು, ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರಿದರು.

ಷದ್ವಿಂಶತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ಮುನೀನಾಮೂರ್ಧ್ವರೇತಸಾಮ್ । ತೇಷಾಂ ಶಿಷ್ಯಪ್ರಶಿಷ್ಯಾಣಾಂ ಸಂಖ್ಯಾ ವಕ್ತುಂ ನ ಶಙ್ಕ್ಯತೇ ॥ ೩,೧.

ಅಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮುನಿಗಳು ಇದ್ದರು. ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯರ ಶಿಷ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು.

ಮುನಯೋ ಭಾವಿತಾತ್ಮಾನೋ ಮಿಲಿತಾಸ್ತೇ ಮಹೋಜಸಃ । ಲೋಕಾನುಗ್ರಹಕರ್ತಾರೋ ವೀತರಾಗಾ ವಿಮತ್ಸರಾಃ ॥ ೩,೧.

ಆ ಮಹಾತ್ಮರು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಲೋಕದ ಹಿತಚಿಂತಕರು, ರಾಗವಿಲ್ಲದವರು, ಈರ್ಸೆ ಇಲ್ಲದವರು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದರು.

ಕಥಂ ಹರೌ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಭಕ್ತಿರವ್ಯಭಿಚಾರಿಣೀ । ಕೇನ ಸಿಧ್ಯೇತ್ತು ಸಕಲಂ ಕರ್ಮ ತ್ರಿವಿಧಮಾತ್ಮನಃ ॥ ೩,೧.

ಹರಿ ಮೇಲೆ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿ ಜನಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಆತ್ಮನ ಮೂರು ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವುದು ಯಾವ ಮೂಲಕ?

ಇತ್ಯೇವಂ ಪ್ರಷ್ಟುಮಾತ್ಮಾನಮುದ್ಯತಾನ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಶೌನಕಃ । ಸಾಂಜ ಲಿರ್ವಾಕ್ಯಮಾಹ ಸ್ಮ ವಿನಯಾವನತಃ ಸುಧೀಃ ॥ ೩,೧.

ಅವರು ಹೀಗೆ ಕೇಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶೌನಕನು ವಿನಯದಿಂದ, ಮೃದುಭಾವದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಶೌನಕ ಉವಾಚ । ಆಸ್ತೇ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮೇ ಪುಣ್ಯೇ ಸೂತಃ ಪೌರಾಣಿಕೋತ್ತಮಃ । ಸ ಏತದಖಿಲಂ ವೇತ್ತಿ ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯೋ ಯತೀಶ್ವರಃ ॥ ೩,೧.

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು: ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸೂತನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ವ್ಯಾಸನ ಶಿಷ್ಯ, ಯತಿಗಳ ನಾಯಕ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವನು.

ತಸ್ಮಾತ್ತಮೇವ ಪೃಚ್ಛಾಮ ಇತ್ಯೇವಂ ಶೌನಕೋ ಮುನಿಃ । ಅಥ ತೇ ಋಷಯೋ ಜಗ್ಮುಃ ಪುಣ್ಯಂ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮಂ ತತಃ ॥ ೩,೧.

ಆದುದರಿಂದ ಅವನನ್ನೇ ಕೇಳೋಣ ಎಂದು ಶೌನಕ ಮುನಿ ಹೇಳಿದನು. ನಂತರ ಆ ಋಷಿಗಳು ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ಪಪ್ರಚ್ಛುಸ್ತೇ ಸುಖಾಸೀನಂ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯವಾಸಿನಃ । ಋಷಯ ಊಚುಃ । ವಯಂ ತ್ವತಿಥಯಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾಸ್ತ್ವಾತಿಥೇಯೋಸಿ ಸುವ್ರತ ॥ ೩,೧.

ಅವರು ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ನಿವಾಸಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ನಾವು ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ, ನೀನು ನಮ್ಮ ಆತಿಥೇಯ, ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ರತದವನೇ.

ಸ್ನಾನದಾನೋಪಚಾರೇಣ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಯಥಾವಿಧಿ । ಕೇನ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಸನ್ನಃ ಸ್ಯಾತ್ಸ ಕಥಂ ಪೂಜ್ಯತೇ ನರೈಃ ॥ ೩,೧.

ಸ್ನಾನ, ದಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ? ಮಾನವರು ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಿ.

ಮುಕ್ತಿಸಾಧನಭೂತಂ ಚ ಬ್ರೂಹಿ ತತ್ತ್ವವಿನಿರ್ಣಯಮ್ । ಸೂತ ಉವಾಚ । ಶೃಣುಧ್ವಮೃಷಯಃ ಸರ್ವೇ ಹರಿಂ ತತ್ತ್ವವಿನಿರ್ಣಯಮ್ ॥ ೩,೧.

ಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಹರಿಯ ಕುರಿತು ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿರಿ.

ನತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಂ ಶ್ರಿಯಂ ವಾಯುಂ ಭಾರತೀಂ ಶೇಷಸಂಜ್ಞಕಮ್ । ದ್ವೈಪಾಯನಂ ಗುರುಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾಮತಿ ॥ ೩,೧.

ವಿಷ್ಣು, ಶ್ರೀ, ವಾಯು, ಭಾರತೀ, ಶೇಷ, ದ್ವೈಪಾಯನ, ಗುರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ನಾಸ್ತಿ ನಾರಾಯಣಸಮಂ ನ ಭೂತಂ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಏತೇನ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯೇನ ಸರ್ವಾರ್ಥಾನ್ಸಾಧಯಾಮ್ಯಹಮ್ ॥ ೩,೧.

ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಇಲ್ಲ, ಆಗಿದ್ದಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರಲಾರನು. ಈ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶೌನಕ ಉವಾಚ । ಕಿಮರ್ಥಂ ನಮನಂ ವಿಷ್ಣೋರ್ಗ್ರನ್ಥಾದೌ ಮುನಿಸತ್ತಮ । ಕರ್ತವ್ಯಂ ಬ್ರೂಹಿ ಮೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಕೃಪಯಾ ಮಮ ಸುವ್ರತ ॥ ೩,೧.

ಶೌನಕನು ಕೇಳಿದನು: ಮಹರ್ಷಿಗಳೆ, ಗ್ರಂಥದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದು ಯಾಕೆ ಅಗತ್ಯ? ದಯವಿಟ್ಟು ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ತತಃ ಶ್ರಿಯಂ ತತೋ ವಾಯುಂ ಭಾರತೀಂ ಚ ತತಃ ಪರಮ್ । ಅನ್ತೇ ವ್ಯಾಸಂ ಕಿಮರ್ಥಂ ಚ ತ್ವಂ ನಮಸ್ಕೃತವಾನಸಿ । ಸೂತಸೂತ ಮಹಾಭಾಗ ಬ್ರೂಹಿ ಕಾರಣಮತ್ರ ಚ ॥ ೩,೧.

ಮತ್ತೆ ಶ್ರೀಗೆ, ನಂತರ ವಾಯುವಿಗೆ, ಆಮೇಲೆ ಭಾರತಿಗೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಸೂತ ಮಹಾಭಾಗ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿ.

ಸೂತ ಉವಾಚ । ಆದೌ ವನ್ದ್ಯಃ ಸರ್ವವೇದೈಕವೇದ್ಯೋ ವೇದೇ ಶಾಸ್ತ್ರೇ ಸೇತಿಹಾಸೇ ಪುರಾಣೇ । ಸತ್ತಾಂ ಪ್ರಾಯೋ ವಿಷ್ಣುರೇವೈಕ ಏವ ಪ್ರಕಾಶತೇಽತೋ ನಮ್ಯ ಏಕೋ ಹರಿರ್ಹಿ ॥ ೩,೧.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವನು ವಿಷ್ಣುವೇ. ವೇದ, ಶಾಸ್ತ್ರ, ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹರಿಯೇ ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದವನು.

ಸರ್ವತ್ರ ಮುಖ್ಯಸ್ತ್ವಧಿಕೋನ್ಯತೋಪಿ ಸ ಏವ ನಮ್ಯೋ ನ ಚ ಶಙ್ಕರಾದ್ಯಾಃ । ನಮನ್ತಿ ಯೇಽವಿನಯಾಚ್ಛಙ್ಕರಂ ತು ವಿನಾಯಕಂ ಚಣ್ಡಿಕಾಂ ರೇಣುಕಾಂ ಚ ॥ ೩,೧.

