ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಒಂದು ವೇಳೆ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ರೋಗಗಳು ಅಥವಾ ಗಾಯಗಳು ಉಂಟಾದರೆ, ಅವುಗಳ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು, ವಚಾ, ಹಾಗೂ ಹಿಂಗನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಗಾಯಗಳು ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿವೆ—ಒಂದು ಹೊರಗಿನ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವವು, ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವವು. ವಾತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಗಾಯಗಳು ಶೀಘ್ರ ಗುಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಶ್ಲೇಷ್ಮದಿಂದ ಉಂಟಾದವು ಬೇಗ ಗುಣವಾಗುತ್ತವೆ; ಪಿತ್ತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಗಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಉರಿಯೂ, ರಕ್ತದಿಂದ ಉಂಟಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಂದವಾದ ನೋವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆತ್ತಿನ ಗಾಯಗಳು ಅಥವಾ ಕತ್ತಿಯಿಂದಾದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಎರುಂಡೆ ಬೇರನ್ನು, ಚಿತ್ರಕವನ್ನು, ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹಚ್ಚಬೇಕು. ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಉಪ್ಪು ಅಥವಾ ಅವುಗಳಿಂದ ಹುರಿದ ಮೊಸರು, ಎಳ್ಳಿನ ಪಿಂಡಿಯನ್ನು ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ, ಬೇವು ಎಲೆಗಳ ಪಿಂಡಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಬಹುದು. ಪಟೋಲ, ಬೇವು ಎಲೆ, ವಚಾ, ಚಿತ್ರಕ, ಪಿಪ್ಪಲಿ, ಶುಂಠಿ—ಇವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪುಡಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಹುಳುಗಳು, ಶ್ಲೇಷ್ಮ, ವಾತವು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಬೇವು ಎಲೆ, ಪಟೋಲ, ತ್ರಿಫಲಾ, ಖದಿರವನ್ನು ಕುದಿಸಿ, ರಕ್ತ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಮೂರು ದಿನ ನೀಡಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಅಶ್ವಕುಷ್ಟ ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಯಗಳು, ಕುಷ್ಟ ರೋಗ, ಕುಣಿತದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮುಂತಾದ ಔಷಧಿಗಳ ಕಷಾಯವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಮೂಗಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾಟುಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಮಾಂಸಿ ರಸವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಮೊದಲ ದಿನ ಎರಡು ಪಾಲ, ನಂತರ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೊಂದು ಪಾಲ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಕೊನೆಯ ದಿನ ಎಂಟುಹತ್ತು ಪಾಲ ತನಕ ನೀಡಬೇಕು. ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಪಾಲ, ಮಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪಾಲ ನೀಡಬೇಕು; ಈ ಔಷಧವನ್ನು ಶರದೃತು ಅಥವಾ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಬಾರದು. ವಾತದ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬೆಲ್ಲ, ತುಪ್ಪ, ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ನೀಡಬೇಕು; ಶ್ಲೇಷ್ಮಕ್ಕೆ ಹುಣಸೆ, ಉಪ್ಪು, ಉಗ್ರಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ನೀಡಬೇಕು; ಪಿತ್ತಕ್ಕೆ ತ್ರಿಫಲಾ ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಅನ್ನ, ಶಾಷ್ಟಿಕ, ಹಾಲನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಕುದುರೆ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು; ಜಾಂಬೂ ಹಣ್ಣು ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಬಣ್ಣವಿರುವ, ಹೊಳೆಯುವ ಬಣ್ಣದ ಕುದುರೆ ಉತ್ತಮ. ಅರ್ಧ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ ಗುಗ್ಗುಳನ್ನು ಕುದುರೆ harness ನಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು; ಹಾಲಿನ ಪಾಯಸವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು. ವಾತದ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಅನ್ನ, ಪಿತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾಂಸದ ರಸ, ಜೇನು, ಮುದ್ಗ, ತುಪ್ಪ ನೀಡಬೇಕು. ಶ್ಲೇಷ್ಮಕ್ಕೆ ಮುದ್ಗ ಮತ್ತು ಕುಲತ್ತ, ಅಥವಾ ಕಹಿ-ಉಗ್ರ ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಕು; ಮೂಗು ಮುಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಗುಗ್ಗುಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ದಿನ ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಒಂದು ಪಾಲ ನೀಡಬೇಕು; ಮುಂದಿನ ದಿನ ಒಂದು ಕರ್ಷ, ನಂತರ ಐದು ಪಾಲ ನೀಡಬೇಕು. ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ತಿನ್ನಲು ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣ ಎಣ್ನೂರು ಪಾಲ, ಮಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅರವತ್ತು, ಕನಿಷ್ಠಕ್ಕೆ ನಲವತ್ತು ಪಾಲ. ಗಾಯ, ಕುಷ್ಟ, ಕುಣಿತಕ್ಕೆ ತ್ರಿಫಲಾ ಕಷಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ನೀಡಬೇಕು; ಜಠರಾಗ್ನಿ ದುರ್ಬಲತೆ, ವಾಯು-ಸೊಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಗೋಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡಬೇಕು. ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಗಾಯ, ರೋಗಗಳಿಗೆ ಹಾಲು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಕೊಡಬೇಕು; ಕ್ಷೀಣವಾದವರಿಗೆ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಬೆರೆಸಿ ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಕು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಗುಡುಚಿಯನ್ನು ಐದು ಪಾಲ, ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ, ಶರತ್ಕಾಲ ಹಾಗೂ ಗ್ರೀಷ್ಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀಡಬೇಕು. ಇದು ರೋಗನಾಶಕ, ಪೋಷಕ, ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕವಾಗಿದೆ. ಗುಡುಚಿ ಔಷಧದಂತೆ ಶತಾವರಿ, ಅಶ್ವಗಂಧಾ—ಮಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪಾಲ, ಕನಿಷ್ಠಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿ, ಏಕಾಏಕಿ ಸತ್ತರೆ ಅದನ್ನು ಉಪದ್ರವ ರೋಗ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಹೋಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಭೋಜನ, ಹವಿಸ್ಸು ಅರ್ಪಣೆ ಮುಂತಾದ ರಕ್ಷಾ ವಿಧಿಗಳಿಂದ ಉಪದ್ರವ ಶಾಂತಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಹರೀತಕಿ ಮುಂತಾದ ಔಷಧ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಹರೀತಕಿ, ಗೋಮೂತ್ರ, ಎಣ್ಣೆ, ಉಪ್ಪನ್ನು ಐದು, ಮತ್ತೆ ಐದು, ಹತ್ತರವರೆಗೆ, ಶತಪಾಲ ತನಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಕೊಡಬೇಕು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣ ನೂರು, ಅಥವಾ ಎಣ್ನೂರು, ಅಥವಾ ಅರವತ್ತು ಪಾಲ. ಈಗ ನಾನು ಗಜಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಗಜಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಔಷಧಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಗಜರೋಗಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಗಜಗಳ ಉಪದ್ರವ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ರತ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಿತ್ತಳ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಗಜದ ಎರಡು ದಂತಗಳ ನಡುವೆ ಹಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು; ವೈದ್ಯರು ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡಿ, ಗಜಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಸೂರ್ಯ, ಶಿವ, ದುರ್ಗಾ, ಶ್ರೀ, ವಿಷ್ಣು ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಣದಿಂದ ಗಜ ರಕ್ಷಣೆ ಆಗುತ್ತದೆ; ಭೂತಗಳಿಗೆ ಹವಿಸ್ಸು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು ಕಲಶದ ನೀರಿನಿಂದ ಗಜವನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರಪೂತ ಆಹಾರ ನೀಡಿ, ಬೂದಿಯನ್ನು ಗಜದ ಮೇಲೆ ಛಲನ ಮಾಡಿ, ಭೂತರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಗಜವನ್ನು ಸದಾ ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕು. ತ್ರಿಫಲಾ, ಪಂಚಕೋಲ, ದಶಮೂಲ, ವಿದಂಗ, ಶತಾವರಿ, ಗುಡುಚಿ, ಬೇವು, ವಾಸಕ, ಕಿಂಶುಕ—ಇವುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಗಜರೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಒಣ, ತುಪ್ಪದ ಔಷಧಗಳು ಉತ್ತಮ; ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಳಿಕ, ಶ್ರೀಹರಿ ಶಿವನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಪುನರ್ಣವಾ ಅಥವಾ ಅಪಾಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ಬೇರುವನ್ನು ತಾಜಾ ಆಗಿರುವಾಗ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕೆಂದು; ಇದರಿಂದ ಸುಂದರ ದೇಹದ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ನೋವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣು, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಬೇರನ್ನು ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಏಳು ದಿನ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಹಾಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ವರುನಿ ಬೆರೆಯ ಪುಡಿಯನ್ನು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ, ಸ್ತನ ನೋವಿಗೆ ಲೇಪವಾಗಿ ಹಚ್ಚಬೇಕು; ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಗರ್ಭಾಶಯ ನೋವು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಕಾರವೇಳ ಬೇರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಲೇಪ ಮಾಡಿದರೆ ಉಳಿದಿರುವುದು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಾಶಯದಿಂದ ಸ್ರಾವ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಮತ್ತೇನು ಯೋಚನೆ ಬೇಡ; ನೀಲಿ, ಪಟೋಲದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಲೇಪ ಮಾಡಿದರೆ ಉರಿ ಮತ್ತು ನೋವು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪಾಠಾ ಬೇರುವನ್ನು ಅಕ್ಕಿ ನೀರಲ್ಲಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ ಕುಡಿಯಿಸಿದರೆ ದುಷ್ಟ ರೋಗಗಳು, ಕುಷ್ಟವೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಜೇನು ಬೆರೆಸಿದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಿಸಿದರೆ ಒಳಗಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ.