ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವಿವಿಧ ಚರ್ಮರೋಗಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು: “ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಚರ್ಮರೋಗ ಇದೆ—ಅದರೊಳಗೆ ಒಣಗಿದಂತಿರುತ್ತದೆ, ಹೊರಗೆ ಎಣ್ಣೆಯಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಒಳಗೆ ಒರೆಸಿದಾಗ ಧೂಳು ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ತೆಳ್ಳಗಿರುವುದು, ಎಣ್ಣೆಯಂಥ ಹೊಳಪಿರುವುದು, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದು, ಮತ್ತು ಬೆವರಿನ ಹೂವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೀತಿಯ ರೋಗವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಈ ರೋಗವು ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ತೀವ್ರವಾದ ಉರಿ ಗುಡ್ಡೆಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು, ನೂಲಿನಂತೆ ರೇಖೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ‘ವಿಪಾದಿಕಾ’ ಎಂಬ ರೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ತೀವ್ರವಾದ ನೋವು, ಭಾರೀ ಉರಿ, ಕೆಂಪಾದ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಗುಳ್ಳೆಗಳು, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುವುದು, ಮತ್ತು ದುರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ಅತಸಿ ಹೂವಿನ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ರೋಗ ‘ದದ್ರು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ತೊಗರೆಯಂತೆ ಎತ್ತಿದ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಉರಿ ಮತ್ತು ನೋವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕೆಂಪು ವಿಸರ್ಜನೆ, ದಪ್ಪವಾದ ಮೂಲ, ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಪುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಉರಿ, ತೇವ, ನೋವು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಪುನಃ ಪುನಃ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಬಿಳಿಯ, ಕೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗಾಯ, ಉರಿ, ತೇವ, ನೋವು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ‘ಪುಂಡರಿಕ’ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ರೋಗ, ಇದು ಎತ್ತಿದ, ಕೆಂಪಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ತಾಮರದ ಎಲೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಪುಟ್ಟ ಗಡ್ಡೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ‘ಪಾಮಾ’ ಎನ್ನುವುದು ಪುಟ್ಟ ಗಡ್ಡೆಗಳು, ಉರಿ, ತೇವ, ನೋವು, ಶುಷ್ಕತೆ, ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂಬದಿಯೆ, ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಕಾಕಣ’ ಎಂಬ ರೋಗವು ಗಡ್ಡೆಗಳು, ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ನೋವು, ಉರಿ, ಕೆಂಪು, ತೀವ್ರವಾದ ಉರಿ, ಕೆಂಪು ಚರ್ಮದ ತೊಡಕು ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೊದಲು ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ, ತ್ರಿಫಲೆಯಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು, ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳ ಹೋಮೋರ್‌ಗಳ (ತ್ರಿದೋಷ) ಪ್ರಭೇಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಅವುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ದೋಷಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕುಷ್ಠ ರೋಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಕುಷ್ಠ ರೋಗವು ಎಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅದರ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಎಲುಬು, ಮಜ್ಜೆ ಅಥವಾ ಶುಕ್ರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಗುಣಪಡಿಸಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ; ಮೇದುಳಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಬಹುದು; ಚರ್ಮ, ಮಾಂಸ, ಅಥವಾ ಎಲುಬಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಅದು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಫ ಮತ್ತು ವಾತದಿಂದ ಉಂಟಾದ, ಚರ್ಮದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಅಥವಾ ಅಪವಿತ್ರವಾದ ರೋಗಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಚರ್ಮದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಬೇಧ ಮತ್ತು ಒಣಗುವಿಕೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಬೆವರು, ಉಷ್ಣತೆ, ಊತ, ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ದೋಷಗಳು ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮೇದುಳಿನಲ್ಲಿ ನಾಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಜ್ಜೆ, ಎಲುಬು, ಕಣ್ಣು ಅಥವಾ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಗಾಯಗಳು, ಶುಕ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಳುಗಳು, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೋಂಕು ಹರಡುವುದು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಈ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ‘ಶ್ವಿತ್ರ’ ಎಂಬ ಶ್ವೇತಕುಷ್ಠ, ಕಷ್ಟದಿಂದ ಉಂಟಾದರೆ ಭಯಾನಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ತ್ರಿದೋಷಗಳ ವ್ಯತ್ಯಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ವಾತದಿಂದ ಉಂಟಾದರೆ ಅದು ಒಣ ಹಾಗೂ ಕೆಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಪಿತ್ತದಿಂದ ಉಂಟಾದರೆ ತಾಮ್ರಬಣ್ಣ, ತಾಮರ ಹೂವಿನಂತೆ, ಸದಾ ಉರಿ, ಕೂದಲನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಕಫದಿಂದ ಉಂಟಾದರೆ ಬಿಳಿ, ದಟ್ಟ, ಭಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉರಿ ಜೊತೆಗೆ ತೊಡೆಯು ಕೆಂಪಾಗುತ್ತಾ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೇದುಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣದಿಂದ ಎರಡು ಪ್ರಭೇಧಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಗಂಭೀರತೆಯೂ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ—ಅಂದರೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚು ಕೂದಲು ಇದೆ, ಹೊಸದಾಗಿದೆ, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟಿಲ್ಲ—ಆಗ ಶ್ವೇತಕುಷ್ಠವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಇದು ಲಿಂಗ, ಹಸ್ತ, ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ರೋಗಗಳು ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ, ಆಹಾರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಹಾಸಿಗೆ, ಆಸನ, ಬಟ್ಟೆ, ಹೂಮಾಲೆ, ಲೇಪನ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಧನ್ವಂತರಿ ಹೇಳಿದರು: “ಹುಳುಗಳನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ—ಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ. ಬಾಹ್ಯ ಹುಳುಗಳು ನಾಲ್ಕು ವಿಧ—ಕಸ, ಕಫ, ರಕ್ತ, ಮತ್ತು ಮಲದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಬಾಹ್ಯ ಹುಳುಗಳು ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತು ವಿಧ. ಕಸದಿಂದ ಉಂಟಾದವು ಎಳ್ಳಿನ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಅನೇಕ ಕಾಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಜುರುಕೂಸುಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಪ್ರಭೇಧಗಳಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಉರಿ ಮತ್ತು ಊತ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆಂತರಿಕ ಹುಳುಗಳು ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಮೂಲ ಕಾರಣ. ಅವು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಕಫದಿಂದ, ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಆಹಾರ, ಬೆಲ್ಲ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಮೀನು, ಹೊಸ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅವು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಫದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡುತ್ತವೆ; ಕೆಲವು ಅಗಲವಾದ ನೂಲಿನಂತೆ, ಕೆಲವು ಉಬ್ಬಿದ ಗುಡ್ಡೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಮೊಳಕೆಯಂತೆ, ತೆಳುವಾಗಿಯೂ ಉದ್ದವಾಗಿಯೂ, ಸಣ್ಣವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಅವು ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ತಾಮ್ರ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಏಳು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಅಂತರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ಹೃದಯದಿಂದ, ಕೆಲವು ಗುದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ಹುಲ್ಲಿನ ಹೂವಿನಂತಿರುತ್ತವೆ, ಸುಗಂಧಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವು ವಾಂತಿ, ಬಾಯಿಂದ ಉರಿ, ಅಜೀರ್ಣ, ಹಸಿವಿನ ಕೊರತೆ, ಮನಸ್ಸು ಕಳೆದುಹೋಗುವುದು, ಜ್ವರ, ಹೊಟ್ಟೆ ಊತ, ಕ್ಷಯ, ತும್ಮು, ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ತಡೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಕಾಲುಗಳಿಲ್ಲ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ತಾಮ್ರ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ; ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಕಾಣುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಕೂದಲಿಂದ ಹುಟ್ಟುವವು ಕೂದಲನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ, ಕೂದಲಿನ ದ್ವೀಪಗಳಂತೆ ಮಾಡಿ, ಅಂಜೂರದ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಈ ಆರು ಪ್ರಕಾರಗಳೂ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಮೂಲ ಕಾರಣ, ಜೊತೆಗೆ ಸೌಸುರ ಮತ್ತು ಸಮತರ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ. ಮಲದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಂಶುಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವವು ಕೂಡ ಹರಡಬಹುದು; ಅವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಆಗ ದುರ್ವಾಸನೆ, ಶ್ವಾಸಕಷ್ಟ, ಮಲದ ವಾಸನೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಅಗಲ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ, ದಪ್ಪ, ಕಪ್ಪು, ಹಳದಿ, ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಹುಳುಗಳು ಐದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ಕಾಕೇರುಕ, ಮಕೇರುಕ, ಸೌಸುರ, ಸಶೂಲ, ಲೆಲಿಹಾ. ಅವು ಸಂತಾನವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆ, ಚುಚ್ಚುವ ನೋವು, ಗಟ್ಟಿತನ, ಕ್ಷಯ, ರುಕ್ಷತೆ, ಬಿಳಿತನ, ರೋಮಾಂಚನ, ಗುದದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ, ಗುದದಲ್ಲಿ ಉರಿ, ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಮಲಪ್ರವಾಹ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಇದಾದ ನಂತರ ಧನ್ವಂತರಿ ಸುಶ್ರುತನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಈಗ ನಾನು ವಾತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಎಲ್ಲ ದುಃಖದ ಮೂಲವೇ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವುದು. ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿರುವ, ದೋಷಿತವಾದ ವಾತ ದೇಹವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ವಿಶ್ವರೂಪಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯ. ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪೋಷಕ, ವ್ಯಾಪಕ, ವಿಷ್ಣು, ಸಂಹಾರಕ, ಮರಣ, ಅಂತ್ಯ—ಎಲ್ಲವೂ ಅವನೇ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ವಿವರಣೆಗೊಂಡ ದೋಷಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಪ್ರಕೃತ ಮತ್ತು ವಿಕೃತ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು, ಐದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಕರ್ತೃ ಇಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವುಗಳ ವಿಭಾಗಗಳು, ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.” ಹೀಗೆ ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವಿವಿಧ ಚರ್ಮರೋಗಗಳ ಲಕ್ಷಣ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಸುಶ್ರುತನಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಭಾವದಿಂದ ವಿವರಿಸಿದರು.