ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಗರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ರೋಗಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮೊದಲಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರ ಉಂಟಾಗುವ ಹಿಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಿಕ್ಕು, ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಬರುವ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಬರುವಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಿಹಿಕ್ಕು ತಲೆ ಮತ್ತು ಕಂಠದ ಕಂಪನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು 'ಜೋಡಿ' ಹಿಕ್ಕು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಾಂತಿ, ಜೀರ್ಣಕೋಶದ ತೊಂದರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು ಉರುಳುವುದು ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯ ಜೋಡಿಹಿಕ್ಕು ಬರುವಾಗ, ಭ್ರೂಗಳು ಮತ್ತು ಕಪೋಲಗಳು ಕುಗ್ಗುತ್ತವೆ, ಕೇಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೋಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಸ್ಮೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾಣನಾಳಗಳ ಮೇಲೆ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದು, ಅವುಗಳ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯ ಹಿಕ್ಕು ಬರುವಾಗ, ದೇಹ ಹಿಂದೆ ಬಾಗುವುದು, ಕಂಪನ ಉಂಟಾಗುವುದು, ಭಾರೀ ನೋವು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಶಬ್ದ, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಕ್ಕು ಹೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ನಾಭಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹಿಂದೆಯೇ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧದ ಹಿಕ್ಕು ದೊಡ್ಡ ಬಾಯಾರಿಕೆ, ಪೆದುಹಚ್ಚುವುದು, ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾದ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಮೊದಲ ಎರಡು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ, ಇತರ ಹಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಜೋರಾಗಿ ಬರುವ ಹಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೃದ್ಧರು ಅಥವಾ ಕಾಮಪ್ರವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರಲ್ಲಿ. ರೋಗದಿಂದ ದೇಹ ದುರ್ಬಲವಾದವನಿಗೆ, ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕ್ಷಯಗೊಂಡವನಿಗೆ, ಇತರ ರೋಗಗಳು ಗುಣವಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಜಾಣತನವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ಹಿಕ್ಕು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುಣವಾಗದು. ಹಿಕ್ಕು ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ಬಳಿಕ ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಯಕ್ಷ್ಮ ಎಂಬ ರೋಗದ ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೋಗ ಅನೇಕ ಉಪರೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮ, ಕ್ಷಯ, ಶೋಷ, ರೋಗಪತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ರಾಜನಿಗೂ, ದ್ವಿಜರಿಗೊ ಕೂಡ ಬಂತು. 'ರಾಜ' ಮತ್ತು 'ಯಕ್ಷ್ಮ' ಎರಡೂ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ದೇಹ ಮತ್ತು ಜೀವರಸಗಳ ಕ್ಷಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕ್ಷಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದ್ರವಗಳ ಒಣಗುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಶೋಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದು ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನಂತೆ, ಅಂದರೆ ರೋಗಪತಿ. ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದೆ ಇರುವಿಕೆ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವೇಗಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು, ವೀರ್ಯ, ಬಲ ಮತ್ತು ಸ्नेಹಗಳ ಕ್ಷಯ, ಹಾಗೂ ಆಹಾರಪಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಬಿಡುವುದು—ಇವು ಈ ರೋಗದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ವಾತವು ಪ್ರಚೋದಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಪಿತ್ತವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಇವು ಶಿರಾ, ನಾಳಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಡುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅಧಿಕ ಸ್ರಾವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ದೇಹದ ಮಧ್ಯಭಾಗ, ಮೇಲ್ಭಾಗ, ಕೆಳಭಾಗ, ಅಡ್ಡಭಾಗ, ಹಾಗೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಗಂಭೀರವಾದ ಶೀತ ಮತ್ತು ಜ್ವರವೂ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಮೂಗಿನಲ್ಲೂ ನೀರಿನ ಹರಿವು, ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುರತೆ, ನಯತೆ, ಜಠರಾಗ್ನಿಯ ದುರ್ಬಲತೆ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನದ ಆಸೆ, ಶುಭ-ಅಶುಭವನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದು—all these are symptoms. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಹಕ್ಕಿ, ಹುಲ್ಲು, ಕೂದಲು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ವಾಂತಿ, ರುಚಿಹೀನತೆ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ದುರ್ಬಲತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕೈ, ತೊಡೆ, ಹೃದಯ, ಕಾಲು, ಬಾಯಿ, ಹೊಟ್ಟೆ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಬಹಳ ಬಿಳುಕನಾಗುತ್ತವೆ; ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚುವ ನೋವು, ನಾಲಿಗೆ ಸುಡುವುದು, ದೇಹದ ಆಕೃತಿ ಅಸಹ್ಯವಾಗುವುದು—all these appear. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ, ಮದ್ಯಕ್ಕೆ, ಮಾಂಸಾಹಾರಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತಿ, ವಿರಕ್ತಿ, ತಲೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನೇಲ, ಕೂದಲು, ಎಲುಬುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ—all these are seen. ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದು, ನರಿ, ಹಾವು, ರಾಕ್ಷಸ, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕೂದಲು, ಎಲುಬು, ಬೊಕ್ಕಸು, ಭಸ್ಮದ ಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲೆ ಹತ್ತುವುದು—all these visions occur. ಬಿಕಾರಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಒಣಗುತ್ತಿರುವ ನೀರು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು, ಸುಡುತ್ತಿರುವ ಮರಗಳು—ಇವುಗಳ ಕನಸುಗಳು ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಮೂಗು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಕೆಮ್ಮು, ಶಬ್ದದ ದುರ್ಬಲತೆ, ತಲೆನೋವು, ಭಕ್ಷ್ಯ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಮೇಲ್ಬಾಗದ ಉಸಿರಿನ ಒಣಗುವುದು, ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ವಾಂತಿ—all these are symptoms. ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನೋವು, ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವರ—ಇವು ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಹನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಇವುಗಳ ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಟಲು ನೋವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ, ದೇಹ ನೋವು, ಉಗುಳುವುದು, ಜಠರಾಗ್ನಿಯ ದುರ್ಬಲತೆ, ಬಾಯಿಯ ದುರ್ಗಂಧ—all these are complications. ವಾತದಿಂದ ತಲೆ ಮತ್ತು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನೋವು, ದೇಹ ನೋವು, ಗಂಟಲು ತಡೆ, ಧ್ವನಿ ಹಾನಿ; ಪಿತ್ತದಿಂದ ಕಾಲು, ಭುಜ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೋವು, ಸುಡುವುದು, ಜೀರ್ಣಕೋಶದ ತೊಂದರೆ, ರಕ್ತ ವಾಂತಿ, ದುರ್ಗಂಧ, ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆ—all these are seen. ಕಫದಿಂದ ಭಕ್ಷ್ಯ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ವಾಂತಿ, ಕೆಮ್ಮು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಾರ, ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರಭರಿತತೆ—all these appear. ಮೂಗಿನ ನೀರು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಶಬ್ದದ ದುರ್ಬಲತೆ, ಜಠರಾಗ್ನಿಯ ದುರ್ಬಲತೆ, ಶೋಥ, ಪಿಂಡ, ಅಧಿಕ ಕಫ—all these are present. ನಾಳಗಳು ತಡೆಯಾದಾಗ, ಧಾತುಗಳು ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸುಡುವಂತಹ ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇತರ ಅಪಘಾತಗಳೂ ಆಗಬಹುದು. ಆಹಾರ ಜಠರದಲ್ಲೇ ಜೀರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಹಣ್ಣಿನ ರಸದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಷಯಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ದೇಹವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ರಸ ಧಾತು ರಕ್ತ ಅಥವಾ ಮಾಂಸವಾಗದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಡೆಯಾಗಿ ಕ್ಷಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದಾಗ, ರೋಗ ಗಂಭೀರವಾಗಿರದಿದ್ದಾಗ, ಆರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರದಿದ್ದಾಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಹ್ಯೂಮರ್‌ಗಳು ಅಶಾಂತವಾದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಮೇದು ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ಧ್ವನಿ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ; ಧ್ವನಿ ಸುಕ್ಕು, ಒಣ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಂಟಲು ಬಿಳಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ವಾತದಿಂದ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಉಪಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ; ಪಿತ್ತದಿಂದ ನಿರಂತರ ಸುಡುವಿಕೆ, ಗಂಟಲು ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಒಣಗುವುದು—all these are seen. ಗಂಟಲು ಕಫದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಗುಳಗುಳ ಶಬ್ದ; ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಕಂಡರೆ, ಕ್ಷಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಹೊಗೆಯ ತುಂಬಿದಂತೆ, ಕಫದ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಬಹುದು; ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇದ್ದಾಗ, ಈ ಕ್ಷಯವನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು, ಅದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಗುಣವಾಗುವುದು. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಗರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣವು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಧನ್ವಂತರಿ, ಸುಶ್ರುತರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಭಕ್ಷ್ಯ ಆಸೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹ್ಯೂಮರ್‌ಗಳು ನೆಲೆಸಿದಾಗ ಭಕ್ಷ್ಯ ಆಸೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹ್ಯೂಮರ್‌ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ, ಮನೋವ್ಯಥೆಯಿಂದ ಐದನೇ ವಿಧದ ರೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ವಾತ ಮತ್ತು ಇತರ ದೋಷಗಳಿಂದ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಸಾಯ, ತುಪ್ಪ, ಸಿಹಿ ರುಚಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ರೋಗಗಳ ಲಕ್ಷಣ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ನಮಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ.