ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಈ ಪವಿತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳ ಗುಣಗಳ ಕುರಿತು ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಾದನ ಹಣ್ಣು, ಮೋಚಾ, ಪನಸ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ವೃದ್ಧಿಯುತ, ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ, ಸಿಹಿ, ಎಣ್ಣೆಗೊಳಗಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಭಾರವಾದವು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಮಧೂಕ ಮತ್ತು ಖರ್ಜೂರ, ಕೇಸರಿ ಸೇರಿದಂತೆ, ವಾಯು ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತವೆ; ಪಕ್ವ ಮಾಗಧಿ ಸಿಹಿಯಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಹಾಗೂ ಪಿತ್ತವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಶುಂಠಿ ರುಚಿಕರ, ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ, ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಉರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಫ-ವಾತವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಒಣ ಶುಂಠಿ, ಕಾಳುಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಪಿಪ್ಪಲಿ ಕೂಡ ಕಫ-ವಾತವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವೈದ್ಯರು ಕಾಳುಮೆಣಸು ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅದು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಗಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಹಿಂಗು ವಾತ ಮತ್ತು ಕಫವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಜ್ವೈನ್, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಮತ್ತು ಜೀರಿಗೆ ವಾತ-ಕಫವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದವು; ಕಲ್ಲು ಉಪ್ಪು ಕಣ್ಗಳಿಗೆ ಹಿತ, ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ, ಮತ್ತು ಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌವರಚಲ ಉಪ್ಪು ಬದ್ಧತೆ ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಉರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ನೋವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ; ವಿದಂಗ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಾತವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ರೋಮಕ ಉಪ್ಪು ವಾತಕಾರಿ, ಸಿಹಿ, ರುಚಿಕರ, ತೇವದಾಯಕ ಮತ್ತು ಭಾರವಾಗಿದೆ; ಜವದ ಖಾರ ಹೃದಯದ ರೋಗ, ರಕ್ತಹೀನತೆ ಮತ್ತು ಗಂಟು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಉರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಉರಿಯಿಸುತ್ತದೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ದೋಷಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ, ಹಗುರವಾಗಿದೆ, ರುಚಿಕರವಾಗಿದ್ದು, ವಿಷವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ನೀರು ವಾತಕಾರಿ, ಒಣ, ಶುದ್ಧ, ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಹಗುರವಾಗಿದೆ; ಇದು ವಾತ-ಕಫವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆರೆಯ ನೀರು ವಾತಕಾರಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಸಂತದ ನೀರು ರುಚಿಕರ, ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಉರಿಯಿಸುತ್ತದೆ, ಒಣ, ಕಫವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಹಗುರವಾಗಿದೆ; ಬಾವಿಯ ನೀರು ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಉರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಮಳೆ ನೀರು ಪಿತ್ತವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ದಿನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕು ರಾತ್ರಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಬೀಳಿದ ನೀರು ಎಲ್ಲಾ ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮಳೆ ನೀರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಬಿಸಿ ನೀರು ಜ್ವರ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಕೊಬ್ಬು, ವಾತ ಮತ್ತು ಕಫವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಕೆಡವಿದ ನೀರು ತ್ಯಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಬೇಯಿಸಿದ ನೀರು ಶೀತ ಮತ್ತು ಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ವಾತ-ಪಿತ್ತವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಎಣ್ಣೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದು, ಭಾರವಾಗಿದೆ, ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕಾರಿ; ಎಮ್ಮೆ ಹಾಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಾರವಾಗಿದ್ದು, ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಡುವ ಹಾಲು ರಕ್ತದ ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಕಫವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಕಣ್ಗಳಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪೋಷಕವಾಗಿದೆ, ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಮಜ್ಜಿಗೆ ವಾತವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಮತ್ತು ತಕ್ರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ನಾಡಿಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಬೆರೆಸಿದ ಬೆಣ್ಣೆ ಅಂತರ್ನೋವು, ಪೈಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಳೆಯ ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಭಾರವಾಗಿದ್ದು, ಚರ್ಮದ ರೋಗಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮಜ್ಜಿಗೆ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಂತರ್ನೋವು, ಉಬ್ಬರೆ, ಪೈಲ್ಸ್, ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಜ್ವರ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಗಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ತುಪ್ಪ ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ, ಸಿಹಿ, ವಾತ-ಪಿತ್ತ-ಕಫವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಸುವಿನ ತುಪ್ಪ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಳಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸರಿಯಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದರೆ ಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ತುಪ್ಪ ಅಪಸ್ಮಾರ, ವಿಷ, ಭ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮೂರ್ಛೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಆಡುವ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತುಪ್ಪ ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮೂತ್ರ ವಾತ-ಕಫವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಹುಳು ಮತ್ತು ವಿಷಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಳ್ಳಿನ ಎಣ್ಣೆ ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಉಬ್ಬರೆ, ಚರ್ಮದ ರೋಗ, ಪೈಲ್ಸ್, ಉಬ್ಬರೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಗಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೂತ್ರದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ವಾತ-ಕಫವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ದೇಹವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ. ಸಾಸಿವೆ ಹುಳು ಮತ್ತು ಪಾಂಡುರೋಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಕಫ, ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ವಾತವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಲಿನನ್ ಎಣ್ಣೆ ಕಣ್ಗಳಿಗೆ ಹಿತ, ಪಿತ್ತ, ಹೃದಯದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ವಾತವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಹರಳೆ ಎಣ್ಣೆ ಕಫ-ಪಿತ್ತವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಕೂದಲ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಿವಿಗೆ ಪೋಷಕವಾಗಿದೆ; ಜೇನು ಮೂರು ದೋಷಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಾತಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಕಬ್ಬಿನ ಹಣ್ಣು ಹಿಕ್ಕು, ಅಸ್ತಮಾ, ಹುಳು, ವಾಂತಿ, ಮೂತ್ರದ ತೊಂದರೆ, ದಾಹ ಮತ್ತು ವಿಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರ ರಸ ರಕ್ತ-ಪಿತ್ತದ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ, ವೃದ್ಧಿಕಾರಕ, ಆದರೆ ಕಫವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಲ್ಲ ಪಿತ್ತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದೆ; ಸುರಾ ಮತ್ತು ಮೀನು ಉಪ್ಪು ಹಗುರ; ಸಕ್ಕರೆ ವೃದ್ಧಿಕಾರಕ, ಎಣ್ಣೆಗೊಳಗಾಗಿರುವ, ಸಿಹಿ, ರಕ್ತ-ಪಿತ್ತ-ವಾತವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತದೆ. ಜೇನು ಕಫ-ಪಿತ್ತವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಒಣವಾಗಿದ್ದು, ವಾತವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಫವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ; ಹಳೆಯ ಬೆಲ್ಲ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಿತ್ತವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಪೋಷಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಕ್ಕರೆ ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ರಕ್ತ-ಪಿತ್ತದ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ವೃದ್ಧಿಕಾರಕ; ಮಧ್ಯಮ ವಯಸ್ಸಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಅದರ ಹುಳಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಪಿತ್ತವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಫ-ವಾತವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತದೆ. ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ವಿನೆಗರ್ ರಕ್ತ-ಪಿತ್ತದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ; ಹುರಿದ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಗಂಜ ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಉರಿಯಿಸಿ, ರುಚಿಕರವಾಗಿದೆ. ಪಾತಲ ಗಂಜ ಹಗುರವಾಗಿದೆ, ವಾತವನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿ, ಮೂತ್ರವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಸತಕ್ರ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಪಿಪ್ಪಲಿ, ಬೆಲ್ಲ, ಜೇನು ಮತ್ತು ಪಿಪ್ಪಲಿಯೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಿದರೆ ಇದು ಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾತಲ ಗಂಜ ಕೆಮ್ಮು, ಅಸ್ತಮಾ ಮತ್ತು ಜ್ವರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ ಕಫ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಕೃಷರ ವಾತವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದ, ಕೊಯ್ದು, ಎಣ್ಣೆಗೊಳಗಾಗಿರುವ, ಹಗುರವಾಗಿ ಬಿಸಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ, ಬೇರು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕುಂದಗಳೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಿದರೆ ಪೋಷಕವಾಗಿದ್ದು ಭಾರವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಸಾರು ಹಗುರವಾಗಿದೆ; ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಹಣ್ಣು-ತರಕಾರಿ ಸಾರು ಪೋಷಕವಾಗಿದೆ. ದಾಳಿಂಬೆ ಮತ್ತು ಆಮಲಕಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಾರು ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಉರಿಯಿಸಿ, ವಾತ-ಪಿತ್ತವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಮುಳ್ಳಂಗಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದರೆ ಕಫವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಕೆಮ್ಮು ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಜವ, ಬದರಿ ಮತ್ತು ಕುಳಿತ ಹುರಳಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಾರು ಗಂಟುಗಳಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿದ್ದು, ವಾತವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಸಿರು ಹುರಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಮಲಕಿಗೆ ಸಾರು ಬಾಂಧಕವಾಗಿದೆ, ಕಫ-ಪಿತ್ತವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಜ್ಜಿಗೆ ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ವಾತವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಸಕ್ತವಾ ಒಣವಾಗಿದ್ದು, ವಾತಕಾರಿ; ತುಪ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶಷ್ಕುಲಿ ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಉರಿಯಿಸಿ, ವೃದ್ಧಿಕಾರಕ ಮತ್ತು ಭಾರವಾಗಿದೆ. ಮಾಂಸಾಹಾರ ಪೋಷಕವಾಗಿದೆ; ಹುರಿದ ಹಿಟ್ಟು ಕೇಕ್ ಜಠರಾಗ್ನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರ, ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದವು ಕಣ್ಗಳಿಗೆ ಹಿತ, ಆದರೆ ನೀರಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದವು ಜಠರಾಗ್ನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರ. ಅತಿಬಿಸಿ ಗಂಜ ಪೋಷಕವಾಗಿದೆ; ತಂಪಾದ ಹಿಟ್ಟು ಕೇಕ್ ಹಿತವಾಗಿದೆ; ಊಟದ ನಂತರ ನೀರು ಪಾನ fatigue, ದಾಹ ಮತ್ತು ಇತರ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದಲ್ಲಿ ರೋಗಮುಕ್ತವಾಗಿರಬಹುದು; ಪಿಕಾಕಿನ ಗಂಟಿನ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಬಿಸಿ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿಷವು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಲವಾದ ವಾಸನೆ, ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ರುಚಿಗಳು ಆಹಾರ ಸೇವಕರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಶ್ವಾಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕಣ್ಗಳ ರೋಗ ಉಂಟಾಗಬಹುದು, ಇದು ಉತ್ತಮ ವೈದ್ಯರೂ ಕೂಡ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಕಂಪನ, ಜಂಭ ಮತ್ತು ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ವಿಷದ ಸೂಚನೆಗಳು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧನ್ವಂತರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಜ್ವರ ಎಂಟು ವಿಧಗಳಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ದಾಹ ಮತ್ತು ಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ಮುಸ್ತಾ, ಪರಪಟಕ, ಉಶೀರ, ಚಂದನ, ಉಡಿಯಚ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಗರದೊಂದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ, ತಂಪಾಗಿಸಿ ನೀಡಬೇಕು. ನಾಗರ, ದೇವದಾರು, ಧಾನ್ಯಕ ಮತ್ತು ಎರಡು ಬೃಹತಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾಕವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಜ್ವರಪೀಡಿತರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು, ಅದು ಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಶಾಸ್ತ್ರವು ಆಹಾರ, ಪಾನೀಯ ಮತ್ತು ಔಷಧಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ದೋಷಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಶಮನಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.