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಖ್ಯನೂ, ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೇಲುಷ್ಠನೂ ವಿಷ್ಣುವೇ. ಅವನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಶಂಕರಾದಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲ. ಶಂಕರ, ವಿನಾಯಕ, ಚಂಡಿಕಾ, ರೇಣುಕಾ ಇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾಡುವರು.

ತಥಾ ಸೂರ್ಯಂ ಭೈರವಂ ಮಾತಾರಶ್ವ ತಥಾ ವಾಣೀಂ ಗಿರಿಜಾಂ ವೈ ಶ್ರಿಯಂ ಚ । ಸರ್ವೇಪಿ ತೇ ವೈಷ್ಣವಾ ನೈವ ಲೋಕೇ ನ ತದ್ಭಕ್ತಾ ವೇತಿ ಚಾರ್ಯಾ ವದನ್ತಿ ॥ ೩,೧.

ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯ, ಭೈರವ, ಮಾತಾರಶ್ವ, ವಾಣಿ, ಗಿರಿಜಾ, ಶ್ರೀ ಇವರೂ ವೈಷ್ಣವರೇ ಹೊರತು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲ. ಅವರ ಭಕ್ತರೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಆಚಾರ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನ ಪಾರ್ಥಿಕ್ಯಾನ್ನಮನಂ ಕಾರ್ಯಮೇವ ಪ್ರೀಣನ್ತಿ ನೈತಾ ದೇವತಾಃ ಪೂಜನೇನ । ಪೂಜಾಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ದೇವತಾಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಾಃ ಕಿಞ್ಚಿದ್ದತ್ವಾ ಫಲದಾನೇನ ತಾಂಶ್ಚ ॥ ೩,೧.

ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬಾರದು; ಇಂತಹ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಅವರು ಸಂತೋಷಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪೂಜೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ, ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಫಲವೇ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಂತರ್ಪ್ಯ ತುಷ್ಟೈಃ ಸ್ವಮನೋನು ಸಾರಾತ್ತೈಃ ಕಾರಿತಾಂ ಕಾಮ್ಯಪೂಜಾಂ ತಥೈವ । ನಿವೇದಯಿತ್ವಾ ಪರದೇವತಾಯಾಂ ವಿಷ್ಣೌ ಹರೌ ಶ್ರೀಪುರುಷಾದಿವನ್ದ್ಯೇ ॥ ೩,೧.

ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ಬೇಕಾದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪರಮದೇವತೆ ವಿಷ್ಣು, ಹರಿಯವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಇಹಾಪರತ್ರಾಪಿ ಸುಖೇತರಾಣಿ ದಾಸ್ಯನ್ತಿ ಪಶ್ಚಾದಧರಂ ವೈ ತಮಶ್ಚ । ಅತೋ ಹ್ಯೇತೇ ನೈವ ಪೂಜ್ಯಾ ನ ನಮ್ಯಾ ಮೋಕ್ಷೇಚ್ಛುಭಿರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದ್ಯೈರ್ದ್ವಿಜೇನ್ದ್ರ ॥ ೩,೧.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಕೊಡುವುದು ಮಿಶ್ರವಾದ ಸುಖ ಮಾತ್ರ; ನಂತರ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಧಕಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬಾರದು, ನಮಸ್ಕರಿಸಬಾರದು.

ತಥೈವ ಸರ್ವಾಶ್ರಮಿಭಿಶ್ಚ ನಿತ್ಯಂ ಮಹಾವಿಪತ್ತಾವಪಿ ವಿಪ್ರವರ್ಯಾಃ । ಶ್ರೀಕಾಮ್ಯ ಯಾ ಯೇ ತು ಭಜನ್ತಿ ನಿತ್ಯಂ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರೇದ್ರಯಮಾದಿದೇವಾನ್ ॥ ೩,೧.

ಎಲ್ಲ ಆಶ್ರಮಸ್ಥರೂ, ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಶ್ರೀಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಯಮ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರು.

ಇಹೇವ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಮಹಚ್ಚ ದುಃ ಖಂ ಮಹಾಪದಃ ಕುಷ್ಠಭಗನ್ದರಾದೀನ್ । ನಮನ್ತಿ ಯೇಽವೈಷ್ಣವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರವಾಯು ಪ್ರತೀಕಾನ್ನೈವ ತೇ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಾಃ ॥ ೩,೧.

ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖ, ಭಯಾನಕ ರೋಗ, ಕುಷ್ಠ, ಭಗಂದರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವರು. ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ, ವಾಯು ಇವರ ಅವೈಷ್ಣವ ರೂಪಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತರಲ್ಲ.

ಅಭಿಪ್ರಾಯಂ ತ್ವತ್ರ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಮುನೀನ್ದ್ರಾಃ ಪರಂ ಗೋಪ್ಯಂ ಹೃದಿ ಧಾರ್ಯಂ ಹಿ ತದ್ಧಿ । ವಾಯೋಃ ಪ್ರತೀಕಂ ಪೂಜ್ಯಮೇವೇಹ ವಿಪ್ರಾ ನ ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರಾದಿಪ್ರತೀಕಮೇವ ॥ ೩,೧.

ಈಗ ನಾನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಇದು ಬಹಳ ಗುಪ್ತವಾದದ್ದು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ವಾಯುವಿನ ರೂಪವಷ್ಟೇ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರ ರೂಪವಲ್ಲ.

ಪೂಜಾಕಾಲೇ ದೇವದೇವಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋರ್ವಾಯೋಃ ಪ್ರತೀಕಂ ಯೋಗ್ಯಭಾಗೇ ನಿಧಾಯ । ಅನ್ತರ್ಗತಂ ತಸ್ಯ ವಾಯೋರ್ಹರಿಂ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಂ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಹಿ ಸಮ್ಯಕ್ ॥ ೩,೧.

ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ವಾಯುವಿನ ರೂಪವನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಆ ವಾಯುವಿನೊಳಗಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪಶ್ಚಾದ್ವಾಯೋಃ ಸುಪ್ರತೀಕಂ ಚ ಸಮ್ಯಙ್ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಶೇಷೇಣ ಹರೇಃ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ । ಪೃಥಕ್ಚ ಸ್ರಗ್ಧೂಪವಿಲೇಪನಾದಿಪೂಜಾಂ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ ಚ ಯೇ ವಿಮೂಢಃ ॥ ೩,೧.

ನಂತರ, ಹರಿಯ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಉಳಿದ ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ವಾಯುವಿನ ಉತ್ತಮ ರೂಪವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ಹೂಮಾಲೆ, ಧೂಪ, ಲೇಪನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವವರು ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ದುಃ ಖಮಿಹ ಲೋಕೇ ಪರತ್ರ ಭವಿಷ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ವಿಚಾರ್ಯಮಸ್ತಿ । ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ವಿಪ್ರಾಃ ಕಥಞ್ಚಿತ್ತತ್ಕುರ್ವನ್ತು ಸ್ಮರಣಂ ನಾಮ ವಿಷ್ಣೋಃ ॥ ೩,೧.

ಅವರಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖವೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಹೇಗಾದರೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ಪಾಷಣ್ಡರುದ್ರಾದಿಕಸಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾನ್ಹರೇರ್ವಾಯೋಃ ಶಙ್ಕರಸ್ಯ ಪ್ರತೀಕಾನ್ । ನಮನ್ತಿ ಯೇ ಫಲಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಿಭೂಢಾಸ್ತೇಷಾಂ ಫಲಂ ಶಾಶ್ವತಂ ದುಃ ಖಮೇವ ॥ ೩,೧.

ಯಾರು ಪಾಶಂಡರು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ, ಅಥವಾ ಹರಿಯ, ವಾಯುವಿನ, ಶಂಕರನ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಫಲದ ಆಶೆಯಿಂದ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಫಲ ಸದಾ ದುಃಖವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ವಾಯೋಃ ಪ್ರತೀಕಂ ಯದಿ ವಿಪ್ರವರ್ಯೈಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ಚೇನ್ನಮನಂ ಹಿ ಕಾರ್ಯಮ್ । ನೈವೇದ್ಯಶೇಷೇಣ ಹರೇಶ್ಚ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪೂಜಾ ಕೃತಾ ಚೇನ್ನ ಹಿ ದೋಷಲೇಶಃ ॥ ೩,೧.

ಯಾವಾಗ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಾಯುವಿನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸಲೇಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಯ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೈವೇದ್ಯದ ಉಳಿದ ಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲ.