ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನಸ್ಯ ಪಠನಂ ಯಥಾನ್ಧಸ್ಯ ಚ ದರ್ಪಣಮ್ । ಅತಃ ಪ್ರಜ್ಞಾವತಾಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಓದು, ಕುರುಡನಿಗೆ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೇ ಶಾಸ್ತ್ರವು ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಗುರುತು.

ಇದಂ ಜ್ಞಾನಮಿದಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಸರ್ವನ್ತು ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛತಿ । ದಿವ್ಯವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಚ್ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಾನ್ತಂ ನೈವ ಗಚ್ಛತಿ ॥ ೨,೪೯.

ಇದು ಜ್ಞಾನ, ಇದು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದು ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಲಾಗದು.

ಅನೇಕಾನಿ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸ್ವಲ್ಪಾಯುರ್ವಿಘ್ನಕೋಟಯಃ । ತಸ್ಮಾತ್ಸಾರಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್ಕ್ಷೀರಂ ಹಂಸ ಇವಾಮ್ಭಸಿ ॥ ೨,೪೯.

ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅನೇಕ, ಆಯುಷ್ಯ ಕಡಿಮೆ, ಅಡೆತಡೆಯೂ ತುಂಬಾ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹಂಸವು ನೀರಿನಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಂತೆ, ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು.

ಅಭ್ಯಸ್ಯ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ತತ್ತ್ವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾಥ ಬುದ್ಭಿಮಾನ್ । ಪಲಾಲಮಿವ ಧಾನ್ಯಾರ್ಥೀ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸನ್ತ್ಯಜೇತ್ ॥ ೨,೪೯.

ವೇದ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಜ್ಞಾನಿಯು ಧಾನ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಬಿಸಾಡುವಂತೆ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು.

ಯಥಾಮೃತೇನ ತೃಪ್ತಸ್ಯ ನಾಹಾರೇಣ ಪ್ರಯೋಜನಮ್ । ತತ್ತ್ವಜ್ಞಸ್ಯ ತಥಾ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ನ ಶಾಸ್ತ್ರೇಣ ಪ್ರಯೋಜನಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿದು ತೃಪ್ತನಾದವನಿಗೆ ಆಹಾರದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ, ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ.

ನ ವೇದಾಧ್ಯಯನಾನ್ಮುಕ್ತಿರ್ನ ಶಾಸ್ತ್ರಪಠನಾದಪಿ । ಜ್ಞಾನಾದೇವ ಹಿ ಕೈವಲ್ಯಂ ನಾನ್ಯಥಾ ವಿನತಾತ್ಮಜಃ ॥ ೨,೪೯.

ವೇದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದಲೂ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಓದುವುದರಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತಿಯು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪರಮ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ವಿನತೆಯ ಮಗನೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

ನಾಶ್ರಮಃ ಕಾರಣಂ ಮುಕ್ತೇರ್ದರ್ಶನಾನಿ ನ ಕಾರಣಮ್ । ತಥೈವ ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣಿ ಜ್ಞಾನಮೇವ ಹಿ ಕಾರಣಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಆಶ್ರಮವೂ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ, ದರ್ಶನಗಳೂ ಕಾರಣವಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳೂ ಕಾರಣವಲ್ಲ—ಜ್ಞಾನವೇ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ.

ಮುಕ್ತಿದಾ ಗುರುವಾಗೇಕಾ ವಿದ್ಯಾಃ ಸರ್ವಾ ವಿಡಮ್ಬಿಕಾಃ । ಶಾಸ್ತ್ರಭಾರಸಹಸ್ರೇಷು ಹ್ಯೇಕಂ ಸಞ್ಜೀವನಂ ಪರಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಗುರುವಿನ ವಾಕ್ಯವೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಉಳಿದ ವಿದ್ಯೆಗಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾತ್ರ. ಸಾವಿರಾರು ಶಾಸ್ತ್ರಭಾರಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದು.

ಅದ್ವೈತಂ ಹಿ ಶಿವಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಕ್ರಿಯಯಾಪರಿವರ್ಜಿತಮ್ । ಗುರುವಕ್ತ್ರೇಣ ಲಭ್ಯೇತ ನಾಧೀತಾಗಮಕೋಟಿಭಿಃ ॥ ೨,೪೯.

ಅದ್ವೈತವೇ ಶುಭಕರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿದೆ; ಅದು ಗುರುನ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಓದಿದರೂ ಅಲ್ಲ.

ಆಗಮೋಕ್ತಂ ವಿವೇಕೋತ್ಥಂ ದ್ವಿಧಾ ಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ । ಶಬ್ದವ್ರಹ್ಮಾಗಮಮಯಂ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿವೇಕಜಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಆಗಮಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ, ಜ್ಞಾನ ಎರಡು ವಿಧ—ಒಂದು ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವುದು, ಮತ್ತೊಂದು ವಿವೇಕದಿಂದ ಬರುವ ಪರಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ.

