ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ದೇಹದ ಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಕೆದಕುವಂತಹ ಆಹಾರಗಳು, ಅಥವಾ ದೇಹದ ತುಂಡುಗಳು ಹಾಳಾಗುವುದು, ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಗಾಳಿಯ ಅಶಾಂತಿ, ಹಿಂಸೆ, ಅಥವಾ ಭೂತಬಾಧೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಹಾಳಾದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ, ಅತಿಯಾದ ಕಫ, ಜನನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಪೀಡೆಗಳು, ತಪ್ಪಾದ ಆಚರಣೆಗಳು, ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಪ್ರಸವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆಗಳು, ಮತ್ತು ತಪ್ಪಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ದೇಹದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕೆದಕುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ ದೋಷಗಳು ಕೆರಳಿದಾಗ, ಅವು ರೋಗಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಆಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಪುನಃಯೌವನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಶರಣಾಗಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ದೋಷಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬೇಗನೇ ಅಶಾಂತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಧನ್ವಂತರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: “ಈಗ ನಾನು ಜ್ವರದ ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜ್ವರಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಜ್ವರವು ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಪಾಪಗಳ ರಾಜ, ಮೃತ್ಯುವಿನ ಅಧಿಪತಿ, ದೇಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಕೊನೆಮಟ್ಟದವನು. ಇದು ರುದ್ರನ ಕೋಪದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಯಿತು; ಅವನು ದಕ್ಷಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ್ದನು. ಜ್ವರವು ಉರಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೋಹದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಪಾಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದದು, ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಾಕಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿತಾಪ, ಕತ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲರ್ಕ, ನಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಕ್ರುರ. ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಮದ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೀಲಿಕಾ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಊಷರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಫದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ವಾಂತಿ, ಉಬ್ಬಸ, ಕೆಮ್ಮು, ಜಡತೆ, ಶೀತ, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹುಳುಕುಗಳು ಇವೆ. ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗಗಳ ಪ್ರಾರಂಭ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಳವು ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಕಾರಣಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವುದು ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧವಾದುದು ಉಪಶಮನವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಜ್ವರದ ಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನ ಕೊರತೆ, ಜೀರ್ಣದೋಷ, ಜಡತೆ, ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವಿಕೆ, ತಪ್ಪಾದ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ, ನಿದ್ರಾಶೀಲತೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಊತ, ನೋವು, ದೋಷಗಳ ಅಕ್ರಿಯತೆ ಇವೆ. ಅತಿಯಾದ ಲಾಲಾಜಲ, ವಾಂತಿ, ಹಸಿವಿನ ಕೊರತೆ, ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ರುಚಿಯ ಕೊರತೆ, ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಉರಿಯುವಿಕೆ, ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ—ಇವು ಜೀರ್ಣವಾಗದ ಆಹಾರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜ್ವರದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಹಸಿವು, ಒಣತನ, ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಲಘುತ್ವ, ಜ್ವರದ ಸೌಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಎಂಟು ದಿನಗಳ ನಂತರ ದೋಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ—ಇವು ಆಹಾರ ಜೀರ್ಣವಾದ ನಂತರದ ಜ್ವರದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಸ್ವಂತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದಾಗಲಿ, ಜ್ವರ ಬರುವುದಾದರೆ ತಲೆನೋವು, ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ವಾಂತಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವಿಕೆ, ಗಂಟಲು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಒಣತನ, ರುಚಿಯ ಕೊರತೆ, ಸಂಧ್ಯುಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ, ಗೊಂದಲ, ರೋಮಾಂಚನ, ಜಂಭ, ಅತಿಯಾದ ಮಾತು—ಇವು ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತದ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಶೀತ, ಹಸಿವಿನ ಕೊರತೆ, ಸಂಧ್ಯು ಮತ್ತು ತಲೆನೋವು, ತುಪ್ಪಳಿಸುವಿಕೆ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಕೆಮ್ಮು, ಬಣ್ಣದ ಹೀನತೆ, ಶೀತ, ಜಡತೆ, ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಹಗುರಾದ ಕತ್ತಲೆ, ತಲೆಸುರುಳಿಕೆ, ನಿದ್ರಾಶೀಲತೆ—ಇವು ಕಫ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜ್ವರದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಶೀತ, ಜಡತೆ, ಬೆವರು, ಉರಿಯುವಿಕೆ, ಅಸ್ಥಿರತೆ, ದಾಹ, ಕೆಮ್ಮು, ಕಫ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತದ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಗೊಂದಲ, ನಿದ್ರಾಶೀಲತೆ, ಬಾಯಿಯ ಮೇಲ್ಮೆ ಮತ್ತು ಕಹಿ—ಇವು ಕಫ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜ್ವರದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಉರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ತೀವ್ರ ನಿದ್ರೆ, ಹಗಲು ಜಾಗರಣೆ, ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಯಾವಾಗಲೂ ನಿದ್ರೆ ಇರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಇರಬಹುದು; ಬೆವರು ಬಹಳವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಇರಬಹುದು; ಹಾಡುವುದು, ನೃತ್ಯ, ನಗು ಇವುಗಳೂ ಸಹ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಕಣ್ಣುಗಳು ನೀರಾಡುತ್ತವೆ, ಅಶುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಕೆಂಪಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಒಳಗೆ ಕುಳಿತಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಕಪಾಳಗಳು ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆ; ಕಣ್ಣುಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ತಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಸಂಧ್ಯುಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲುಬುಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು, ತಲೆಸುರುಳಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಿವಿಗಳು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ, ನೋವುಂಟಾಗಬಹುದು, ಬಹಳ ಶೀತವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೂ ಇರಬಹುದು; ನಾಲಿಗೆ ಸುಟ್ಟಂತೆ, ರುಕ್ಷವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಂಗಸಂಧಿಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆ. ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತ ಉಗುಳುವುದು, ತಲೆ ಉರುಳುವುದು, ತೀವ್ರ ದಾಹ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ವಲಯಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೋವು, ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ, ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸರ್ಜನೆ, ಬಾಯಿ ಕೊಬ್ಬಿದಂತೆ, ಶಕ್ತಿಯ ಹಾನಿ, ಧ್ವನಿಯ ದುರ್ಬಲತೆ, ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾತುಗಳು ಇವೆ. ದೋಷಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತವೆ, ನಿರಂತರ ನಿದ್ರಾಶೀಲತೆ, ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಕಾಗೆ ಕೂಗುವಂತಹ ಶಬ್ದ; ಎಲ್ಲಾ ದೋಷಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆದಕಿದಾಗ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಗಾಳಿಯು ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತವು ಒಳಗಡೆ ತುಂಬಿದಾಗ, ಸಂಭೋಗ ಅಥವಾ ಆನಂದದ ನಂತರ, ಅದು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲು ದಾರಿ ಹುಡುಕುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ, ಮೂರು ದೋಷಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹಳದಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ದೋಷಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಜಠರಾಗ್ನಿ ಹಾಳಾದಾಗ, ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇದ್ದರೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ದೋಷಗಳ ಜ್ವರವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಕಷ್ಟವಾದರೂ ಗುಣವಾಗಬಹುದು. ಮತ್ತೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ದೋಷಗಳಿಂದ ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ ಪಿತ್ತ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ಚರ್ಮ ಅಥವಾ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವಿಕೆ ಆಗಬಹುದು, ಅದು ಮೊದಲು ಅಥವಾ ನಂತರ ಬರುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಕಫದ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ ಶೀತ, ಉರಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬರುವುದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಕಷ್ಟ. ಶೀತದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಿತ್ತ ಇರುವದು; ಕಫ ಇದ್ದಾಗ ಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ಒಣತನ ಇರುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತ ಶಮನವಾದಾಗ, ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಮದ್ಯಪಾನದಂತೆ ಭ್ರಮೆ, ದಾಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಉರಿಯುವಿಕೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ದೋಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಿದ್ರಾಶೀಲತೆ, ಜಡತೆ, ವಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಜ್ವರವು ನಾಲ್ಕು ವಿಧ: ಹೊರಗಿನ ಗಾಯದಿಂದ, ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ, ಶಾಪದಿಂದ, ಅಥವಾ ತಂತ್ರದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಗಾಯದಿಂದ ಬರುವ ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅತಿಯಾದ ಶ್ರಮದಿಂದ ಗಾಳಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಕೆಡವುತ್ತದೆ, ನೋವು, ದುಃಖ, ಬಣ್ಣದ ಬದಲಾವಣೆ, ನೋವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಜ್ವರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂತಬಾಧೆ, ಔಷಧಿ, ವಿಷ, ಕೋಪ, ಭಯ, ದುಃಖ, ಅಥವಾ ಕಾಮದಿಂದ ಜ್ವರ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ, ಹಠಾತ್ ಭೂತಪ್ರವೇಶ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕವಾಗಬಹುದು, ಅಥವಾ ಔಷಧದ ವಾಸನೆಯಿಂದಲೂ ಆಗಬಹುದು; ಹಸಿವಿನ ಕೊರತೆ, ತಲೆನೋವು, ವಾಂತಿ, ಕ್ಷಯ ಇವು ಸಸ್ಯಗಳ ವಾಸನೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ವಿಷದಿಂದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಜಠರದೋಷ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ, ಉರಿಯುವಿಕೆ, ತಲೆಸುರುಳಿಕೆ; ಕೋಪದಿಂದ ಕಂಪನೆ, ತಲೆನೋವು; ಭಯ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಮದಿಂದ ತಲೆಸುರುಳಿಕೆ, ಹಸಿವಿನ ಕೊರತೆ, ಉರಿಯುವಿಕೆ, ಲಜ್ಜೆ, ನಿದ್ರೆ, ಬುದ್ಧಿ, ಸ್ಮೃತಿ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಭೂತಬಾಧೆ ಮತ್ತು ಇತರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ದೋಷಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕೋಪದಿಂದ ಬರುವ ಜ್ವರಗಳು ಅಥವಾ ಪಿತ್ತದ ಅತಿಕೋಪದಿಂದ ಬರುವ ಜ್ವರಗಳು, ಶಾಪ ಮತ್ತು ತಂತ್ರದಿಂದ ಬರುವ ಜ್ವರಗಳು, ಮತ್ತು ಎರಡು ಭೀಕರವಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ದೋಷಗಳ ಜ್ವರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಸಹವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಬಾಧೆಗೊಳಗಾದ ದೇಹವು ಪೀಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಮೊದಲಿಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ, ನಂತರ ಚರ್ಮದ ರೋಗ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಉರಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟವನಿಗೆ ಜ್ವರ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ, ಜ್ವರವು ಎಂಟು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ ಅದು ಎರಡು ಪ್ರಕಾರ. ಅದು ದೇಹಜ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ, ಸೌಮ್ಯ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ, ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅಥವಾ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ, ಗುಣವಾಗುವ ಅಥವಾ ಅಗುಣವಾಗುವ, ಸರಳ ಅಥವಾ ಸಂಕೀರ್ಣ. ಮೊದಲು, ದೇಹಜ ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವಿಕೆ, ಮಾನಸಿಕ ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಗಾಳಿ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಶೀತ, ಕಫದಿಂದ ಶೀತತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತದಿಂದ ಉರಿಯುವಿಕೆ; ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೆ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಒಳಗಿನ ಅಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮಲದ ತಡೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಬಲ ಹೊರಗಿದ್ದರೆ, ಉರಿಯುವಿಕೆಯೂ ಹೊರಗೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಮಳೆ, ಶರದ್, ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಇತರ ದೋಷಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜ್ವರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಜ್ವರ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಗುಣಪಡಿಸಲು ಕಷ್ಟ; ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಜ್ವರ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಮಳೆಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಕೆದಕಿದಾಗ ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫದ ಜೊತೆಗೆ ಜ್ವರ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ಧನ್ವಂತರಿ ಜ್ವರದ ಮೂಲ, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.