ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಒಂದು ದಿನ ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಯವರು ಕುಳಿತು, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಳತೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ಅಡಿಭಾಗದ ಅಪಾನ ವಾಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ, ಅದು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಮಲ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, ಜ್ವರ ಹಾಗೂ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಾಯುದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಕೆಮ್ಮು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಎದೆ ನೋವು, ತಲೆನೋವು, ನಾಭಿ ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು, ಮಲಬದ್ಧತೆ, ಹಸಿವಿನ ಕೊರತೆ, ವಾಂತಿ—all these arise from the disturbed abdominal wind. ಅಂತಹ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಶಿರೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ; ನಾಭಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಸುಪದದ ಆಕಾರವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಎಲುಬು ತುಂಡುಗಳು ಅಥವಾ ಅನ್ಯ ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳು ತಿವಿದಾಗ, ಯಕೃತ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳು ಕುಳಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ; ಆ ತಿವಿದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ದ್ರವ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಗುದದಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚು ಅಥವಾ ಉರಿಯುವ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ, ಮಲ ಕಡಿಮೆ, ದುರ್ವಾಸನೆ, ಲೇಪಿತ, ಹಳದಿ ಮತ್ತು ರಕ್ತಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಮಲ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿ, ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅದು ನಾಭಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಬೇಗನೆ ನೀರಿನ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೋಷಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ತಿವ್ರ ತಪಾಸು, ತಲಮೂರ್ಛೆ—ಇವು 'ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ತಿವಿದ' ಅಥವಾ 'ಚುಚ್ಚಿದ ಹೊಟ್ಟೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದರು: ಯಾರು ಎಣ್ಣೆಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಹಾನಿಕರ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅತಿಯಾದ ನೀರು ಕುಡಿದರೆ, ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದ್ದರೆ—ಅವರಲ್ಲಿ ವಾಯು ತನ್ನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಕಫವು ನೀರಿನಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ನೀರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅದರ ಸಾರದಿಂದ ಒಂದು ಹನಿ ರೂಪುಗೊಂಡು, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಹಸಿವಿನ ಕೊರತೆ, ಕೆಮ್ಮು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ನೋವು, ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದ ಶಿರೆಗಳು ಹರಡುತ್ತವೆ. ಹೊಟ್ಟೆ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದಾಗ, ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕಂಪನ ಮತ್ತು ಕಂಪಿಸುವ ಭಾವನೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು 'ಬಕೋದರ' ಎಂಬ ಸ್ಥಿರ, ಎಣ್ಣೆಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ, ನಾಡಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಂಶಗಳು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಜೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಅಜೀರ್ಣ ದ್ರವಗಳು ನಾಡಿಗಳ ಸಂಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ದ್ರವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸುತ್ತವೆ. ವಯ汗 ಕೂಡ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಒಳಗಿನ ದ್ರವಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ; ಆ ದ್ರವ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿದ ಹೊಟ್ಟೆ ಸ್ಥಿರ, ಗುಂಡು ಆಕಾರ, ಗಾಯಗೊಂಡಿದೆ, ಧ್ವನಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ದುರ್ಬಲ, ತೀವ್ರ, ಮತ್ತು ನಾಡಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆಯ ಶಿರೆಗಳ ಅಳಿವನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ರೋಗಗಳ ಲಕ್ಷಣ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ವಾಯು, ಪಿತ್ತ, ಕಫ, ಪ್ಲಿಹಾ, ಸಂಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳೆಲ್ಲ. ಮಾತೃಪಿತೃಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಇದ್ದರೆ, ತಡೆಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಇಂತಹ ಜನ್ಮಜ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾಗಿವೆ. ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಳತೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ ಧನ್ವಂತರಿ ಹೇಳಿದರು: "ಪಿತ್ತದ ದೋಷಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಬಲವಾದ ವಾಯುವಿಂದ ಹೊರಡಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲವಾದರೆ, ಅವು ದಶನಾಡಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಚರ್ಮ, ರಕ್ತ, ಕಫ ಮತ್ತು ಮಾಂಸವನ್ನು ಕೆಡಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಸಾರದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತವೆ; ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪಿತ್ತವು ಹಳದಿ, ಹಳದಿಪುಡಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ; ಆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಳದಿತನ, ತೀವ್ರ ರೋಗ ಬಂದಾಗ ಭಾರತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಮೃದು, ಅಜೀರ್ಣದಿಂದ ಗುಣಗಳ ನಾಶ, ಕಡಿಮೆ ರಕ್ತ, ಕೊಬ್ಬು, ಎಲುಬು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂಗಗಳು ಕುಳಿದುಹೋಗುವಂತೆ, ಹೃದಯ ಕರಗುವಂತೆ, ಬಾಯಿ ಒಣಗುತ್ತದೆ, ದ್ರವಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿತನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ತಪಾಸು, ಚಳಿ ಅಸಹ್ಯ, ಇಚ್ಛೆಯ ಕೊರತೆ, ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ದುರ್ಬಲ, ದುರ್ಬಲ, ಜ್ವರ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಕಿವಿ ನೋವು, ತಲಮೂರ್ಛೆ—ಇವು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಈ ರೋಗವು ಐದು ವಿಧ; ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೋಷಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಮಣ್ಣು ಸೇವನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಮೊದಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಹೃದಯದ ಸ್ಪಂದನೆ, ಚರ್ಮದ ಒಣಗುವುದು. ಹಸಿವಿನ ಕೊರತೆ, ಹಳದಿ ಮೂತ್ರ, ವ汗 ಇಲ್ಲ, ಕಡಿಮೆ ಮೂತ್ರ; ಕೊಬ್ಬು ವಾಯುವಿಂದ ಕೆಡಿದರೆ, ದೇಹ ತುಂಬಾ ಒಣ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣು, ಶಿರೆಗಳು, ನಖ, ಮೂತ್ರ—all become black; swelling, aversion to smells and tastes, dryness of stool, and fainting in the sides. ಪಿತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ, ಜ್ವರ ಹಳದಿ-ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ತಪಾಸು, ಒಣಗುವುದು, ತಲಮೂರ್ಛೆ, ದುರ್ವಾಸನೆ, ಚಳಿ ಇಚ್ಛೆ, ಕಹಿತನ, ವಕ್ರ ರುಚಿ. ಅಜೀರ್ಣದಿಂದ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಕುಳಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಪಿತ್ತದಿಂದ ಜ್ವರ, ಉರಿಯುವ ಭಾವನೆ, ಪಿತ್ತ-ಕಫದಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತೇವ, ನಿದ್ದೆ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ವಕ್ರ ರುಚಿ, ರೋಮಾಂಚನ, ಧ್ವನಿ ನಾಶ. ಕೆಮ್ಮು, ವಾಂತಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಳಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ; ಪಿತ್ತ-ವಾಯು ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ, ಕಫ ಕಹಿ ಅಥವಾ ಸಿಹಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಇತರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಡಿಸಿ, ಒಣಗುವ ಕಾರಣದಿಂದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಸೂಚ್ಯ; ನಾಡಿಗಳು ಕುಳಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ; ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ. ಹಳತೆಯ (ಅನಿಮಿಯಾ, ಕ್ಷಯ) ರೋಗದಲ್ಲಿ ನಾಭಿ, ಕಾಲು, ಬಾಯಿ, ಮೂತ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳು ತೊಂದರೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಮಲ ಹುಳುಗಳಂತೆ, ಮುರಿದು, ಲೇಪಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತ-ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಿತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪದಾರ್ಥ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಪಿತ್ತ-ಹಳದಿ ರೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಪಿತ್ತ ಅಂತರಗತವಾಗಿ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕು, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಮಾಂಸವನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ಹೊರತರುತ್ತದೆ. ಹಳದಿ ಮೂತ್ರ, ಹಳದಿ ಕಣ್ಣು, ಬಾಯಿ, ಮಲ ಕೆಂಪಾಗುತ್ತದೆ; ಉರಿಯುವ ಭಾವನೆ, ಅಜೀರ್ಣ, ತಪಾಸು, ಹಲ್ಲೆ ಹಾವು-ಹೋಲುವ ಆಕಾರ, ಇಂದ್ರಿಯ ದುರ್ಬಲತೆ. ಪಿತ್ತ-ಸಂಬಂಧಿತ swelling anemia-ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ edema, severe jaundice, ಮತ್ತು ಇತರ ಕಠಿಣ ರೋಗಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. anemia-ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಪಿತ್ತ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಪಿತ್ತ ಇದ್ದರೆ, ತಲಮೂರ್ಛೆ, ತಪಾಸು, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಕಾಮೋತ್ಸಾಹ, ಕಡಿಮೆ ಜ್ವರ. ನಿದ್ದೆ ಅಥವಾ ಜೀರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯ ನಾಶ—ಅದು 'ಹಲೀಮಕ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಹೆಚ್ಚು ಆಲಸ್ಯವು ಮೊದಲ ತೊಂದರೆ. swelling disorder ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ; ಪಿತ್ತ, ರಕ್ತ, ಕಫ, ವಾಯು—all corrupted, they carry corrupted substances into external veins. ಅವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿ, ಹರಿವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ; swelling ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ; compact, raised swelling is called accumulation. ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಂದ, ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವಗಳಿಂದ, ವಿವಿಧ ದೋಷಗಳಿಂದ, ಗಾಯ ಅಥವಾ ವಿಷದಿಂದ swelling ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದಾಗ, 'ಕಾಮಜೌಂಡಿಸ್' ಆಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ; ವ್ಯಾಪಕ, raised, and knotted features—ಇವು ಮೂರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ." ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಯವರು, ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಳತೆಯ ಮೂಲ, ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಿವರಿಸಿದರು.