ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಧನ್ವಂತರಿ ಮಹರ್ಷಿ, ತನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಬೀಜವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ನೀರಿನಿಂದ ತೇವವಾಗಿ, ಅದು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಲು ಕಾಲದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡದು; disorder ಎಂಬ ಬೀಜವೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಷವು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತೆ, disorder ಮತ್ತು ವಿಷವು ಕಾಲದಿಂದ ಶಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಆಗ ಅವು ಅಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ವರಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ—ಅವು ನಿಯಮಿತವಾಗಿರದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ, ಭಾರ, ಮನೋನೊಂದನೆ, ಅಂಗಗಳ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜ್ವರದಲ್ಲಿ, ಆಹಾರದ ಆಸೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ವಾಂತಿ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ರಕ್ತ ಉಗುರುವುದು, ತೀವ್ರ ದಾಹ, ಒಣತೆ, ಜ್ವರದ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ disorder ಉಂಟಾದರೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವುದು, ಕೆಂಪು, ಗೊಂದಲ, ಭ್ರಮೆ, ಅನರ್ಥಕ ಮಾತುಗಳು, ದಾಹ, ದಣಿವು, ಬಣ್ಣದ ಬದಲಾವಣೆ, ಒಳಗಿನ ಉರಿಯುವುದು, ತಲೆಸುತ್ತು, ಕತ್ತಲೆಯ ಅನುಭವ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸ ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ disorder ಉಂಟಾದರೆ, ದುರ್ವಾಸನೆ, ಅಂಗಗಳ ನಡುಕ, ಹೆಚ್ಚು ಬೆವರು, ದಾಹ, ವಾಂತಿ, ದುರ್ವಾಸನೆ ಅಥವಾ ಸಹನೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ disorder ಉಂಟಾದರೆ, ಭ್ರಮೆ, ದಣಿವು, ಆಹಾರದ ಆಸೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ಮೂಳೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು ಮತ್ತು ಒಡೆದುಹೋಗುವಂತೆ ತೀವ್ರತೆ, disorder ಸಕ್ರಿಯವಾಗುವುದು, ಜಾಗೃತತೆ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಅಂಗಗಳ ಸ್ಪಾಸ್ಮ್, ನುಡಿಸುವುದು—all these occur. ಮಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ disorder ಉಂಟಾದರೆ, ಒಳಗಿನ ಉರಿಯುವುದು, ಹೊರಗಿನ ತಂಪು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಹಿಕ್ಕುಗಳು, ಕತ್ತಲೆಯ ದೃಷ್ಟಿ, ಜೀವಸ್ಪಂದನದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸುವ ನೋವು, ಲಿಂಗದ ಗಟ್ಟಿತನ ಇರುತ್ತದೆ. ವೀರ್ಯದಲ್ಲಿ disorder ಉಂಟಾದರೆ, ವೀರ್ಯಪರಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; disorderಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಶ್ಲೇಷ್ಮದಿಂದ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿದಂತೆ ಭಾರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಜ್ವರ ಹಗುರವಾದಾಗ, ಭ್ರಮೆ ತಂಪು ಮತ್ತು ಹೊದಿಕೆ ಅನುಭವದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಗುರ ಜ್ವರ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ತಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಅಂಗಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಶ್ಲೇಷ್ಮದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತವಾಗುತ್ತವೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಧುಮೇಹದಲ್ಲಿ, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಹೊದಿಕೆ ಇರುವ ಜ್ವರ 'ಹರಿದ್ರಕ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಮಾರಕವಾದ ಜ್ವರ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮ ಮತ್ತು ವಾತ ಎರಡೂ ಇದ್ದು, ಪಿತ್ತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ, ಜ್ವರ ಹಗಲು ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ವಾತದಿಂದ ಜ್ವರ ರಾತ್ರಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮವು ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಶ್ಲೇಷ್ಮ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ದೇಹದ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ತಂಪಾಗುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಉಷ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಶ್ಲೇಷ್ಮ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ದೇಹ ಉಷ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳು ತಂಪಾಗುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ದ್ರವ, ರಕ್ತ, ಮಾಂಸ, ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ disorder ಉಂಟಾದರೆ, ಅಥವಾ ಅಸ್ಥಿ, ಮಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದರೆ, ದೇಹದ ಕಾಂತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಜ್ಞಾನದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಶೌಚದ ತವಕದಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾನೆ, ಕೋಪದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಸದಾ ದುರ್ವಾಸನೆ, ಉಷ್ಣ, ಬಲದಿಂದ ಶೌಚ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಜ್ವರ ಇಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇಹ ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ದಣಿವಿಲ್ಲ, ಭ್ರಮೆ ಇಲ್ಲ, ಉಷ್ಣತೆ ಇಲ್ಲ; ಆಹಾರ ಜೀರ್ಣನೆ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ನೋವಿಲ್ಲ; ಬೆವರು, ನಕ್ಕು, ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆಹಾರದ ಆಸೆ, ತಲೆಯಲ್ಲಿನ ಹಚ್ಚು—all these are signs of absence of fever. ಈ ನಂತರ ಧನ್ವಂತರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಈಗ ನಾನು ರಕ್ತ-ಪಿತ್ತ disorderಗಳ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅತಿಯಾದ ಉಷ್ಣ, ಕಹಿ, ತೀವ್ರ, ಹುಳಿ, ಉಪ್ಪು, ಉರಿಯುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ, ಜೊತೆಗೆ ಕೋದ್ರವ, ಉದ್ಧಾಲಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸೇವಿಸಿದಾಗ, ಪಿತ್ತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದ್ರವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುವುದು, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ disorder ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದಾಗ, disorder ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಹರಡುತ್ತದೆ; ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ರಕ್ತ disorderಗಳು ಅವುಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ, ಕಚ್ಚಿದರೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ರಕ್ತವು ಪಿತ್ತದಂತೆ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಅದು ಪಿತ್ತ disorder ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ರಕ್ತದ ಮೂಲ, ಪ್ಲಿಹಾ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಭಾರ, ರುಚಿಯ ನಷ್ಟ, ತಂಪಿನ ಆಸೆ, ಹೊಗೆಯ ಅಥವಾ ಹುಳಿಯ ಡಕಾರ, ವಾಂತಿ, ಆಹಾರದ ವಿರೋಧ, ಕೆಮ್ಮು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ತಲೆಸುತ್ತು, ದಣಿವು—all these occur. ರಕ್ತ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರದು, ಬಾಯಿಗೆ ಮೀನು ವಾಸನೆ, ಜ್ವರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲಿ, ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ ವಿಭಜನೆ ಮಾಡಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತ್ತ disorder ಇರುವವರು ಹುಚ್ಚು ಮತ್ತು ಧರ್ಮವಿರೋಧವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. disorder ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಂಟಾದಾಗ, ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂಗು, ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ; ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಗುದದಿಂದ, ಕೂದಲುಗಳ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ—all these are outlets. ಶ್ಲೇಷ್ಮ ಜೊತೆಗೆ disorder ಇದ್ದರೆ, ವಿರೇಚನೆ ಮೂಲಕ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು; ಪಿತ್ತ disorderಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಔಷಧಿಗಳು prescribed, ಆದರೆ ವಿರೇಚನೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ. ಶ್ಲೇಷ್ಮ disorder ಕೂಡ ಇದ್ದರೆ, ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಕಷಾಯ ಮತ್ತು ಮಧುರ ರುಚಿಗಳು ಶ್ಲೇಷ್ಮ disorder ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ. ತೀವ್ರ, ಕಹಿ, ಕಷಾಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಶ್ಲೇಷ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ, chronic disorderಗಳಿಗೆ, ವಾಂತಿಯನ್ನು prescribe ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯಿರುವಾಗ, ವಾಂತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಲ್ಲ; ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಿಗೆ, ಪಿತ್ತ ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದವರಿಗೆ, ಅದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅವನಿಗೆ ಕಷಾಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಮಧುರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ; ಶ್ಲೇಷ್ಮ ಮತ್ತು ವಾತ disorder ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಅಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತು disorderದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. disorder ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, medicine ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಿದ್ದರೆ, ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ರಕ್ತ-ಪಿತ್ತ disorderಗಳಲ್ಲಿ, ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣ prescribed; ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಇಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ದೋಷಗಳು ಮಿಶ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಹೊರಹಾಕುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ; disorder ಉಳಿದಿರುವುದು ಶಿವನ ಅಸ್ತ್ರದಂತೆ here. ಸಂಕರ disorderಗಳು distortion ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಈ ರೀತಿಯೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಈ ನಂತರ ಧನ್ವಂತರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಕೆಮ್ಮು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಈಗ ನಾನು ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಐದು ವಿಧದ ಕೆಮ್ಮುಗಳಿವೆ—ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮ, ಗಾಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವವು. ಕ್ಷಯ disorderಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಕೆಮ್ಮುಗಳು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚು, ರುಚಿಯ ನಷ್ಟ. ಕಿವಿ, ಬಾಯಿ, ಗಂಟಲು ಒಣತೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಕೆಳಗಡೆ ಚಲಿಸುವ ವಾತದಿಂದ; ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿದರೆ, ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಶಿರಾ ಮತ್ತು ನಾಳಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿಯಾಗಿಸಿ, ಅಂಗಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ; ಎಸೆದಂತೆ, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು, ಶಬ್ದದ ಬದಲಾವಣೆ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ—all these occur. ಈ ರೀತಿ ಧನ್ವಂತರಿ disorderಗಳ ಲಕ್ಷಣ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರಾಗಿಸಲು.