ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಅದ್ವೈತಂ ಕೇಚಿದಿಚ್ಛನ್ತಿ ದ್ವೈತಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಚಾಪರೇ । ಸಮಂ ತತ್ತ್ವಂ ನ ಜಾನನ್ತಿ ದ್ವೈತಾದ್ದ್ವೈತವಿವರ್ಜಿತಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಕೆಲವರು ಅದ್ವೈತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ದ್ವೈತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಾರೂ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ದ್ವೈತಕ್ಕೂ ಅದ್ವೈತಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಇದೆ.

ದ್ವೇ ಪದೇ ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷಾಯ ನಮಮೇತಿ ಮಮೇತಿ ಚ । ಮಮೇತಿ ಬಧ್ಯತೇ ಜನ್ತುರ್ನಮಮೇತಿ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ—'ನನ್ನದು' ಮತ್ತು 'ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ' ಎಂಬುದು. 'ನನ್ನದು' ಎಂದವನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ; 'ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ' ಎಂದವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತತ್ಕರ್ಮ ಯನ್ನ ಬನ್ಧಾಯ ಸಾ ವಿದ್ಯಾ ಯಾ ವಿಮುಕ್ತಿದಾ । ಆಯಾಸಾಯಾಪರಂ ಕರ್ಮ ವಿದ್ಯಾನ್ಯಾ ಶಿಲ್ಪನೈಪುಣಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗದ ಕರ್ಮವೇ ನಿಜವಾದ ಕರ್ಮ; ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ವಿದ್ಯೆಯೇ ನಿಜವಾದ ವಿದ್ಯೆ. ಉಳಿದ ಕರ್ಮವೆಲ್ಲಾ ಶ್ರಮ ಮಾತ್ರ, ಉಳಿದ ವಿದ್ಯೆ ಕೌಶಲ್ಯ ಮಾತ್ರ.

ಯಾವತ್ಕರ್ಮಾಣಿ ದೀಪ್ಯನ್ತೇ ಯಾವತ್ಸಂಸಾರವಾಸನಾ । ಯಾವದಿನ್ದ್ರಿಯಚಾಪಲ್ಯಂ ತಾವತ್ತತ್ತ್ವಕಥಾ ಕುತಃ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾವಾಗಲೂ ಕರ್ಮಗಳು ಉರಿಯುತ್ತಿವೆ, ಸಂಸಾರದ ಆಸೆಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಚಂಚಲವಾಗಿವೆ—ಅಂತಹಾಗೆ ತತ್ತ್ವದ ಮಾತು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಯಾವದ್ದೇಹಾಭಿಮಾನಶ್ಚ ಮಮತಾ ಯಾವದೇವ ಹಿ । ಯಾವತ್ಪ್ರಯತ್ನವೇಗೋಽಸ್ತಿ ಯಾವತ್ಸಂಕಲ್ಪಕಲ್ಪನಾ ॥ ೨,೪೯.

ದೇಹದ ಅಭಿಮಾನವಿರುವ ತನಕ, ಮಮಕಾರ ಇರುವ ತನಕ, ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ವೇಗ ಇರುವ ತನಕ, ಸಂಕಲ್ಪ ಕಲ್ಪನೆ ಇರುವ ತನಕ—

ಯಾವನ್ನೋ ಮನಸಃ ಸ್ಥೈರ್ಯಂ ನ ಯಾವಚ್ಛಾಸ್ತ್ರಚಿನ್ತನಮ್ । ಯಾವನ್ನ ಗುರುಕಾರುಣ್ಯಂ ತಾವತ್ತತ್ತ್ವಕಥಾ ಕುತಃ ॥ ೨,೪೯.

ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗದೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಗುರುದೇವರ ದಯೆ ದೊರಕದೆ, ಸತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ತಾವತ್ತಪೋ ವ್ರತಂ ತೀರ್ಥಂ ಜಪಹೋಮಾರ್ಚನಾದಿಕಮ್ । ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಗಮಕಥಾ ಯಾವತ್ತತ್ತ್ವಂ ನ ವಿನ್ದತಿ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾವಾಗ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲವೋ, austerity, ವ್ರತ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ಜಪ, ಹೋಮ, ಪೂಜೆ, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಚರ್ಚೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಫಲವಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾಸು ಸರ್ವದಾ । ತತ್ತ್ವನಿಷ್ಠೋ ಭವೇತ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಯದೀಚ್ಛೇನ್ಮೋಕ್ಷಮಾತ್ಮನಃ ॥ ೨,೪೯.

ಆದುದರಿಂದ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಯಾರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೂ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಬೇಕು.

ಧರ್ಮಜ್ಞಾನಪ್ರಸೂನಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಮೋಕ್ಷಫಲಸ್ಯ ಚ । ತಾಪತ್ರಯಾದಿಸನ್ತಪ್ತಶ್ಛಾಯಾಂ ಮೋಕ್ಷತರೋಃ ಶ್ರಯೇತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಮೂರು ವಿಧದ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವನು, ಧರ್ಮಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗ, ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಮೋಕ್ಷವೃಕ್ಷದ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.

ತಸ್ಮಾಜ್ಜ್ಞಾನೇನಾತ್ಮತತ್ತ್ವಂ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಶ್ರೀಗುರೋರ್ಮುಖಾತ್ । ಸುಖೇನ ಮುಚ್ಯತೇ ಜನ್ತುರ್ಘೋರಸಂಸಾರಬನ್ಧನಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಆದುದರಿಂದ, ಶ್ರೀಗುರುವಿನ ಬಾಯಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಆತ್ಮಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಜೀವಿ ಭಯಾನಕ ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತತ್ತ್ವಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತಿಮಂ ಕೃತ್ಯಂ ಶೃಣು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತೇಽಧುನಾ । ಯೇನ ಮೋಕ್ಷಮವಾಪ್ನೋತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರ್ವಾಣಸಂಜ್ಞಕಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತವನ ಅಂತಿಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಇದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣ ಎಂಬ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಅನ್ತಕಾಲೇ ತು ಪುರುಷ ಆಗತೇ ಗತಸಾಧ್ವಸಃ । ಛಿನ್ದ್ಯಾದಸಂಗಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸ್ಪೃಹಾಂ ದೇಹೇಽನು ಯಾ ಚ ತಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಮರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಂತ್ಯ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಅಸಂಗತೆಯ ಖಡ್ಗದಿಂದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಸೆಯನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಬೇಕು.

ಗೃಹಾತ್ಪ್ರವ್ರಾಜಿತೋ ಧೀರಃ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಜಲಾಪ್ಲುತಃ । ಶುಚೌ ವಿವಿಕ್ತ ಆಸೀನೋ ವಿಧಿವತ್ಕಲ್ಪಿತಾಸನೇ ॥ ೨,೪೯.

ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧವಾದ, ಏಕಾಂತವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಅಭ್ಯಸೇನ್ಮನಸಾ ಶುದ್ಧಂ ತ್ರಿವೃದ್ಬ್ರಹ್ಮಾಕ್ಷರಂ ಪರಮ್ । ಮನೋ ಯಷ್ಛೇಜ್ಜಿತಶ್ವಾಸೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಬೀಜಮವಿಸ್ಮರನ್ ॥ ೨,೪೯.

ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ, ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿರುವ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಉಸಿರನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬ್ರಹ್ಮಬೀಜವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆತಿರಬಾರದು.

ನಿಯಚ್ಛೇದ್ವಿಷಯೇಭ್ಯೋಽಕ್ಷಾನ್ಮನಸಾ ಬುದ್ಧಿ ಸಾರಥಿಃ । ಮನಃ ಕರ್ಮಭಿರಾಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಶುಭಾರ್ಥೇ ಧಾರಯೇದ್ಧಿಯಾ ॥ ೨,೪೯.

ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡಬೇಕು; ಮನಸ್ಸು ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಚಂಚಲವಾದಾಗ, ಅದನ್ನು ಉತ್ತಮ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಬೇಕು.

ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಂ ಧಾಮ ಬ್ರಹ್ಮಾಹಂ ಪರಮಂ ಪದಮ್ । ಏವಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಚಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನ್ಯಾಧಾಯ ನಿಷ್ಕಲೇ ॥ ೨,೪೯.

ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮ ಧಾಮ, ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮ ಪದ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಅವಿಭಕ್ತವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಓಮಿತ್ಯೇಕಾಕ್ಷರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವ್ಯಾಹರನ್ಮಾಮನುಸ್ಮರನ್ । ಯಃ ಪ್ರಯಾತಿ ತ್ಯಜನ್ದೇಹಂ ಸ ಯಾತಿ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಓಂ ಎಂಬ ಏಕಾಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಯಾರು ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನ ಯತ್ರ ದಾಮ್ಭಿಕಾ ಯಾನ್ತಿ ಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯವರ್ಜಿತಾಃ । ಸುಧಿಯಸ್ತಾಂ ಗತಿಂ ಯಾನ್ತಿ ತಾನಹಂ ಕಥಯಾಮಿ ತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಅಹಂಕಾರಿಗಳು, ಜ್ಞಾನವಿರಹಿತರು, ವೈರಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದವರು ಹೋಗಲಾರದ ಆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ನಿರ್ಮಾನಮೋಹಾ ಜಿತಸಂಗದೋಷಾ ಅಧ್ಯಾತ್ಮನಿತ್ಯಾ ವಿನಿವೃತ್ತಕಾಮಾಃ । ದ್ವನ್ದ್ವೈರ್ವಿಮುಕ್ತಾಃ ಸುಖದುಃ ಖಸಂಜ್ಞೈರ್ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯಮೂಢಾಃ ಪದಮವ್ಯಯಂ ತತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮೋಹವಿಲ್ಲದೆ, ಆಸೆಯ ದೋಷಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಸದಾ ಆತ್ಮಚಿಂತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಸುಖದುಃಖ ಎಂಬ ಜೋಡಿಗಳಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವಿನಾಶವಾದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

