ಸ್ತ್ರೀಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ನೋವು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಸ್ತನದೊಳಗಿನ ಅಥವಾ ಹೊರಗಿನ ಗಡ್ಡೆಗೋಚಿ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಬಾಹ್ಯ ಗಡ್ಡೆಗೋಚಿಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ವಾತದ ಕೋಪದಿಂದ ಅಥವಾ ಅದರ ಚಲನೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದಾಗ, ಲಿಂಗದ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಊತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ವೃಷಣ ಮತ್ತು ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದರೆ, ವೃಷಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಾ ಊತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಒತ್ತಡದಿಂದ, ವೃಷಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಶಿರೆಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತವೆ; ದೋಷಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಈ ರೋಗವು ಏಳು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಊತದೊಡನೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ವಾತದಿಂದ ಮೂತ್ರನಾಳದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಊತ ಉಂಟಾಗಬಹುದು, ಹೊರಗೋಚಿ ಅಥವಾ ಒಳಗೋಚಿಯಾಗಿ; ಅದು ಗಾಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಒಣ, ಕರಕಶ, ಮತ್ತು ವಾತದಿಂದ ದಹನ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತದಿಂದ ಅದು ಹಣ್ಣಾಗಿ ಪಾಕವಾಗಿದಾಗ, ಅದು ಅಂಜೂರ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ದಹನ, ತಾಪ ಮತ್ತು ಪಾಕ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಕಫದಿಂದ ಅದು ಗಂಭೀರ, ಭಾರ, ಸ्नेಹ, ಹಲ್ಲು, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದಿಂದ ಊತವು ಕಪ್ಪಾಗಿ, ಉಬ್ಬುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಕಫ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ, ಊತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾಕವಾದ ತಾಳೆ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಸದಾ ಮೂತ್ರವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರದ ಚಲನೆ ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದಾಗ, ಆಸೆ ಇಲ್ಲದಿರಲು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯ ಚಲನೆ ಅಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ವೃಷಣ ಮತ್ತು ವೃಷಣಕೋಶದಲ್ಲಿ ಊತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ವಾತದ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ, ಮತ್ತು ತಂಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ. ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಲವನ್ನು ತಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳ ಅಸಮ ಚಲನೆಯಿಂದ, ಶಕ್ತಿಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತವೆ. ವಾತ ಅಶಾಂತವಾಗಿ, ರಕ್ತವನ್ನು ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತದೆ; ನಂತರ, ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆಯಂತೆ ಊತ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ಗಡ್ಡೆ ಬೆಳೆದು, ಉಬ್ಬು, ನೋವು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೋಗಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ; ಬಹಳವಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಡಿದರೆ, ಒಳಗೋಚಿ ಶಬ್ದ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ತಲೆಯಲ್ಲೂ ಊತ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದ ಹೆಚ್ಚಳವು ವಾತದ ಹೆಚ್ಚಳದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅದು ಒಣ, ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಶಿರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗೂನು ಹಚ್ಚಿದ ವಿಂಡೋವಂತೆ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಾತವು ಎಂಟು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ದೋಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಸೇರುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಮಾಸಿಕ ಧರ್ಮದ ಅಸಮತೆಯಿಂದ ಎಂಟನೇ ರೂಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ವರ, ಅಸ್ವಪ್ತತೆ, ಅತಿಸಾರ, ವಾಂತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ, ಕ್ಷೀಣವಾದರೂ ಬಲಿಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಂಪಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹಸಿವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ಆಹಾರ, ಪಾನ, ಉಪವಾಸ, ಈಜುವಿಕೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ದುರ್ಬಲ ಗ್ರಹಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೋಗವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಲ್ಲಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ಒಣಗಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಶುದ್ಧೀಕರಣ ತಪ್ಪಿದರೆ ಅಥವಾ ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಸ್ಪಂದನೆ ಇದ್ದರೆ— ಅವರ ಮಲ, ಮೂತ್ರವು ವಾತದಿಂದ ಆಧಿಪತ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ರಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿರಬಹುದು, ವಾತದ ಚಲನೆಯಂತೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ವಾತವು ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ನಾಳಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ, ನೋವು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಗಡ್ಡೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ತಾಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಊತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಯದಿಂದ, ಕಫ ಮತ್ತು ಮಲದ ಅಡ್ಡಿಯಿಂದ, ಅಥವಾ ನಾಳಗಳ ತಡೆಯಿಂದ, ವಾತವು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು, ಒಣಗಿನಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿಕೃತವಾಗುತ್ತದೆ; ಪರಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಪರಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿಕೃತವಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ, ದಟ್ಟವಾಗಿರುವಂತೆ, ಕಫವು ಮಲದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 'ಗುಲ್ಮ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಮೂತ್ರಾಶಯ, ನಾಭಿ, ಹೃದಯ ಅಥವಾ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ವಾತದಿಂದ ಉಂಟಾದರೆ, ತಲೆಯ ನೋವು, ಜ್ವರ, ಪ್ಲಿಹಾ ಮತ್ತು ಅಂತರಗೋಚಿ ಶಬ್ದಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಸೂಚಿಯಂತೆ ಚುಚ್ಚುವ ನೋವು, ಮಲದ ನಾಶ, ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಕಷ್ಟ, ಅಂಗ, ಮುಖ, ಪಾದಗಳ ಊತ ಮತ್ತು ಜಠರಾಗ್ನಿಯ ನಾಶ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಾತದಿಂದ ಚರ್ಮ ಒಣ, ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತತೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪವಿಲ್ಲದೆ, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನೋವು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗಡ್ಡೆ ಸಜೀವವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಚಿಟಿಕೆ ಹಾಳೆಯಂತೆ; ಪಿತ್ತದಿಂದ ದಹನ, ಆಮ್ಲತೆ, ಅಸ್ವಪ್ತತೆ, ಅತಿಸಾರ, ಶ್ವೇತ, ತೃಷೆ ಮತ್ತು ಜ್ವರ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಊತ ಮತ್ತು ಗಡ್ಡೆಗೋಚಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ; ಕಫವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸುಡುತ್ತದೆ. ಕಫದಿಂದ ಭಾರ, ರುಚಿಯ ನಾಶ, ಮುಳುಗುವ ಭಾವನೆ, ತಲೆಯ ನೋವು, ಜ್ವರ, ಮೂಗಿನ ತಡೆಯು, ಆಲಸ್ಯ, ವಾಂತಿ, ಮತ್ತು ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುರತೆ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಗಡ್ಡೆಗೋಚಿ ಗಂಭೀರ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಭ್ರೂಣ ಅಥವಾ ಮಗುವಿನಂತೆ; ತನ್ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿದವುಗಳು ಒಳಗೋಚಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವು ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಎರಡು ದೋಷಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಗಡ್ಡೆಗೋಚಿಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ತೀವ್ರ ನೋವು ಮತ್ತು ದಹನ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಶೀಘ್ರ ಪಾಕವಾಗುತ್ತವೆ, ದಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎತ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ರಕ್ತಗಡ್ಡೆಗೋಚಿ ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ನೋವು ಅನುಭವಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಾಶಯದ ರೋಗ ಇರುವವರಲ್ಲಿ. ಸ್ತ್ರೀಯು ಕೋಪದಿಂದ ಮಾಸಿಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭೋಗ ಮಾಡಿದರೆ, ದೇಹದ ವಾತವು ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮಾಸವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ರಜೋವಾಹಿನಿಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿ ಒಣಗುವುದು, ಯೋನಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ವಾಂತಿ, ಆಸೆ, ಹಾಲು ಕಾಣುವುದು ಮತ್ತು ಕಾಮಪ್ರೇರಿತ ವರ್ತನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮೇಣ, ವಾತದ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ, ಪಿತ್ತ ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಾತ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಗಡ್ಡೆಗೋಚಿಗಳನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ನೋವು, ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ರಾವ, ದುರ್ಗಂಧ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ದಹನ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಡ್ಡೆಗೋಚಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಭೋಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಪಾಕವಾದಾಗ, ಅವು ಗಡ್ಡೆಗೋಚಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅದು ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಪಾಕವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಶುದ್ಧ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಅದು ಶೀಘ್ರ ದಹನ ಮತ್ತು ನಾಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ಗಡ್ಡೆಗೋಚಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಡ್ಡೆಗೋಚಿ ಒಳಗೋಚಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಮೂತ್ರಾಶಯದಲ್ಲಿ ದಹನ, ಪ್ಲಿಹೆಯಲ್ಲಿ ನೋವು, ಜಠರಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ನಾಶ, ಅಥವಾ ಅಸಮಾನ ಆಸೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಬಾಹ್ಯ ಹೊಟ್ಟೆಗೋಚಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ನೋವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬಣ್ಣದ ಬದಲಾವಣೆ, ಕೆಮ್ಮು, ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರಗೋಚಿ ಊತ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ನೋವಿನಿಂದ, ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ಉಬ್ಬುತ್ತದೆ; ವಾತವು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಕೆಳಕ್ಕೆ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಇದನ್ನು 'ಅಧ್ಮಾನ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಧನಸಂಪತ್ತಿಯ ಚೀಲದಂತೆ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಮುಳ್ಳಿನಂತೆ ಎತ್ತವಾಗಿರಬಹುದು; ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಮುಳ್ಳಿನಾಕಾರದ ಗಡ್ಡೆಗೋಚಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಕ್ವಾಶಯದಿಂದ ಉಂಟಾದರೆ, ವಾತದ ತೀವ್ರ ನೋವಿನಿಂದ, ಮರುಳುಗಳು, ಬದ್ಧಮಲ, ಬೇಗ ಹಸಿವು ತೃಪ್ತಿ, ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ, ಮತ್ತು ಅಂತರಗೋಚಿಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಈಗ, ಈ ರೋಗಗಳು ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ದೋಷಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ, ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಅಸಮತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.