ಅದ್ವೈತಂ ಕೇಚಿದಿಚ್ಛನ್ತಿ ದ್ವೈತಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಚಾಪರೇ । ಸಮಂ ತತ್ತ್ವಂ ನ ಜಾನನ್ತಿ ದ್ವೈತಾದ್ದ್ವೈತವಿವರ್ಜಿತಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಕೆಲವರು ಅದ್ವೈತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ದ್ವೈತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಾರೂ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ದ್ವೈತಕ್ಕೂ ಅದ್ವೈತಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಇದೆ.

ದ್ವೇ ಪದೇ ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷಾಯ ನಮಮೇತಿ ಮಮೇತಿ ಚ । ಮಮೇತಿ ಬಧ್ಯತೇ ಜನ್ತುರ್ನಮಮೇತಿ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ—'ನನ್ನದು' ಮತ್ತು 'ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ' ಎಂಬುದು. 'ನನ್ನದು' ಎಂದವನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ; 'ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ' ಎಂದವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತತ್ಕರ್ಮ ಯನ್ನ ಬನ್ಧಾಯ ಸಾ ವಿದ್ಯಾ ಯಾ ವಿಮುಕ್ತಿದಾ । ಆಯಾಸಾಯಾಪರಂ ಕರ್ಮ ವಿದ್ಯಾನ್ಯಾ ಶಿಲ್ಪನೈಪುಣಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗದ ಕರ್ಮವೇ ನಿಜವಾದ ಕರ್ಮ; ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ವಿದ್ಯೆಯೇ ನಿಜವಾದ ವಿದ್ಯೆ. ಉಳಿದ ಕರ್ಮವೆಲ್ಲಾ ಶ್ರಮ ಮಾತ್ರ, ಉಳಿದ ವಿದ್ಯೆ ಕೌಶಲ್ಯ ಮಾತ್ರ.

ಯಾವತ್ಕರ್ಮಾಣಿ ದೀಪ್ಯನ್ತೇ ಯಾವತ್ಸಂಸಾರವಾಸನಾ । ಯಾವದಿನ್ದ್ರಿಯಚಾಪಲ್ಯಂ ತಾವತ್ತತ್ತ್ವಕಥಾ ಕುತಃ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾವಾಗಲೂ ಕರ್ಮಗಳು ಉರಿಯುತ್ತಿವೆ, ಸಂಸಾರದ ಆಸೆಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಚಂಚಲವಾಗಿವೆ—ಅಂತಹಾಗೆ ತತ್ತ್ವದ ಮಾತು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಯಾವದ್ದೇಹಾಭಿಮಾನಶ್ಚ ಮಮತಾ ಯಾವದೇವ ಹಿ । ಯಾವತ್ಪ್ರಯತ್ನವೇಗೋಽಸ್ತಿ ಯಾವತ್ಸಂಕಲ್ಪಕಲ್ಪನಾ ॥ ೨,೪೯.

ದೇಹದ ಅಭಿಮಾನವಿರುವ ತನಕ, ಮಮಕಾರ ಇರುವ ತನಕ, ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ವೇಗ ಇರುವ ತನಕ, ಸಂಕಲ್ಪ ಕಲ್ಪನೆ ಇರುವ ತನಕ—

ಯಾವನ್ನೋ ಮನಸಃ ಸ್ಥೈರ್ಯಂ ನ ಯಾವಚ್ಛಾಸ್ತ್ರಚಿನ್ತನಮ್ । ಯಾವನ್ನ ಗುರುಕಾರುಣ್ಯಂ ತಾವತ್ತತ್ತ್ವಕಥಾ ಕುತಃ ॥ ೨,೪೯.

ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗದೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಗುರುದೇವರ ದಯೆ ದೊರಕದೆ, ಸತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ತಾವತ್ತಪೋ ವ್ರತಂ ತೀರ್ಥಂ ಜಪಹೋಮಾರ್ಚನಾದಿಕಮ್ । ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಗಮಕಥಾ ಯಾವತ್ತತ್ತ್ವಂ ನ ವಿನ್ದತಿ ॥ ೨,೪೯.

ಯಾವಾಗ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲವೋ, austerity, ವ್ರತ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ಜಪ, ಹೋಮ, ಪೂಜೆ, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಚರ್ಚೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಫಲವಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾಸು ಸರ್ವದಾ । ತತ್ತ್ವನಿಷ್ಠೋ ಭವೇತ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಯದೀಚ್ಛೇನ್ಮೋಕ್ಷಮಾತ್ಮನಃ ॥ ೨,೪೯.

ಆದುದರಿಂದ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಯಾರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೂ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಬೇಕು.

ಧರ್ಮಜ್ಞಾನಪ್ರಸೂನಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಮೋಕ್ಷಫಲಸ್ಯ ಚ । ತಾಪತ್ರಯಾದಿಸನ್ತಪ್ತಶ್ಛಾಯಾಂ ಮೋಕ್ಷತರೋಃ ಶ್ರಯೇತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಮೂರು ವಿಧದ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವನು, ಧರ್ಮಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗ, ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಮೋಕ್ಷವೃಕ್ಷದ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.