ಜ್ಞಾನಹ್ರದೇ ಸತ್ಯಜಲೇ ರಾಗದ್ವೇಷಮಲಾಪಹೇ । ಯಃ ಸ್ನಾತಿ ಮಾನಸೇ ತೀರ್ಥೇ ಸ ವೈ ಮೋಕ್ಷಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾರು ಮನಸ್ಸಿನ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನಸರವಿನಲ್ಲಿ, ಸತ್ಯಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ರಾಗದ್ವೇಷ ಎಂಬ ಮಲವನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರೌಢವೈರಾಗ್ಯಮಾಸ್ಥಾಯ ಭಜತೇ ಮಾಮನನ್ಯಭಾಕ್ । ಪೂರ್ಣದೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ಸ ವೈ ಮೋಕ್ಷಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಪೂರ್ಣವಾದ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ, ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇರುವವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಗೃಹಂ ಚ ಯಸ್ತೀರ್ಥೇ ನಿವಸೇನ್ಮರಣೋತ್ಸುಕಃ । ಮುಕ್ತಿಕ್ಷೇತ್ರೇಷು ಮ್ರಿಯತೇ ಸ ವೈ ಮೋಕ್ಷಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾರು ಮನೆ ತೊರೆದು, ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಮರಣದ ಆಸೆಯಿಂದ, ಮುಕ್ತಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಯೋಧ್ಯಾ ಮಥುರಾ ಮಾಯಾ ಕಾಶೀ ಕಾಞ್ಚೀ ಅವನ್ತಿಕ । ಪುರೀ ದ್ವಾರವತೀ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಸಪ್ತೈತಾ ಮೋಕ್ಷದಾಯಿಕಾಃ ॥ ೨,೪೯.

ಅಯೋಧ್ಯೆ, ಮಥುರಾ, ಮಾಯಾ, ಕಾಶಿ, ಕಾಂಚಿ, ಅವಂತಿಕ, ಪುರಿ ಮತ್ತು ದ್ವಾರವತಿ—ಈ ಏಳು ನಗರಗಳು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವವೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಇತಿ ತೇ ಕಥಿತಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮಂ ಸನಾತನಮ್ । ಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯಸಹಿತಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮೋಕ್ಷಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಹೇ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶಾಶ್ವತ ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆನು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಮೋಕ್ಷಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾ ಧಾರ್ಮಿಕಾಃ ಸ್ವರ್ಗತಿಂ ನರಾಃ । ಪಾಪಿನೋ ದುರ್ಗತಿಂ ಯಾನ್ತಿ ಸಂಸರನ್ತಿ ಖಗಾದಯಃ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾರು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ ಅವರು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ಪಾಪಿಗಳು ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವಿಗಳು ಪುನರ್ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಸೂತ ಉವಾಚ । ಸ್ವಪ್ರಶ್ರೋತ್ತರರಾದ್ಧಾನ್ತಮೇವಂ ಭಗವತೋ ಮುಖಾತ್ । ಶ್ರುತ್ವಾ ಹೃಷ್ಟತನುಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ನನಾಮ ಜಗದೀಶ್ವರಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ತನ್ನದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ-ಉತ್ತರಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಅಂತಿಮ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಭಗವಂತನ ಬಾಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಿ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

ಸನ್ದೇಹೋ ಮೇ ಮಹಾನ್ನಷ್ಟೋ ಭವದ್ವಾಕ್ಯವಿರೋಚನಾತ್ । ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಮಾಮನ್ತ್ರ್ಯ ಸ ಗತಃ ಕಶ್ಯಪಾಶ್ರಮಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ನಿನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ ನನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯವು ದೂರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವನು ಕಶ್ಯಪನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಸದ್ಯೋ ದೇಹಾನ್ತರಂ ಯಾತಿ ಯಥಾ ಯಾತಿ ವಿಲಮ್ಬತಃ । ಅನಯೋರುಭಯೋಶ್ಚೈವ ನ ವಿರೋಧಸ್ತಥೈವ ವಃ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾರಾದರೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು; ಈ ಎರಡಕ್ಕೂ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲ, ನಿಮಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾತವಾಂಸ್ತಾತ ಶ್ರುತೋ ಭಗವತೋ ಯಥಾ । ಮಾರೀಚೋಽಪಿ ಮುದಂ ಲೇಭೇ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಕ್ಯಂ ರಮಾಪತೇಃ ॥ ೨,೪೯.

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ, ಹೇ ಪ್ರಿಯನೇ, ಭಗವಂತನಿಂದ ಕೇಳಿದಂತೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಾರೀಚನು ಕೂಡ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.