ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು: ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಲದ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಟ್ಯೂಮರ್‌ಗಳಿಗೆ ಉಷ್ಣಸೇಕರಣೆ (ಸೇವನೆ) ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ. ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತ, ಅಥವಾ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾರ, ಹುಳಿ, ಅಡಚಣೆಗಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಿಂಗು, ಕಪ್ಪು ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಪಿಪ್ಪಲಿ ಇವುಗಳಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಜೀರ್ಣವನ್ನು ನಿವಾರಣೆಗೆ ಹಗಲು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವುದು ಒಳಿತು, ಆದರೆ ಹಿತವಲ್ಲದ ಆಹಾರದಿಂದ ಅನೇಕ ರೋಗಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಊಟದ ನಂತರ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಜೇನು ಸೇವಿಸುವುದು ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಗೆ ಸಹಾಯಕ, ಆದರೆ ಹಾಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಳ್ಳಂಗಿ, ಮೊಸರು ಅಥವಾ ಮೀನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದು. ಬಿಲ್ವ, ಶೋಣಾ, ಗಂಭಾರಿ, ಪಾಟಲಾ, ಗಣಿಕಾರಿಕಾ ಎಂಬ ಐದು ಮಹಾ ಮೂಲಿಕೆಗಳು ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಉರಿಯಿಸಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಮತ್ತು ವಾತವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಶಾಲಪರ್ಣ, ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣ, ಎರಡು ಬೃಹತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಕ್ಷುರ ಇವು ಐದು ಲಘು ಮೂಲಿಕೆಗಳು, ವಾತ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತವನ್ನು ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧದ ದಶಮೂಲಗಳು ವಿವಿಧ ರೋಗಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ; ಕೆಮ್ಮು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುಗಳಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಂದ ಉಷ್ಣಸೇಕರಣೆ ಮತ್ತು ಲೇಪನ ಮಾಡಿದರೆ ಕೇಶಪಾತಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಕಷಾಯದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಕೂಡ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಬೇಕು. ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು, ಅವುಗಳ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ ಪೇಸ್ಟ್ ಸೇರಿಸಿ, ಸೂಚಿಸಿದ ಔಷಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ಬಾಸ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಲೇಹನಕ್ಕೆ ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಮಸಾಜಿಗೆ ಕಡಿಮೆ, ನಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಯಾರಿಸಬೇಕು. ದೇಹ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿರುವವರು, ಸ್ವಭಾವಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವವರು ಆರೋಗ್ಯವಂತರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವವರು, ವೈದ್ಯ, ಸ್ನೇಹಿತ, ಗುರುಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿರುವವರು ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲು, ಮೊಣಕಾಲು, ನಾಸಿಕ, ತೊಡೆಯ ಅಥವಾ ಬಾಯಿಯ ಭಾಗಗಳು ಸ್ಥಳಾಂತರವಾದರೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಎಡ ಕಣ್ಣು ಕುಳಿತುಹೋಗಿದ್ದರೆ, ನಾಲಿಗೆ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೂಗು ವಿಕೃತವಾಗಿದ್ದರೆ, ತುಟಿ ಕಪ್ಪು-ಸ್ಥಳಾಂತರವಾದರೆ ಮತ್ತು ಬಾಯಿ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಶೆ ಬಿಡಬೇಕು. ಈ ನಂತರ ಧನ್ವಂತರಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಹಾನಿಕರ ಆಹಾರಗಳ ವಿವೇಚನೆ ಮತ್ತು ಅನುಪಾನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಕೆಂಪು ಅಕ್ಕಿ ಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿ ದಾಹವನ್ನು ನೀಗಿಸಿ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಹಾಶಾಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಬಹಳ ಶಕ್ತಿದಾಯಕ, ಕಲಮ ಅಕ್ಕಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕವಾಗಿದೆ; ಇದು ಶೀತಲ, ಭಾರವಾದುದು, ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಶಷ್ಟಿಕವೂ ಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ಯಾಮಾಕ ಅಕ್ಕಿ ಒಣ, ಕಠಿಣ, ವಾತಕಾರಕ ಮತ್ತು ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ. ಪ್ರಿಯಂಗು, ನಿವಾರ, ಕೊರಡುಷ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ. ಜೋಳವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಅದು ತಂಪಾದಾಗ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಶಕ್ತಿದಾಯಕ, ಶೀತಲ, ಭಾರಿ ಮತ್ತು ಸಿಹಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗೋಧಿ ವಾತವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮುದ್ಗ (ಹೆಸರುಕಾಳು) ಕಷಾಯ, ಸಿಹಿ, ಲಘು ಮತ್ತು ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ. ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನಕಾಳು) ಬಹಳ ಶಕ್ತಿದಾಯಕ, ಬಲವರ್ಧಕ, ಭಾರಿ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ನಿವಾರಕ. ರಾಜಮಾಷ ಶಕ್ತಿದಾಯಕವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ವಾತದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಲತ್ತ (ಹುರ್ಳಿಕಾಳು) ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಹಿಕ್ಕ, ಹೃದಯರೋಗ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾತ ನಿವಾರಕ. ಮಕುಷ್ಟಕ ಶೀತಲ, ಬಂಧಕ, ರಕ್ತಪಿತ್ತ, ಜ್ವರ, ಉನ್ಮಾದ ನಿವಾರಕ; ಚಣ ವಾತಕಾರಕ, ವೀರ್ಯ, ರಕ್ತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತದ ವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಸೂರ ಸಿಹಿ, ಶೀತಲ, ಬಂಧಕ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ; ಕಲಾಯ ಕೂಡ ಎಲ್ಲಾ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಬಹಳ ವಾತಕಾರಕ. ಆಗ್ಕೀ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯವರ್ಧಕ; ಅತಸಿ ಪಿತ್ತವರ್ಧಕ, ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಮತ್ತು ವಾತ ನಿವಾರಕ. ಎಳ್ಳು ಉಪ್ಪು, ಸಿಹಿ, ಸ್ನಿಗ್ಧ, ಬಲವರ್ಧಕ, ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತವರ್ಧಕ; ಬೇರೆ ಧಾನ್ಯಗಳು ಕಠಿಣ, ಶೀತಲ ಮತ್ತು ಬಲವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಚಿತ್ರಕ, ಎಂಗುಡಿ, ನಾಳಿಕಾ, ಪಿಪ್ಪಲಿ, ಮಧುಶಿಗ್ರು, ಚವ್ಯಾ, ಚರಣ, ನಿರ್ಗುಂಡಿ, ತರಕಾರಿ, ಕಾಶಮರ್ಧಕ ಇವುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಲ್ವ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣ್ಣುಗಳು ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ, ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕ, ಲಘು ಮತ್ತು ಜಠರಾಗ್ನಿ ಉರಿಯಿಸುವ ಗುಣ ಹೊಂದಿವೆ; ಮಳೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಇವು ವಾತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತವೆ. ಎರುಂಡೆ, ಕಾಕಮಾಚಿ, ಕಾಕಮಾಚಿ ಕಹಿ, ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ; ಚಾಂಗೆರಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ವಾತ ನಿವಾರಕ, ಸಾಸಿವೆ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೌಸ್ಮಸುಂಭ, ರಾಜಿಕಾ ವಾತ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ; ನಾಡೀಚ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ; ಸೌತೆಕಾಯಿ ಸಿಹಿ, ಶೀತಲ. ಪದ್ಮಪತ್ರ, ತ್ರಿಪುಟ ರೋಗ ನಿವಾರಕ, ತ್ರಿಪುಟ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಾತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ; ವಾಸ್ತುಕ ಉಪ್ಪಿನ ಗುಣದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಜಠರಾಗ್ನಿ ಉರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಟಂಡುಕಿ, ವಿಪಹರ, ಪಾಲಂಕ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಕಂದಗಳು ರೋಗಕಾರಕ, ದೇಹ ಕ್ಷಯಕಾರಕ; ಬೇಯಿಸಿದರೆ ವಾತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿ ಅದ್ಯಾ ಬೇಯಿಸಿದರೆ ರೋಗ ನಿವಾರಕ, ಗಂಟಲು ಶಮನಕಾರಿ; ಕರ್ಕೋಟಕ, ವಾರ್ತಾಕ, ಪದೋಲ, ಕಾರವೆಲ್ಲಕ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ. ಕೂಷ್ಮಾಂಡ ಚರ್ಮರೋಗ, ಮೂತ್ರವಿಕಾರ, ಜ್ವರ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಕೆಮ್ಮು, ಪಿತ್ತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ನಿವಾರಕ; ಇದು ಹಿತಕರ, ಎಲ್ಲ ರೋಗ ನಿವಾರಕ, ಮೂತ್ರಾಶಯವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲಿಂಗ, ಆಲಬುನಿ ಪಿತ್ತನಾಶಕ, ವಾತವರ್ಧಕ; ತ್ರಪುಷ, ಉರ್ವಾರುಕ ವಾತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ನಿವಾರಕ, ಪಿತ್ತವನ್ನು ತಡೆಯುವವು. ವೃಕ್ಷಾಮ್ಲ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ವಾತ ನಿವಾರಕ; ಜಂಭೀರ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ವಾತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ದಾಳಿಮಾ ವಾತನಾಶಕ, ಬಂಧಕ; ನಾಗರಂಗ ಹಣ್ಣು ಭಾರವಾಗಿದೆ. ಕೇಶರ, ಮಾತುಲುಂಗ ಜಠರಾಗ್ನಿ ಉರಿಯಿಸಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ವಾತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ; ಮಾಷ ವಾತ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ, ಸ್ನಿಗ್ಧ, ಉಷ್ಣ, ವಾತನಾಶಕ. ಸರಾಮಾಮ್ಲಕ ವೀರ್ಯವರ್ಧಕ, ಸಿಹಿ, ಹಿತಕರ, ಅಮ್ಲಕಾರಕ; ಹರೀತಕಿ ಪವಿತ್ರ, ಅಮೃತಕ್ಕೆ ಸಮ, ಆಹಾರದ ನಂತರ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ತ್ರಮ್ಸನಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ವಾತ ನಿವಾರಕ; ಅಕ್ಷ ಕೂಡ ಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಟಿಂಟಿಡಿ ಹಣ್ಣು ಹುಳಿ, ವಾತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ನಿವಾರಕ, ವಿಸರ್ಜಕ. ಲಕುಚ ರೋಗಕಾರಕ, ಸಿಹಿ; ಬಕುಲ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ವಾತ ನಿವಾರಕ; ಬೀಜಪೂರಕ ಪೆಟ್ಟು, ವಾತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಕೆಮ್ಮು ನಿವಾರಕ. ಕಪಿತ್ಥ ಬಂಧಕ, ರೋಗ ನಿವಾರಕ, ಹಣ್ಣಾದಾಗ ಭಾರಿ, ವಿಷನಾಶಕ; ಹಣ್ಣಾಗದಿದ್ದರೆ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತವರ್ಧಕ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ್ಣಾದಾಗ ಪಿತ್ತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಹಣ್ಣಾದಾಗ ವಾತ, ಮಾಂಸ, ವೀರ್ಯ, ವರ್ಣ, ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ; ಜಾಂಬವ ವಾತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ, ಬಂಧಕ, ಬದ್ಧಕೋಷ್ಟ. ಟಿಂಡುಕ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ, ವಾತ ನಿವಾರಕ; ಬದರ ವಾತ, ಪಿತ್ತ ನಿವಾರಕ; ಬಿಲ್ವ ಬಂಧಕ, ವಾತವರ್ಧಕ; ಪ್ರಿಯಾಲ ವಾತ ನಿವಾರಕ. ಇಂತಹ ರಸಮಯ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಆರೋಗ್ಯ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು, ಜನರು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಲು ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.