ತಸ್ಮಾಜ್ಜ್ಞಾನೇನಾತ್ಮತತ್ತ್ವಂ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಶ್ರೀಗುರೋರ್ಮುಖಾತ್ । ಸುಖೇನ ಮುಚ್ಯತೇ ಜನ್ತುರ್ಘೋರಸಂಸಾರಬನ್ಧನಾತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಆದುದರಿಂದ, ಶ್ರೀಗುರುವಿನ ಬಾಯಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಆತ್ಮಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಜೀವಿ ಭಯಾನಕ ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತತ್ತ್ವಜ್ಞಸ್ಯಾನ್ತಿಮಂ ಕೃತ್ಯಂ ಶೃಣು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತೇಽಧುನಾ । ಯೇನ ಮೋಕ್ಷಮವಾಪ್ನೋತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರ್ವಾಣಸಂಜ್ಞಕಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತವನ ಅಂತಿಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಇದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣ ಎಂಬ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಅನ್ತಕಾಲೇ ತು ಪುರುಷ ಆಗತೇ ಗತಸಾಧ್ವಸಃ । ಛಿನ್ದ್ಯಾದಸಂಗಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸ್ಪೃಹಾಂ ದೇಹೇಽನು ಯಾ ಚ ತಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಮರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಂತ್ಯ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಅಸಂಗತೆಯ ಖಡ್ಗದಿಂದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಸೆಯನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಬೇಕು.

ಗೃಹಾತ್ಪ್ರವ್ರಾಜಿತೋ ಧೀರಃ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಜಲಾಪ್ಲುತಃ । ಶುಚೌ ವಿವಿಕ್ತ ಆಸೀನೋ ವಿಧಿವತ್ಕಲ್ಪಿತಾಸನೇ ॥ ೨,೪೯.

ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧವಾದ, ಏಕಾಂತವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಅಭ್ಯಸೇನ್ಮನಸಾ ಶುದ್ಧಂ ತ್ರಿವೃದ್ಬ್ರಹ್ಮಾಕ್ಷರಂ ಪರಮ್ । ಮನೋ ಯಷ್ಛೇಜ್ಜಿತಶ್ವಾಸೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಬೀಜಮವಿಸ್ಮರನ್ ॥ ೨,೪೯.

ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ, ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿರುವ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಉಸಿರನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬ್ರಹ್ಮಬೀಜವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆತಿರಬಾರದು.

ನಿಯಚ್ಛೇದ್ವಿಷಯೇಭ್ಯೋಽಕ್ಷಾನ್ಮನಸಾ ಬುದ್ಧಿ ಸಾರಥಿಃ । ಮನಃ ಕರ್ಮಭಿರಾಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಶುಭಾರ್ಥೇ ಧಾರಯೇದ್ಧಿಯಾ ॥ ೨,೪೯.

ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡಬೇಕು; ಮನಸ್ಸು ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಚಂಚಲವಾದಾಗ, ಅದನ್ನು ಉತ್ತಮ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಬೇಕು.

ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಂ ಧಾಮ ಬ್ರಹ್ಮಾಹಂ ಪರಮಂ ಪದಮ್ । ಏವಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಚಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನ್ಯಾಧಾಯ ನಿಷ್ಕಲೇ ॥ ೨,೪೯.

ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮ ಧಾಮ, ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮ ಪದ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಅವಿಭಕ್ತವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಓಮಿತ್ಯೇಕಾಕ್ಷರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವ್ಯಾಹರನ್ಮಾಮನುಸ್ಮರನ್ । ಯಃ ಪ್ರಯಾತಿ ತ್ಯಜನ್ದೇಹಂ ಸ ಯಾತಿ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್ ॥ ೨,೪೯.

ಓಂ ಎಂಬ ಏಕಾಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಯಾರು ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನ ಯತ್ರ ದಾಮ್ಭಿಕಾ ಯಾನ್ತಿ ಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯವರ್ಜಿತಾಃ । ಸುಧಿಯಸ್ತಾಂ ಗತಿಂ ಯಾನ್ತಿ ತಾನಹಂ ಕಥಯಾಮಿ ತೇ ॥ ೨,೪೯.

ಅಹಂಕಾರಿಗಳು, ಜ್ಞಾನವಿರಹಿತರು, ವೈರಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದವರು ಹೋಗಲಾರದ ಆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ನಿರ್ಮಾನಮೋಹಾ ಜಿತಸಂಗದೋಷಾ ಅಧ್ಯಾತ್ಮನಿತ್ಯಾ ವಿನಿವೃತ್ತಕಾಮಾಃ । ದ್ವನ್ದ್ವೈರ್ವಿಮುಕ್ತಾಃ ಸುಖದುಃ ಖಸಂಜ್ಞೈರ್ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯಮೂಢಾಃ ಪದಮವ್ಯಯಂ ತತ್ ॥ ೨,೪೯.

ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮೋಹವಿಲ್ಲದೆ, ಆಸೆಯ ದೋಷಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಸದಾ ಆತ್ಮಚಿಂತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಸುಖದುಃಖ ಎಂಬ ಜೋಡಿಗಳಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವಿನಾಶವಾದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.