ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಯವರು ಸುಶ್ರುತನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಸುಶ್ರುತಾ, ನಾನು ಗುಲ್ಮ ಮತ್ತು ಪಾಕದ (ಅಬ್ಸೆಸ್ಸ್) ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಮನಸ್ಸೊಡ್ಡಿ ಕೇಳು. ಹಳೆಯದಾದ, ಅತಿಯಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾದ, ಒಣವಾದ, ಕರಕಸವಾದ ಅಥವಾ ಉರಿಯುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ರೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮತಟ್ಟಾದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗದೆ, ತಪ್ಪಾದ ಚಲನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ರಕ್ತದ ದೋಷಗಳಿಂದ, ಮಾಂಸ, ಮೇದು, ಅಸ್ಥಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಗಳು ದೂಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ರೋಗದ ನೆಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ swelling (ಪಾಕ) ಹೊರಗಾದರೂ ಒಳಗಾದರೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ನೋವು ಮತ್ತು ಪೀಡೆಯೊಂದಿಗೆ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಉದ್ದವಾದ ಗಾತ್ರವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪಾಕ ಅಥವಾ ಅಬ್ಸೆಸ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೂ ಅಥವಾ ಒಂದಾಗಿ, ಇದು ಶರೀರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ಗಟ್ಟಿ, ಗುಡ್ಡೆ, ಮತ್ತು discharge ಆಗದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಳಪಿನಿಂದ ತುಂಬಿದಂತೆ, ಇದು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಒಳಗಡೆ ಬೆಳೆದು, tumor ನಂತೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. anthill ನಂತೆ discharge ಆಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಜಠರದ ಬಲಹೀನತೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನಾಭಿ, ಮೂತ್ರಾಶಯ, ಯಕೃತ್, ಪ್ಲಿಹಾ, ಹೃದಯ, ಹೊಟ್ಟೆ, ಸೊಂಟ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದರೆ, ಆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರವಾದ ನೋವು ಮತ್ತು ಕಂಪನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪಾಕದ ತಲೆ ಭಾಗವು ಕಪ್ಪು-ಕೆಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅದು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪಾಕವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆಕಾರವೂ ಸರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ ಹಾನಿಯಾಗುವುದು, ಗೊಂದಲ, ಹೊಟ್ಟೆ ಊತ, ಸ್ರಾವ, ಸರ್ಪದಂತೆ ರೆಂಬೆ, ಹಾಗೂ ಶಬ್ದಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಪಿತ್ತದಿಂದ ಉಂಟಾದರೆ, ಅದು ಕೆಂಪು, ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಜ್ವರ, ಉರಿಯೂ, ಭ್ರಮೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತದಿಂದ ಪಾಕವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕಫದಿಂದ ಉಂಟಾದರೆ, ಅದು ಬಿಳಿ, ಕೆಮ್ಮು, ಉರಿ, ಮತ್ತು ಹಲ್ಲು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ತ್ರಿದೋಷಗಳ ಸಮಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದರೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ, ಶೀತ, ಜಡತೆ, ಆಲಸ್ಯ, ಭಾರ, ಜಠರದ ದುರ್ಬಲತೆ, ವಿಳಂಬವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ದುರ್ಬಲತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಮಲದಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯತೆ, ಹೊರಗಿನ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಪುಡುವು, ಕತ್ತಲೆ, ಉರಿಯೂ, ನೋವು, ಜ್ವರ ಇವು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಪಿತ್ತದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಆಯುಧ ಗಾಯಗಳಿಂದ, ರಕ್ತದೋಷದಿಂದಲೂ ರೋಗ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಗಾಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪಾಕದಲ್ಲಿ, ವಾತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರಕ್ತ ಪಿತ್ತವನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಕವು ಅನೇಕ ಗಂಭೀರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಪಾಕವು ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ ಆ ಭಾಗದ ಪ್ರಕಾರ ಲಕ್ಷಣಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, swelling ನಾಭಿ ಅಥವಾ ಮೂತ್ರಾಶಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದರೆ, ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಲೋಮದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದರೆ ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಉಸಿರೆಳೆವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಕು, ಪ್ಲಿಹಾ ದೋಷ, ಅತಿಯಾದ ದಾಹ, ಗಂಟಲು ತೊಡಕು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೋವು ಕಾಣಬಹುದು. ಅನಾರೋಗ್ಯ, ಕತ್ತಲೆ ಕಾಣುವುದು, ಕೆಮ್ಮು, ಹೃದಯದ ಸ್ಪಂದನೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು, ದೋಷಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ—ಇವುಗಳೂ ಕೂಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ತೊಡೆ, ಸೊಂಟ, ಹಿಪ್ಸ್, ಬೆನ್ನು, ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು, ಗುದದಲ್ಲಿ ನೋವು ಮತ್ತು ವಾತದ ತೊಡಕು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪಾಕವು ಕಚ್ಚಾ, ಪಾಕವಾದ ಅಥವಾ ಪೂರ್ತಿ ಪಾಕವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಾಕವು ನಾಭಿಯಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ discharge ಆಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುದದಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಗುದ, ಸ್ತನ ಅಥವಾ ನಾಭಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪಾಕವನ್ನು ದೋಷಗಳ ಸ್ರಾವದಿಂದ ಉಂಟಾದದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ದೋಷಗಳ ಸಮಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಪಾಕವು ನಾಭಿ ಅಥವಾ ಮೂತ್ರಾಶಯದಲ್ಲಿ ಪಾಕವಾದಾಗ, ಅದು ಒಳಗೋ ಹೊರಗೋ ಸಿಡಿದುಹೋಗಬಹುದು. ಪಾಕವು ಕುಗ್ಗಿ, ಗಂಭೀರತೆಗಳು ಉಂಟಾದರೆ, ಪೂರ್ತಿ ಒಳಗಡೆ ಪಾಕವಾಗಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಥವಾ ಪಾಪಿಗಳು ಪಾಕದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾರೆ. ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಭ್ರೂಣವು ಸತ್ತರೆ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ swelling ಕೂಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ನೋವು ಇದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹೊರಗಿನ ಪಾಕದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕನ್ಯೆಯರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಯು ಕೆರಳಿದಾಗ ಅಥವಾ ಅದರ ಚಲನೆ ತೊಡಕುಗೊಂಡಾಗ, ಪೆನಿಸ್‌ನ ಮೂಲದಲ್ಲಿ swelling ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ವೃಷಣ ಮತ್ತು ಸೊಂಟವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ವೃಷಣಪೂಟದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ swelling ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒತ್ತಿದಾಗ, ಅದು ವೃಷಣಪೂಟದ ಶಿರೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ದೋಷ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ, ಏಳು ವಿಧದ swelling ಗಳೊಡನೆ ರೋಗ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಯುದೋಷದಿಂದ, ಮೂತ್ರಮಾರ್ಗದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೋ ಹೊರಗೋ swelling ಉಂಟಾಗಬಹುದು; ಅದು ಗಾಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ, ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ಕರಕಸ, ಒಣ, ಉರಿಯುವ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತದಿಂದ ಪಾಕವಾದಾಗ, ಅದು ಅಂಜೂರದ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಉರಿ, ಬಿಸಿ, ಪಾಕವಾಗುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಫದಿಂದ, ಅದು ಭಾರವಾದ, ತೆಳ್ಳಗಿನ, ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಹಲ್ಲು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ, ಕಡಿಮೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದಿಂದ swelling ಕಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಪುಡುವುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ, ಬೆಳೆಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ; ಕಫ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ swelling ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅದು ತೆಳ್ಳಗೆ, ಪಾಕವಾದ ತಾಳೆಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಸದಾ ಮೂತ್ರವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರದ ಚಲನೆ ಅಲ್ಲಿ ಜಾರುತ್ತದೆ; ಆಸೆ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಸೌಮ್ಯವಾದ ಹರಿವು ಅಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ವೃಷಣ ಮತ್ತು ವೃಷಣಪೂಟ swelling ಆಗುತ್ತದೆ, ವಾತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಶೀತಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವದರ ಪರಿಣಾಮವೂ ಇದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಮಲ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರ ತಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಅಂಗಗಳ ತಪ್ಪಾದ ಚಲನೆಯಿಂದ, ದೇಹದ ಜೀವಶಕ್ತಿಗಳು ಅಶಾಂತ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆಗ, ವಾತದೋಷ ಕೆಳಗೆ ರಕ್ತವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಕಳಿಸುತ್ತದೆ; ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ swelling ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, lump ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ಊತ, ನೋವು, ವಿವಿಧ ರೋಗಗಳು ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಬಹಳ ಪೀಡಿತನಾದಾಗ, ಒಳಗಡೆ ಶಬ್ದಗಳು ಕೇಳುತ್ತವೆ, swelling ಮತ್ತೆ ತಲೆ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು. ರಕ್ತದ ವೃದ್ಧಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ವಾತದ ವೃದ್ಧಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ: ಒಣ, ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಶಿರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಿತ್ತಾಳೆಯಂತೆ ಮುಚ್ಚಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾತ, ಎಂಟು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೋಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ; ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಜೋದೋಷದಿಂದ ಎಂಟನೇ ವಿಧ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ವರ, ಮೂರ್ಛೆ, ಅತಿಸಾರ, ವಾಂತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲಿದವರು, ದೇಹದಿಂದ ಕ್ಷೀಣರಾದರೂ ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಶೀತ ಮತ್ತು ಹಸಿವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಹಾರ, ಪಾನೀಯ ಸೇವಿಸುವುದು, ಉಪವಾಸ, ಈಜುವುದು ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರು ದುರ್ಬಲವಾದ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು disorder ಅನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೇದೋಪಚಾರ ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿ ಒಣಗಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ತಪ್ಪಿದರೆ ಅಥವಾ spasms ಇದ್ದರೆ—ಅವರ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳು ವಾತದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಅವು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ರಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿರಬಹುದು, ವಾತದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ವಾತವು ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತಡೆದು ನೋವು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; lump ಉಂಟಾಗಿ, ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ಬಿಸಿ, swelling ನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಯದಿಂದ, ಕಫ ಮತ್ತು ಮಲದಿಂದ ತೊಡಕು, ಅಥವಾ ನಾಡಿಗಳ ತಡೆದಿಂದ, ವಾತ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಕೊಂಡು, ಒಣತನದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ದೋಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಬೇರೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೋಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಗ, ಒಂದು ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ, ಕಫವು ವಿಸರ್ಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಯವರು ಪಾಕ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಮದ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸುಶ್ರುತನಿಗೆ ವಿವರಣೆಯಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.