ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಜಲವು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಾಗ, ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು, ನಡುಕ ಮತ್ತು ಕಂಪನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಾನಲ್‌ಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸ್ಥಿರವಾದ, ತೈಲಯುಕ್ತವಾದ "ಬಕೋದರ" ಎಂಬ ಕಾಯಿಲೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಂಶಗಳೆಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿಗೊಳಗಾದಾಗ, ಜೀರ್ಣವಾದ ಮತ್ತು ಅಜೀರ್ಣವಾದ ದ್ರವಗಳು ಜೋಡಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಾನಲ್‌ಗಳ ತೆರೆಗಳುಗೂ ಕೂಡ ಕರಗಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೆ, ಬೆವರು ಕೂಡ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ದ್ರವಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವಾಗ, ಆ ದ್ರವವೇ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತುಂಬಿ, ಅಬ್ಡೊಮಿನಲ್ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಭಾರವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಿರವಾಗಿಯೂ, ಗೋಳಾಕಾರವಾಗಿಯೂ, ಗಾಯಗೊಂಡಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದವನ್ನೂ ಉತ್ಪನ್ನಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಚಾನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಕಂಪನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಶಿರಾ ಗುರುತು ಕಾಣೆಯಾಗುವುದು ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಕಫ, ಪ್ಲಿಹಾ, ಸಂಯುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಜಲೋದರದ ಎಲ್ಲ ವಿಧಗಳ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಪೋಷಕರಿಂದ ಬರುವ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿರುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ; ಇವು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರವಾದ congenital ಕಾಯಿಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: "ನೀನು ಈಗ ಪಾಂಡುರೋಗ ಮತ್ತು ಶೋಫದ ಮೂಲವನ್ನು ಕೇಳು. ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿತವಾಗಿರುವ ಪಿತ್ತಪ್ರಧಾನ ದೋಷಗಳು, ಪ್ರಬಲವಾದ ವಾತದಿಂದ ಹೊರಹಾಕದೆ, ದೇಹದ ಹತ್ತು ನಾಳಿಗಳವರೆಗೆ ತಲುಪಿದರೆ, ಅವು ಎಲ್ಲಾ ದೇಹವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಚರ್ಮ, ರಕ್ತ, ಕಫ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ—all ದೋಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ರೋಗವು ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯು ಹಳದಿ ಕುಂಕುಮದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳದಿತನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತೀವ್ರವಾದ ಕಾಯಿಲೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಭಾರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಮೃದುವಾಗಿ, ಗುಣಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗಿ, ರಕ್ತ, ಮೇದು ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂಗಗಳು ಕುಳಿವಂತಾಗುತ್ತವೆ, ಹೃದಯ ಕರಗುವಂತಾಗುತ್ತದೆ, ಬಾಯಿಯು ಒಣಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲಾಲಾಜಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಗಿಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ದಾಹವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಚಳಿಗೆ ಅಸಹ್ಯತೆ, ಆಸೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಕುಂದುವುದು, ದುರ್ಬಲತೆ, ಜ್ವರ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ನೋವು, ತಲೆಸುತ್ತು ಇವೆಲ್ಲ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರೋಗವು ಐದು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ—ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೋಷಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಒಂದೇ ವೇಳೆ, ಅಥವಾ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಕಂಪನ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಒಣಗುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹಸಿವಿನ ಕೊರತೆ, ಹಳದಿ ಮೂತ್ರ, ಬೆವರು ರಹಿತತೆ, ಅಲ್ಪಮೂತ್ರ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ವಾತದಿಂದ ಮೇದು ದೋಷಿತವಾದರೆ ದೇಹ ಬಹಳ ಒಣಗುತ್ತದೆ, ಕರಕಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತೇವದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣುಗಳು, ಶಿರಾ, ನಖಗಳು, ಮೂತ್ರ—all ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತವೆ; ಶೋಫ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರುಚಿಗೆ ಅಸಹ್ಯತೆ, ಮಲ ಒಣಗುವುದು, ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಛೆ ಇವೆ. ಪಿತ್ತಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದರೆ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ-ಹಸಿರು ಜ್ವರ, ದಾಹ, ಒಣತನ, ಮೂರ್ಛೆ, ದುರ್ವಾಸನೆ, ಚಳಿಗೆ ಆಸೆ, ಕಹಿ ರುಚಿ, ಅಡ್ಡ ರುಚಿ—all ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಅಜೀರ್ಣದಿಂದ ಜಲೋದರ, ಹುಳಿಯ ರುಚಿ, ದಹನ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತೇವ, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ, ಉಪ್ಪು ರುಚಿ, ರೋಮಾಂಚನ, ಧ್ವನಿ ಹಾನಿ—all ಇವೆ. ಕೆಮ್ಮು, ವಾಂತಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಯವಾಗುವುದು, ತುಂಬಾ ತೀವ್ರವಾಗಿರುವುದು, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ವಾತ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಕಫ ಕಹಿ ಅಥವಾ ಸಿಹಿಯಾಗುವುದು—all ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮೇದು ಮುಂತಾದ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಒಣತನದಿಂದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಚಾನಲ್‌ಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ. ಪಾಂಡುರೋಗ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ, ನಾಭಿ, ಕಾಲು, ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಮಾರ್ಗ—all ಬಾಧಿತವಾಗುತ್ತವೆ; ಮಲ ಹುಳಿಯಂತೆ, ಮುರಿದಂತೆ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತದಿಂದ ಬಳಲುವವನು ಪಿತ್ತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಕಾಮಲಾ (ಜಾಂಡೀಸ್) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಪಿತ್ತವು ಅಂತ್ರಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಮಾಂಸವನ್ನು ಸುಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣು ಹಳದಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಲ ಕೆಂಪಾಗುತ್ತವೆ; ದಹನ, ಅಜೀರ್ಣ, ದಾಹ, ಕುರ್ಮದೃಶ್ಯ, ಇಂದ್ರಿಯ ದುರ್ಬಲತೆ—all ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಪಿತ್ತದ ಜೊತೆ ಶೋಫವೂ anemia ಬಳಲುವವರಿಗೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು; ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಶೋಫ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಪಾಂಡುರೋಗದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಪಿತ್ತ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ವಾತ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತ ಕೂಡಿದರೆ, ತಲೆಸುತ್ತು, ದಾಹ, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಕಾಮ, ಸ್ವಲ್ಪ ಜ್ವರ—all ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಅಥವಾ ಜಠರಾಗ್ನಿಯ ಹಾನಿ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಹಲೀಮಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹೆಚ್ಚು ಆಲಸ್ಯ ಮೊದಲ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಶೋಫವೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಿತ್ತ, ರಕ್ತ, ಕಫ, ವಾತ—all ದೋಷಿತವಾದಾಗ, ಅವು ದೋಷಿತ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ದೇಹದ ಹೊರಗಿನ ಶಿರೆಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ಅವು ಹರಿವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಹಾಗೂ ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ಶೋಫವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಗಟ್ಟಿಯಾದ, ಎತ್ತಿದ ಶೋಫವನ್ನು ಕೆಲವರು 'ಸಂಚಯ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಂದ, ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ದೋಷಗಳಿಂದ, ಗಾಯ ಅಥವಾ ವಿಷದಿಂದ ಕೂಡ ಶೋಫ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇದು ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದರೆ, ಕಾಮಜೌಂಡೀಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಗಲವಾದ, ಎತ್ತಿದ, ಗಡ್ಡೆಯಂತಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ಮೂರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಶೋಫದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣ ದೋಷಗಳ ಅಶಾಂತಿ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಉಪವಾಸ ಮುಂತಾದ ದುರ್ಬಲತೆಗಳಿಂದ ಕಾಯಿಲೆ ಶೀಘ್ರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರವಾದ ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ಚಳಿಯ ಆಹಾರ, ಉಪ್ಪು, ಕ್ಷಾರ, ಖಾರ, ಹುಳಿ ತರಕಾರಿಗಳು, ನೀರು, ಅಥವಾ ಅನಿಯಮಿತ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರ—all ಕೂಡ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವೇಗಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು, ಕಠಿಣ ಮಾಂಸ ಸೇವನೆ, ಅಜೀರ್ಣ, ದೌರ್ಬಲ್ಯ, मैथುನ, ಪ್ರಯಾಣ, ವಾಹನಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಶಾಂತಿ—all ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಕೆಮ್ಮು, ಜಲೋದರ, ಬದಿಕಾಯಿಲೆ, ಜ್ವರ, ಉಬ್ಬರ, ಆಲಸ್ಯ, ವಾಂತಿ, ಹಿಕ್ಕ, ಪಾಂಡುರೋಗ, ಚರ್ಮರೋಗ—all ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಶೋಫ ಮೂತ್ರಾಶಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗ, ಕೆಳಭಾಗ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಮತ್ತು ದೇಹದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೆ, ಅದು ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದರೆ 'ಸರ್ವಾಂಗಗ', ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದ್ದರೆ 'ಸರ್ವಗತ', ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದ್ದರೆ 'ಪ್ರತ್ಯಪ್ರತ್ಯಗ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಿಯಲ್ಲಿ, ಹಚ್ಚು, ತಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರ, ವಾತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶೋಫ ಚಲಿಸುವಂತಿದ್ದು, ಒಣಗಿದ್ದು, ಕೂದಲು ಕರಕಶವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರಾಶಯ, ಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಮೇದು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬರ, ತೀವ್ರವಾದ ವಾತ ಚಲನೆ, ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು—all ಪೀಡಿತ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ತೈಲಯುಕ್ತವಾದ ಶೋಫ ಮಸಾಜ್ ಮಾಡಿದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ರಾತ್ರಿ ಚಿಕ್ಕದು, ಹಗಲು ದೊಡ್ಡದು; ಚರ್ಮವನ್ನು ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಉರಿಯುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶೋಫ ಹಳದಿ-ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದು, ಒಣತನ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಶೀಘ್ರ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ದೇಹವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದ ಸುಡುತ್ತದೆ. ದಾಹ, ದಹನ, ಜ್ವರ, ಬೆವರು, ತಲೆಸುತ್ತು, ತೇವ, ಮೂರ್ಛೆ, ಆಸೆ, ಜಲೋದರ, ವಾಸನೆ, ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ನೋವು, ಮೃದುವಾಗಿರುವುದು—all ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ, ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪವಿತ್ರವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಈ ದೈಹಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.